Σεμίνα Διγενή
Γράφοντας σήμερα για την Κούβα, μου έρχονται στο μυαλό τα λόγια μιας σπουδαίας προσωπικότητας που γνώρισα στην Αβάνα το 2004, του Χοσέ Ραμόν Φερνάντες, του θρύλου της εποποιίας στον Κόλπο των Χοίρων.
Αυτού του ευφυούς ηγέτη της κύριας στρατιωτικής μονάδας των επαναστατικών κουβανικών δυνάμεων που τον Απρίλη του '61 κατατρόπωσε σε λιγότερο από 72 ώρες τους Αμερικανούς, στο γνωστό φιάσκο της απόβασής τους στον Κόλπο.
22 χρόνια μετά, τα λόγια του ατρόμητου κομαντάντε σε εκείνη τη συνέντευξη ταιριάζουν απολύτως στο σήμερα:
«Από τη μια μεριά είμαστε εμείς, ο μικρός πρωταθλητής της Καραϊβικής, και από την άλλη η μεγάλη ιμπεριαλιστική ύαινα. Είμαστε πρόσωπο με πρόσωπο και γνωρίζουμε ότι ένας από τους δύο θα πεθάνει στη μάχη, αλλά δεν θα είμαστε εμείς αυτοί».
Και δεν ήταν! Το απέδειξαν, ντροπιάζοντας τους Αμερικανούς.
Δεν σταματούσε όμως να επισημαίνει στη συζήτησή μας και τη σημασία της αλληλεγγύης, υπογραμμίζοντας πως η Κούβα ήξερε καλά να επαναφέρει αυτήν τη χιλιοταλαιπωρημένη λέξη στο πραγματικό της νόημα.
Τώρα λοιπόν που η ύαινα αγρίεψε κι άλλο, και το Νησί της Επανάστασης είναι αποκλεισμένο ασφυκτικά, οι συνέπειες για τον κουβανικό λαό είναι οδυνηρές.
Δεκάδες νέα μέτρα, κυρώσεις σε τράπεζες που συναλλάσσονται με την Κούβα, περιορισμοί στις μεταφορές καυσίμων, διώξεις σε εταιρείες που μεταφέρουν πετρέλαιο στο νησί, εμπόδια στις εισαγωγές φαρμάκων και ιατρικού εξοπλισμού. Η Κούβα δυσκολεύεται ακόμα και να αγοράσει βασικά υλικά στην παγκόσμια αγορά, επειδή οι εταιρείες φοβούνται τις αμερικανικές κυρώσεις. Δεν σταματούν τα προβλήματα στην ηλεκτροδότηση και στη μεταφορά τροφίμων. Σε μια μικρή νησιωτική οικονομία, που εξαρτάται από τις εισαγωγές, κάθε εμπόδιο στις συναλλαγές μεταφράζεται άμεσα σε πίεση στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
Αυτός ο εγκληματικός οικονομικός και εμπορικός αποκλεισμός, που έχουν επιβάλει όλες οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ από το 1961 μέχρι σήμερα, αποτελεί τον πιο χυδαίο οικονομικό πόλεμο που έχει γνωρίσει ο σύγχρονος κόσμος.
Με απάνθρωπες απαγορεύσεις επιχειρούν να στραγγαλίσουν την οικονομία της χώρας και να γονατίσουν τον λαό της. Από το 2019, δε, έχουν προστεθεί 243 επιπλέον μέτρα αποκλεισμού.
Η Ουάσιγκτον - που διατηρεί τη χώρα στην κατάπτυστη λίστα των «κρατών - χορηγών της τρομοκρατίας» - επιδιώκει συστηματικά να διαλύσει την κουβανική οικονομία, να επιδεινώσει τις συνθήκες ζωής και τελικά να εξαναγκάσει τον λαό της Κούβας να εγκαταλείψει το κοινωνικό και πολιτικό σύστημα που επέλεξε μετά την Επανάσταση του 1959.
Δεν πρόκειται απλώς για μια διπλωματική διαφωνία ή για μια πολιτική αντιπαράθεση. Η ίδια η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει παραδεχτεί ότι ο σκοπός των μέτρων είναι να προκληθεί «πείνα και απελπισία», ώστε να οδηγηθεί ο λαός σε ανατροπή της κυβέρνησής του.
Αυτού του ευφυούς ηγέτη της κύριας στρατιωτικής μονάδας των επαναστατικών κουβανικών δυνάμεων που τον Απρίλη του '61 κατατρόπωσε σε λιγότερο από 72 ώρες τους Αμερικανούς, στο γνωστό φιάσκο της απόβασής τους στον Κόλπο.
22 χρόνια μετά, τα λόγια του ατρόμητου κομαντάντε σε εκείνη τη συνέντευξη ταιριάζουν απολύτως στο σήμερα:
«Από τη μια μεριά είμαστε εμείς, ο μικρός πρωταθλητής της Καραϊβικής, και από την άλλη η μεγάλη ιμπεριαλιστική ύαινα. Είμαστε πρόσωπο με πρόσωπο και γνωρίζουμε ότι ένας από τους δύο θα πεθάνει στη μάχη, αλλά δεν θα είμαστε εμείς αυτοί».
Και δεν ήταν! Το απέδειξαν, ντροπιάζοντας τους Αμερικανούς.
Δεν σταματούσε όμως να επισημαίνει στη συζήτησή μας και τη σημασία της αλληλεγγύης, υπογραμμίζοντας πως η Κούβα ήξερε καλά να επαναφέρει αυτήν τη χιλιοταλαιπωρημένη λέξη στο πραγματικό της νόημα.
Τώρα λοιπόν που η ύαινα αγρίεψε κι άλλο, και το Νησί της Επανάστασης είναι αποκλεισμένο ασφυκτικά, οι συνέπειες για τον κουβανικό λαό είναι οδυνηρές.
Δεκάδες νέα μέτρα, κυρώσεις σε τράπεζες που συναλλάσσονται με την Κούβα, περιορισμοί στις μεταφορές καυσίμων, διώξεις σε εταιρείες που μεταφέρουν πετρέλαιο στο νησί, εμπόδια στις εισαγωγές φαρμάκων και ιατρικού εξοπλισμού. Η Κούβα δυσκολεύεται ακόμα και να αγοράσει βασικά υλικά στην παγκόσμια αγορά, επειδή οι εταιρείες φοβούνται τις αμερικανικές κυρώσεις. Δεν σταματούν τα προβλήματα στην ηλεκτροδότηση και στη μεταφορά τροφίμων. Σε μια μικρή νησιωτική οικονομία, που εξαρτάται από τις εισαγωγές, κάθε εμπόδιο στις συναλλαγές μεταφράζεται άμεσα σε πίεση στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
Αυτός ο εγκληματικός οικονομικός και εμπορικός αποκλεισμός, που έχουν επιβάλει όλες οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ από το 1961 μέχρι σήμερα, αποτελεί τον πιο χυδαίο οικονομικό πόλεμο που έχει γνωρίσει ο σύγχρονος κόσμος.
Με απάνθρωπες απαγορεύσεις επιχειρούν να στραγγαλίσουν την οικονομία της χώρας και να γονατίσουν τον λαό της. Από το 2019, δε, έχουν προστεθεί 243 επιπλέον μέτρα αποκλεισμού.
Η Ουάσιγκτον - που διατηρεί τη χώρα στην κατάπτυστη λίστα των «κρατών - χορηγών της τρομοκρατίας» - επιδιώκει συστηματικά να διαλύσει την κουβανική οικονομία, να επιδεινώσει τις συνθήκες ζωής και τελικά να εξαναγκάσει τον λαό της Κούβας να εγκαταλείψει το κοινωνικό και πολιτικό σύστημα που επέλεξε μετά την Επανάσταση του 1959.
Δεν πρόκειται απλώς για μια διπλωματική διαφωνία ή για μια πολιτική αντιπαράθεση. Η ίδια η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει παραδεχτεί ότι ο σκοπός των μέτρων είναι να προκληθεί «πείνα και απελπισία», ώστε να οδηγηθεί ο λαός σε ανατροπή της κυβέρνησής του.
Κοινωνική πολιτική και διεθνής συνεργασία
Κι όμως, παρά την πρωτοφανή αυτή πίεση, η Κούβα συνεχίζει να κρατά ζωντανές βασικές κοινωνικές κατακτήσεις, που για πολλές χώρες του πλανήτη αποτελούν ακόμα ζητούμενο.
- Το σύστημα δημόσιας Υγείας παραμένει καθολικό και δωρεάν.
- Η Εκπαίδευση παρέχεται σε όλα τα επίπεδα χωρίς οικονομικά εμπόδια.
- Οι δείκτες Υγείας και Παιδείας της χώρας συγκαταλέγονται σταθερά ανάμεσα στους καλύτερους της Λατινικής Αμερικής.
- Ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι η Κούβα δεν περιορίζεται στην υπεράσπιση μόνο των δικών της πολιτών. Σε στιγμές μεγάλων διεθνών κρίσεων έχει αποδείξει ότι δίνει στη διεθνιστική αλληλεγγύη σάρκα και οστά.
- Χιλιάδες Κουβανοί γιατροί έχουν προσφέρει υπηρεσίες σε δεκάδες χώρες του κόσμου, από την Αφρική μέχρι την Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ιατρικές αποστολές από την Αβάνα βρέθηκαν σε κράτη που αντιμετώπιζαν δραματικές ελλείψεις υγειονομικού προσωπικού.
Και το κάνουν αυτό και σήμερα, που στην Κούβα πολλά νοικοκυριά μένουν χωρίς ρεύμα για περισσότερες από 12 ώρες την ημέρα. Σήμερα, που το 50% των βασικών φαρμάκων λείπει από τα νοσοκομεία και που περισσότεροι από 5 εκατομμύρια άνθρωποι με χρόνια νοσήματα δυσκολεύονται να βρουν τα καθημερινά τους φάρμακα.
Χιλιάδες ασθενείς που χρειάζονται χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία αντιμετωπίζουν σοβαρές διακοπές στις θεραπείες τους, ενώ νεογέννητα βρέφη κινδυνεύουν όταν οι θερμοκοιτίδες δεν μπορούν να λειτουργήσουν λόγω των συνεχών διακοπών ρεύματος. Οσο για την έλλειψη καυσίμων, αυτή εμποδίζει την καλλιέργεια της γης και τη μεταφορά προϊόντων, ενώ βασικά τρόφιμα φτάνουν στα καταστήματα με μεγάλες καθυστερήσεις.
Ταυτόχρονα οι ΗΠΑ τιμωρούν χώρες και εταιρείες που συναλλάσσονται με την Κούβα, εμποδίζουν την προμήθεια καυσίμων, τροφίμων και φαρμάκων και απαγορεύουν οικονομικές συναλλαγές ακόμη και για βασικά αγαθά.
Η κρίσιμη σημασία της διεθνούς αλληλεγγύης σήμερα
Ωστόσο, η πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών δεν περιορίζεται στον οικονομικό αποκλεισμό. Κατά διαστήματα επανέρχονται απειλές για στρατιωτική επέμβαση ή για «αλλαγή καθεστώτος».
Η Ιστορία της Κούβας είναι γεμάτη από τέτοιες απόπειρες. Από τον Κόλπο των Χοίρων μέχρι τις δεκάδες μυστικές επιχειρήσεις ανατροπής, η Ουάσιγκτον δεν εγκατέλειψε ποτέ την επιδίωξη να ελέγξει το νησί.
Οι πρόσφατες εντάσεις και οι δημόσιες δηλώσεις αμερικανικών κύκλων που μιλούν ανοιχτά για «σενάρια επέμβασης» υπενθυμίζουν ότι η απειλή δεν έχει εξαφανιστεί. Στο όνομα της «δημοκρατίας» επιχειρείται να νομιμοποιηθεί μια πολιτική που ουσιαστικά αρνείται σε έναν λαό το δικαίωμα να καθορίζει μόνος του το μέλλον του.
Απέναντι σε αυτήν την πραγματικότητα, η διεθνής αλληλεγγύη αποκτά κρίσιμη σημασία. Είναι ιερό, διεθνιστικό καθήκον μας να στηρίξουμε τον κουβανικό λαό.
Δεν είναι τυχαίο ότι κάθε χρόνο η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ψηφίζει σχεδόν ομόφωνα υπέρ της άρσης του αποκλεισμού. Μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες και ελάχιστοι σύμμαχοί τους επιμένουν στη διατήρηση αυτής της πολιτικής. Το γεγονός αυτό δείχνει πόσο απομονωμένη είναι στην πραγματικότητα η αμερικανική στάση.
Η αλληλεγγύη προς την Κούβα εκφράζεται με πολλούς τρόπους, με πολιτικές πρωτοβουλίες, αποστολές ανθρωπιστικής βοήθειας, καμπάνιες ενημέρωσης, κινητοποιήσεις που απαιτούν τον τερματισμό του αποκλεισμού. Σε πολλές χώρες λειτουργούν επιτροπές αλληλεγγύης που συγκεντρώνουν φάρμακα και υγειονομικό εξοπλισμό για να στηρίξουν το κουβανικό σύστημα Υγείας. Και εδώ το ΠΑΜΕ οργανώνει καμπάνια οικονομικής αλληλεγγύης στην Κούβα, ενώ ο Ελληνοκουβανικός Σύνδεσμος Φιλίας και Αλληλεγγύης, στο πλαίσιο ευρύτερης καμπάνιας για τη στήριξη στον ηρωικό λαό του νησιού, έχει ανοίξει λογαριασμό 129/001049-98 στην Εθνική Τράπεζα (ΙΒΑΝ GR19 0110 1290 0000 1290 0104 998) για τη συγκέντρωση χρημάτων, ώστε να αγοραστούν υλικά που θα σταλούν στην Κούβα.
Αλλά η ουσία της αλληλεγγύης δεν περιορίζεται στη βοήθεια υλικών αγαθών. Βρίσκεται κυρίως στην υπεράσπιση ενός θεμελιώδους δικαιώματος. Του δικαιώματος κάθε λαού να επιλέγει το κοινωνικό και πολιτικό του σύστημα, χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις και οικονομικό εκβιασμό.
Η ανθεκτική αξιοπρέπεια της Κούβας
Η Κούβα δεν είναι μια «ρομαντική εξαίρεση» στον παγκόσμιο χάρτη. Είναι ένα ζωντανό παράδειγμα αντίστασης απέναντι σε μια υπερδύναμη που εδώ και δεκαετίες επιχειρεί με πρωτοφανή βαρβαρότητα να επιβάλει τη θέλησή της.
Γι' αυτό και η αλληλεγγύη προς τον κουβανικό λαό δεν είναι απλώς μια πράξη συμπαράστασης, αλλά μια πράξη υπεράσπισης της διεθνούς δικαιοσύνης. Είναι η φωνή που λέει ότι κανένας λαός δεν πρέπει να τιμωρείται επειδή επέλεξε έναν διαφορετικό δρόμο ανάπτυξης.
Σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από ανισότητες, γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις και οικονομικούς πολέμους, η Κούβα αποδεικνύει ότι η αξιοπρέπεια ενός λαού μπορεί να αντέξει ακόμα και τις πιο σκληρές πιέσεις, αλλά και ότι η διεθνιστική αλληλεγγύη εξακολουθεί να είναι ένα από τα πιο ισχυρά όπλα των λαών απέναντι στην αδικία.
Η υπεράσπιση της Κούβας, λοιπόν, δεν αφορά μόνο το μέλλον ενός νησιού στην Καραϊβική. Αφορά την ίδια την ιδέα ότι οι λαοί έχουν δικαίωμα να ζουν χωρίς αποκλεισμούς, χωρίς απειλές, χωρίς πολέμους.
Και αυτή είναι μια υπόθεση που μας αφορά όλους.
Της
Σεμίνας Διγενή
