Ναζίμ Χικμέτ
σου είναι γραφτός ο δρόμος
της συντριβής.
Και δε μπορείς να μας λυγίσεις
σκοτώνοντας τ’ αδέρφια μας της μάχης.
Και να το ξέρεις
θα βγούμε νικητές
κι’ ας είν’ βαριές μας
οι θυσίες…”
Τούρκος ποιητής, από τις σημαντικότερες φωνές της τουρκικής λογοτεχνίας τον 20ο αιώνα. Πέρασε πολλά χρόνια στη φυλακή για τις κομμουνιστικές του ιδέες και πέθανε εξόριστος στη Μόσχα. Θεωρείται ένα από τα ινδάλματα της τουρκικής Αριστεράς.
Η ζωή του
Ο Ναζίμ Χικμέτ Ραν (Nazim Hikmet Ran), όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, γεννήθηκε στην τουρκοκρατούμενη Θεσσαλονίκη στις 15 Ιανουαρίου 1902, στους κόλπους μιας ευυπόληπτης οθωμανικής οικογένειας της πόλης, με γερμανοπολωνικές ρίζες από τη μητρική πλευρά. Ο πατέρας του Χικμέτ Μπέης ήταν ανώτερος αξιωματούχος του Σουλτάνου και η μητέρα του Τζελίλ Χανίμ, εγγονή του γερμανικής καταγωγής οθωμανού στρατάρχη Μεχμέτ Αλή Πασά (Λούντβιχ Ντιτρόιτ, το γερμανικό του όνομα). Πέρασε πολλά από τα παιδικά του χρόνια κοντά στο παππού του στις διάφορες περιπλανήσεις του ως ανώτερος κρατικός αξιωματούχος στη Μικρά Ασία, λόγω της διάστασης των γονέων του.
Ο Ναζίμ Χικμέτ ήταν κομμουνιστής. Πλήρωσε τους αγώνες, τα οράματα και τις κομμουνιστικές ιδέες του με μακρόχρονο εγκλεισμό στις απάνθρωπες φυλακές της Τουρκίας, με αφαίρεση της ιθαγένειάς του, από το δικτατορικό αλλά και από το «δημοκρατικά» σκοταδιστικό καθεστώς της χώρας του, με τον πρόωρο θάνατό του εξόριστος στην ΕΣΣΔ.
Τα πρώτα του ποιήματα τα έγραψε σε ηλικία 17 ετών.
Το 1923 οργανώνεται στις γραμμές του Κομμουνιστικού Κόμματος Τουρκίας.
Μεταξύ 1925 και 1929 το τουρκικό κράτος καταστέλλει άγρια κάθε δραστηριότητα του Κομμουνιστικού Κόμματος. Το 1926 ο Ναζίμ Χικμέτ δραπετεύει στη Σοβιετική Ένωση. Συνεχίζει να γράφει ποιήματα και γνωρίζεται με τον Μαγιακόφσκι και τον Μέγιερχολντ. Το 1928 δίνεται γενική αμνηστία στην Τουρκία και ο Χικμέτ επιστρέφει και βρίσκεται υπό καθεστώς παρακολούθησης.
Μπαινοβγαίνει στις φυλακές με διάφορες κατηγορίες, περνώντας συνολικά πέντε χρόνια πίσω από τα κάγκελα.
Μεταξύ 1929 και 1936 δημοσιεύει 9 βιβλία, 5 συλλογές και 4 μεγάλα ποιήματα, εισάγει τον ελεύθερο στίχο και επαναστατικοποιεί την τούρκικη ποίηση.
Το Γενάρη του 1938 ο Ναζίμ Χικμέτ συλλαμβάνεται με την κατηγορία ότι προέτρεπε τις τούρκικες ένοπλες δυνάμεις σε εξέγερση. Καταδικάζεται σε 28 χρόνια φυλακή. Μέσα στη φυλακή συνεχίζει να γράφει ποιήματα. Τα περισσότερα τα στέλνει σε γράμματα στην οικογένειά του ή στους φίλους του.
Το 1950 βραβεύεται με το Διεθνές Βραβείο Ειρήνης. Την ίδια χρονιά πραγματοποιεί μια 18ήμερη απεργία πείνας παρ’ ότι ήδη είχε υποστεί μια καρδιακή προσβολή. Την ίδια χρονιά η καταστολή κατά των κομμουνιστών συνεχίζεται, ωστόσο δίνεται μια γενική αμνηστία και με αυτήν ο Χικμέτ βγαίνει από τη φυλακή, μετά από 12 χρόνια.
Το σοβιετικό κράτος του παραχωρεί ένα σπίτι σε συνοικία συγγραφέων έξω από τη Μόσχα. Το τουρκικό κράτος απαγορεύει στη γυναίκα του και το παιδί του να τον επισκεφθούν. Το 1952 παθαίνει δεύτερη καρδιακή προσβολή.
Το 1959 το τουρκικό κράτος αφαιρεί την υπηκοότητα από τον Ναζίμ Χικμέτ, ο οποίος αποχτά πολωνική υπηκοότητα.
Η καρδιά του σταμάτησε να χτυπά στη Μόσχα, στις 3 του Ιούνη 1963.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου