Τετάρτη 1 Ιανουαρίου 2020

Η αρχή του τέλους για τον «κοινόχρηστο» ουρανό

Τάσος Σαραντής


Σαν να μην έφτανε η φωτορύπανση που εμποδίζει τη θέα του έναστρου ουρανού από τα έντονα αστικοποιημένα σημεία της Γης, έρχονται οι επιχειρηματικοί κολοσσοί να επεκτείνουν αυθαίρετα τις κερδοφόρες δραστηριότητές τους στον αυτονόητα «κοινόχρηστο» ουρανό και να επιδεινώσουν την υπάρχουσα κατάσταση.

Τις ερχόμενες μέρες ξεκινά μια επιχείρηση για την εκτόξευση χιλιάδων νέων δορυφόρων που αποσκοπεί στη δυνατότητα πρόσβασης υψηλών ταχυτήτων στο διαδίκτυο από το Διάστημα. Αλλά οι πρώτοι στόλοι αυτών των δορυφόρων, που έχουν ήδη αποσταλεί σε τροχιά από την αμερικανική εταιρεία SpaceX, επηρεάζουν τις εικόνες του νυχτερινού ουρανού.

Κι αυτό, διότι οι δορυφόροι εμφανίζονται στον σκοτεινό θόλο ως λαμπερές λευκές γραμμώσεις, τόσο εκθαμβωτικές, που ανταγωνίζονται τη λάμψη των αστεριών. Οι επιστήμονες ανησυχούν ότι οι μελλοντικές συστοιχίες των «αστερισμών» των δορυφόρων θα μπορούσαν να αποκρύψουν τις εικόνες που λαμβάνουν τα οπτικά τηλεσκόπια και να παρεμποδίσουν τις ραδιοαστρονομικές παρατηρήσεις.

Διαδίκτυο από το Διάστημα


Το πανάκριβο αυτό σχέδιο για την πρόσβαση στο ίντερνετ υψηλής ταχύτητας αφήνει πίσω τις οπτικές ίνες, καθώς οι δορυφόροι θα μπορούν να επιτρέπουν πρόσβαση στο διαδίκτυο από το Διάστημα. Κι αν υπάρχουν πολλοί από αυτούς σε τροχιά, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και οι πιο απομακρυσμένες περιοχές θα μπορούν να έχουν συνδεσιμότητα. Θα συνδεθούν άνθρωποι που δεν έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο αυτή τη στιγμή, σκάφη και αεροπλάνα.

Για να γίνει αντιληπτό σε ποιο βαθμό θα επηρεάσει τον «ουρανό» αυτή η κοσμογονική –όπως παρουσιάζεται– αλλαγή στην ηλεκτρονική συνδεσιμότητα, η προσφυγή στους αριθμούς είναι κάτι παραπάνω από αποκαλυπτική.

Σήμερα, υπάρχουν περίπου 2.200 ενεργοί δορυφόροι που πετούν γύρω από τη Γη. Αλλά, από την επόμενη εβδομάδα, ο «Αστερισμός Starlink», ένα πρότζεκτ της αμερικανικής εταιρείας SpaceX, θα ξεκινήσει την αποστολή παρτίδων από 60 δορυφόρους που θα θέτει σε τροχιά κάθε λίγες εβδομάδες.

Αυτό σημαίνει ότι περίπου 1.500 δορυφόροι θα έχουν εκτοξευτεί μέχρι το τέλος του επόμενου έτους και από τα μέσα της δεκαετίας του 2020 θα μπορούσε να υπάρχει στόλος 12.000 δορυφόρων.

Η βρετανική εταιρεία OneWeb σκοπεύει να εκτοξεύσει περίπου 650 δορυφόρους, αν και ο τελικός αριθμός τους θα μπορούσε να ανέλθει σε 2.000, εφόσον υπάρξει αρκετή ζήτηση από τους πελάτες. Αλλά και η Amazon προγραμματίζει να δημιουργήσει έναν αστερισμό 3.200 δορυφόρων. Συνολικά, μιλάμε για 17.200 νέους δορυφόρους.

Ωστόσο, πέραν αυτών των τρομακτικών αριθμών, οι αστρονόμοι ανησυχούν, αφού οι δορυφόροι εμφανίζονται ως έντονα λευκές αναλαμπές στις εικόνες που λαμβάνουν από το Σύμπαν, όπως διαπίστωσαν από την παρουσία των πρώτων 120 δορυφόρων τους οποίους εκτόξευσε η «Starlink» τον Μάιο και τον Νοέμβριο σε τροχιές κάτω από 500 χιλιόμετρα. Τις ανησυχίες τους εκφράζουν σε σχετικό ρεπορτάζ του BBC.

«Αυτοί οι δορυφόροι είναι περίπου στο μέγεθος ενός τραπεζιού, αλλά είναι πολύ αντανακλαστικοί και τα πάνελ τους αντικατοπτρίζουν το φως του ήλιου, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούμε να τους δούμε σε εικόνες που παίρνουμε με τα τηλεσκόπια. Αυτοί οι δορυφόροι είναι επίσης μεγάλοι χρήστες ακτινοβολίας και αυτό σημαίνει ότι μπορούν να επηρεάσουν τα σήματα που χρησιμοποιούν οι αστρονόμοι, με αποτέλεσμα να επηρεάζουν και τη ραδιοαστρονομία», λέει η Ντάρα Πατέλ, αστρονόμος στο Βασιλικό Παρατηρητήριο του Γκρίνουιτς. Η ίδια προειδοποιεί ότι το πρόβλημα θα αυξηθεί όσο αυξάνεται ο αριθμός των δορυφόρων σε τροχιά.

Η «τραγωδία των κοινών»


«Ο νυχτερινός ουρανός είναι κοινόχρηστος και αυτό που έχουμε εδώ είναι μια “τραγωδία των κοινών”», λέει ο δρ Ντέιβ Κλέμεντς από το Αυτοκρατορικό Κολέγιο του Λονδίνου που πιστεύει ότι οι δορυφόροι θα μπορούσαν να έχουν πραγματικό αντίκτυπο στις παρατηρήσεις.

«Παρουσιάζουν ένα προσκήνιο ανάμεσα σε αυτό που παρατηρούμε από τη Γη και το υπόλοιπο σύμπαν, έτσι, παρεμποδίζουν τα πάντα. Και θα χάσουμε ό,τι είναι πίσω τους, είτε αυτός είναι ένας δυνητικά επικίνδυνος αστεροειδής είτε το πιο μακρινό κβάζαρ στο σύμπαν», ανέφερε.

Και εξήγησε ότι θα ήταν ιδιαίτερα ενοχλητικό για τα τηλεσκόπια να πραγματοποιούν μεγάλες έρευνες για τον ουρανό, όπως το μελλοντικό Τηλεσκόπιο Μεγάλης Συνοπτικής Επισκόπησης (LSST) στη Χιλή, με το οποίο, σε συνδυασμό με άλλα τηλεσκόπια, οι αστρονόμοι επιδιώκουν να κάνουν μια ταινία σε πραγματικό χρόνο για τον τρόπο με τον οποίο αλλάζει ο ουρανός.

Οι εμπλεκόμενες εταιρείες δήλωσαν ότι συνεργάζονται με τους αστρονόμους για να ελαχιστοποιήσουν τις επιπτώσεις των δορυφόρων, αλλά δεν συζητούν για κάποια ριζική αναθεώρηση των σχεδίων τους. Η SpaceX δήλωσε στο BBC ότι έχει συνεργαστεί με αστρονόμους για να ελαχιστοποιήσει την επίδραση των δορυφόρων του πρότζεκτ «Starlink».

Για την επόμενη εκτόξευσή τους, δοκιμάζουν μια ειδική επίστρωση που έχει σχεδιαστεί για να κάνει τους δορυφόρους λιγότερο φωτεινούς, ώστε να διαπιστώσει εάν αυτό θα βοηθήσει.

Η OneWeb δήλωσε ότι έβαλε τους δορυφόρους της σε τροχιά 1.200 χιλιομέτρων, έτσι ώστε να μην παρεμβαίνουν στις αστρονομικές παρατηρήσεις. «Επιλέξαμε μια τροχιά ως μέρος της αφοσίωσής μας στην υπεύθυνη χρήση του απώτερου Διαστήματος. Και έχουμε μιλήσει επίσης με την αστρονομική κοινότητα πριν ξεκινήσουμε για να βεβαιωθούμε ότι οι δορυφόροι μας δεν είναι πολύ αντανακλαστικοί και δεν θα υπάρξουν ραδιοπαρεμβολές», ανέφερε εκπρόσωπός της.

Ο ίδιος πρόσθεσε για το ζήτημα ότι δεν θα πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ συνδεσιμότητας και αστρονομίας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όλος ο κόσμος έχει το δικαίωμα να συνδεθεί με το διαδίκτυο και έτσι θα συμβεί, ανέφερε.

Πηγή: efsyn.gr



Τάσος Σαραντής: Σχετικά με τον Συντάκτη




1 σχόλιο:

  1. ΚΑΙ ΧΩΡΊΣ ΝΑ ΜΑΣ ΛΈΝΕ ΠΌΣΟ ΘΑ ΕΠΗΡΕΑΣΘΕΊ Η ΥΓΕΊΑ ΜΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΊΑ ΤΟΥΣ..

    ΑπάντησηΔιαγραφή