Στο σύστημα της ταξικής εκμετάλλευσης, τίποτα δεν είναι ουδέτερο. Ούτε η έρευνα, ούτε η επιστήμη, ούτε η ανάπτυξη της τεχνολογίας. Στα χέρια των επιχειρηματικών ομίλων, η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) μετατρέπεται σε εργαλείο μεγαλύτερης εκμετάλλευσης, επιτήρησης και, όπως φαίνεται πλέον, ακόμα και απολύσεων.
Χαρακτηριστική είναι η αγωγή που κατέθεσαν στις ΗΠΑ 26 εργαζόμενοι της «Meta», κατηγορώντας τον τεχνολογικό κολοσσό ότι χρησιμοποίησε συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης για να επιλέξει ποιοι θα βρεθούν στη λίστα των απολύσεων. Σύμφωνα με την προσφυγή, τα συστήματα αυτά αξιολογούσαν τους εργαζόμενους με βάση δείκτες παραγωγικότητας, τη χρήση εργαλείων AI και στοιχεία που προέκυπταν από τη συνεχή παρακολούθηση της εργασιακής τους δραστηριότητας. Το αποτέλεσμα, όπως υποστηρίζουν οι εργαζόμενοι, ήταν να βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση εργαζόμενοι που είχαν πάρει αναρρωτικές άδειες, άδειες εγκυμοσύνης ή γονικές άδειες, επειδή ακριβώς η απουσία τους μείωνε τις «επιδόσεις» που κατέγραφαν οι αλγόριθμοι.
Η «Meta» υποστηρίζει ότι οι τελικές αποφάσεις ελήφθησαν από ανθρώπους. Το ίδιο όμως το περιεχόμενο της υπόθεσης φωτίζει μια πολύ πιο ουσιαστική πλευρά. Ακόμα κι αν την τελευταία υπογραφή τη βάζει ένας διευθυντής, η αξιολόγηση, η κατάταξη και η επιλογή των εργαζομένων περνούν ολοένα περισσότερο μέσα από αλγοριθμικά εργαλεία, τα οποία έχουν σχεδιαστεί με μοναδικό γνώμονα την αύξηση της παραγωγικότητας και τη μείωση του «κόστους».
***
Και η «Meta» κάθε άλλο παρά αποτελεί εξαίρεση. Μέσα στο 2026 δεκάδες μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι ανακοίνωσαν χιλιάδες απολύσεις, επικαλούμενοι τις «αποδοτικότερες λειτουργίες» που επιτρέπει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Από τη βιομηχανία των ημιαγωγών μέχρι τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τις μεγάλες δικηγορικές εταιρείες, η AI χρησιμοποιείται ως μοχλός αναδιάρθρωσης, περικοπής προσωπικού και εντατικοποίησης της εργασίας όσων παραμένουν.
Την ίδια στιγμή, οι ίδιες οι επιχειρήσεις επενδύουν σε ολοένα πιο εξελιγμένα συστήματα παρακολούθησης των εργαζομένων. Καταγραφή πληκτρολόγησης, δραστηριότητα στον υπολογιστή, ηλεκτρονικά μηνύματα, χρήση εφαρμογών, μέχρι και ανάλυση της καθημερινής εργασιακής συμπεριφοράς, μετατρέπονται σε πρώτη ύλη για αλγόριθμους που βαθμολογούν τον εργαζόμενο. Δεν πρόκειται για κάποιο δυστοπικό σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Είναι η πραγματικότητα που διαμορφώνεται ήδη σε χιλιάδες χώρους δουλειάς σε όλο τον κόσμο.
***
Η υπόθεση της «Meta» έρχεται να επιβεβαιώσει ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι «καλή» ή «κακή». Η ίδια η τεχνολογική πρόοδος θα μπορούσε να μειώσει τον εργάσιμο χρόνο, να περιορίσει την καταπόνηση και να βελτιώσει ουσιαστικά τις συνθήκες εργασίας. Οταν όμως κριτήριο είναι η αύξηση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων, κάθε νέο τεχνολογικό επίτευγμα αξιοποιείται για να συμπιέσει ακόμα περισσότερο το εργατικό κόστος και να αυξήσει τον έλεγχο πάνω στους εργαζόμενους.
Τελικά, ο «έξυπνος αλγόριθμος» δεν αποφασίζει μόνος του. Εκτελεί τις προτεραιότητες εκείνων που τον σχεδίασαν και τον χρησιμοποιούν. Και όσο αυτές οι προτεραιότητες μετριούνται αποκλειστικά σε κέρδη, τόσο η Τεχνητή Νοημοσύνη θα χρησιμοποιείται όχι για να υπηρετεί τις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες, αλλά για να κάνει ακόμη πιο «αποτελεσματική» την εκμετάλλευση των εργαζομένων.
Δ. Μ.
Πηγή: rizospastis
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου