Μερικές φορές η άμυνα προηγείται της κατανόησης.

Ευάγγελος Ορφανιδης

Πω πω… τι βιβλιάρα ο Ηλίθιος του Ντοστογιέφσκι. Είναι από εκείνα τα λογοτεχνικά βιβλία που όσο τα διαβάζεις τόσο περισσότερο ανακαλύπτεις αλήθειες για το πώς λειτουργεί ο ανθρώπινος ψυχισμός.

Στον Ηλίθιο υπάρχει μια ιδέα που πάντα με σταματά να σκεφτώ. Η φράση που αποδίδεται στον Ντοστογιέφσκι, ότι «δύο έξυπνοι άνθρωποι δεν μπορούν να ερωτευτούν, ο ένας από τους δύο πρέπει να είναι ηλίθιος». Οχι, δεν εξυμνεί την ανοησία. Περιγράφει ένα ψυχικό παράδοξο. Στην ψυχοθεραπεία βλέπουμε συχνά ότι όσο περισσότερο κάποιος προσπαθεί να προστατευτεί από τον πόνο, τόσο περισσότερο δυσκολεύεται να αγαπήσει. Ο εγκέφαλος γίνεται ένας ακούραστος αναλυτής..διαβάζει σημάδια, υπολογίζει πιθανότητες, ψάχνει κρυφές προθέσεις, προβλέπει την εγκατάλειψη πριν ακόμη υπάρξει. Όλα αυτά μοιάζουν με εξυπνάδα, ενώ πολλές φορές είναι άμυνες. Ο έρωτας απαιτεί κάτι που καμία άμυνα δεν μπορεί να προσφέρει, την αποδοχή της αβεβαιότητας. Να μην ξέρεις αν θα μείνουν μαζί σας τα πράγματα και παρ’ όλα αυτά να επιλέγεις να είσαι παρών. Να γνωρίζεις ότι μπορεί να πληγωθείς και, αντί να κλειδώσεις την καρδιά σου, να επιτρέψεις στον εαυτό σο να συνδεθεί. Ο «ηλίθιος» του Ντοστογιέφσκι δεν είναι ο αφελής, είναι ο άνθρωπος που δεν έχει παραδώσει ολόκληρη την ύπαρξή του στις άμυνές του. Είναι εκείνος που δεν χρειάζεται να κερδίζει κάθε ψυχολογική μάχη, να έχει πάντα δίκιο ή να κρατά τον έλεγχο. Είναι αρκετά ασφαλής ώστε να εκτεθεί. Κάποιες φορές, μέσα στη θεραπεία, ο στόχος δεν είναι να γίνουμε πιο έξυπνοι. Είναι να γίνουμε λιγότερο φοβισμένοι. Γιατί πίσω από πολλές «έξυπνες» συμπεριφορές κρύβεται ένας άνθρωπος που έχει μάθει πως, αν αφεθεί, θα πληγωθεί ξανά. Ίσως λοιπόν ο έρωτας να αρχίζει όχι όταν βρίσκουμε τον κατάλληλο άνθρωπο, αλλά όταν σταματάμε να αφήνουμε τις άμυνές μας να αποφασίζουν για λογαριασμό μας. Και ίσως αυτός ο «ηλίθιος» να είναι τελικά ο πιο ψυχικά ώριμος από όλους. Εκείνος που κατάλαβε πως η πραγματική οικειότητα δεν γεννιέται όταν νιώθεις απόλυτα ασφαλής, αλλά όταν βρίσκεις το θάρρος να είσαι αληθινός, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι μπορεί να πληγωθείς.

Υ.Γ. Ωπ σε έπιασα ! Πριν βιαστείς να σχολιάσεις ότι «άρα οι έξυπνοι δεν ερωτεύονται» ή ότι προτείνω να είμαστε αφελείς, όχι. Το κείμενο δεν μιλά για νοημοσύνη, αλλά για άμυνες. Άλλο η ευφυΐα και άλλο η ανάγκη να ελέγχεις τα πάντα για να μη νιώσεις ξανά πόνο. Αν, παρ’ όλα αυτά, αυτή ήταν η ανάγνωσή σου, ίσως να επιβεβαίωσες άθελά σου ακριβώς αυτό που περιγράφω…ότι μερικές φορές η άμυνα προηγείται της κατανόησης.

Ευάγγελος Ορφανιδης κλινικός ψυχολόγος 

Πηγή:Facebook

---

Η Σφήκα: Επιλογές

---