Οδυσσέας Ιωάννου
Kάπου άκουσα μία φράση που την θεωρώ εξαιρετικά εύστοχη αλλά και ιδιαίτερα μελαγχολική. «Η τραγωδία δεν είναι ότι γερνάμε, η τραγωδία είναι πως κάποτε υπήρξαμε νέοι». Το πρόβλημα δεν είναι η κατάσταση που βρίσκεσαι αλλά ότι έχεις να την συγκρίνεις με καλύτερες, του παρελθόντος. Συμβαίνει με όλα στην ζωή μας. Στα δύσκολα, έρχεται και θρονιάζεται το αίσθημα της νοσταλγίας. Δεν βοηθάει πουθενά εκτός ίσως αν είσαι από εκείνους που πιστεύουν πως ότι έχει γίνει μία φορά, μπορεί κάλλιστα να ξαναγίνει.
Ωραία σκέψη, παρήγορη αλλά όχι ιδιαίτερα ρεαλιστική όταν υπάρχουν αντικειμενικότητες μη αναστρέψιμες. Ναι, ίσως μπορούν να ξαναγίνουν αλλά για άλλους, μη λέμε τα αυτονόητα, το μυαλό μπορεί να θέλει η ψυχή επίσης αλλά τι να σου κάνουν κι αυτά όταν το σώμα έχει μαγκώσει στις τροχαλίες του χρόνου και δεν υπάρχει ελευθερία από δω και μπρος.
Μου έχει τύχει δύο φορές τις τελευταίες μέρες να ακούσω από φίλους που έχουν περάσει τα πενήντα, πως νοσταλγούν την ξέγνοιαστη δεκαετία του 80. ΠΑΣΟΚ for ever, διαχρονικός έρωτας και λατρεμένο τοπόσημο στον χάρτη του χρόνου όταν θέλεις να κάνεις συγκρίσεις. Εξιδανικεύουν εκείνη την εποχή, ιδεολογικοποιούν αυτήν την όμορφη ανάμνηση, της προσδίδουν πολιτική χροιά, όμως νομίζω πως τους διαφεύγει κάτι βασικό. Δεν ήταν ξέγνοιαστη λόγω κοινωνικοπολιτικής κατάστασης αλλά λόγω νεότητας.
Νέοι, με ελάχιστες υποχρεώσεις, δίχως ανθρώπους να κρέμονται από πάνω μας, με εντελώς διαχειρίσιμες ανάγκες και με τις παντός είδους ηδονές να χορταίνονται άμα τη εμφανίσει.
Αν την νεότητά σου δεν την έχεις περάσει μέσα στην φρίκη, πάντα η νοσταλγία της και η ανάκληση της ξεγνοιασιάς και της ελαφρότητας μέσω της ανάμνησής τους θα προσδίδουν μία εσάνς τραγικότητας στην τωρινή μας κατάσταση.
Ποτέ μου δεν κατάλαβα όσους, στις τελευταίες τους στροφές, λένε «δεν έχω παράπονο, έζησα πολύ ωραία!». Μα εκεί ακριβώς βρίσκεται η πηγή του παράπονου, στο κάποτε και στο ποτέ ξανά. Πρέπει να κάνουμε σαν να μην συνέβη, να μην το θυμόμαστε ποτέ, αλλιώς το από δω και πέρα θα είναι άνευ σημασίας- στην καλύτερη- και μαρτυρικό-στην χειρότερη.
Είχαμε την τύχη να είμαστε σχετικά τυχερές γενιές. Δεν ήταν όλες. Σίγουρα δεν ήταν εκείνοι που στα δέκα οχτώ τους πήγαν στα χαρακώματα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και όσοι κατάφεραν να επιστρέψουν, μόλις έφτιαξαν μία κάποια ζωή, κλήθηκαν στα σαράντα τους να ξαναπάνε για μια επανάληψη.
Αυτός βέβαια είναι ένας σχετικός δείκτης, γιατί πάντα υπάρχει κάτι χειρότερο για να συγκρίνεις και δεν γίνεται να ζεις έτσι. Η ζωή σου πρέπει να συγκρίνεται μόνο με την ζωή σου και με κανενός άλλου, αλλά καταλαβαινόμαστε νομίζω.
Και αυτό που λένε πως λαός δίχως μνήμη δεν πάει πουθενά, είναι πολύ σωστό αλλά αναφέρεται σε λαούς, όχι σε μεμονωμένους ανθρώπους. Εμείς, χωρίς την μνήμη, χωρίς την ανάμνηση καλύτερων εποχών, μπορούμε να πάμε μακρύτερα, ή τουλάχιστον λίγο πιο πέρα, όσο έχει ακόμα. Αλλιώς θα έχουμε μονίμως μία σιδερόμπαλα δεμένη στο πόδι.
Kάπου άκουσα μία φράση που την θεωρώ εξαιρετικά εύστοχη αλλά και ιδιαίτερα μελαγχολική. «Η τραγωδία δεν είναι ότι γερνάμε, η τραγωδία είναι πως κάποτε υπήρξαμε νέοι». Το πρόβλημα δεν είναι η κατάσταση που βρίσκεσαι αλλά ότι έχεις να την συγκρίνεις με καλύτερες, του παρελθόντος. Συμβαίνει με όλα στην ζωή μας. Στα δύσκολα, έρχεται και θρονιάζεται το αίσθημα της νοσταλγίας. Δεν βοηθάει πουθενά εκτός ίσως αν είσαι από εκείνους που πιστεύουν πως ότι έχει γίνει μία φορά, μπορεί κάλλιστα να ξαναγίνει.
Ωραία σκέψη, παρήγορη αλλά όχι ιδιαίτερα ρεαλιστική όταν υπάρχουν αντικειμενικότητες μη αναστρέψιμες. Ναι, ίσως μπορούν να ξαναγίνουν αλλά για άλλους, μη λέμε τα αυτονόητα, το μυαλό μπορεί να θέλει η ψυχή επίσης αλλά τι να σου κάνουν κι αυτά όταν το σώμα έχει μαγκώσει στις τροχαλίες του χρόνου και δεν υπάρχει ελευθερία από δω και μπρος.
Μου έχει τύχει δύο φορές τις τελευταίες μέρες να ακούσω από φίλους που έχουν περάσει τα πενήντα, πως νοσταλγούν την ξέγνοιαστη δεκαετία του 80. ΠΑΣΟΚ for ever, διαχρονικός έρωτας και λατρεμένο τοπόσημο στον χάρτη του χρόνου όταν θέλεις να κάνεις συγκρίσεις. Εξιδανικεύουν εκείνη την εποχή, ιδεολογικοποιούν αυτήν την όμορφη ανάμνηση, της προσδίδουν πολιτική χροιά, όμως νομίζω πως τους διαφεύγει κάτι βασικό. Δεν ήταν ξέγνοιαστη λόγω κοινωνικοπολιτικής κατάστασης αλλά λόγω νεότητας.
Νέοι, με ελάχιστες υποχρεώσεις, δίχως ανθρώπους να κρέμονται από πάνω μας, με εντελώς διαχειρίσιμες ανάγκες και με τις παντός είδους ηδονές να χορταίνονται άμα τη εμφανίσει.
Αν την νεότητά σου δεν την έχεις περάσει μέσα στην φρίκη, πάντα η νοσταλγία της και η ανάκληση της ξεγνοιασιάς και της ελαφρότητας μέσω της ανάμνησής τους θα προσδίδουν μία εσάνς τραγικότητας στην τωρινή μας κατάσταση.
Ποτέ μου δεν κατάλαβα όσους, στις τελευταίες τους στροφές, λένε «δεν έχω παράπονο, έζησα πολύ ωραία!». Μα εκεί ακριβώς βρίσκεται η πηγή του παράπονου, στο κάποτε και στο ποτέ ξανά. Πρέπει να κάνουμε σαν να μην συνέβη, να μην το θυμόμαστε ποτέ, αλλιώς το από δω και πέρα θα είναι άνευ σημασίας- στην καλύτερη- και μαρτυρικό-στην χειρότερη.
Είχαμε την τύχη να είμαστε σχετικά τυχερές γενιές. Δεν ήταν όλες. Σίγουρα δεν ήταν εκείνοι που στα δέκα οχτώ τους πήγαν στα χαρακώματα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και όσοι κατάφεραν να επιστρέψουν, μόλις έφτιαξαν μία κάποια ζωή, κλήθηκαν στα σαράντα τους να ξαναπάνε για μια επανάληψη.
Αυτός βέβαια είναι ένας σχετικός δείκτης, γιατί πάντα υπάρχει κάτι χειρότερο για να συγκρίνεις και δεν γίνεται να ζεις έτσι. Η ζωή σου πρέπει να συγκρίνεται μόνο με την ζωή σου και με κανενός άλλου, αλλά καταλαβαινόμαστε νομίζω.
Και αυτό που λένε πως λαός δίχως μνήμη δεν πάει πουθενά, είναι πολύ σωστό αλλά αναφέρεται σε λαούς, όχι σε μεμονωμένους ανθρώπους. Εμείς, χωρίς την μνήμη, χωρίς την ανάμνηση καλύτερων εποχών, μπορούμε να πάμε μακρύτερα, ή τουλάχιστον λίγο πιο πέρα, όσο έχει ακόμα. Αλλιώς θα έχουμε μονίμως μία σιδερόμπαλα δεμένη στο πόδι.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου