Ελλάδα
Η κυβερνητική απαγόρευση πρόσβασης των παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρουσιάζεται ως αποφασιστικό βήμα για την προστασία τους. Μόνο που πίσω από τις βαρύγδουπες διακηρύξεις παραμένει ανέγγιχτο το βασικό πρόβλημα, η ίδια η λειτουργία των ψηφιακών μονοπωλίων που μετατρέπουν τον χρόνο, την προσοχή και τα προσωπικά δεδομένα εκατομμυρίων ανθρώπων - ανάμεσά τους και παιδιών - σε πηγή αμύθητων κερδών, αλλά και σε «κανάλι» για τη μαζική αναπαραγωγή κυρίαρχων αστικών ιδεολογημάτων, στάσεων και τρόπου ζωής.
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι οι πλατφόρμες αξιοποιούν αλγορίθμους, ατελείωτη ροή περιεχομένου και άλλους μηχανισμούς που ενθαρρύνουν την πολύωρη παραμονή μπροστά στην οθόνη. Αποφεύγει όμως να απαντήσει στο πιο ουσιαστικό ερώτημα: Γιατί σχεδιάζονται έτσι; Γιατί όσο περισσότερο μένει ο χρήστης στην πλατφόρμα τόσο περισσότερα δεδομένα και πληροφορίες για τον ίδιο παράγει, τόσο περισσότερες διαφημίσεις βλέπει, τόσο περισσότερο αυξάνονται οι δυνατότητες κερδοφορίας των εταιρειών.
Δεν πρόκειται για κάποια παρενέργεια της λειτουργίας των πλατφορμών. Είναι η ίδια η λογική της καπιταλιστικής κερδοφορίας που μετατρέπει ακόμα και την ανθρώπινη προσοχή σε εμπόρευμα. Γι' αυτό, μόνο ως ανέκδοτο μπορεί να εκληφθεί η κυβερνητική παρουσίαση του εξωδικαστικού συμβιβασμού της «Meta» στις ΗΠΑ ως «χρήσιμης εξέλιξης», με τους υπουργούς να διαβεβαιώνουν ότι η εταιρεία «θέλει να συμμορφωθεί», για να μην πληρώνει! Δηλαδή, η προστασία των παιδιών επαφίεται στο κατά πόσο ...συμφέρει οικονομικά τη «Meta» να αλλάξει πρακτικές!
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Οταν ο εθιστικός σχεδιασμός αυξάνει τον χρόνο παραμονής, την εμπορική αξιοποίηση της προσοχής, τα διαφημιστικά έσοδα, συνολικά τα κέρδη αυτών των εταιρειών, πόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι η απειλή οικονομικών κυρώσεων; Ερωτήματα γεννά και η ίδια η επιλογή των πλατφορμών. Η κυβέρνηση κατονομάζει το Instagram, το Facebook και το TikTok, ενώ δεν εντάσσει με τον ίδιο σαφή τρόπο π.χ. το YouTube στους περιορισμούς που παρουσίασε. Δηλαδή ο εθιστικός σχεδιασμός είναι επικίνδυνος στο TikTok, αλλά όχι στα YouTube Shorts; Οι αλγόριθμοι που κρατούν καθηλωμένο τον χρήστη αλλάζουν χαρακτήρα ανάλογα με το λογότυπο της εφαρμογής; Με ποια ενιαία, επιστημονικά τεκμηριωμένα κριτήρια αξιολογούνται οι κίνδυνοι;
Και όλα αυτά σε μια περίοδο που οξύνεται ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις ΗΠΑ, στην Κίνα και στην ΕΕ για τον έλεγχο των ψηφιακών αγορών, των δεδομένων, της Τεχνητής Νοημοσύνης και των τεχνολογικών υποδομών. Η ΕΕ, που εμφανίζεται ως «προστάτης» των χρηστών, διαμορφώνει ταυτόχρονα τους όρους λειτουργίας μιας τεράστιας αγοράς και επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της στον παγκόσμιο ψηφιακό ανταγωνισμό.
Η προστασία των παιδιών δεν μπορεί να εξαρτάται από τους ανταγωνισμούς των επιχειρηματικών ομίλων και των κρατών για το ποιος θα ελέγχει τις πλατφόρμες, τους αλγορίθμους και τα δεδομένα. Ούτε μπορεί η αναγκαία προστασία των ανηλίκων να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για τη διεύρυνση μηχανισμών ψηφιακής επιτήρησης και φακελώματος.
Η πιο αποκαλυπτική πλευρά όμως είναι η μετάθεση της ευθύνης στην οικογένεια. Ο υπουργός Υγείας μάλιστα κάλεσε τους γονείς να φροντίσουν ώστε τα παιδιά τους να έχουν κι άλλες δραστηριότητες, και να μην περνούν συνεχώς τον χρόνο τους μπροστά στο κινητό...
Αλήθεια, με ποιον χρόνο και με ποια χρήματα; Με τους γονείς που δουλεύουν από το πρωί έως το βράδυ; Με τους μισθούς που δεν φτάνουν ούτε για τις στοιχειώδεις ανάγκες; Με τις ακριβοπληρωμένες αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες; Με τις ελλείψεις σε δημόσιους δωρεάν χώρους άθλησης, πολιτισμού και δημιουργικής απασχόλησης; Με την ανεπαρκή στελέχωση των δομών Απεξάρτησης, των δημόσιων υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας για παιδιά και εφήβους;
Δεν μπαίνουν όλα τα παιδιά στην ίδια οθόνη από την ίδια κοινωνική αφετηρία. Αλλες δυνατότητες έχει μια οικογένεια που μπορεί να εξασφαλίσει στο παιδί της κάθε λογής δραστηριότητα, και άλλες εκείνη που παλεύει να καλύψει τις βασικές της ανάγκες. Πρώτα κάνουν τον ελεύθερο χρόνο των παιδιών εμπόρευμα. Μετά καλούν τους γονείς να τον αγοράσουν. Και αν δεν μπορούν, τους κουνάνε και το δάχτυλο! Η ευθύνη των γονιών δεν μπορεί να γίνεται άλλοθι για την απουσία κρατικής ευθύνης. Η προστασία των παιδιών δεν μπορεί να περιορίζεται σε μια απαγόρευση, όταν δεν εξασφαλίζονται οι υλικές και κοινωνικές προϋποθέσεις για την ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους.
Απαιτούνται ουσιαστικά μέτρα απέναντι στον εθισμό, σύγχρονες, δωρεάν, δημόσιες υποδομές αθλητισμού και πολιτισμού σε κάθε γειτονιά, δωρεάν πρόσβαση όλων των παιδιών σε αθλητικές, καλλιτεχνικές και δημιουργικές δραστηριότητες, ενίσχυση της δημόσιας Ψυχικής Υγείας και των δομών πρόληψης και αντιμετώπισης των εξαρτήσεων. Πάνω απ' όλα, απαιτούνται σταθερή εργασία, ανθρώπινα ωράρια, αξιοπρεπείς μισθοί και πραγματικός ελεύθερος χρόνος, ώστε οι γονείς να μπορούν να βρίσκονται ουσιαστικά δίπλα στα παιδιά τους...
Τα παιδιά δεν χρειάζονται «κόφτες» στην οθόνη. Χρειάζονται μια ζωή που να μην τα σπρώχνει διαρκώς πίσω σ' αυτήν. Η πραγματική προστασία τους δεν μπορεί να χωρέσει στα όρια ενός συστήματος που μετατρέπει ακόμα και την παιδική προσοχή σε εμπόρευμα. Προϋποθέτει να μπαίνουν στο επίκεντρο οι σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες, η μόρφωση, η δημιουργία, η συλλογική δράση και η ολόπλευρη ανάπτυξη κάθε παιδιού.
Ε.
Πηγή: rizospastis
Η Σφήκα: Επιλογές
Η κυβερνητική απαγόρευση πρόσβασης των παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρουσιάζεται ως αποφασιστικό βήμα για την προστασία τους. Μόνο που πίσω από τις βαρύγδουπες διακηρύξεις παραμένει ανέγγιχτο το βασικό πρόβλημα, η ίδια η λειτουργία των ψηφιακών μονοπωλίων που μετατρέπουν τον χρόνο, την προσοχή και τα προσωπικά δεδομένα εκατομμυρίων ανθρώπων - ανάμεσά τους και παιδιών - σε πηγή αμύθητων κερδών, αλλά και σε «κανάλι» για τη μαζική αναπαραγωγή κυρίαρχων αστικών ιδεολογημάτων, στάσεων και τρόπου ζωής.
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι οι πλατφόρμες αξιοποιούν αλγορίθμους, ατελείωτη ροή περιεχομένου και άλλους μηχανισμούς που ενθαρρύνουν την πολύωρη παραμονή μπροστά στην οθόνη. Αποφεύγει όμως να απαντήσει στο πιο ουσιαστικό ερώτημα: Γιατί σχεδιάζονται έτσι; Γιατί όσο περισσότερο μένει ο χρήστης στην πλατφόρμα τόσο περισσότερα δεδομένα και πληροφορίες για τον ίδιο παράγει, τόσο περισσότερες διαφημίσεις βλέπει, τόσο περισσότερο αυξάνονται οι δυνατότητες κερδοφορίας των εταιρειών.
Δεν πρόκειται για κάποια παρενέργεια της λειτουργίας των πλατφορμών. Είναι η ίδια η λογική της καπιταλιστικής κερδοφορίας που μετατρέπει ακόμα και την ανθρώπινη προσοχή σε εμπόρευμα. Γι' αυτό, μόνο ως ανέκδοτο μπορεί να εκληφθεί η κυβερνητική παρουσίαση του εξωδικαστικού συμβιβασμού της «Meta» στις ΗΠΑ ως «χρήσιμης εξέλιξης», με τους υπουργούς να διαβεβαιώνουν ότι η εταιρεία «θέλει να συμμορφωθεί», για να μην πληρώνει! Δηλαδή, η προστασία των παιδιών επαφίεται στο κατά πόσο ...συμφέρει οικονομικά τη «Meta» να αλλάξει πρακτικές!
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Οταν ο εθιστικός σχεδιασμός αυξάνει τον χρόνο παραμονής, την εμπορική αξιοποίηση της προσοχής, τα διαφημιστικά έσοδα, συνολικά τα κέρδη αυτών των εταιρειών, πόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι η απειλή οικονομικών κυρώσεων; Ερωτήματα γεννά και η ίδια η επιλογή των πλατφορμών. Η κυβέρνηση κατονομάζει το Instagram, το Facebook και το TikTok, ενώ δεν εντάσσει με τον ίδιο σαφή τρόπο π.χ. το YouTube στους περιορισμούς που παρουσίασε. Δηλαδή ο εθιστικός σχεδιασμός είναι επικίνδυνος στο TikTok, αλλά όχι στα YouTube Shorts; Οι αλγόριθμοι που κρατούν καθηλωμένο τον χρήστη αλλάζουν χαρακτήρα ανάλογα με το λογότυπο της εφαρμογής; Με ποια ενιαία, επιστημονικά τεκμηριωμένα κριτήρια αξιολογούνται οι κίνδυνοι;
Και όλα αυτά σε μια περίοδο που οξύνεται ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις ΗΠΑ, στην Κίνα και στην ΕΕ για τον έλεγχο των ψηφιακών αγορών, των δεδομένων, της Τεχνητής Νοημοσύνης και των τεχνολογικών υποδομών. Η ΕΕ, που εμφανίζεται ως «προστάτης» των χρηστών, διαμορφώνει ταυτόχρονα τους όρους λειτουργίας μιας τεράστιας αγοράς και επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της στον παγκόσμιο ψηφιακό ανταγωνισμό.
Η προστασία των παιδιών δεν μπορεί να εξαρτάται από τους ανταγωνισμούς των επιχειρηματικών ομίλων και των κρατών για το ποιος θα ελέγχει τις πλατφόρμες, τους αλγορίθμους και τα δεδομένα. Ούτε μπορεί η αναγκαία προστασία των ανηλίκων να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για τη διεύρυνση μηχανισμών ψηφιακής επιτήρησης και φακελώματος.
Η πιο αποκαλυπτική πλευρά όμως είναι η μετάθεση της ευθύνης στην οικογένεια. Ο υπουργός Υγείας μάλιστα κάλεσε τους γονείς να φροντίσουν ώστε τα παιδιά τους να έχουν κι άλλες δραστηριότητες, και να μην περνούν συνεχώς τον χρόνο τους μπροστά στο κινητό...
Αλήθεια, με ποιον χρόνο και με ποια χρήματα; Με τους γονείς που δουλεύουν από το πρωί έως το βράδυ; Με τους μισθούς που δεν φτάνουν ούτε για τις στοιχειώδεις ανάγκες; Με τις ακριβοπληρωμένες αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες; Με τις ελλείψεις σε δημόσιους δωρεάν χώρους άθλησης, πολιτισμού και δημιουργικής απασχόλησης; Με την ανεπαρκή στελέχωση των δομών Απεξάρτησης, των δημόσιων υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας για παιδιά και εφήβους;
Δεν μπαίνουν όλα τα παιδιά στην ίδια οθόνη από την ίδια κοινωνική αφετηρία. Αλλες δυνατότητες έχει μια οικογένεια που μπορεί να εξασφαλίσει στο παιδί της κάθε λογής δραστηριότητα, και άλλες εκείνη που παλεύει να καλύψει τις βασικές της ανάγκες. Πρώτα κάνουν τον ελεύθερο χρόνο των παιδιών εμπόρευμα. Μετά καλούν τους γονείς να τον αγοράσουν. Και αν δεν μπορούν, τους κουνάνε και το δάχτυλο! Η ευθύνη των γονιών δεν μπορεί να γίνεται άλλοθι για την απουσία κρατικής ευθύνης. Η προστασία των παιδιών δεν μπορεί να περιορίζεται σε μια απαγόρευση, όταν δεν εξασφαλίζονται οι υλικές και κοινωνικές προϋποθέσεις για την ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους.
Απαιτούνται ουσιαστικά μέτρα απέναντι στον εθισμό, σύγχρονες, δωρεάν, δημόσιες υποδομές αθλητισμού και πολιτισμού σε κάθε γειτονιά, δωρεάν πρόσβαση όλων των παιδιών σε αθλητικές, καλλιτεχνικές και δημιουργικές δραστηριότητες, ενίσχυση της δημόσιας Ψυχικής Υγείας και των δομών πρόληψης και αντιμετώπισης των εξαρτήσεων. Πάνω απ' όλα, απαιτούνται σταθερή εργασία, ανθρώπινα ωράρια, αξιοπρεπείς μισθοί και πραγματικός ελεύθερος χρόνος, ώστε οι γονείς να μπορούν να βρίσκονται ουσιαστικά δίπλα στα παιδιά τους...
Τα παιδιά δεν χρειάζονται «κόφτες» στην οθόνη. Χρειάζονται μια ζωή που να μην τα σπρώχνει διαρκώς πίσω σ' αυτήν. Η πραγματική προστασία τους δεν μπορεί να χωρέσει στα όρια ενός συστήματος που μετατρέπει ακόμα και την παιδική προσοχή σε εμπόρευμα. Προϋποθέτει να μπαίνουν στο επίκεντρο οι σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες, η μόρφωση, η δημιουργία, η συλλογική δράση και η ολόπλευρη ανάπτυξη κάθε παιδιού.
Ε.
Πηγή: rizospastis
Η Σφήκα: Επιλογές
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου