Κ. Μαρξ,«Το Κεφάλαιο», τόμος 1ος.
Το πόσο ανήκουν στο «χθες» της εκμετάλλευσης όλα τα σύγχρονα αυτά εργαλεία της «ευελιξίας» αποτυπώνεται στις αξιώσεις του κεφαλαίου, που συνοδεύτηκαν και από πλήθος νομοθετικών παρεμβάσεων, ώστε ο εργάσιμος χρόνος να γίνει λάστιχο, για να μπορεί σε κάθε φάση της οικονομίας να διασφαλίζει τη μέγιστη κερδοφορία και τη θωράκιση της ανταγωνιστικότητας.Από τα τέλη του 20ού αιώνα και την εφαρμογή της «Λευκής Βίβλου» της ΕΕ «έραβαν και ξήλωναν» τον εργάσιμο χρόνο, με σκοπό η εργατική τάξη να δουλεύει όσο, όποτε και όπως θέλουν οι επιχειρηματικοί όμιλοι.
Ετσι, συνοπτικά στην Ελλάδα έχουμε:
- Νόμος 1892/1990 (ΝΔ): Εισήγαγε για πρώτη φορά τη «διευθέτηση» του εργάσιμου χρόνου και έθεσε τις βάσεις για μερική απασχόληση και συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
- Νόμος 2639/1998 (ΠΑΣΟΚ): Εδραίωσε τις ελαστικές μορφές (part-time, εκ περιτροπής εργασία κ.λπ.) και κατοχυρώθηκε η εργασία μέσω εργολάβων και ιδιωτικών εταιρειών προσωρινής απασχόλησης.
- Νόμος 3846/2010 (ΠΑΣΟΚ): Ενίσχυση της μερικής απασχόλησης, της ενοικίασης εργαζομένων μέσω των «Επιχειρήσεων Προσωρινής Απασχόλησης», της εκ περιτροπής εργασίας και της «διευθέτησης».
- Νόμος 3899/2010 (ΠΑΣΟΚ): Νέα επέκταση της εκ περιτροπής εργασίας.
- Νόμος 4093/2012 (συγκυβέρνηση ΝΔ - ΠΑΣΟΚ - ΔΗΜΑΡ): Κατάργηση Συλλογικών Συμβάσεων, μειώσεις κατώτατων μισθών, περαιτέρω «ευελιξία».
- Νόμος 4498/2017 (ΣΥΡΙΖΑ): Δίνει καθοριστικό χτύπημα μέσα από την καθιέρωση της 60ωρης εργάσιμης βδομάδας που θέσπισε για τους γιατρούς των δημόσιων νοσοκομείων, στο πλαίσιο της ενσωμάτωσης της Κοινοτικής Οδηγίας 2003/88.
- Νόμος 4808/2021 (ΝΔ - γνωστός και ως νόμος Χατζηδάκη): Κατοχύρωση της ατομικής «διευθέτησης» του εργάσιμου χρόνου, με 10ωρη δουλειά χωρίς πρόσθετη αμοιβή και με διακεκομμένα ωράρια ακόμα και στη μερική απασχόληση.
- Νόμος 5053/2023 (ΝΔ - γνωστός και ως νόμος Γεωργιάδη): Καθιέρωση της 13ωρης εργασίας σε δύο εργοδότες.
- Νόμος 5239/2025 (ΝΔ - νόμος Κεραμέως): Καθιέρωση της 13ωρης εργασίας σε έναν εργοδότη.
Να λοιπόν γιατί η συζήτηση για τον εργάσιμο χρόνο είναι αποκαλυπτική προκειμένου να γίνουν κατανοητές οι σύγχρονες μορφές έντασης της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Η μερική απασχόληση, η «διευθέτηση» του εργάσιμου χρόνου, οι υπερωρίες, οι ελαστικές μορφές είναι οι τρόποι με τους οποίους ξεχειλώνεται η εργάσιμη μέρα, ντυμένοι με την ψευδεπίγραφη επικάλυψη της «ελεύθερης επιλογής».
Αυτή ακριβώς η συζήτηση γίνεται επίκεντρο πάλης και διεκδίκησης στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, με τις ταξικές δυνάμεις να οργανώνουν τη συλλογική διεκδίκηση. Το 7ωρο - 5ήμερο - 35ωρο είναι το αίτημα που διατρανώνουν τα συνδικάτα, δείχνοντας ότι υπάρχει σήμερα η δυνατότητα να δουλεύουμε όλοι λιγότερο χωρίς να αναγκαζόμαστε να ζούμε χειρότερα, αλλά αξιοποιώντας τον πλούτο που παράγει η εργατική τάξη.
Και όσο μεγαλώνει η απόσταση ανάμεσα στις δυνατότητες που προσφέρει η εποχή μας για να ζήσουμε καλύτερα και στο πώς τελικά ζούμε, τόσο αποκαλύπτεται και αυτή η τεράστια αντίφαση: Οτι στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, των ρομποτικών τεχνολογιών, των τόσων επιτευγμάτων της ανθρώπινης εργασίας, το 8ωρο του 1886 καταντά «μουσειακό είδος». Στην εποχή που ουρανοξύστες σηκώνονται σε μερικούς μήνες, ενώ πριν 140 χρόνια χρειάζονταν χρόνια και χρόνια για τις οικοδομές, οι κυβερνήσεις πλασάρουν σαν «ρεαλισμό» το ...δικαίωμα στη 13ωρη εργασία!
Οι διεκδικήσεις του 1886 παραμένουν επίκαιρες, γιατί είναι «ανάγκη των καιρών» να ξεμπερδεύει η εργατική τάξη με τον βραχνά του κέρδους, που όσο υπάρχει φέρνει ξεχείλωμα του εργάσιμου χρόνου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου