Κουλάρετε λίγο. Η Λουπίτα Νιόνγκο δεν είναι καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών στην Οξφόρδη για να έχει εντρυφήσει στην ομηρική κοινωνία. Ηθοποιός είναι και πολύ πιθανό να λεει διάφορα για το promo της ταινίας, κατά την προσφιλή τακτική του Χόλιγουντ.
Πάμε παρακάτω. Εκτός από τον Όμηρο, υπάρχουν πολλές διαφορετικές εκδοχές για την καταγωγή και τη ζωή της Ελένης . Στην πυρά λοιπόν ο Ευριπίδης που ισχυρίζεται ότι η ίδια δεν πήγε ποτέ στην Τροία, αλλά το είδωλό της και πως εκείνη έμεινε δέκα χρόνια στην Αίγυπτο μέχρι να ξανασυναντηθεί με τον Μενέλαο. Στην πυρά ο Σεφέρης που εμπνέεται από τον Ευριπίδη για να καυτηριάσει τη ματαιότητα των πολέμων και πως γίνονται για ένα πουκάμισο αδειανό.
Στην πυρά και ο Γκαίτε που βάζει τον Φάουστ να την ερωτεύεται ως σύμβολο του κλασικού πνεύματος. Ο Ρίτσος που την παρουσιάζει μια γερασμένη γυναίκα που δεν καμαρώνει πια για τα κάλλη της, αλλά αντιμάχεται τη φθορά του χρόνου.
Στην πυρά η Λιλή Ζωγράφου που στο βιβλίο της «Από τη Μηδεια στην Σταχτοπούτα» υποστηρίζει πως ο Αγαμέμνονας και ο Αχιλλέας καμία ηθική δεν είχαν και πως τσακώθηκαν για το πλιάτσικο στα λάφυρα και τη νομή της εξουσίας . Η Ελένη μάλιστα δεν ήταν τίποτα άλλο παρά η κατασκευή μιας ένοχης για να δικαιολογηθεί η εκστρατεία τους.
Αν λοιπόν πρέπει να είμαστε περήφανοι για κάτι, αυτό είναι η οικουμενικότητα των ομηρικών επών που, όπως όλα τα μεγάλα έργα, είναι ανοιχτά σε πολλαπλές ερμηνείες. Ο Οδυσσέας π.χ. είναι αυτός που αγωνίζεται να ξαναβρεί την ταυτότητά του, που η μνήμη παλεύει ενάντια στη λήθη. Είναι συνάμα δεινός θαλασσοπόρος αλλά και καιροσκόπος προκειμένου να επιβιώσει. Το μυαλό του όμως νικάει τους φόβους είτε πολέμησε στην Τροία είτε ζει στο Δουβλίνο του Τζόις.
Συμπερασματικά, η επιμονή στην φυλετική καθαρότητα και την ανωτερότητα της αρίας φυλής ξερουμε πού μας οδήγησε.
Ας μην δυσανασχετούν λοιπόν ότι προσβάλλεται ο Ομηρος όσοι δεν τον έχουν καν διαβάσει και αν τους ρωτήσεις ποιος ήταν μπορεί και να σου πουν στρατηγός στη μάχη του Μαραθώνα.
Ας μην αναθεματίζουν τη Λουπίτα, επειδή είναι μαύρη και μας χαλάει την εικόνα της ξανθιάς καλλονής, αλλά αμέσως μετά ανεβάζουν «ευαίσθητα» αντιρατσιστικά ποστ.
Ας μην αναθεματίζουν τη Λουπίτα, επειδή είναι μαύρη και μας χαλάει την εικόνα της ξανθιάς καλλονής, αλλά αμέσως μετά ανεβάζουν «ευαίσθητα» αντιρατσιστικά ποστ.
Η ποίηση και η τέχνη υπάρχουν να μας μιλάνε για την ανθρώπινη φύση, με τις σκοτεινές και τις φωτεινές πλευρές της, τα μεγαλεία και τις αντιφασεις της. Η Ελένη δεν είναι η αιτία ενός πολέμου, αλλά η δικαίωση του πόνου μας, της επικηρυγμένης μας ζωής που θέλει στο παιχνίδι να σε μπάσει, να σου τάξει, να σου τάξει κι ύστερα να σε ρημάξει.
Όπως λέει και ο Ελύτης:
«Όσο υπάρχουν Αχαιοί, θα υπάρχει μία Ωραία Ελένη.
Και ας είναι αλλού το χέρι, αλλού ο λαιμός
Κάθε καιρός κι ο Τρωικός του πόλεμος
Κάθε καιρός κι η Ελένη του»
Χρύσα Κακατσάκη, εκπαιδευτικός
