Αν ρωτήσεις κάποιον αν πιστεύει στη μονογαμία, συνήθως θα πάρεις μια απάντηση γεμάτη ιερή ευλάβεια, από αυτές που συνοδεύονται από χέρι στην καρδιά και βλέμμα που κοιτάζει το άπειρο. «Φυσικά και πιστεύω!» θα σου πει. Αν όμως, ακριβώς εκείνη τη στιγμή, περάσει από μπροστά του μια ενδιαφέρουσα ύπαρξη, «Τς τς τς τς (Χ10)… κοίτα πώς ντύνονται σήμερα! Απαπαπαπα… καμία ντροπή πλέον!» Το λέει και συνεχίζει να κοιτάζει για άλλα δεκαπέντε λεπτά, όχι φυσικά επειδή ενδιαφέρεται… αλλά για να ολοκληρώσει την κοινωνιολογική έρευνα.
Και κάπου εδώ ξεκινάει η μεγάλη παρεξήγηση. Πολλοί έχουν την αυταπάτη ότι μονογαμία σημαίνει πως, με το που ερωτεύεσαι ή φοράς βέρα, ακυρώνεται αυτομάτως το οπτικό σου νεύρο, η φαντασία σου και ολόκληρο το νευρικό σου σύστημα. Λες και μαζί με τη δέσμευση, σου κάνουν δώρο κι ένα ζευγάρι παρωπίδες. Ο άνθρωπος όμως είναι λίγο πιο σύνθετος και αντιφατικός . Έχει την εκπληκτική ικανότητα να συνδέεται βαθιά, να χτίζει ασφάλεια, συντροφικότητα και κοινή ζωή με έναν άνθρωπο. Ταυτόχρονα, όμως, διατηρεί την ικανότητα να νιώθει περιέργεια, έλξη ή επιθυμία για άλλους. Αυτό δεν σε κάνει αυτομάτως «προδότη» ή παθολογικό τύπο, σε κάνει απλώς ζωντανό οργανισμό. Η έλξη είναι μια αυθόρμητη εμπειρία. Η απιστία είναι συμπεριφορά. Και ανάμεσα στα δύο υπάρχει μια πολύ σημαντική γέφυρα…η επιλογή. Η μονογαμία, λοιπόν, δεν είναι η εξαφάνιση κάθε άλλης επιθυμίας. Είναι η συνειδητή απόφαση να μην κάνεις κάθε επιθυμία που σου περνάει από το μυαλό πράξη. Δεν σημαίνει «παύουν να μου αρέσουν οι άλλοι άνθρωποι». Σημαίνει «ξέρω τι έχω διαλέξει και αναλαμβάνω το κόστος αυτής της επιλογής».
Επειδή, ας μην γελιόμαστε, κάθε επιλογή έχει το τιμολόγιό της. Η απόλυτη ελευθερία κοστίζει σε ασφάλεια. Η βαθιά δέσμευση κοστίζει σε πιθανότητες και εναλλακτικές. Δεν γίνεται να απαιτείς τη συναισθηματική ζεστασιά μιας σταθερής σχέσης και, ταυτόχρονα, να ζεις με τους όρους ενός ελεύθερου σκοπευτή που δεν δίνει λογαριασμό σε κανέναν. Φυσικά και μπορείς να επιλέξεις οποιοδήποτε μοντέλο σχέσης σε εκφράζει, αρκεί να υπάρχει ειλικρινής, αμοιβαία συναίνεση. Αυτό που δεν γίνεται, είναι να ζητάς από τον άλλον απόλυτη αφοσίωση, ενώ εσύ κρατάς στα κρυφά ανοιχτές όλες τις εξόδους κινδύνου. Το ουσιαστικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν γεννηθήκαμε μονογαμικοί ή πολυγαμικοί. Το ερώτημα είναι..Τι ακριβώς ψάχνεις κάθε φορά που κοιτάζεις προς τα έξω; Αναζητάς μια αυθεντική νέα σύνδεση ή μια γρήγορη δόση επιβεβαίωσης ότι παραμένεις ελκυστικός; Λαχταράς την ελευθερία σου ή μήπως τρομάζεις επειδή η οικειότητα άρχισε να γίνεται επικίνδυνα βαθιά; Σε πνίγει η ίδια η σχέση ή σε τρομάζει το γεγονός ότι ο άλλος άρχισε να σε βλέπει χωρίς τις προσωπίδες σου; Κυνηγάς τον έρωτα ή είσαι εθισμένος στην ευφορία της αρχής, επειδή δυσκολεύεσαι να αντέξεις την πεζή, καθημερινή ρουτίνα; Πολλές φορές, αυτό που βαφτίζουμε «πολυγαμικό χαρακτήρα» δεν είναι κάποια ανώτερη φιλοσοφία ζωής. Είναι απλώς ένας άνθρωπος που χρειάζεται συνεχώς καινούργιους καθρέφτες γύρω του για να νιώσει ότι αξίζει. Από την άλλη, ούτε η εμμονική προσκόλληση στη μονογαμία είναι πάντα δείγμα αγνής αγάπης συχνά πηγάζει από φόβο εγκατάλειψης, ανάγκη για έλεγχο ή τυφλή κοινωνική συμμόρφωση.
Κανένα από τα δύο μοντέλα δεν είναι από μόνο του δείγμα ωριμότητας ή παθολογίας. Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η ειλικρίνεια, η συναίνεση και η αναλήψη ευθύνης. Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι άνθρωποι έχουν διαφορετικές επιθυμίες. Το πρόβλημα ξεκινά όταν απαιτούν τα πάντα χωρίς να πληρώσουν κανένα τίμημα..ασφάλεια στο σπίτι, περιπέτεια εκτός, αφοσίωση από τον σύντροφο και πλήρη ελευθερία για τους ίδιους. Αυτό δεν λέγεται πολυγαμία. Λέγεται απαίτηση για προνόμια χωρίς καμία αμοιβαιότητα. Ίσως, να μην είμαστε ούτε αμιγώς μονογαμικοί ούτε αμιγώς πολυγαμικοί. Είμαστε πλασμένοι με πολλαπλές επιθυμίες, αλλά και με την ικανότητα να νοηματοδοτούμε τις αποφάσεις μας. Η συναισθηματική ωριμότητα δεν φαίνεται από το αν ένιωσες έναν πειρασμό. Φαίνεται από το τι έκανες με αυτόν και τι συμφώνησες με τον άνθρωπό σου .Ηαγάπη δεν απαιτεί τύφλωση. Βλέπεις πολύ καλά ότι υπάρχουν κι άλλοι ελκυστικοί άνθρωποι στον κόσμο. Απλώς δεν ξεχνάς ποιον επέλεξες και, κυρίως, δεν τον εξαπατάς για να γλιτώσεις τη δύσκολη συζήτηση που οφείλεις να κάνεις με τον εαυτό σου.
Υ.Γ. Το κλασικό «έτσι είναι η φύση μου» συνήθως μεταφράζεται ως.. «Θέλω να χρεώσω στη βιολογία την ευθύνη που βαριέμαι να αναλάβω ο ίδιος».
ΥΓ.2 Το κείμενο δεν γράφτηκε για να κρίνει το πώς επιλέγει ο καθένας να αγαπά και να σχετίζεται. Η ψυχοθεραπεία δεν μοιράζει πιστοποιητικά ηθικής, προσπαθεί να καταλάβει τι κρύβεται πίσω από τις επιλογές μας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου