Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026

Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο



Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο

Έσφαξαν 22 χιλιάδες παιδιά στην Γάζα, κοντά στους 75 χιλιάδες άμαχους. Ήθελαν να ζήσουν, να ερωτευτούν, να φάνε ένα κομμάτι ψωμί, ήθελαν να φοβούνται τον θάνατο, όχι να τον έχουν συνηθίσει. Όπως εγώ, όπως εσύ. Ήταν όλα αδέρφια μας.
 
Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο

Οι μπάτσοι ρίχνουν χημικά ακόμα και σε παιδιά, χτυπάνε ανθρώπους πεσμένους, δεν τους νοιάζει αν είναι ανάπηροι, δεν τους νοιάζει τίποτα. Αστυνομικά τμήματα κολαστήρια μέχρι σήμερα, λίστες νεκρών από αστυνομικά πυρά και κλωτσίδια. Ζακ, Αλέξης, Βασίλης, Κώστας, Νίκος, Κώστας Φραγκούλης, Χρήστος, Μοχάμεντ. Για την Κυριακή, δεν βρέθηκε περιπολικό, δεν είναι ταξί τα περιπολικά. Τον Αντώνη και τον Θοδωρή τους σκότωσαν γιατί ήταν αυτιστικοί.

Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο

Κοντά 3 εκατομμύρια Έλληνες ζούνε κάτω ή κοντά στο όριο της φτώχειας, παίζουν ρώσικη ρουλέτα με την ανέχεια. Παιδιά καταλήγουν σε κελιά στη ΓΑΔΑ γιατί δεν έχουν τι να τα κάνουν. Επέλαση κάνει ο Κασιδιάρης στα περιθωριοποιημένα, εγκαταλελειμμένα, φτωχοποιημένα και κακοποιημένα παιδιά μας στα σχολεία. Γέμισαν οι τοίχοι ναζιστικά συνθήματα. Ο τοίχος είχε τι δική του ιστορία. Ήταν μια λέξη μοναχά Ελευθερία.

Πώς χωρίς ψωμί να σταθεί η Ελευθερία, πού να βρει χώρο να ανασάνει η Παιδεία;

Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο

Τον συνηθίσαμε, είναι καλοβαλμένος κι ήσυχος, σαν όλα τα πράγματα που έχετε συνηθίσει, μονάχα που πηγαίνει κλαίγοντας ολοένα σαν τις ιτιές στην ακροποταμιά που βλέπεις απ' το τρένο ξυπνώντας άσχημα κάποια συννεφιασμένη αυγή. Ποιος άραγε να ασχολείται με τους δολοφονημένους στα Τέμπη; Στον Παλαμά; Στο Μάτι; Στην Μάνδρα; Στις πρόσφατες πυρκαγιές; Έγινε η θλίψη συνήθεια κι η οργή ποστ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
 
Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο

Γεμίσαμε ΝΑΤΟϊκές φωλιές, στάζει μπαρούτι το Αιγαίο. Έχουμε στείλει οπλικά συστήματα στη Σαουδική Αραβία για να συμμετέχουμε στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο στο Ιράν. Πληρώνουμε τον θάνατό τους. Θυμάσαι σύντροφε το «έξω οι ΗΠΑ, έξω το ΝΑΤΟ» στην πόρτα λίγο πριν μπει το τανκ;
Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο

Κι ύστερα δεν υπήρχαν νεκροί εντός του χώρου του Πολυτεχνείου κι ύστερα δεν υπήρχε Ολοκαύτωμα και μετά δεν υπήρχαν δολοφονημένοι πρόσφυγες στο Αιγαίο κι ύστερα η σβάστικα έγινε αρχαιοελληνικό σύμβολο κι ύστερα τον Φύσσα τον σκότωσαν για το ποδόσφαιρο, άνηκε λένε στο ΚΚΕ ο Ρουπακιάς. Αναθεωρητισμός φίλε το πυρηνικό όπλο της επικοινωνίας. Κι όλα έγιναν επικοινωνία, όλα αναθεωρητισμός. Αλήθεια, έχεις πάει ποτέ στην Σάμο;
 
Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο

Γυρίζουν σαν τσιγάρο από βρόμικο στόμα σε βρόμικο στόμα, σαν πέτρες στο στόμα του Δημοσθένη οι αξίες που για αυτές κάποτε θυσιάστηκες, που δεν υπέγραψες. Πόσο κοστολογείται στους σκουληκιασμένους καιρούς το ξύλο από το ΕΑΤ-ΕΣΑ; Πόσο ξεφτίλισε τις τιμές ο ηθικός πληθωρισμός;

Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο

Ο καθένας κοιτάει μόνο την πάρτη του, γίναμε όλοι οδηγοί του τανκ. Ποιος δίνει την εντολή να ρίξουμε την πόρτα να πλακώσουμε τις επόμενες γενιές μέσα στα κάγκελα;
 
Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο

Ο Ρίτσος μιλάει για τα νεκρά παιδιά που στοίχειωσαν το σπίτι, ο Λειβαδίτης μονολογεί ρητορικά αν θες να λέγεσαι άνθρωπος, η Κατερινούλα θρηνεί τον σύντροφο που χάθηκε, ο Χρόνης θάβει σιωπηλός τα πτώματα των στιγμών και των δολοφονημένων επιθυμιών, ο Μάνος Ελευθερίου αναπολεί επικές διαδηλώσεις που σώπασαν για πάντα και τους έρωτες που κομματιάστηκαν σαν από χειροβομβίδα. Κι όλες οι φωνές τους χάνονται σε μια μαύρη τρύπα, άχρονη κι απόκοσμη. Κατάθλιψη, ψυχοφάρμακα, αυνανισμοί κατά της μοναξιάς και της αϋπνίας, κρίσεις πανικού, μια κραυγή στο μπάνιο στην ώρα του ντους. Η γενιά του Πολυτεχνείου έδωσε την θέση της στη γενιά του Πόνου. Είμαστε μόνοι και μοναχικοί. Όλο το κόκκινο στις μέρες είναι αίμα.

Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο

Έρχονται τα χειρότερα. Αυτή την φορά δε θα μπουκάρουν με τανκς, αυτή την φορά ετοιμάζουν πυραύλους κι οβίδες και πυρηνικά, μια μια οι χώρες μέσα στον χάρτη βάφονται από το μαύρο του πολέμου, βγαίνουν σαν φαντάσματα οι ευχές των παππούδων μας από τους τάφους «μόνο να μη ζήσετε πόλεμο παιδιά μου». Ξαναμοιράζεται η γη, η θάλασσα, το υπέδαφος. Για εμάς θα μείνει λίγος ουρανός; Για αυτόν τον ουρανό μόνο καταδέχομαι να πεθάνω.
 
Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο

Έχει μείνει κανείς στο ραδιόφωνο να μας ακούει ακόμα; 

Το Πολυτεχνείο ζει; 


Πηγή:facebook



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Ιστορία του τραγουδιού "Το Σφαγείο"



«Τακ τακ εσύ, τακ τακ εγώ», ακούγεται σε ένα από τα πιο εμβληματικά τραγούδια για την
περίοδο της χούντας, «Το Σφαγείο» (γνωστό και ως Μεσημέρι), ως φόρος τιμής του Μίκη
Θεοδωράκη για τον σύντροφο και συναγωνιστή του, Αντρέα Λεντάκη. Το τραγούδι
αναφέρεται σε πραγματικά γεγονότα και κυρίως στα βασανιστήρια που υποβάλλονταν τόσο
ο μουσικοσυνθέτης, όσο και ο ίδιος ο Λεντάκης, στο κτίριο της Ασφάλειας, στην οδό
Μπουμπουλίνας. Αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά και σπουδαία έργα του αγώνα ενάντια
στην χούντα των Συνταγματαρχών, που προκαλούν μέχρι και σήμερα ανατριχίλα. Όπως είχε
δηλώσει κάποτε ο Μίκης Θεοδωράκης σχετικά με το έργο του για τον Αντρέα Λεντάκη, «είναι
ένα ελάχιστο δείγμα της αγάπης και του θαυμασμού μου στο πρόσωπό του».

Το «τακ τακ εσύ, τακ τακ εγώ» που αναφέρεται στους στίχους του τραγουδιού «Σφαγείο»,
είναι ο κώδικας που είχαν οι ίδιοι επινοήσει όσο βρίσκονταν στα κελιά της Ασφάλειας. «Είχαν
μοιράσει την αλφάβητο ανά τετράδες γραμμάτων σε σειρές, το πρώτο τακ-τακ σήμαινε ποια
σειρά γραμμάτων, το δεύτερο ήταν ποιο γράμμα από τη σειρά, και κάπως έτσι έβγαζαν
ολόκληρες προτάσεις. Ήταν σε διπλανά κελιά, μπορούσαν έτσι να συνεννοηθούν. Ο Μίκης
άκουγε τα ουρλιαχτά του Ανδρέα, που τον έβγαζαν κάθε βράδυ στην ταράτσα», εξήγησε η
Έφη Λεντάκη στην ΕΡΤ, η σύζυγος του Αντρέα Λεντάκη.

Μίκης Θεοδωράκης και Ανδρέας Λεντάκης βρέθηκαν σε γειτονικά κελιά στον τέταρτο όροφο
της Γενικής Ασφάλειας στην Μπουμπουλίνας, αν και ήταν φίλοι από παλιά. Ο Ανδρέας
Λεντάκης, σημαντικό στέλεχος της Αριστεράς με πλούσια αντιδικτατορική δράση και σίγαστο
μέλος του φοιτητικού κινήματος και πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου
Αθηνών, υπέστη βασανιστήρια από τη Χούντα των Συνταγματαρχών, ως ιδρυτικό στέλεχος
της Νεολαίας Λαμπράκη. Στη φυλακή και την εξορία παρέμεινε τέσσερα ολόκληρα χρόνια.
«Χτυπούν το βράδυ στην ταράτσα τον Ανδρέα / μετρώ τους χτύπους το αίμα μετρώ / πίσω
απ’ τον τοίχο πάλι θα ’μαστε παρέα», τραγουδούσε ο ίδιος ο Μίκης στην πρώτη εκτέλεση
του τραγουδιού «Σφαγείο», αναφερόμενος στα βασανιστήρια που υπέστη ο Λεντάκης, αφού
κάθε βράδυ τον έβγαζαν στην ταράτσα και τον χτυπούσαν.


 

Πηγή: 2gym-p-falir.att.sch.gr



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Ενα πολιτικά άθλιο είδος



Αυτός ο τύπος επιχείρησε να ξαναπαίξει σήμερα με τον γκαιμπελισμό “δεν υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο”…

Καθότι οι νεκροί δεν ήταν “μέσα”, ήταν “έξω” από το Πολυτεχνείο…

Και προφανώς οι… “έξω” δεν είναι νεκροί της εξέγερσης…, μάλλον θα γλίστρησαν και θα έπεσαν…

Αυτά έλεγε ό άθλιος από την εποχή που ήταν στο ΛΑΟΣ, τα εκτίμησε ο Μητσοτάκης και τον έκανε αντιπρόεδρό του…

Και για να γίνει και πιστευτός παρέπεμψε και στο πόρισμα Τσεβά για την εξέγερση.

Κι άντε να θυμάται τώρα ο κόσμος (και πολύ περισσότερο τα όρνια που τους ταΐζει σανό ο κύριος αντιπρόεδρος) ότι ήταν ακριβώς το πόρισμα Τσεβά που κατέγραφε ονομαστικά τους διαπιστωμένα νεκρούς μέχρι την στιγμή της σύνταξής του και έλεγε:

“Βαρύς υπήρξεν ο φόρος του αίματος εις νεκρούς και τραυματίας ο καταβληθείς δια την καταστολήν της εξεγέρσεως του Πολυτεχνείου. Και των μεν τραυματιών τον αριθμόν, ήγγισε, μετά βεβαιότητας μάλλον, η έρευνα. Ανεξιχνίαστος, όμως, παραμένει εισέτι ο ακριβής αριθμός των νεκρών”.

Αυτό (ξανα)έκανε σήμερα ο πολιτικά άθλιος αποδέκτης ευχετήριων επιστολών του φασίστα Παττακού, ο διαφημιστής του ναζί – χουντικού Πλεύρη, ο κολλητός του Βορίδη που παραλάμβανε από τον κατοπινό φυρερίσκο της ναζιστικής συμμορίας, τον Μιχαλολιάκο, την ηγεσία της ν.ΕΠΕΝ, του κόμματος δηλαδή του δικτάτορα Παπαδόπουλου.

Λογικό…



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

H αλήθεια δεν θα σβήσει ποτέ

Νικολέτα Μαρκουλή


Διάβασα ότι φέτος δεν θα διατεθεί αίθουσα στο ΣΦΕΑ για τις επετειακές εκδηλώσεις του Πολυτεχνείου. Και χωρίς να το καταλάβω, γύρισα πολλά χρόνια πίσω, στην πρώτη φορά που πήγα στην πορεία για το Πολυτεχνείο.
Πρέπει να ήμουν εννέα ή δέκα χρονών. Η μητέρα μου με είχε πάρει μαζί της στις εκδηλώσεις. Θυμάμαι ότι πριν βγούμε στην πορεία είχαμε πάει σε μια αίθουσα στο κεντρικό κτήριο του Πολυτεχνείου. Στους τοίχους υπήρχαν φωτογραφίες των νεκρών και των γεγονότων της εξέγερσης. Σε προθήκες υπήρχαν προσωπικά αντικείμενα, ανάμεσά τους και ματωμένα ρούχα ανθρώπων που σκοτώθηκαν εκείνες τις μέρες.
Εκείνη η αίθουσα ήταν γεμάτη από μαυροφορεμένες γυναίκες. Μητέρες, αδελφές, σύζυγοι ανθρώπων που χάθηκαν από τη βία της χούντας. Μέχρι τότε, η δική μου εικόνα της απώλειας ήταν η γιαγιά μου. Η μαυροφορεμένη γιαγιά μου που έκλαιγε ασταμάτητα τον γιο της, τον πατέρα μου.
Ύστερα κατεβήκαμε στην Πατησίων, όπου θα ξεκινούσε η πορεία. Λίγο πριν αρχίσει, κάποιος διάβαζε έναν-έναν τους νεκρούς.
Και ξαφνικά άκουσα:
«Νικόλαος Μαρκούλης».
Και αμέσως μετά, από το πλήθος, ένα δυνατό:
«ΠΑΡΩΝ».
Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνο το «ΠΑΡΩΝ». Τη δύναμή του. Τη συγκίνηση που ένιωσα χωρίς ακόμη να μπορώ να την εξηγήσω. Ήταν σαν να μου έλεγαν χιλιάδες άνθρωποι ότι ο πατέρας μου δεν είχε χαθεί στη λήθη. Ότι ήταν ακόμη εκεί.
Μεγαλώνοντας άρχισα να μαθαίνω περισσότερα γι' αυτόν. Να συνθέτω σιγά σιγά την εικόνα του ανθρώπου που δεν πρόλαβα να γνωρίσω. Κάθε διήγηση, κάθε μαρτυρία, κάθε μικρή πληροφορία συμπλήρωνε ένα κομμάτι του παζλ.
Πριν από δύο χρόνια, όμως, έμαθα κάτι που με συγκλόνισε βαθιά. Χάρη στην έρευνα του Dimitris Verionis Δημήτρη Βεριώνη για το βιβλίο του «Θάνατοι στη Χούντα», έμαθα περισσότερα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τραυματίστηκε θανάσιμα ο πατέρας μου.
Ανάμεσα στις μαρτυρίες βρισκόταν και η κατάθεση του δημοσιογράφου Γρηγόρη Παπαδάτου στον εισαγγελέα Τσεβά. Ο Παπαδάτος κατέθεσε ότι συνάντησε τον πατέρα μου στον Σταθμό Πρώτων Βοηθειών, τραυματισμένο αλλά ακόμα ζωντανό. Τον ρώτησε πώς τον λένε και πώς τραυματίστηκε.
Ο πατέρας μου του είπε ότι ένας λοχίας τον πυροβόλησε κατόπιν εντολής αξιωματικού, ο οποίος φώναξε: «Σκοτώστε τα σκυλιά». Και ότι, όταν έπεσε τραυματισμένος στην οδό Μάρνη, δεν σταμάτησαν εκεί. Τον κλοτσούσαν ενώ ήταν πεσμένος στο οδόστρωμα.
Αυτό που με συγκλονίζει δεν είναι μόνο η βία. Είναι η απανθρωπιά. Το μίσος που χρειάζεται να κουβαλά κανείς μέσα του για να αντιμετωπίζει έτσι έναν συνάνθρωπο.
Και όμως, οι περισσότεροι από όσους συμμετείχαν σε αυτά τα εγκλήματα δεν τιμωρήθηκαν ποτέ. Δεν λογοδότησαν. Συνέχισαν κανονικά τη ζωή τους. Κάποιοι μάλιστα βρέθηκαν αργότερα σε σημαντικές θέσεις και αξιώματα.
Ίσως γι' αυτό εξακολουθούν μέχρι σήμερα να αναπαράγονται τα ψέματα ότι «δεν υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο», ότι «για όλα φταίει η γενιά του Πολυτεχνείου» και άλλα παρόμοια. Γιατί η αναγνώριση της αλήθειας σημαίνει και αναγνώριση ευθυνών. Σημαίνει ότι πρέπει να θυμόμαστε όχι μόνο αυτούς που αγωνίστηκαν και σκοτώθηκαν, αλλά και αυτούς που διέταξαν, πυροβόλησαν, βασάνισαν και συγκάλυψαν.
Γι' αυτό κάθε φορά που ακούω να λένε πως «δεν υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο», δεν ακούω απλώς μια ιστορική ανακρίβεια. Ακούω μια προσβολή στη μνήμη των νεκρών, στις οικογένειές τους και σε όλους εκείνους που στάθηκαν απέναντι στη δικτατορία με θάρρος, πληρώνοντας συχνά βαρύ τίμημα για το υπέρτατο αγαθό της ελευθερίας.
Εγώ, πάντως, όταν έρχεται κάθε Νοέμβρης, θυμάμαι ακόμη εκείνο το απόγευμα στην Πατησίων. Θυμάμαι τη γεμάτη φωτογραφίες και τεκμήρια αίθουσα, τις μαυροφορεμένες μανάδες, τη μητέρα μου δίπλα μου, και εκείνη τη στιγμή που ακούστηκε το όνομα:
«Νικόλαος Μαρκούλης».
Και αμέσως μετά, το πλήθος να φωνάζει :
«ΠΑΡΩΝ».
Πενήντα και πλέον χρόνια μετά, αυτό το «ΠΑΡΩΝ» συνεχίζει να νικά τη λήθη. Και όσο ακούγεται, η αλήθεια δεν θα σβήσει ποτέ.



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΜΕ ΤΟ ΒΑΡΟΣ ΜΙΑΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ

Ιωάννα Καρυστιάνη


Eκείνη τη νύχτα άδειασα τόσο,
που όταν μου πέταξαν το μαχαίρι,
δεν βρήκε πουθενά να καρφωθεί
~Τάσος Λειβαδίτης

Δεν θέλαμε να σκοτωθούμε - παιδιά ήμασταν- αλλά μερικές φορές νιώθεις ότι δεν γίνεται διαφορετικά. Ίσως επειδή εκείνη η στρατιωτική δικτατορία είχε αποδειχτεί τόσο αηδιαστική, τόσο προσβλητική για την ανθρώπινη ύπαρξη, τόσο ανενδοίαστη, τόσο επικίνδυνη, που νιώθαμε ότι δεν μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Οπότε δεν γινόταν να μην πάμε στο Πολυτεχνείο. Εχω την εντύπωση ότι ήταν αδύνατο να μην πάμε στο Πολυτεχνείο.

[...]

Φανταζόμαστε ότι τις κορυφαίες και κρίσιμες ώρες τις τελευταίας μέρας θα έρχονταν για συμπαράσταση γύρω από το Πολυτεχνείο οι γονείς και οι θείοι των παιδιών και αντί γι' αυτούς είχαν έρθει τα δεκαπεντάχρονα, οι μαθητές.

[...]

Όσοι άνοιγαν τα σπίτια τους στο Πολυτεχνείο εκείνο το βράδυ γύρω-γύρω για να σώσουν τα παιδιά, ρίσκαραν όσο κι αυτοί που έκρυβαν Εβραίους στην Κατοχή. Ρισκάριζαν γιατί, όπως κι εμείς, δεν ήξεραν το ξημέρωμα τι θα 'φερνε. Δεν ξέρανε πόσο θα κρατούσε η Δικτατορία (Παρεμπιπτόντως κι εμείς είχαμε προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο ότι η Δικτατορία μπορούσε να κρατήσει τριάντα, σαράντα χρόνια, σαν του Σαλαζαρ στην Πορτογαλία και του Φράνκο στην Ισπανία). Δεν ξέρανε πόσο στρατοκρατούμενη θα ήταν το επόμενο πρωί η Αθήνα και αν θα μπορούσαν να φύγουν τα παιδιά απ' αυτά τα σπίτια. Ούτε ξέρανε, αν στρατός άρχιζε να χτυπάει και να σπάει και να πιάνει τις γυναίκες των 60 ετών, τους δημόσιους υπαλλήλους και κάτι οικογενειάρχες, οι οποίοι είχαν ανοίξει τα σπίτια τους. Οι άνθρωποι είχαν βοηθήσει εκείνο το βράδυ. Πάρα πολλά σπίτια άνοιξαν και μόνον γι' αυτόν τον λόγο και για την ιστορία του Πολυτεχνείου - θα πρέπει τα Εξάρχεια να μην τα πιάνουν στο στόμα τους τόσο εύκολα.

[...]

Αυτό που θέλω να πω είναι ότι στο Πολυτεχνείο νιώσαμε πλήρεις υπάρξεις. Δηλαδή ακόμη κι εκείνοι που από τη φύση τους ή από τις συνθήκες της ζωής τους ένιωθαν ως πολύ μεγάλη απειλή τη μοναξιά, εκείνες τις μέρες δεν τη νιώσανε ούτε δευτερόλεπτο. Και επειδή ήταν πολύ πυκνός ο χρόνος, υπήρχε αυτό το αντιφατικό στοιχείο: ταυτόχρονα να συνειδητοποιείς ότι οι στρατόκαβλοι μπορούν να δολοφονήσουν άοπλους μαθητές και σπουδαστές και από την άλλη η απόκοσμη ευτυχία του να νιώθεις "ψυχή τε και σώματι ελεύθεροι" μέσα σε συνθήκες Δικτατορίας. Και δεν νομίζω να ήταν ένα σπάνιο συναίσθημα για τους ανθρώπους που βρέθηκαν εκεί. Ερχότανε σα βουητό.

| ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΗ | 
Απόσπασμα από συνέντευξή της, που συμπεριελήφθηκε στο βιβλίο |"Όλη η Νύχτα Εδώ. Μια Προφορική Ιστορία της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου | Εκδόσεις Καστανιώτη |

Ζωγραφική: Κώστας Μαλάμος (1913 -2007) 


Πηγή:facebook



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026

Πολυτεχνείο 1973 | Γιάννης Ρίτσος: «Ημερολόγιο μιας εβδομάδας»

Γιάννης Ρίτσος


Το «Ημερολόγιο μιας εβδομάδας» του Πολυτεχνείου γράφτηκε από τον ποιητή της Ρωμιοσύνης, τις μέρες των γεγονότων του Πολυτεχνείου!

Αθήνα, 16 Νοεμβρίου 1973

Ωραία παιδιά με τα μεγάλα μάτια σαν εκκλησίες χωρίς στασίδια
ωραία παιδιά δικά μας με τη μεγάλη θλίψη των ανδρείων
αψήφιστοι, όρθιοι στα Προπύλαια στον πέτρινο αέρα, έτοιμο χέρι, έτοιμο μάτι
πως μεγαλώνει το μπόι, το βήμα κι η παλάμη του ανθρώπου

17 Νοεμβρίου

Βαριά σιωπή διάτρητη απ’ τους πυροβολισμούς, πικρή πολιτεία,
αίμα, φωτιά, η πεσμένη πόρτα, ο καπνός, το ξύδι,
ποιος θα πει περιμένω μέσα απ’ το μέσα μαύρο.
Μικροί σχοινοβάτες με τα μεγάλα παπούτσια μ’ έναν επίδεσμο φωτιά στο κούτελο,
κόκκινο σύρμα, κόκκινο πουλί και το μοναχικό σκυλί στ’ αποκλεισμένα προάστια
ενώ χαράζει η χλωμότερη μέρα πίσω απ’ τα καπνισμένα αγάλματα
κι ακούγεται ακόμη η τελευταία κραυγή διαλυμένη στις λεωφόρους
πάνω απ’ τα τανκς μέσα στους σκόρπιους πυροβολισμούς.
Πώς μπορείτε λοιπόν να κοιμάστε; Πώς μπορείτε λοιπόν να κοιμάστε;

Κάλαμος, 18 Νοεμβρίου

Ηλιόλουστη μέρα. Κάλαμος.
Η θάλασσα, σπουργίτια στον ελαιώνα
Κάλεσμα. Πρόκληση. Κάλλος. Μακρινή προδομένη μακαριότητα
α εσύ δραπέτη λιποτάκτη κρυμμένε ανάμεσα στ’ αγάλματα,
πίσω απ’ τ΄ αγάλματα μέσα στ’ αγάλματα, αγάλματα κούφια χωρίς χέρια, χωρίς πέος, χωρίς αμπελόφυλλα
αρνήσου, αρνήσου, όχι να ξεχαστείς και να ξεχάσεις το δένδρο το πουλί το γαλάζιο
αμαρτία, αμαρτία, πώς μπορείτε λοιπόν να κοιμάστε εσείς, ο ίδιος ο έρωτας
κι ο έρωτας αμαρτία, Ελένη, Μάρω, Ηλέκτρα, Δήμητρα, παιδιά μας, τα παιδιά μας
πόσες γενιές παιδιά μας σε αδιαίρετο χρόνο χωρίς χρόνο
στα στάχυα και στα σύρματα στη γραφομηχανή, στον τηλεβόα
έρωτές μας, παιδιά μας, σκοτωμένα παιδιά μας, έρωτές μας
Για τίποτε άλλο να μην έχουμε μάτια παρά μόνο για σας. Τίποτ’ άλλο.
Ω! ανήμπορο ποίημα, ανήμπορο, ανήμπορο, ατελέσφορο
επάνω από δύο στίχους σταυρωμένους σταυρώνω τα χέρια και σωπαίνω
βράχος, το μέγα κόκκινο, δεύτερη πόρτα, πέμπτη πόρτα κι η δωδέκατη κλεισμένη
χτύπημα της γροθιάς στον τοίχο χτύπημα της πέτρας στην πέτρα
μ’ ακούς; άκουσέ με, εγώ σ’ ακούω,
δύο σιωπές κάνουν μια φωνή κι ένα μεγάλο τεντωμένο χέρι.

Αθήνα, 19 Νοεμβρίου

Με τους αγκώνες στηριγμένους στην ποίηση, με τα μάτια κλεισμένα στις παλάμες
ακούω τη φωτιά. Ανεβαίνει. Σκοτωμένοι επί τόπου μπροστά στο παράνομο μικρόφωνο
κι η φωνή τους ακόμα… – Αδέρφια, αδέρφια, πάνω απ’ το αίμα τους,
με το αίμα τους πάνω από την αγρυπνισμένη Αθήνα
Πώς μπορείτε λοιπόν; Πώς μπορείτε;

20 Νοεμβρίου

Μάζεψαν τα οδοφράγματα, πλύναν τα αίματα, τα μισά παιδιά πήγαν σχολείο
οι γυναίκες βγήκαν για ψώνια, στη γωνιά ένα καμένο αυτοκίνητο
πλύναν τα ρούχα τ’ απλώσαν στις ταράτσες μυστικά-μυστικά μη φανούνε σαν άλλες σημαίες
κλειστά νοικοκυριά, το κρεμμύδι, η πατάτα, το λάδι
το αλάτι χυμένο στο δρόμο το ίδιο και τ’ αλεύρι,
μες στο ψυγείο το κόκκινο πουλί μ’ όλα του τα φτερά
Απ’ το θάνατο αρχίζουμε -έτσι έλεγε- απ’ το θάνατο αρχίζουμε πάλι
επάνω από τη μεγάλη γκρεμισμένη σκάλα
τι να κάνουμε -είπε- να ξεχαστούμε; θα ξεχάσουμε πάλι;
Σκεπασμένοι στην τρύπια κουβέρτα ως πάνω στα μάτια
λίγο λίγο θα βγάλεις το ΄να πόδι δοκιμάζοντας τον αέρα τη σιωπή το σκοτάδι
αργότερα τα χέρια, τελευταίο το κεφάλι.
Απέναντι η καρέκλα, τα τσιγάρα τα σπίρτα και το φως κολλημένο στον τοίχο μια τεράστια κίτρινη αφίσα
Ώρα μεγάλη! ώρα σκληρή! ώρα αδειασμένη απ’ την δειλή μακροθυμία των στίχων
εδώ ό,τι πια θα πει θα ΄ναι το αίμα
Ω! κακόφημη ζωή ληστεμένη

22 Νοεμβρίου


Αργά που μεγαλώνει το μαχαίρι, αυτός που σιωπεί
δεν είναι που δεν έχει τίποτα να πει
δεν είναι τα δώδεκα καρφιά στον τοίχο, η ακρίδα στο ποτήρι
είναι που περιμένει να ξεσφίξουν τα σαγόνια του. 



Πηγή: katiousa



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Θρυμματισμένα ανθρωπάκια



Την ημέρα που βγήκαν οι φωτογραφίες των 200 αμέσως πήγαν οι φασίστες στο μνημείο στην Καισαριανή και το βανδάλισαν.
 
Δηλαδή από τη μια είχαμε ανθρώπους που δε δίστασαν να κοιτάξουν τις κάννες ευθεία στα μάτια τους, να πάνε ως στο σημείο της θυσίας με τα πρόσωπά τους καθαρά, με τραγούδια και γέλια, να σηκώνουν τη γροθιά την ώρα του «πυρ», ανθρώπους που προηγουμένως είχαν πάει φυλακή για τις ιδέες τους, που βασανίστηκαν οικτρά, που καταστράφηκαν οριστικά μα δεν υπέγραψαν ποτέ, δεν ξεπουλήθηκαν μέχρι το τέλος, ανθρώπους όπως ο Σουκατζίδης που ενώ θα μπορούσαν να πάρουν χάρη, να γλιτώσουν, προτίμησαν να πεθάνουν μαζί με τα συντρόφια τους την ίδια στιγμή, στον ίδιο τοίχο.
Κι από την άλλη έχουμε κάτι ποντίκια, με κρυμμένα τα στοιχεία τους που βγήκαν μέσα στα σκοτάδια, χεσμένοι πάνω τους, μήπως τους πιάσει κανένας, να πάνε να σπάσουν μάρμαρα και να βάψουν τοίχους. Φοβούνται μην πέσουν ακόμα κι οι πέτρες να τους πλακώσουν.
 
Σήμερα πήγαν πάλι να τα βάλουν με πέτρες και μέταλλα στο μνημείο του Παύλου στο Κερατσίνι.
Από τη μια δηλαδή ένα παλικάρι που όταν είδε 50-100 πιθηκάκια να του την πέφτουν, αφού πρώτα έσωσε τους φίλους του και την κοπέλα του, στη συνέχεια στάθηκε ολόρθος μπροστά στον φονιά του και τον υπέδειξε ξεκινώντας με τον θάνατό του την αντίστροφη μέτρηση για την Χρυσή Αυγή.
Κι από την άλλη έχουμε κάτι θλιβερά ανθρωπάκια που όταν κατάλαβαν ότι πια το κράτος δεν ήταν μαζί τους, για αυτό το λίγο διάστημα που χωρίστηκαν, έκλαιγαν στις δίκες και στο βήμα της Βουλής, έδειχναν ο ένας τον άλλον, απαρνούνταν τις ιδέες τους, έφτυναν το παρελθόν τους, κρύβονταν πίσω από το δάκτυλό τους.

Νιώθω τόσο πολύ οίκτο που δε μπορείτε να μου προκαλέσετε οργή. Όσες πέτρες, μάρμαρα και μέταλλα να σπάσετε, δε μπορείτε να σκοτώσετε μια ιδέα αλλά ούτε και να κλείσετε την πληγή που έχετε μέσα σας. Ο Παύλος είναι αυτό που εσείς δεν είστε και δε θα γίνετε ποτέ. Αυτό που συμβολίζει δεν τελειώνει στα μνημεία, θα συνεχίσει να υπάρχει ακόμα κι όταν όλοι εμείς θα έχουμε πεθάνει. Θα τον συζητάνε οι γενιές που εμείς δε θα προλάβουμε να γνωρίσουμε, όπως έγινε και με τον Σουκατζίδη. Εσάς πάλι δε θα σας θυμάται κανείς, κανείς δε θέλει να θυμάται ότι υπάρχετε. Ακόμα και τώρα να διαγνωστείτε με καρκίνο, δεν υπάρχει άνθρωπος να αγχωθεί ή να στεναχωρηθεί. Ανακούφιση είναι ο θάνατος σας κι απαλλαγή. Ένα βάρος είστε. Σε κάθε επίπεδο. Προσωπικό, οικονομικό, κοινωνικό. Για αυτό και λειτουργείτε κρυφά, για αυτό και ντρέπεστε και για αυτό που είστε και για όσα πιστεύετε και κάνετε. Για αυτό και δεν τα παραδέχεστε. Για αυτό χτυπάτε ύπουλα σαν τα φίδια. Γιατί έστω κι ασυνείδητα κι εσείς σιχαίνεστε αυτό που είστε. Κι αν αντί να τσακώνεστε με πέτρες δείτε το σκατό που έχει γεμίσει τα μέσα σας, ίσως να βρείτε μια ελπίδα. Ίσως.

Και κάτι τελευταίο. Δεν είναι τυχαίο που χτυπάτε τη Μάγδα. Τόσο πολύ. Με τόσα ψέματα. Με τόση χυδαιότητα. Γιατί η Μάγδα είναι η μάνα που δεν είχατε ποτέ. Η μάνα που ξέρει να αγαπά, να νοιάζεται και να φροντίζει το παιδί της, που θυσιάζεται για πάρτη του, ακόμα κι αν αυτό δε ζει, που δεν έχει όρια, σχήμα και ταβάνι αυτό που μπορεί να δώσει για το αγόρι της. Μου θυμίζει τόσο πολύ και τη δική μου μάνα. Τώρα οι δικές σας μάνες, οι δικές σας οικογένειες…Για αυτό σας πονάει τόσο. Μα όσο και να τη βρίζετε, το αίμα από τη δική σας την καρδιά στάζει. Αυτή δεν την αφοράτε. Κι αν όλο το αίμα σας γίνει δηλητήριο πάλι θρυμματισμένα ανθρωπάκια θα είστε. Αφήστε τις πέτρες. Σαν τον Ξέρξη που χτύπαγε τη θάλασσα. Σκοτώστε το τέρας που γινήκατε.
 
Δε μας τρομάζετε, σας λυπόμαστε.


Πηγή:facebook



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Κατάρ

Γιώργος Μαργαρίτης


Την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026 στην Κωνσταντινούπολη η Τουρκία και το Κατάρ συμφώνησαν και υπέγραψαν "Αμοιβαίο Αμυντικό Σύμφωνο".
 
Η Τουρκία αναβαθμίζεται σε εγγυήτρια δύναμη στον Περσικό Κόλπο σε αντικατάσταση των ΗΠΑ.
Οι του Κατάρ το δηλώνουν ξεκάθαρα:

“All the Gulf countries, but especially Qatar, understood that their security guarantees from the United States are not working properly. The Turkish troops in Qatar are very important but I can say that in the near term Turkish weapons and air defences might be deployed to Qatar to guarantee its safety, which is very important to Turkiye, so this agreement will help move forward these military deals,”
"'Ολα τα κράτη του Κόλπου, και ιδιαίτερα το Κατάρ, κατανοούν ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ δεν λειτουργούν όπως θα έπρεπε. Τα τουρκικά στρατεύματα στο Κατάρ είναι σημαντικός παράγοντας ασφαλείας. Θα πρόσθετα ότι βραχυπρόθεσμα τουρκικά οπλικά συστήματα και συστήματα αεράμυνας θα αναπτυχθούν στο Κατάρ για να εγγυηθούν την ασφάλειά του. Η τελευταία είναι πολύ σημαντική για την Τουρκία. Η σημερινή συμφωνία βοηθά στην προώθηση αυτών των στρατιωτικών συμφωνιών"

Απορία: Η Ελλάδα δεν είχε στείλει πυραύλους ΠΑΤΡΙΟΤ (από τους λίγους που διαθέτει) για την άμυνα του κρατιδίου; Ωραία η "στρατιωτική διπλωματία" της Αθήνας. Τα δίνει όλα και η Τουρκία έρχεται και τα παίρνει όλα.

Πατέντα Γεραπετρίτη-Μητσοτάκη. Αλάνθαστη!!! Την σχεδίασαν "Άριστοι"!!!!

Γιώργος Μαργαρίτης, καθηγητής σύγχρονης ιστοριας
 
Πηγή:facebook



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Η παγκόσμια κλειδαρότρυπα

Ολοι οι Ελληνες και οι Ελληνίδες έχουν πάρε - δώσε με το αμερικάνικο χρηματιστήριο, κοιμούνται και ξυπνάνε με την αγωνία πόσο θα τους κοστίσει το παράνομο κρεβάτι του αφεντικού της «Nvidia». Και για να μη στραμπουλάει κανείς ούτε το μυαλό ούτε τη γλώσσα του, μιλάμε για έναν ασιατικής καταγωγής Αμερικάνο, δισεκατομμυριούχο, που τα 'φτιαξε με μια Κινέζα που από σύμπτωση έχει το ίδιο επίθετο με αυτόν, και απολογήθηκε, με ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρακαλώ, στην γυναίκα του για το κέρατο που της φόρεσε. Τόσο τετριμμένη ιστορία δεν εξηγεί γιατί και πώς κόπτονται εφημερίδες, ειδησεογραφικές πλατφόρμες και μιλιούνια αναρτησάκηδες να ασχολούνται με πηχυαίους τίτλους και σεντόνια ολόκληρα επιπτώσεων από την παραβίαση της συζυγικής παστάδας. Ολα εξηγούνται άμα τιμολογηθούν στο καπιταλιστικό σύστημα. Μπήκε ανάμεσα στα πόδια των ενδιαφερόμενων και λίγο κατασκοπευτικό αλατοπίπερο, μπόλικη Κίνα που αποδεικνύεται θεαματικά από τις φωτογραφίες, σπέκουλα, σορτάκηδες, και να το κλάμα για τις απώλειες της χρηματιστηριακής αξίας της εταιρείας. Να κλαίνε ή να πανηγυρίζουν οι αντίπαλοι ή οι εργολάβοι και οι υπεργολάβοι τεχνολογικού κολοσσού, άντε και να το δεις ως συμφεροντολογικά λογικό. Αλλά το ελληνικό κοινό, που καταναλώνει πληροφορίες και κόπτεται για την πραγματική ακρίβεια στα ράφια του σούπερ μάρκετ, στοιχηματίζω ότι δεν μπορεί στην πλειονότητά του καν να προφέρει τη Νβίντια. Και δεν μπερδεύεται.

Η παγκόσμια κλειδαρότρυπα αρχίζει να μοιάζει με την άβυσσο. Σε αναγκάζουν να σκύψεις, να κοιτάξεις, να τυφλωθείς και να νομίζεις ότι είναι φυσιολογικό να μιλάς με λεξιλόγιο τύπου «τον ήπιαμε». Και να ολοφύρεσαι με χρηματιστηριακούς όρους για τα βάσανα των παγκόσμιων αφεντικών. Η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται ολοένα και πιο προσοδοφόρα όσο χαμηλώνει τη φυσική νοημοσύνη και την κάνει να χωράει μέσα από τεχνητές ατζέντες διεθνούς ενδιαφέροντος που γίνεται με συνεχή μιντιακό βομβαρδισμό και τοπικό. Με στραμπουληγμένη γλώσσα, με εξαρτημένη νοημοσύνη υπό καθεστώς συνεχούς απειλής απώλειας εργασίας, σύνταξης, μέλλοντος και κυρίως γενικευμένου πολέμου, οι άνθρωποι αντιμετωπίζονται κυνικά, χυδαία και απροκάλυπτα ως γαϊδούρια. Και νομίζουν δυστυχώς πολλοί ότι γίνονται πληροφορημένοι πρωταγωνιστές επειδή το γαϊδούρι είναι το σύμβολο των Δημοκρατικών στην Αμερική, και στην ήπειρό μας και στη χώρα μας δεν υπάρχουν ελέφαντες των Ρεπουμπλικάνων, παρά μόνο συμφωνίες λεόντειες. Οποιος δεν διδάχτηκε, και αυτό το 'χουν καταφέρει τα εκπαιδευτικά καπιταλιστικά συστήματα, να ξεχωρίζει το λιοντάρι από τη λεοντή, υπογράφει αβέρτα λεόντειες συμφωνίες. Και επειδή οι έχοντες και κατέχοντες μπορούν στις μέρες μας και να παίζουν με τα σεντόνια τους ηδονικά και να μας σαβανώνουν το ίδιο εύκολα, σήμερα είπα να ξύσω λίγο το καύκαλο που 'χει σκεπάσει τη μνήμη κάτω από ένα παχύ στρώμα κακοήθους χρυσόσκονης.

Οταν πίσω από την κλειδαρότρυπα βλέπει κανείς λεκέδες από ερωτικές δραστηριότητες «μεγάλων ονομάτων», έρχεται πόλεμος. Ο λεκές της Λεβίνσκι για να σβηστεί χρειάστηκε και το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ και έναν ανηλεή βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας. Κόστισε στον κόσμο και στους λαούς πολύ περισσότερο απ' ό,τι στον γάμο των Κλίντον. Τώρα χρειάζεται προσοχή. Γιατί επιλέχθηκε ένα σκάνδαλο που προφανώς ήξεραν προ πολλού και πολλοί, αλλά ρατσιστικά και επικίνδυνα οπτικά «σχεδόν αυταπόδεικτο». Και ο Γκέιτς χώρισε, αλλά δεν μπλέχτηκε κατασκοπεία πουθενά. Τώρα όμως, με τα μέτωπα από την Παλαιστίνη και το Ιράν μέχρι τα στενά Μαλάκα και την Ταϊβάν, ένας πόλεμος ως πιθανότητα είναι κάτι που απαιτεί εξοικείωση των πληθυσμών με ...τους κακούς Κινέζους, όπως παλιότερα με τους Σοβιετικούς πράκτορες και ύστερα την ουκρανική, την αλβανική, τη σερβική μαφία στα σίριαλ και στις ταινίες. Οταν οι πρωταγωνιστές είναι ανεξαρτήτως εθνικότητας και έδρας εταιρείας Ασιάτες στην όψη, τότε δεν χρειάζεσαι το Χόλιγουντ. Ο / η κατάσκοπος είναι κακοί γιατί έρχονται από την Ασία. Πολύ σύντομα θα με θυμηθείτε, κι ας σαρκάζω εδώ, ως αιτία πολέμου θα μας πουλάνε το άσμα, σε όλες τις γλώσσες, για όλα φταιν οι γκόμενες, οι πρώην και οι επόμενες...

Πηγή: rizospastis



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Bασικές έννοιες του Δικαίου της Θάλασσας



Για την καλύτερη παρακολούθηση των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο, που πυροδοτούν την όξυνση των ανταγωνισμών για τις θαλάσσιες ζώνες, ο «Ριζοσπάστης» επαναφέρει ορισμένες βασικές έννοιες σχετικά με το Δίκαιο της Θάλασσας από άρθρο της ΚΟΜΕΠ (τ. 4-5/2020).

Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (ΔΘ) αποτελεί το σύνολο των αρχών, των συμβατικών και των εθιμικών κανόνων που διέπουν τις σχέσεις των κρατών σχετικά με τις χρήσεις της θάλασσας, συμπεριλαμβανομένου του θαλάσσιου υπεδάφους, καθώς και την εκμετάλλευση των θαλάσσιων πόρων. Οπως όλες οι διεθνείς συνθήκες και συμφωνίες, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) είναι προϊόν συμβιβασμού που προέκυψε κάτω από συγκεκριμένο συσχετισμό δυνάμεων (1982).

Γι' αυτό άλλωστε δεν υπογράφεται ακόμα και σήμερα από χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Τουρκία, το Ισραήλ κ.ά. που είτε θίγονται τα συμφέροντά τους, είτε οχυρώνονται πίσω από υπαρκτές ελλείψεις και νομικές ασάφειες.

Σύμφωνα με τη Σύμβαση ΔΘ και με το Διεθνές Δίκαιο γενικά, οι θαλάσσιες και υποθαλάσσιες ζώνες διακρίνονται με βάση ένα «πραγματικό» (γεωγραφικό) και ένα νομικό κριτήριο. Το «πραγματικό» κριτήριο αφορά την απόσταση μιας θαλάσσιας περιοχής από την ακτή και το νομικό είναι η αρμοδιότητα που απονέμει το Διεθνές Δίκαιο στα κράτη για τη δεδομένη περιοχή.

Απαραίτητο στοιχείο για τον προσδιορισμό του εύρους των θαλάσσιων ζωνών είναι η οριοθέτηση της εσωτερικής γραμμής βάσης. Πρόκειται για τη νοητή ή φυσική γραμμή που αποτελεί το σύνολο των σημείων κατά μήκος της ακτογραμμής από τα οποία θα μετρηθούν τα εξωτερικά όρια της αιγιαλίτιδας ζώνης, τα όρια της εξωτερικής γραμμής βάσης.

Ας δούμε ορισμένους βασικούς ορισμούς...

ΑΙΓΙΑΛΙΤΙΔΑ ΖΩΝΗ 'Η ΧΩΡΙΚΑ ΥΔΑΤΑ

Αιγιαλίτιδα ζώνη (ή χωρική θάλασσα ή χωρικά ύδατα) είναι η θαλάσσια ζώνη η οποία εκτείνεται πέρα από την ξηρά και από τα εσωτερικά ύδατα, επί της οποίας το παράκτιο κράτος έχει πλήρη κυριαρχία, όπως ακριβώς στο χερσαίο έδαφος. Η αιγιαλίτιδα ζώνη περιλαμβάνει τον βυθό, το υπέδαφος και τον υπερκείμενο εναέριο χώρο.

Το Διεθνές Δίκαιο καθορίζει ανώτατο όριο εύρους της στα 12 ν.μ. Στη Μεσόγειο τα περισσότερα κράτη έχουν υιοθετήσει αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ., με εξαίρεση τη Συρία (που έχει θεσπίσει ζώνη 35 ν.μ.), την Ελλάδα [με αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ. για την περιοχή του Ιονίου (Ν. 4767/2021) και 6 ν.μ. με βάση τον ΑΝ του 1936 στην υπόλοιπη επικράτεια] και την Τουρκία (με 6 ν.μ. στο Αιγαίο και 12 ν.μ. στη Μαύρη Θάλασσα, ήδη από το 1964).

Η κυριαρχία του παράκτιου κράτους στην αιγιαλίτιδα ζώνη του είναι πλήρης, με την έννοια ότι δεν περιορίζεται σε ορισμένα μόνο δικαιώματα αλλά περιλαμβάνει το σύνολο των αρμοδιοτήτων (νομοθετική, δικαιοδοτική, εκτελεστική) για το σύνολο των δυνατών δράσεων. Ωστόσο, το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας περιορίζει την πλήρη αυτή κυριαρχία με τον θεσμό της «αβλαβούς διέλευσης» των αλλοδαπών πλοίων.

Με δεδομένο ότι το ανώτατο επιτρεπτό εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης καθορίζεται από το άρθρο 3 της Σύμβασης ΔΘ στα 12 ναυτικά μίλια, η Ελλάδα δικαιούται να επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της μέχρι το ανώτατο αυτό επιτρεπτό όριο. Με τον Νόμο 2321/1995 η Ελλάδα επικύρωσε τη Σύμβαση ΔΘ, στο άρθρο 2 διατύπωνε ρητά το δικαίωμα επέκτασης στα 12 ν.μ. και παρείχε την εξουσιοδότηση για την έκδοση των σχετικών προεδρικών διαταγμάτων.

Η δυνατότητα αυτή καθορίζεται επίσης από το εθιμικό Δίκαιο. Μάλιστα, το γεγονός ότι το όριο των 12 ν.μ. αποτελεί κανόνα του εθιμικού Δικαίου το έχει αναγνωρίσει και η Τουρκία ήδη από το 1956, με ρηματική διακοίνωση στον ΟΗΕ, και το εφάρμοσε με την επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης της στα 12 ν.μ. στη Μαύρη Θάλασσα. Ωστόσο, με απόφαση της τουρκικής Βουλής από το 1995 η επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης θεωρείται «αιτία πολέμου».

Η επέκταση, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, μπορεί να γίνει με μονομερή γνωστοποιητέα εσωτερική πράξη και να καλύπτει όλες τις θαλάσσιες περιοχές της Ελλάδας. Δηλαδή, δεν χρειάζεται προηγούμενη συμφωνία με τα παράκτια κράτη της περιοχής για την επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης της Ελλάδας. Βέβαια, ειδικά για τις περιοχές όπου η απόσταση με τις αντικείμενες ακτές είναι μικρότερη των 24 ν.μ., απαιτείται προηγούμενη συμφωνία για την οριοθέτηση της αιγιαλίτιδας ζώνης. Οταν αυτή δεν υπάρχει, επιτρέπεται μονομερώς η επέκταση μέχρι τη μέση γραμμή.

ΥΦΑΛΟΚΡΗΠΙΔΑ

Σύμφωνα με το άρθρο 76 παρ. 1 της Σύμβασης ΔΘ, η υφαλοκρηπίδα του παράκτιου κράτους αποτελείται «από τον θαλάσσιο βυθό και το υπέδαφός του που εκτείνεται πέραν της χωρικής του θάλασσας καθ' όλη την έκταση της φυσικής προέκτασης του χερσαίου εδάφους, μέχρι του εξωτερικού ορίου του υφαλοπλαισίου ή σε μια απόσταση 200 ναυτικών μιλίων από τις γραμμές βάσης από τις οποίες μετράται το πλάτος της χωρικής θάλασσας, όπου το εξωτερικό όριο του υφαλοπλαισίου δεν εκτείνεται μέχρι αυτήν την απόσταση». Ως νομικός θεσμός, αρχίζει από το εξωτερικό όριο των χωρικών υδάτων.

Τα κυριαρχικά δικαιώματα επί της υφαλοκρηπίδας αφορούν αποκλειστικά τον θαλάσσιο βυθό και το υπέδαφος. Δεν θίγουν το νομικό καθεστώς των υπερκείμενων υδάτων ή του αντίστοιχου εναέριου χώρου. Επίσης, η άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν πρέπει να παραβιάζει ή να παρενοχλεί αδικαιολόγητα τη ναυσιπλοΐα ή άλλα δικαιώματα και ελευθερίες των άλλων κρατών.

Σύμφωνα με τη Σύμβαση ΔΘ, τα κυριαρχικά δικαιώματα του παράκτιου κράτους στην υφαλοκρηπίδα: α) Είναι αποκλειστικά, υπό την έννοια ότι το παράκτιο κράτος έχει το δικαίωμα να ρυθμίζει, να επιτρέπει και να πραγματοποιεί το ίδιο θαλάσσια επιστημονική έρευνα επί της υφαλοκρηπίδας, ενώ τα τρίτα κράτη μπορούν να αναλάβουν τέτοιες δραστηριότητες μόνο με τη συναίνεσή του (άρθρο 77 παρ. 2) και β) δεν εξαρτώνται από την πραγματική ή ιδεατή κατοχή ή από οποιαδήποτε ρητή διακήρυξη (άρθρο 77 παρ. 3). Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν χωρίς να απαιτείται άσκησή τους ή ανακήρυξη της υφαλοκρηπίδας.

Ως προς τα συναφή δικαιώματα: α) Το παράκτιο κράτος έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπει και να ρυθμίζει τις γεωτρήσεις στην υφαλοκρηπίδα «για όλους τους σκοπούς» (δηλαδή όχι μόνο για έρευνα και εκμετάλλευση, αλλά για παράδειγμα και για τη διάνοιξη αγωγών), β) έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να τοποθετεί και να ασκεί δικαιοδοσία σε εγκαταστάσεις για την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων (εξέδρες, δεξαμενές αποθήκευσης κ.λπ.) και να καθιερώνει ζώνες ασφαλείας 500 μέτρων γύρω από τις εγκαταστάσεις αυτές, χωρίς να παρεμποδίζει βέβαια τη χρήση θαλάσσιων οδών απαραίτητων για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, γ) έχει το δικαίωμα να εκμεταλλεύεται τους πόρους της υφαλοκρηπίδας μέσω υπόγειων σηράγγων.

Το άρθρο 79 της Σύμβασης ΔΘ προβλέπει ότι όλα τα κράτη έχουν δικαίωμα να τοποθετούν υποβρύχια καλώδια και αγωγούς, χωρίς να παρεμποδίζονται από το παράκτιο κράτος. Το παράκτιο κράτος όμως μπορεί να λαμβάνει πρόσφορα μέτρα ώστε η τοποθέτηση ή η συντήρησή τους να μην παρεμποδίζει τα δικαιώματά του στην έρευνα και εκμετάλλευση της υφαλοκρηπίδας.

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΖΩΝΗ (ΑΟΖ) ΚΑΙ ΖΩΝΗ ΑΛΙΕΙΑΣ

Ως ΑΟΖ ορίζεται η πέραν και παρακείμενη της αιγιαλίτιδας ζώνης θαλάσσια περιοχή, το πλάτος της οποίας μπορεί να φτάσει τα 200 μίλια από τις γραμμές βάσης από τις οποίες μετράται το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης. Μέσα στην ΑΟΖ το παράκτιο κράτος ασκεί συγκεκριμένες αρμοδιότητες, κυρίως για οικονομικούς σκοπούς.

Η ΑΟΖ εισήχθη ως νομική έννοια με τη Σύμβαση ΔΘ, ενώ προϋπήρχε ως καθεστώς η Ζώνη Αλιείας. Το παράκτιο κράτος μέσα στην ΑΟΖ ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα για την έρευνα και την εκμετάλλευση των πόρων της ΑΟΖ, ζώντων ή μη, των υδάτων, του βυθού της θάλασσας, καθώς και για την εξερεύνηση και οικονομική εκμετάλλευση υδάτων, ρευμάτων και υπερκείμενων της θάλασσας ανέμων για την παραγωγή Ενέργειας. Υποχρεούται δε να φροντίζει για τη διατήρηση των ζώντων πόρων, να κάνει την καλύτερη δυνατή εκμετάλλευσή τους και να τους προστατεύει.

Εχει επίσης δικαιοδοσία για τη λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων για την προστασία και διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, τη θαλάσσια επιστημονική έρευνα και την εγκατάσταση τεχνητών νήσων ή άλλων κατασκευών.

Στο παράκτιο κράτος αναγνωρίζεται αποκλειστική δικαιοδοσία και σχετικά με την τελωνειακή, δημοσιονομική, υγειονομική, μεταναστευτική νομοθεσία και τη νομοθεσία σε θέματα ασφαλείας, αλλά και αρμοδιότητα καθορισμού ζωνών ασφαλείας γύρω από τις εγκαταστάσεις / τεχνητές νήσους (κατά κανόνα δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα 500 μέτρα), όπως και στην υφαλοκρηπίδα.

Από την άλλη μεριά, και τα τρίτα κράτη μέσα στην ΑΟΖ απολαμβάνουν τις ελευθερίες της ναυσιπλοΐας και της υπέρπτησης, της τοποθέτησης υποβρυχίων καλωδίων και αγωγών και άλλες διεθνείς νόμιμες χρήσεις της θάλασσας, συναφείς με αυτές τις ελευθερίες.

ΑΝΟΙΧΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

Στο καθεστώς της ανοιχτής θάλασσας (ή αλλιώς «διεθνή ύδατα») υπάγονται τα ύδατα και ο αντίστοιχος εναέριος χώρος των θαλάσσιων περιοχών που βρίσκονται πέρα από το εξωτερικό όριο της αιγιαλίτιδας ζώνης, ή - στην περίπτωση που το παράκτιο κράτος έχει υιοθετήσει ΑΟΖ - πέρα από το εξωτερικό όριο της ΑΟΖ.

Οσον αφορά το έδαφος και το υπέδαφος της ανοιχτής θάλασσας, υπάγονται είτε στην υφαλοκρηπίδα του δεδομένου παράκτιου κράτους είτε στην Περιοχή (δηλαδή στον διεθνή βυθό). Βέβαια, ακόμα κι αν υπάγονται σε δεδομένη υφαλοκρηπίδα διέπονται από το καθεστώς της ανοιχτής θάλασσας για τις χρήσεις εκείνες που δεν αποτελούν αντικείμενο των κυριαρχικών δικαιωμάτων του παράκτιου κράτους.

Πηγή: rizospastis



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »