Κωνσταντίνος Σακαρέλος
Η αρχική ονομασία του χωριού ήταν Σιτίστα. Με βασιλικό διάταγμα, το 1927, μετονομάστηκε σε Γραμμένη Οξυά.
Οι βουνοκορφές και οι βουνοπλαγιές της Οξυάς και των Βαρδουσίων, κυρίως εξαιτίας της μορφολογίας τους, ήταν από τα καλύτερα οχυρά κλεφτολήμερα. Ξακουσμένοι καπετάνιοι με τα μπουλούκια τους άφησαν αθάνατη τη μνήμη τους σ’ αυτή τη βουνίσια χώρα. Τσάμ– Καλόγερος, Γούλας, Θανάσης Διάκος, Σκαλτσοδήμος, δεν αφήκαν ραχούλα για ραχούλα «που να μη φτιάξουν και ταμπούρι και να γράψουν τ’ όνομά τους». Ακόμα και σήμερα διατηρούνται τοπωνύμια που μαρτυρούν τη διαβίωσή τους ή το πέρασμά τους από τα μέρη αυτά, «τη γερή δουλειά που έκαναν εκείνον τον καιρό τόσα σκολειά κλεφτών και αρματολών μεσ’ στην καρδιά της Ρούμελης»: «Του Τσάμ – Καλόγερου τα ταμπούρια», «του Πορτοκάλλητα ταμπούρια», «του Γούλα η ράχη», «του Σκαλτσοδήμου ο έλατος», «το κελί του Διάκου».
Γράφει ο Αρτοτινιός λαογράφος Δημήτριος Λουκόπουλος (1874 – 1943), αναφερόμενος στην ονοματοδοσία της «Γραμμένης Οξυάς»:
«Στην Οξυά γύριζε το μπουλούκι του Τσάμ – Καλόγερου. Μια μέρα τράβηξε τέτοιος ανεμοστρόφιλας που μπορούσε να σηκώση άνθρωπο και τον πετάξη. Ο καπετάνιος βλέποντας τον κίντυνο αγκάλιασε μια οξυά· επίσης κι άλλοι πιαστήκαν από κοντά του. Γλύτωσαν. Δύο άλλοι σύντροφοι που δεν πρόφτασαν, έπαθαν. Έναν τον πέταξε στα τσαρπόλια μιανής οξυάς κι εδεκεί πέθανε. Τον βρήκαν την άλλη χρονιά. Άλλον τον πέταξε πολύ μακριά· τον σκότωσε. Ο Τσάμ – Καλόγερος έβγαλε το μαχαίρι, πελέκησε τη φλούδα της οξυάς που πιάστηκε και σημείωσε τη μέρα και τ' όνομά του. Από τότε λέγεται «Γραμμένη Οξυά» αυτό το δέντρο». *
Πηγή: Δημητρίου Λουκόπουλου: «Ο Ρουμελιώτης καπετάνος του 1821 Ανδρίτσος Σαφάκας και το Αρχείο του», ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣ ΔΙΑΔΟΣΙΝ ΩΦΕΛΙΜΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ, Ιδρυθείς τω 1899 υπό Δ. Βικέλα, 1931
* Η παράδοση αναφέρει πως ο ανεμοστρόβιλος αυτός δημιουργήθηκε στην τοποθεσία «Πεντιβί».
Σημείωση:Η Γραμμένη Οξυά είναι ορεινό χωριό που βρίσκεται στο βορειοανατολικό άκρο της πρώην επαρχίας Ναυπακτίας του Νομού Αιτωλοακαρνανίας. Βρίσκεται κτισμένη σε υψόμετρο 1.160 μέτρων, στις βορειοδυτικές πλαγιές των Βαρδουσίων και είναι ένα από τα ορεινότερα χωριά της Αιτωλοακαρνανίας και της Ελλάδας
Ανήκε στον πρώην Καποδιστριακό δήμο Αποδοτίας μέχρι το 2010. Με την εφαρμογή του Προγράμματος Καλλικράτης (2011) εντάχθηκε στον νέο Δήμο Ναυπακτίας και αποτελεί την Τοπική Κοινότητα Γραμμένης Οξυάς της Δημοτικής Κοινότητας Αποδοτίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου