Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά συνάφεια για το ερώτημα ΄Γελωτοποιός. Ταξινόμηση κατά ημερομηνία Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά συνάφεια για το ερώτημα ΄Γελωτοποιός. Ταξινόμηση κατά ημερομηνία Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 20 Σεπτεμβρίου 2016

Χίμαιρες, αυταπάτες και τ’ αγόρι που θ’ αλλάξει τον κόσμο

Γελωτοποιός


(Προειδοποίηση: Στο κείμενο που ακολουθεί αναφέρομαι στον Γελωτοποιό σε τρίτο πρόσωπο, αντιμετωπίζοντας ‘τον ως περσόνα του εαυτού μου. Είναι κάπως σχιζοφρενικό, αλλά έχει τη σημασία του κι αυτό).

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Δεν νομίζω ότι μπορούμε να κατανοήσουμε έναν άνθρωπο μέσα από τα γραπτά του. Ειδικά όταν γράφει για τον εαυτό του. Γιατί ακόμα και η πιο ειλικρινής αυτοβιογραφία είναι γραμμένη υπό το πρίσμα του προσωπικού μύθου του καθενός, εμποτισμένη απ’ τις αυταπάτες του.

Το γνώθι σαυτόν είναι μια χίμαιρα.

Γιατί δεν υπάρχει κάτι που μπορεί να εννοηθεί ως «εαυτός», παρά μόνο ένα συνονθύλευμα από σκέψεις, συναισθήματα, απόψεις, ερεθίσματα έξωθεν κι έσωθεν, γονιδιακό υλικό, περιβαλλοντολογικές επιρροές, συμπτώσεις, ορμόνες, ατυχήματα, ιστορικές συνθήκες, γονικές παροχές, φιλικές προτροπές και μιμήσεις, εξαναγκασμούς και πειθαναγκασμούς, παρεκκλίσεις ψυχικές, ψήγματα και δήγματα ανισορροπίας, και η βροχή που δεν σταματάει να πέφτει.

Για να κατανοήσεις απόλυτα κι ολοκληρωτικά έναν άνθρωπο θα πρέπει να γνωρίζεις καθετί που έχει σχέση μ’ αυτόν, οπότε και κάθετι που έχει σχέση με κάθε άνθρωπο που τον επηρέασε, καθώς κι ό,τι επηρέασε όλους αυτούς.

Ακόμα και η γιαγιά του οινοχόου που έβαζε κρασί στον Πλάτωνα έχει επηρεάσει τη ζωή μας. Όπως και το κουνούπι που την τσίμπησε και της μετάδωσε την ελονοσία, γιατί εξαιτίας αυτής της αρρώστιας, αυτού του κουνουπιού, ο οινοχόος δεν πήγε στο Συμπόσιο εκείνο το βράδυ. Ο δούλος που τον αντικατέστησε δεν είχε επαρκείς γνώσεις φιλοσοφίας, έτσι έβαζε λιγότερο νερό στο κρασί απ’ όσο έπρεπε, ο Πλάτωνας μέθυσε και οραματίστηκε τον Κόσμο των Ιδεών, τον οποίο υιοθέτησαν οι Νεοπλατωνικοί και οι χριστιανοί με τη σειρά τους.

Ένα κουνούπι άλλαξε τον κόσμο.

~~{}~~

Βαριά εισαγωγή για τη μικρή βαλίτσα αυτού του κειμένου.

Θα προσπαθήσω να επανορθώσω κάνοντας δυο αποκαλύψεις για το θλιβερό σαρκίο του Γελωτοποιού, αποκαλύψεις οι οποίες δεν θα σας ωφελήσουν σε τίποτα άλλο από την κατανόηση της ιστορίας που ακολουθεί.

1) Ο Γελωτοποιός είναι 39 χρονών

2) Μέχρι τις προάλλες δεν είχε πάει σε «μαγαζί».

Το μαγαζί είναι κλεισμένο σε εισαγωγικά, γιατί μου είναι δύσκολο να αποδώσω τον ακριβή ορισμό του. Μπουζούκια; Σκυλάδικο; Νυχτερινό κέντρο διασκέδασης; Κέντρο απώλειας;

Ας το πω περιφραστικά: Είναι ένα από εκείνα τα μεγάλα κέντρα νυχτερινής διασκέδασης, όπου οι πελάτες κάθονται σε καρέκλες και παραγγέλνουν το ποτό σε φιάλες, ενώ στη σκηνή υπάρχει μια μπάντα κι ένας (το ελάχιστο) τραγουδιστής.

Ανέφερα την ηλικία του Γελωτοποιού, επειδή, κατά τη γνώμη μου, είναι λίγοι οι άνθρωποι στην χώρα μας που δεν έχουν πάει, έστω μια φορά, σ’ ένα τέτοιο μαγαζί μέχρι τα σαράντα. Δεν πρόκειται για κάποιο ηθικό πλεονέκτημα, δεν το εμφανίζω ως προτέρημα, είναι απλώς μια παρέκκλιση.

~~{}~~

Ο Γελωτοποιός είναι εσωστρεφής άνθρωπος, βραδυφλεγής πιθανότατα. Θα μπορούσα να τον χαρακτηρίσω μοναχικό, αν αυτό δεν φαινόταν σαν μια προσπάθεια να του αποδώσω ένα γοητευτικό χαρακτηριστικό.

Δεν είναι μονήρης, απολαμβάνει την παρέα ενός φίλου κι ένα μπουκάλι κρασί στο σπίτι ή -στην πιο κοινωνική του φάση- σ’ ένα μικρό μπαρ. Αλλά κι αυτό το αποφεύγει πλέον. Αν έχεις έναν φίλο κι ένα μπουκάλι κρασί τι το χρειάζεσαι το μπαρ;

Ο μόνος λόγος που αποφάσισε, λίγο πριν μπει στα σαράντα, στα γηρατειά της νεότητας, να υπερβεί τις συνήθειες του και να πάει σ’ ένα μαγαζί, ήταν ότι εκεί θα ‘παιζε ο Αλκίνοος Ιωαννίδης.

~~{}~~

Ο Αλκίνοος δεν είναι μύθος, όπως ο Παύλος Σιδηρόπουλος ή ο Άσιμος. Εκείνοι κάηκαν μέσα στις φλόγες τους.

Λίγοι μπορούν να συνεχίσουν να φλέγονται χωρίς να καίγονται, όπως ο γερόλυκος Αγγελάκας, που στα εξήντα του ούτε κλαίει ούτε φοβάται.

Ο Αλκίνοος ανήκει σε μια άλλη κατηγορία, στη δική του κατηγορία.

Δεν κραυγάζει, αλλά διαβρώνει μελωδικά τους μύθους της ποντικοπαγίδας μας.
Είναι στοχαστικός, αλλά και λυρικός.
Είναι εδώ, γράφει γι’ αυτό που ζούμε, αλλά ταυτόχρονα είναι κι αλλού.
Αυτοσαρκάζεται, δεν παγιδεύεται στις αυταπάτες του, έχει επίγνωση του προσωπικού του μύθου.

«Κι εγώ; Λόγια σπουδαία και ιδέες θαυμαστές. Και θαυμάστριες…» 


Δεν είναι ροκ ούτε ακριβώς έντεχνος ούτε και ποπ -αν και είναι δημοφιλής. Κι έχει λαϊκά ξεσπάσματα.

Ο Αλκίνοος, ήδη στα σαράντα, μοιάζει ακόμα να ψάχνεται με τη μουσική του, μοιάζει να ψάχνει κάτι να βρει, να μην έχει καταλήξει. Είναι διαλεκτικός και συνεχίζει να εξελίσσεται.

Κι είναι ωραίο να μην καταλήγεις, να συνεχίζεις να ερευνάς τις πιθανότητες και τις δυνατότητες της τέχνης σου και του εαυτού σου.

~~{}~~

Η σύντροφος του Γελωτοποιού, που γνωρίζει καλύτερα τη μουσική του Ιωαννίδη κι είναι πιο δραστήριος άνθρωπος, κατάφερε να τον τραβήξει από τον νεφελώδη κόσμο της συγγραφής για να πάνε να τον ακούσουν ζωντανά.

Σαν μπήκαν στο μαγαζί και πριν ακόμα κάτσουν στο τραπέζι αισθάνθηκαν άβολα. Ο Γελωτοποιός κοιτούσε τους άλλους πελάτες και δεν μπορούσε να πιστέψει ότι αυτό ήταν το target group του Αλκίνοου.

Ακόμα κι οι πιο νέοι άνθρωποι έδειχναν κάπως… παράταιροι. Όχι με το μαγαζί, μ’ εκείνο ταίριαζαν κι έμοιαζαν κι αισθάνονταν τόσο οικείο τον χώρο. Παραγγέλναν τις φιάλες λες κι ήταν αναψυχτικά. Το ντύσιμο τους ήταν ανάλογο, ήταν ντύσιμο βγαίνω-έξω-Σάββατο-βράδυ.

Αλλά ήταν η Ιδέα της μουσικής του Αλκίνοου, όπως την είχε στο κεφάλι του ο Γελωτοποιός, που δεν συμφωνούσε με το θέαμα που αντίκριζε.

Μήπως ήταν αυταπάτη κι αυτό; Μήπως ο Αλκίνοος δεν είναι τίποτα παραπάνω από έναν τραγουδιστή της πίστας;

Υπήρχε ένα σφάλμα στο σκηνικό. Κι έπρεπε να καταλάβει ποιο ήταν.

~

Λίγη ώρα μετά ο Ιωαννίδης εμφανίστηκε στη σκηνή και ξεκίνησε να τραγουδάει a capella και χωρίς μικρόφωνο, το ομώνυμο τραγούδι του δίσκου, Μικρή Βαλίτσα:

«Και πού να πάω και πού να ΄ρθώ και που να επιστρέψω,
που ‘ναι τα ξένα μακρινά κι είν΄ τα δικά μου ξένα» 


Ο κόσμος συνέχιζε να μιλάει και να χαριεντίζεται, ενώ κάποιος πάνω στη σκηνή προσπαθούσε ν’ ακουστεί, χωρίς μικρόφωνο, ελπίζοντας, πιστεύοντας, ότι θα σεβαστούν την προσπάθεια του.

Δεν το έκαναν ούτε τον άκουσαν. Αλλά τον χειροκρότησαν στο τέλος.

Ένα πλήθος που δεν ακούει, μόνο χειροκροτάει.

Σαν τα λόγια της Έμμα Γκόλντμαν: «Χρειάζεται περισσότερη προσπάθεια για να σκεφτείς, απ’ το να χειροκροτήσεις ή να καταδικάσεις».

Ένα πλήθος που δεν ακούει ούτε σκέφτεται, μόνο χειροκροτάει ή καταδικάζει.

Κάπως έτσι πλάθεται ο κόσμος, έτσι τον έμαθαν να είναι.

~~{}~~

Η μπάντα του ήταν μόνο έγχορδα. Βιολί, κοντραμπάσο, μπουζούκι και βιολοντσέλο.

Το τι έκαναν αυτοί οι άνθρωποι με τα όργανα τους είναι αδύνατον να το περιγράψεις.

Το βιολί κάποιες στιγμές είχε περισσότερη παραμόρφωση από την κιθάρα του Χέντριξ.

Ο κοντραμπασίστας έπαιζε με δοξάρι, με τα δάκτυλα, συχνά το χρησιμοποιούσε και ως κρουστό.

Ο Καλούδης, παλιός γνώριμος, στο βιολοντσέλο και στην κρητική λύρα, ήταν από μόνος του μια συναυλία. (Μέχρι και Μπαχ έχει παίξει μ’ αυτή τη λύρα)

Ο μπουζουκζής (με κζ όχι ξ) ήταν άλλης εποχής.

Κι ο Αλκίνοος είχε την καλύτερη φωνή του φορεμένη.

~~{}~~

Ήταν ένα σχήμα που θα μπορούσε με άνεση να εμφανιστεί και στο jazz festival του Μοντρεάλ. Αλλά το κοινό…

Δεν μπορούσαν να σταματήσουν να μιλάνε και να χαχανίζουν.

Είναι αδήριτη η ανάγκη του ανθρώπου να επικοινωνήσει και να γελάσει. Αλλά γιατί αυτό πρέπει να το κάνεις όταν πέντε άνθρωποι παίζουν μουσική; Κι αν δεν σου αρέσει αυτό το είδος μουσικής, γιατί πήγες στο μαγαζί;

Καθώς περνούσε η ώρα ο Γελωτοποιός αντιλαμβανόταν όλο και πιο καθαρά ότι οι περισσότεροι από τους παρευρισκόμενους δεν είχαν πάει για να ακούσουν τη συγκεκριμένη μουσική. Ήταν Σάββατο βράδυ κι είπαν να βγουν έξω να διασκεδάσουν. Έτυχε να παίζει ο Αλκίνοος. Τι να γίνει, σκέφτηκαν, θα το υποστούμε κι αυτό.

Κάποιοι μέχρι που προσπάθησαν να χορέψουν, σ’ ένα τραγούδι που κλείνει με τους ακόλουθους στίχους:

«Με τρομάζεις ακóμα, οπαδέ της ομάδας
του κóμματος σκύλε, της οργάνωσης μάγκα
διερμηνέα του Θεού, ρασοφóρε γκουρού
τσολιαδάκι φτιαγμένο, προσκοπάκι χαμένο

Προσεύχεσαι και σκοτώνεις, τραυλίζεις ύμνους οργής
έχεις πατρίδα το φóβο, γυρεύεις να βρεις γονείς
μισείς τον μέσα σου ξένο

κι óχι, δεν καταλαβαίνω
δεν ξέρω πού πατώ και πού πηγαίνω».


Παραδίπλα τους καθόταν ένα αγόρι 9 χρονών, που άκουγε με προσήλωση.

«Του αρέσει ο Αλκίνοος», εξήγησε η μάνα του σε μια κυρία που δεν είχε σταματήσει να μιλάει.

«Α», είπε εκείνη ειρωνικά στο αγόρι, «θα γίνεις επαναστάτης». Και γέλασε.

Ο Αλκίνοος αφιέρωνε εκείνη τη στιγμή, με θλίψη, τον «Ευαίσθητο ληστή», του Χατζιδάκι, στον Νίκο Ρωμανό. (Τι σύμπτωση! Πρώτη εκτέλεση ήταν από τον Γιώργο Ρωμανό.)

«Ναι, αυτό το παιδί μπορεί να γίνει επαναστάτης.»

~~{}~~

Όταν ο κόσμος ήταν πια στο τσακίρ κέφι και οι φιάλες μισοάδειες (ή μισογεμάτες), ο Αλκίνοος ξεκίνησε να τραγουδάει ένα απ’ τα καλύτερα τραγούδια του νέου δίσκου. Κι ακούστηκε τόσο ταιριαστός και τόσο παράταιρος ο στίχος μέσα στο μαγαζί:

«Σου δίνω Σάββατο να βγεις στη νύχτα του άλλου κόσμου
μια Κυριακή να βαρεθείς κι αύριο ξανά δικός μου»


Τους έλεγε, τους πετούσε στα μούτρα την πραγματικότητα, συγκαλυμμένη με έγχορδα, τους θύμιζε ποιοι είναι και τι κάνουν, σαν να χρησιμοποιούσε τις αυταπάτες τους για να τους δείξει μια αλήθεια, μια άποψη της αλήθειας, χωρίς περιοδικά και οθόνες.

Κι ίσως να του φάνηκε του Γελωτοποιού, αλλά πολλοί ανακάθισαν στη θέση τους, κάποιοι ενοχλήθηκαν ίσως, δεν ήταν αυτό που ήθελαν ν’ ακούσουν, Σάββατο βράδυ, σε μαγαζί.

~~{}~~

Ίσως κάποιος να σκεφτεί ότι ο Αλκίνοος είναι κι αυτός ένα γρανάζι του συστήματος, αφού παίζει σε τέτοια μαγαζιά. Φυσικά και είναι, όλοι είμαστε, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, λίγο ή πολύ, μικρά ή μεγάλα, θετικής ή αρνητικής ανάδρασης.

Όμως πρέπει να καταλάβουν οι ελιτιστές και οι υπεράνθρωποι και οι «μην πετάς μαργαριτάρια στους χοίρους», ότι αν μείνεις να παίζεις την κιθάρα στο σπίτι σου για να μην αλλοιωθείς από το σύστημα δεν είσαι θαρραλέος, είσαι δειλός.

Μέσα σε μια κοινωνία τραγουδιστάδων, που απαρτίζεται από εφήμερους, ένας δημοφιλής Αλκίνοος σπέρνει ζιζάνια.

Δεν θ’ αλλάξει τον κόσμο αυτός. Το ξέρει και το τραγουδάει:

«Μικρός ορκίστηκα τον κόσμο να αλλάξω
μα στα σαράντα μου είμαι ο κόσμος που να ψάξω
για τον ένοχο;»


Ίσως μπορεί να τον αλλάξει εκείνος ο εννιάχρονος, που κοροϊδευτικά η κυρία αποκαλούσε επαναστάτη. Ίσως κι αυτός να είναι ένας προσωπικός μύθος, ένας ευσεβής πόθος.

Όχι γιατί ο κόσμος δεν αλλάζει. Το μονο βέβαιο είναι η αλλαγή. Ουδέν μένει.

Αλλά μπορεί ένας άνθρωπος ν’ αλλάξει τον κόσμο;

Αναμφίβολα!

Κάθε άνθρωπος, με κάθε πράξη του συντελεί στην αλλαγή.

Υπάρχουν κάποιοι, υπέρ του δέοντος ταλαντούχοι, που δημιουργούν μεγαλύτερες αλλαγές. Κάποιες μοναδικότητες ανεπανάληπτες, όπως ο Τιούρινγκ και ο Ντύλαν (νομίσατε ότι θα αναφέρω τον Μότσαρτ;)

Και κάποιοι ισχυροί χαρακτήρες, όπως ο Γκάντι και ο Χίτλερ (η αλλαγή δεν έχει πάντα θετικό πρόσημο).

Κάθε άνθρωπος αλλάζει τον κόσμο.

Η μητέρα, που έλεγε στο παιδί της: «Αν γίνεις στρατιωτικός θα γίνεις Ναπολέων. Αν γίνεις ιερέας θα γίνεις Πάπας.» Η μητέρα του Πικάσο άλλαξε τον κόσμο.

Κι ο Άνθρωπος μες στο χάος.

Ο Τζάνκο Ρέινχαρντ, νεαρός ακόμα, μπήκε στο τροχόσπιτο να σώσει την οικογένεια του απ’ τη φωτιά. Τους έσωσε, αλλά έχασε δύο δάκτυλα του αριστερού χεριού.

Αλλά, ακόμα και ως τριδάχτυλος, έγινε ο σημαντικότερος τζαζ κιθαρίστας όλων των εποχών, επηρεάζοντας τη μουσική και τον κόσμο περισσότερο από πολλούς άλλος προνομιούχους.

Γιατί ο Τζάνκο δεν ήταν προνομιούχος, ήταν τσιγγάνος. Κι έγραψε κομμάτια σαν κι αυτό.



~~{}~~

Ας τελειώσω αυτό το κείμενο με μια μουσική ιστορία που διηγήθηκε επί σκηνής ο Ιωαννίδης.

Πριν δεκαπέντε χρόνια έπαιζαν στην Αντίπαρο. Είχαν μπει σ’ ένα βαν και πήγαιναν προς το χωριό όπου θα γινόταν η συναυλία. Στο δρόμο τους έκαναν οτοστόπ δύο συνάδελφοι, δύο τσιγγάνοι μουσικοί, που πήγαιναν να παίξουν στο πανηγύρι, στο παρακάτω χωριό.

Καθ’ οδόν οι τσιγγάνοι ξεκίνησαν να παίζουν ένα κομμάτι. Μετά ζήτησαν απ’ την μπάντα να παίξουν κι εκείνοι κάτι, σαν μουσική απάντηση.

Ο Αλκίνοος έπαιξε με την κιθάρα του το τραγούδι: «Τ’ Αη Γιωρκού», ένα μεσαιωνικό Κυπριακό κομμάτι, για τον Άγιο Γεώργιο και τον δράκο.

Σαν τελείωσε περίμενε τα σχόλια.

«Μεγάλο κομμάτι», του είπε ο κλαρινιτζής.

«Ναι», έκανε ο Αλκίνοος, «πραγματικά είναι σπουδαίο κομμάτι.»

«Όχι!» είπε ο τσιγγάνος. «Μεγάλο κομμάτι, μεγάλο», εννοώντας σε διάρκεια μεγάλο.

Εκείνος ήξερε, όλη του τη ζωή στο δρόμο την είχε περάσει, τί κομμάτια θέλει ν’ ακούει ο κόσμος. Μικρά. Εύπεπτα. Με ρεφραίν.

Ο Αλκίνοος, μετά από είκοσι χρόνια, ακόμα δεν έχει μάθει.

Και γράφει τραγούδια με στίχους σαν κι αυτόν

«Έσκυβα και μάζευα κομμάτια παρακάλια, μανικετόκουμπα χρυσά,
τα σκουλαρίκια της δειλά, τα περιστατικά της ομορφιάς της»

(αυτός είναι ο πιο όμορφος στίχος που ‘χω ακούσει και διαβάσει τελευταία: «Τα σκουλαρίκια της, τα περιστατικά της ομορφιάς της»)



Κάθε άνθρωπος είναι ένας κόσμος. Κάθε άνθρωπος είναι το έναυσμα για άπειρες μεταμορφώσεις κι αλλαγές κι απόψεις κι ιδέες.

Δεν υπάρχει τέλος, δεν υπάρχει αλήθεια.

Μόνο άνθρωποι, χίμαιρες κι αυταπάτες.


sanejoker.info
Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 20 Δεκεμβρίου 2015

Το Βασίλειο Μου Για Ένα Ελικόπτερο

Γελωτοποιός



ΛΗΡ: Με λες τρελό, γιόκα μου;
ΤΡΕΛΟΣ: Όλους τους άλλους τίτλους σ’τους χάρισες, αυτόν τον έχεις γεννητάτος.
(Βασιλιάς Ληρ, Α, 4)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Ο Ίμρε Κέρτες, στο «Μυθιστόρημα ενός ανθρώπου χωρίς πεπρωμένο», περιγράφει ένα Άουσβιτς πολύ διαφορετικό απ’ ό,τι έχουμε συνηθίσει. Οι θάλαμοι αερίων και τα κρεματόρια υπάρχουν, οι ναζήδες και οι σωροί από πτώματα υπάρχουν, η θηριωδία υπάρχει, αλλά απουσιάζει η φρίκη.

Ακόμα και οι πιο σκληρές σκηνές, που από κάποιον άλλο συγγραφέα θα δίνονταν με τέτοιο τρόπο που ο αναγνώστης θα δάκρυζε –στην καλύτερη περίπτωση, ο Κέρτες τις περιγράφει σαν να βρίσκεται μπροστά σε ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα ή σε κάτι πιο συνηθισμένο, όπως ο τυχαίος θάνατος ενός εντόμου.

Όταν ο Κέρτες επιστρέφει στη Βουδαπέστη (γιατί το μυθιστόρημα είναι αυτοβιογραφικό), όλοι σπεύδουν να τον παρηγορήσουν. Και απορούν ή τον κατακρίνουν, επειδή εκείνος δε φαίνεται να υποφέρει. Δεν καταριέται, δε βρίζει, δε γονατίζει στη γωνία του δωματίου του τρέμοντας –ούτε καν προσεύχεται στον θεό τους.

Όμως δεν είναι αποστασιοποιημένος ούτε απαθής. Δεν είναι τρελός. Γιατί ξέρει ότι «η μόνη αληθινή τρέλα είναι να θεωρείς αυτόν τον κόσμο λογικό».

~~

Ουσιαστικά ο Κέρτες στέκεται στον αντίποδα του Μπέκετ.

Εκείνος στις αντιτραγωδίες του έχει ως πρωταγωνιστές τους παλιάτσους, τους τρελούς που δεν κάνουν τίποτα, δε λένε τίποτα, δεν υπάρχουν καν.

Πλοκή τα έργα του Μπέκετ –όπως την ξέραμε πριν από αυτόν- δεν έχουν. Ουσιαστικά δε συμβαίνει τίποτα. Και δεν υπάρχει λύτρωση.

(«Το κωμικό, όντας η αίσθηση του παραλόγου», γράφει ο Ιονέσκο, «μου φαίνεται πιο απελπιστικό από το τραγικό. Το κωμικό δεν προσφέρει έξοδο.»)

Όμως η δραματική ένταση στις «κωμωδίες» του Μπέκετ είναι τεράστια. Κάποιες φορές πιο δυσβάσταχτη κι από τις τραγωδίες του Σαίξπηρ.

Το ασήμαντο, το μονότονο και επαναλαμβανόμενο, το οικείο, το δίχως νόημα, μετουσιώνεται και γίνεται πιο σημαντικό από την τραγωδία της ζωής.

Αντίθετα (ή μήπως παράλληλα;) ο Κέρτες παίρνει μία από τις πιο τραγικές στιγμές της ανθρωπότητας -τα στρατόπεδα εξόντωσης- και την κάνει ασήμαντη, οικεία. Δίχως νόημα.

~~

Αυτό είναι το κοινό ανάμεσα στο Άουσβιτς του Κέρτες και στο θέατρο του Μπέκετ: Η αποδοχή του παράλογου.

Ο «ήρωας» και των δύο δεν είναι άλλος από τον Γελωτοποιό.

Ο Γελωτοποιός, ο παλιάτσος, ο κλόουν, ο αρλεκίνος, οjoker, ο τρελός. Τρελός;

Γράφει ο Γιαν Κοττ, ο συγγραφέας του «Σαίξπηρ, ο σύγχρονος μας»:

«Ένας τρελός που αναγνωρίζει ότι είναι τρελός παύει να είναι τρελός. […]

Είναι ανεξάρτητος, γιατί κατάλαβε ότι ο κόσμος είναι γελοίο πράγμα… Αυτός, υπηρέτης στην πραγματικότητα, δεν υπηρετεί κανέναν και χλευάζει τους πάντες. […]

Η φιλοσοφία του παλιάτσου βασίζεται στην αρχή: Όλοι είναι τρελοί και ο πιο μεγάλος τρελός είναι εκείνος που δεν ξέρει ότι είναι τρελός… […]

Αποκαλύπτει σαν αμφίβολο ό,τι θεωρείται σαν το πιο αδιάσειστο, ξεσκεπάζει τις αντιφάσεις σε ό,τι φαίνεται προφανές και αδιαμφισβήτητο. […]

Παρατηρεί απ’ έξω και δεν είναι ιδεολόγος. Απορρίπτει όλα τα φαινόμενα: Του νόμου, της δικαιοσύνης, της ηθικής τάξης. Δεν έχει αυταπάτες και δε ζητάει παρηγοριά στην ύπαρξη κάποιας φυσικής ή υπερφυσικής τάξης, όπου το καλό θα ανταμειφθεί και το κακό θα τιμωρηθεί.[…]

Η γλώσσα του Τρελού έχει την ομορφιά ενός σουρεαλισμού μπαρόκ, αιφνίδια πετάγματα της φαντασίας, εκτροπές πυκνές και ανάγλυφες, κτηνωδίες, χυδαιότητες, σκατολογικές παρομοιώσεις. […]

Ο Τρελός προσφεύγει στο παράλογο, στο χιούμορ, στη διαλεκτική και την παραδοξολογία. […]

Η γλώσσα του, με μια μεγάλη και καθολική reductio ad absurdum, αποκαλύπτει τον παραλογισμό της πραγματικότητας.»

~~

Χλευάζει ο Τρελός τον Βασιλιά Ληρ: «Εγώ είμαι καλύτερος από σένα τώρα. Εγώ είμαι τρελός, εσύ δεν είσαι τίποτα…. Είσαι ένα μηδενικό σκέτο.»

Κι όπως ο Ελύτης παραδέχεται ότι «το κενό υπάρχει όσο δεν πέφτεις μέσα του», έτσι κι εμείς –οι τρελοί- πρέπει να καταλάβουμε ότι η τρέλα υφίσταται μόνο για εκείνους που συνεχίζουν να πιστεύουν ότι ζουν σε ένα λογικό κόσμο.

Ακόμα και ένας «Βασιλιάς» προσπάθησε να φανεί λογικός κάποτε λέγοντας: «Η Ελλάδα είναι ένα απέραντο φρενοκομείο».

Και την απάντηση του την έδωσε, τραγουδιστά, ένας γνήσιος γελωτοποιός: «Γκρεμίστε τα τρελάδικα και κάντε ‘τα χοροπηδάδικα…»

Να βγει το μέσα έξω σας, γιατί αυτό που όλοι έχουμε μέσα μας είναι ένας τρελός, που θα παραμείνει τέτοιος μέχρι να γίνει «μεγάλος κυκεώνας».

«Όταν φόρα θα μετράνε τα λεφτά οι καταχραστές
και θα χτίζουν οι ρουφιάνοι και οι πουτάνες εκκλησίες
τότε στο βασίλειο της Αλβιόνας
θα γενεί μεγάλος κυκεώνας.»

Το παραπάνω δεν το είπε ο πλασματικός παλιάτσος του τηλεοπτικού Τσαντιριού, που όλοι δοξάζουν επειδή δίνει ένα άλλοθι στην τρέλα τους. Την προφητεία αυτή δεν την έκανε το περιφερόμενο στις εφημερίδες λείψανο κάποιου Γέροντα. Το έγραψε ο μέγιστος Σαιξπήρος, 350 χρόνια πριν αρχίσει η εξόντωση των λαών.

Και τώρα πια οι καταχραστές μετράνε τα δισεκατομμύρια τους στη φόρα.

Και τώρα πια οι ρουφιάνοι και οι πουτάνες φτιάχνουν τηλεοπτικές εκκλησίες.

Απομένει η επαλήθευση της προφητείας: Ο μεγάλος κυκεώνας.

~~

Ως αληθινός τρελός (και μετά τις αναφορές στον Κέρτες, στον Μπέκετ, στον Ιονέσκο, στον Κοττ και στον μέγιστο όλων, τον Σαίξπηρ) θα κλείσω αυτό το κείμενο με μια παραπομπή στον ίδιο το Γελωτοποιό.

Χρησιμοποιώντας το τέλος από ένα «παραμύθι» του που γράφτηκε πολύ πριν υπάρξει ο μπλόγκερ Γελωτοποιός –και ουσιαστικά έδωσε όνομα στο μπλοκ που διαβάζετε:

«Κι αυτά που τώρα άκουσες, καθήκον και χαρά μου,
ήτανε να στα διηγηθώ και μάθε το όνομα μου:
Τζουτζέ με ανεβάζουνε, κλόουν με κατεβάζουν,
παλιάτσο, γελωτοποιό, μ” έχουνε πει και τζόκερ.

Πουνακα-γουάν με ξέρουνε, στα βάθη της Ασίας,
κι οι σοφιστές γελάγανε σαν έβλεπαν το μίμο.
Γνώριμος ίσως σου φανώ άμα σου πω Αρλεκίνος,
και κάποιοι για να βρίσουνε φωνάζουν: Καραγκιόζη.

Μα όσο κι αν είμαι κωμικός, αστείος ή γελοίος,
όλοι με ξέρουν ως τρελό, είμαι κομμάτι όλων.»


(Έμμετρη επιμέλεια: Όττο)

Γελωτοποιός

Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 8 Σεπτεμβρίου 2021

Για να μη χάσουμε την ψυχή μας

Γελωτοποιός


«Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια πού φεύγει.»
Καβάφης

«Τα στερνά τιμούν τα πρώτα.»
λαϊκή παροιμία

“Τι γαρ ωφελείται άνθρωπος εάν τον κόσμον όλον κερδίσει,
την δε ψυχήν αυτού ζημιωθεί;”
Ματθαίος 16. 26

«I must have died alone
A long, long time ago.»
David Bowie


Ο Κροίσος καυχιόταν ότι είναι ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος του κόσμου. Ο σοφός Σόλωνας του είπε: «Μηδένα προ του τέλους μακάριζε.»
Και είχε δίκιο –σοφός ήταν.

Το τέλος της ζωής μας είναι τόσο σημαντικό, γιατί νοηματοδοτεί όλες τις προηγούμενες μέρες μας.

~
Όταν μαθαίνουμε να γράφουμε μυθοπλασία, ειδικά στις μεγαλύτερες ιστορίες, λέμε ότι το πρόσημο το δίνει το τέλος της. Θετικό τέλος, αρνητικό τέλος -και τα δύο ειρωνικά φινάλε.

Η ανθρώπινη ζωή είναι πολύ πιο χαοτική από κάθε ιστορία –με εξαίρεση τις ταινίες του Ντέιβιντ Λιντς.

Οι παράγοντες που διαμορφώνουν τη ζωή μας είναι αδύνατον να ταξινομηθούν και να μετρηθούν, να μπουν σε κεφάλαια και σεκάνς.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο πρωταγωνιστής της ιστορίας μας είμαστε εμείς –ο καθένας στη ζωή του. Μόλις πεθαίνεις η ταινία σου τελειώνει.
~~
Παρότι έχω αυτοαναγορευτεί “Γελωτοποιός” δεν είμαι ακριβώς το πρότυπο του κωμικού ανθρώπου. Πολύ συχνά σκέφτομαι και γράφω για το θάνατο. Μάλλον δεν είμαι η καλύτερη παρέα για τα πάρτι.

Δεν φοβάμαι το θάνατο. Αυτό που φοβάμαι είναι η έλλειψη της ζωής, η γνώση ότι κάποια στιγμή οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να τρώνε παγωτά, ν’ ακούνε μουσική και ν’ αγαπιούνται, κι εγώ δεν θα υπάρχω.

Το ξέρω ότι αυτός ο φόβος δεν είναι λογικός. Γιατί δεν μπορείς για πάντα να είσαι. Όσα χρόνια κι αν ζήσεις κάποτε θα τελειώσουν. Είτε φας χίλια είτε δυο χιλιάδες παγωτά, κάποτε θα έρθει το τέλος.

Δεν είναι λογικός, αλλά παραμένει. Επειδή, τι έκπληξη! Οι άνθρωποι συμπεριφέρονται παράλογα!
~
Έχω βρει δυο τρόπους για να ξεπερνάω το φόβο της παύσης.

Ο ένας είναι ο πιο απλός –κι απλοϊκός: Χάνομαι στη ζωή, ξεχνιέμαι.
~
Ο δεύτερος είναι μια βιωματική αναπαράσταση της τελευταίας μέρας της ζωής μου.
(Φυσικά δεν ξέρω πότε θα είναι αυτή, ευχές και υποθέσεις κάνω, μυθοπλασία καθαρή.)

Φαντάζομαι ότι είμαι 95 (ολογράφως: ενενήντα πέντε) χρονών κι αργοπεθαίνω από γηρατειά, χωρίς πόνο. Καταλαβαίνω ότι είναι η τελευταία μου μέρα (σ’ αυτόν τον υπέροχο πλανήτη) και κοιτάζω πίσω. Τι βλέπω;

Αντιλαμβάνομαι πόσο μικρά κι ασήμαντα ήταν όλα αυτά που με άγχωναν. Τα σπυράκια στην εφηβεία, η σχέση με τα κορίτσια και τους φίλους στη νεότητα, οι απλήρωτοι λογαριασμοί στην ενήλικη ζωή.

Αντιλαμβάνομαι πόσο υπέροχα κι ανεκτίμητα ήταν αυτά που χάρηκα. Η σχέση με τους αγαπημένους μου ανθρώπους, η τέχνη μου, κάποια ηλιοβασιλέματα τυχαία κι απροσδόκητα, ένα αστείο (ο άνθρωπος είναι το μόνο ζώο που γελάει).

Αυτός ο μελλοντικός ετοιμοθάνατος εαυτός μου χαμογελά, βάζει θετικό πρόσημο στην ιστορία και… πεθαίνει.
~~
Προ πάντων να μη γελασθείς, μην πεις πώς ήταν
ένα όνειρο, πώς απατήθηκεν η ακοή σου
μάταιες ελπίδες τέτοιες μην καταδεχθείς.
~~~
Αυτός ο γερο-Γελωτοποιός, που πεθαίνει χαμογελαστός, συχνά γίνεται ο οδηγός μου στη ζωή, στην κάθε μέρα μου. Γιατί η ζωή όλων μας είναι δύσκολη, αγχωτική, βαριά –και τη Δευτέρα θες να βρίσεις κάποιον για να ξεσπάσεις.

Όταν η μέρα μου βάζει τρικλοποδιά και με ρίχνει κάτω, πολλές φορές σκέφτομαι: «Έπεσα. Ωραία είναι εδώ. Γιατί να σηκωθώ πάλι;»

Τότε ο γέρος κι ετοιμοθάνατος εαυτός μου, 95 χρονών, έρχεται και μου χαϊδεύει τα μαλλιά. Μου λέει:

«Άντε! Πάλεψε το. Πάλεψε το κι απόλαυσε το. Θα ήθελα να μου έδιναν άλλη μια μέρα ζωής, όσο δύσκολη και να ήταν. Οπότε σήκω. Δεν θα είναι τόσο δύσκολο όσο νομίζεις, γιατί δεν είναι τόσο σημαντικό όσο νομίζεις. Σήκω και βρες κάτι ωραίο μέσα σ’ όλα. Παντού υπάρχει κάτι ωραίο. Ακόμα και στην Κόλαση.»

Όχι, δεν πετάγομαι πάνω τραγουδώντας Bob McFerrin. Το κάνω πιο αργά και πιο δύσκολα. Κλείνω το ξυπνητήρι. Γυρίζω πλευρό. Χάνομαι κάτω απ’ τα σκεπάσματα. Αλλά τελικά τα καταφέρνω –ως τώρα.

Αν δεν τα κατάφερνα δεν θα μπορούσα ούτε να γράψω. Κι αυτό είναι ένα νόημα, ένας λόγος που με σηκώνει πάλι για να συνεχίσω. Γιατί η συγγραφή δίνει νόημα στη ζωή μου.

Έτσι συνεχίζουμε. Με όλα όσα δίνουν νόημα στη ζωή μας.
~~
Κι έτσι περνάω τις μέρες μου, κλόουν την Τετάρτη, για να φτάσω σ’ εκείνον τον παλιόγερο που πεθαίνει Κυριακή, σ’ ένα παράθυρο με θέα στη θάλασσα.

Ελπίζω και προσπαθώ να φτάσει εκείνη τη στιγμή, να τον πλησιάσω εγώ ως όλοι οι παλιότεροι εαυτοί και να μου πει, να μου πω:
«Μπράβο, παιδί μου, εαυτέ μου και πατέρα μου. Έκανες ό,τι μπορούσες με ό,τι σου δόθηκε. Ξεκουράσου τώρα.»

Αυτός θα είναι ο Παράδεισος. Δεν θα διαρκέσει αιώνια, ούτε καν λίγες χιλιάδες χρόνια.

Ο Παράδεισος μου είναι ένα κλάσμα του δευτερολέπτου, ένα νεύμα, το τελευταίο φως της θάλασσας, ένα λαμπύρισμα ίσως, μυρωδιά από Αιγαίο, το γέλιο ενός παιδιού κάπου κοντά.

Ο Παράδεισος είναι η στιγμή που θα κλείσω τα μάτια ανάλαφρος, χωρίς τίποτα να βαραίνει την ψυχή μου.

Τι άλλο να πετύχω; Τι αξίζει να κερδίσω τον κόσμο και να χάσω την ψυχή μου;



Πηγή:sanejoker




Γελωτοποιός: Σχετικά με τον συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 20 Φεβρουαρίου 2016

Ο κυρ-Φώτης, ο ιδαλγός της Βάλτσας

Γελωτοποιός


Ο σύγχρονος Κιχώτης δεν αντιμάχεται με ανεμόμυλους, αλλά με πυλώνες υψηλής τάσης. Τους γίγαντες με τα έξι χέρια που είναι παραταγμένοι σε μια ατελείωτη σειρά στο θεσσαλικό κάμπο.

Η Δουλτσινέα του είναι μια Βουλγάρα, μαυρομάλλα και τσαχπινομάτα, που δουλεύει σ’ ένα κωλόμπαρο λίγο έξω από τη Λάρισα. Του έχει φάει αρκετά λεφτά αφήνοντας ‘τον μόνο να της πιάσει λίγο το μπούτι, αφήνοντας ‘τον να ονειρεύεται ότι κάποια μέρα θα τον παντρευτεί.

Ο ιδαλγός μας δε διαβάζει καθόλου βιβλία, αλλά πριν λίγα χρόνια απέκτησε σύνδεση ίντερνετ. Ήταν μπογιατζής, καλός τεχνίτης, μάστορας, αλλά η κρίση τον άφησε χωρίς δουλειά κι όλη μέρα καθόταν μπρος την οθόνη να διαβάζει το indymedia, να συνομιλεί στο facebook με συναγωνιστές –που έχουν τα μισά του χρόνια- και να ονειρεύεται επαναστάσεις.

Ώσπου μια μέρα οι νταβατζήδες πήραν τη Δουλτσινέα στην Αθήνα, για να ανανεώσουν το προσωπικό, ο ιδαλγός αποτρελάθηκε απ’ τη μοναξιά και το πήρε απόφαση: Να ξεκινήσει μόνος για τη Βουλή των Ελλήνων, να μπει μέσα και να καθαρίσει δυο-τρεις, πριν προλάβουν να τον καθαρίσουν κι εκείνον.

~

Αλλόφρων και ξερακιανός φοράει το γαμπριάτικο κοστούμι του, αυτό που κρατούσε και για την κηδεία του, παίρνει το σκουριασμένο ντουφέκι του, καβαλικεύει τους δύο Ροσινάντηδες του (2CV) και ξαμολιέται για την Αθήνα, για να διορθώσει ότι κακό και άδικο.

Παίρνει μαζί του κι έναν συγχωριανό του, που ήθελε να κατέβει στην πρωτεύουσα για να ζητήσει ρουσφέτι από το βουλευτή του –και να γλιτώσει τα εισιτήρια του τρένου.

Κι εκεί, παράλληλα με τις γραμμές του τρένου, μέσα στο θεσσαλικό κάμπο –ίσως και δίπλα στο Κιλελέρ- ο ελεεινός χωριάτης της Βάλτσας, αντικρίζει τους σιδερένιους γίγαντες.

«Κοίτα, Μήτσο», λέει στο στρουμπουλό συνοδοιπόρο του, «με πήραν χαμπάρι ότι πάω να τους μπουρλοτιάσω και έστειλαν τα θωρακισμένα του ΕΚΑΜ.»

«Τι λες, κυρ-Φώτη;» ρωτάει ο Μήτσος. «Σου σάλεψε απ’ το πολύ ίντερνετ και τα ντιμίντια; Της Δεής είναι τούτα.»

«Φτωχέ Μήτσο, πώς φαίνεται ότι βλέπεις μόνο Mega. Ποια ΔΕΗ και ποια ΕΥΔΑΠ; Όλα του Μπόμπολα γινήκανε. Αλλά θα τους έρθει από ‘κει που δεν το περιμέναν: Απ’ τη Βάλτσα.»

Και γκαζώνει ο κυρ-Φώτης της Βάλτσας το 2CV του κραυγάζοντας:
«Για το δοξασμένο Κιλελέρ! Για τη δόξα της Ελληνοσύνης! Για τη Δουλτσινέα!»

«Άι μωρέ με την πουτάνα, σταμάτα να κατέβω, αναθεματισμένε», φωνάζει ο Μήτσος ψάχνοντας για το χερούλι.

«Γράφουμε ιστορία, Μήτσο!»

«Παναγιά μου, βόηθα!»

Πέφτει το 2CV πάνω στον πυλώνα, στραπατσαρίζεται κι ο κυρ-Φώτης της Βάλτσας πετάγεται έξω χτυπημένος και ζαλισμένος. Σηκώνει το δίκανο κι αρχίζει να ρίχνει στο γίγαντα και στα καλώδια.

«Άρπα κι αυτή, θεριό, άρπα και την άλλη», και ξαναγεμίζει.

«Σταμάτα, θεόμουρλε», φωνάζει ο Μήτσος χωρίς να βγει απ’ το αμάξι, «θα μας πάρουν για γύφτους που κλέβουνε τα χάλκινα.»

«Αυτοί μας κλέβουν, Μήτσο, μας πήραν και τα σώβρακα.»

«Σταμάτα σου λέω, θα μας μαζέψουν για τρομοκράτες και θα μας κάνουν αγνώριστους.»

«Δε τα φοβάμαι τα φότοσοπ εγώ», λέει ο κυρ-Φώτης της Βάλτσας, ξαναγεμίζει και πριν πυροβολήσει φωνάζει: «Για τη Δουλτσινέα, ρε κουφάλες.»

~

Και συνεχίζει ο ελεεινός χωρικός της Βάλτσας, ν’ αντιμάχεται τα ρεύματα και τις τάσεις, πιο μόνος κι από την καλαμιά στον κάμπο.

Ο μόνος που τον βλέπει, απ’ το παράθυρο του τρένου που περνάει βιαστικά από ‘κει δίπλα, είναι ένας μονόχειρας γελωτοποιός.

Γελωτοποιός

Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη 23 Φεβρουαρίου 2016

Το προφίλ των σίριαλ κίλερ

Γελωτοποιός


(Προειδοποίηση: Μη διαβάσετε αυτό το κείμενο αν έχετε ευαίσθητο στομάχι και τεντωμένα νεύρα.)

Η θεωρία ότι μία κακοποιημένη παιδική ηλικία δημιουργεί προβληματικούς ενήλικες ίσως να φαινόταν σαν απλοϊκή γενίκευση σ’ έναν ψυχολόγο.

Θα την κατέρριπτε άμεσα μ’ ένα μόλις επιχείρημα: «Δε γίνονται όλα τα κακοποιημένα παιδιά εγκληματίες». Και θα συμπλήρωνε: «Άλλωστε πολλοί προβληματικοί ενήλικες είχαν μια έξοχη παιδική ηλικία».

Όμως η κακοποίηση δεν είναι υποχρεωτικά σωματική ή κραυγαλέα και κάθε άνθρωπος αντιδρά διαφορετικά στις εξωτερικές πιέσεις.

(Αυτή η «συζήτηση» γίνεται μέσα στα πλαίσια μιας δυτικότροπης και «ασφαλούς» κοινωνίας. Όση αγάπη και να σου προσφέρουν οι γονείς σου, αν πεινάς και τους βλέπεις ανήμπορους να σε βοηθήσουν υφίστασαι κακοποίηση –κοινωνική.)

~~

Ένα παιδί του Πρώτου κόσμου που βίωσε την ψυχολογική –γονική- κακοποίηση και την ανταπέδωσε στο μέγιστο βαθμό ήταν ο Έντμουντ Έμιλ Κέμπερ.

Ο Κέμπερ γεννήθηκε στις ΗΠΑ το 1948. Μετά το επεισοδιακό διαζύγιο των γονιών του μεγάλωσε με τη μητέρα του και τις δύο του αδελφές.

Δυστυχώς γι’ αυτόν –και για άλλους ανθρώπους όπως θα διαπιστώσετε- ο Έντμουντ ήταν σωματικά υπερβολικά ανεπτυγμένος. Στην ηλικία των δέκα χρονών ήταν ήδη ένας «γίγαντας» (τελικά ξεπέρασε τα δύο μέτρα).

Η μητέρα του, που φοβόταν ότι ο Έντμουντ θα παρενοχλούσε τις αδελφές του, τον έβαζε να κοιμάται σε ένα υπόγειο χωρίς παράθυρα και συνήθως τον κλείδωνε εκεί μέσα.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

O Κέμπερ 15 χρονών
Όταν ο Έντμουντ διαμέλισε τις δύο γάτες της οικογένειας η μητέρα του τον ξαπέστειλε στο αγρόκτημα της γιαγιάς. Εκεί ο Έντμουντ πυροβόλησε τη γιαγιά του και μετά μαχαίρωσε πολλές φορές το πτώμα. Όταν ο παππούς του επέστρεψε από τις δουλειές του τον σκότωσε κι αυτόν.

Στην ανάκριση της αστυνομίας είπε: «Ήθελα να δω πως θα ένιωθα αν πυροβολούσα τη γιαγιά.»

Ο ανήλικος Κέμπερ κλείστηκε στο Κρατικό Ψυχιατρείο.

~~

Το 1969, σε ηλικία είκοσι ενός χρονών και παρά τις έντονες αντιρρήσεις των ψυχιάτρων αφέθηκε ελεύθερος και πήγε να ζήσει με τη μητέρα του στην Καλιφόρνια.

Τρία χρόνια μετά πήρε στο αυτοκίνητο του δύο φοιτήτριες που έκαναν ότο-στοπ. Τις σκότωσε και μετέφερε τα πτώματα στο δωμάτιο του. Εκεί τις φωτογράφισε, τις κομμάτιασε και έπαιξε για λίγο με τα όργανα τους.

Μετά ξεφορτώθηκε τα κομμάτια τους στα βουνά της Σάντα Κρουζ.

Ύστερα από λίγους μήνες ένα άλλο κορίτσι είχε την ίδια τύχη. Μόνο που αυτή τη φορά ο Κέμπερ ασέλγησε στο πτώμα της πριν το τεμαχίσει.

Το επόμενο πρωί πήγε στην προγραμματισμένη συνεδρία με τους κρατικούς ψυχιάτρους έχοντας το κεφάλι της άτυχης κοπέλας στο πορτμπαγκάζ. Οι ψυχίατροι απεφάνθησαν ότι δεν αποτελούσε πλέον απειλή για την κοινωνία και έκλεισαν το φάκελο του.

Στους επόμενους έξι μήνες άλλες τρεις κοπέλες τεμαχίστηκαν από τον άνθρωπο που «δεν αποτελούσε απειλή για την κοινωνία».

Αλλά για αυτήν την αστοχία των ψυχιάτρων δεν πρέπει να τους κατηγορήσουμε. Ο Κέμπερ ήταν πολύ εξυπνότερος απ’ όσο φαινόταν και κατάφερε να τους «χειριστεί» για να πάρει τη συγκατάθεση τους.

Η συνέχεια της ιστορίας ήταν τόσο εφιαλτική που αν τη βλέπατε σε ταινία θα τη θεωρούσατε «αναίτια υπερβολή» του σεναριογράφου και θα λέγατε: «Αυτά δε γίνονται.»

Κι όμως γίνονται.

(Σας προειδοποιώ ξανά: Μη τη διαβάσετε αν έχετε ευαίσθητο στομάχι και νεύρα.)

~~

Παραμονές του Πάσχα ο Κέμπερ ανέβηκε στο δωμάτιο της μητέρας του και –ενώ εκείνη κοιμόταν- τη σκότωσε με ένα σφυρί. Την αποκεφάλισε και ασέλγησε στο πτώμα. Έπειτα της ξερίζωσε το λαρύγγι και το πέταξε στο σκουπιδοφάγο.

Στη συνέχεια πήρε τηλέφωνο μια φίλη της μητέρας του και την κάλεσε στο σπίτι. Της είπε ότι της είχε μια έκπληξη. Μόλις εκείνη μπήκε μέσα τη σκότωσε και την αποκεφάλισε.

Άφησε τα πτώμα της φίλης όπως ήταν και πήγε να κοιμηθεί στο κρεβάτι της μητέρας του.

Το επόμενο πρωινό μπήκε στο αυτοκίνητο του. Ταξιδεύοντας προς τα ανατολικά έψαχνε στο ραδιόφωνο να ακούσει το όνομα του, πιστεύοντας ότι θα είχε γίνει διάσημος.

Μόλις κατάλαβε ότι κανείς δε μιλούσε γι’ αυτόν παραδόθηκε στην αστυνομία. Καταδικάστηκε σε οκτάκις ισόβια και κλείστηκε στη φυλακή. Εκεί, μετά από αρκετά χρόνια, πήγε να τον συναντήσει ο Τζον Ντάγκλας…

~~{}~~

Ο Τζον Ντάγκλας είναι ο πνευματικός γονιός του Χάνιμπαλ Λέκτερ. Ο Τομ Χάρις, ο συγγραφέας που έγινε διάσημος από την κινηματογραφική διασκευή της «Σιωπής των Αμνών», έμαθε τα πάντα για τους σίριαλ κίλερ από εκείνον.

Οι επισκέψεις της Τζούντι Φόστερ, ως πράκτορας του FBI, στο κελί του ιδιοφυούς ανθρωποφάγου, δεν είναι φανταστικό αποκύημα.

Ο ίδιος ο Ντάγκλας, ο οποίος είναι ο ιδρυτής της profiling σχολής του FBI, (της εφαρμοσμένης ψυχολογίας του εγκλήματος για να είμαστε πιο σαφείς) συνήθιζε να επισκέπτεται τους φυλακισμένους κατ’ εξακολούθηση δολοφόνους για να μαζεύει στοιχεία και πληροφορίες ή –πιο πολύ- για να μάθει πως σκέφτεται ένας σίριαλ κίλερ.

Η ευστοχία στις προβλέψεις του είναι τέτοια που τον παρομοιάζουν με τον Σέρλοκ Χολμς –με μια δόση από μέντιουμ. Χωρίς να βρεθεί στον τόπο του εγκλήματος, χωρίς να έχει χειροπιαστά στοιχεία, ακούγοντας μόνο τις συνθήκες στις οποίες διαπράχτηκε το έγκλημα μπορεί να προβλέψει τι χρώμα αυτοκίνητο οδηγάει ο δολοφόνος και κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του, όπως ότι είναι ψευδός.

Η επιτυχία του, λέει ο ίδιος, οφείλεται σε δύο παράγοντες: Ότι σκέφτεται όπως ο εκάστοτε δολοφόνος και αναπαριστά διαισθητικά τη σκηνή του φόνου. Και στο γεγονός ότι υπάρχουν κάποια δομικά στοιχεία στο χαρακτήρα όλων των κατ’ εξακολούθηση δολοφόνων.

~~

Στην παιδική ηλικία τους ο Ντάγκλας διακρίνει την «ανθρωποκτονική τριάδα» συμπεριφοράς: Σκληρότητα προς τα ζώα, ενούρηση σε μεγάλη ηλικία και εμπρησμός.

Τζον Ντάγκλας
Και έχουν κακοποιηθεί σωματικά ή ψυχολογικά ως παιδιά.

Μετά την ενηλικίωση ισχύουν τα ακόλουθα:

Οι σίριαλ κίλερ είναι σχεδόν πάντα άντρες και τις περισσότερες φορές ανήκουν στη λευκή φυλή. Έχουν υψηλό IQ (ο Κέμπερ είχε IQ145, όταν ο μέσος όρος είναι 120, και έτσι γεννήθηκε ο Λέκτερ!), αλλά κάνουν δουλειές οι οποίες είναι κατώτερες των ικανοτήτων τους.

Συνήθως είναι εργένηδες κι έχουν σεξουαλικά προβλήματα. Το αντικείμενο των επιθέσεων τους είναι πάντα οι αδύναμοι (παιδιά και γυναίκες), αν και συχνά την πληρώνουν και οι άντρες που συγχρωτίζονται με τα υποψήφια θύματα.

Νιώθουν μια ιδιαίτερη έλξη για την αστυνομία, σε βαθμό που συχνά αγοράζουν αυτοκίνητα αστυνομικού τύπου και κάνουν δουλειές σχετικές με την ασφάλεια –ιδιωτική αστυνομία, φύλακες κα.

Αυτή η τελευταία στατιστική διαπίστωση, της «σύνδεσης» των σίριαλ κίλερ με τους αστυνομικούς, συνδέεται με τα τρία βασικά κίνητρα των κατά συρροή βιαστών και δολοφόνων: Κυριαρχία, χειριστικότητα και έλεγχος.

Ο κύριος στόχος του δολοφόνου και βιαστή δεν είναι να σκοτώσει ή να βιάσει, αλλά να ελέγξει, να χειριστεί, να κυριαρχήσει πάνω σε ένα άλλο ανθρώπινο –ή μη- ον.

~~{}~~

Όταν ο Ντάγκλας συνάντησε τον Κέμπερ έφτασε στο σημείο να τον συμπαθήσει. Ήταν μειλίχιος και ομιλητικός. Μπορούσε να αναλύσει τη συμπεριφορά του με ψυχιατρικούς όρους.

Εξήγησε με λεπτομέρειες το σύστημα που χρησιμοποιούσε για να πείθει τις κοπέλες ότι ήταν ακίνδυνος (ένας άντρας πάνω από δύο μέτρα και εκατόν είκοσι κιλά!) Ο Ντάγκλας διαισθάνθηκε ότι ο Κέμπερ ίσως ήταν πιο έξυπνος από εκείνον, σε σημείο που θα μπορούσε να τον χειριστεί, όπως ο Χάνιμπαλ την Κλαρίς.

Αλλά ο Κέμπερ -παρότι ευφυής και διόλου αποδιοργανωμένος- δεν έδειχνε καθόλου μετανιωμένος για ό,τι είχε κάνει. Η μόνη στιγμή που έκλαψε ήταν ότι θυμήθηκε πως τον μεταχειριζόταν η μητέρα του!

~~{}~~

Στην Ελλάδα και γενικά στην Ευρώπη –με εξαίρεση τη Ρωσία- δεν είμαστε συνηθισμένοι σε κατ’ εξακολούθηση δολοφόνους και βιαστές.

Όμως είναι τόσο πρόσφατη η περίπτωση ενός κατά συρροή δολοφόνου, του Νορβηγού Μπρέιβικ. Όπως και ο Κέμπερ έτσι και ο Μπρέιβικ δεν έδειξε στιγμή να μετανιώνει για το θάνατο που είχε σκορπίσει.

Ο πρωταρχικός στόχος της πράξης του ήταν ο έλεγχος. Προσπάθησε να κυριαρχήσει πάνω σ’ ένα ολόκληρο έθνος δολοφονώντας παιδιά.

Και προσέξτε μια λεπτομέρεια: Ο Μπρέιβικ πήγε στο νησί Ουτόγια, τον τόπο της σφαγής, ντυμένος αστυνομικός.

Κάποιοι θα πουν ότι το έκανε για να κερδίσει την εμπιστοσύνη των θυμάτων του και να τα προσεγγίσει πιο εύκολα. Όμως, αν αλήθεια αυτός ήταν ο σκοπός της μεταμφίεσης του, γιατί δεν ντύθηκε ιερέας ή ακόμα καλύτερα (χειρότερα) γυναίκα;

~~

Συμπερασματικά (αν και με περισσότερα ερωτήματα):

Η παιδική κακοποίηση, πέρα από αυτούσια εγκληματική, συμβάλλει στη δημιουργία ψυχοπαθών.

Ψυχοπαθής είναι κάθε άνθρωπος που σκοτώνει ή βασανίζει χωρίς ποτέ να αναρωτιέται αν αυτό είναι σωστό ή λάθος.

Σ’ αυτή την κατηγορία θα εντάξουμε και τους οικονομικούς δολοφόνους, τους κυριότερους κατ’ εξακολούθηση δολοφόνους της εποχής μας.

Αυτοί, όπως και οι πολιτικοί που τους εξυπηρετούν (υπηρετούν), έχουν τα ίδια κίνητρα με τους κατά συρροή βιαστές και δολοφόνους: Κυριαρχία, χειριστικότητα και έλεγχος.

Το παράδοξο είναι ότι τα θύματα μοιάζουν γοητευμένα απ’ τους δολοφόνους, γητευμένα, σαν την Κλαρίς μπρος στον Λέκτερ, κι όχι μόνο αντιμάχονται, αλλά ενστερνίζονται τις ιδέες τους, ιδέες που αποτελούν την καταδίκη τους.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

(Ο Γελωτοποιός στηρίχτηκε στο βιβλίο των Τζον Ντάγκλας και Μάρκ Όλσεϊκερ, «Στο μυαλό των σίριαλ-κίλερς», εκδόσεις Μελάνι, μετάφραση Έφη Φρύδα.

Για τα συμπεράσματα και τη διατύπωση αποκλειστική ευθύνη έχει ο Γελωτοποιός.

ΥΓ: Παρατήρηση για τους επιμελητές του βιβλίου: Οι ξένες λέξεις, όπως κίλερ, μαγιό, ταξί, ίντερνετ, πάρκινγκ κλπ δεν κλίνονται.)

Γελωτοποιός

Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 26 Ιουλίου 2021

Όσα μου έμαθε ο γάτος της αυλής.



Ξύπνησα το πρωί σ’ ένα χωριό του Πηλίου. Η καμπάνα χτυπούσε πένθιμα.

“Ποιος πέθανε;” αναρωτήθηκε ο Νίκος που είναι αυτόχθονας Πηλιορείτης.

Πήγε στο καφενείο του χωριού να μάθει. Ήταν ο Μαύρος που είχε πεθάνει, γι’ αυτόν χτυπούσε η καμπάνα.

Ο Νίκος μας είπε τα πάντα για τον Μαύρο -επαγγελματικά, οικονομικά και ερωτικά. Ένιωσα σαν να τον ήξερα προσωπικά. Λιγότερα ξέρω για την οικογένεια που ζει στο διπλανό διαμέρισμα στην πόλη.

~

Το απόγευμα, όταν γυρίσαμε απ’ την παραλία, πετύχαμε γάμο. Η καμπάνα χτυπούσε χαρμόσυνα.

Η θεσσαλονικιά νύφη κατέβηκε στην ταβέρνα όπου θα γινόταν το γλέντι με υπόκρουση το “Μιλώ για σένα”, τη ζωντανή εκτέλεση στη Τεχνόπολη.

Το γλεντήσανε μέχρι τη δύση. Παραλίγο να πλακωθούν οι ξένοι με τους ντόπιους. Έγινε παρεξήγηση.

~

Μετά, αργά το βράδυ, στην πλατεία της εκκλησίας ξεκίνησε το σκυλάδικο-πανηγύρι, με ουίσκι και σουβλάκι -και τον Ματθαίο Γιαννούλη πρώτη φίρμα.

Μπορεί να άρεσε στον Μαύρο, τέτοιος τύπος ήταν, δεν μπορούσε τα έντεχνα.

~

Περιστατικά μιας μέρας σ’ ένα χωριό του Πηλίου. Οι άνθρωποι πεθαίνουν, παντρεύονται, πλακώνονται στο ξύλο, πάνε στα πανηγύρια, γράφουν κείμενα. Η ζωή συνεχίζεται.

Πολλοί άνθρωποι, πολλές πραγματικότητες. Ποια είναι η ουσία;

Ο χρόνος περνάει. Τίποτα δεν διαρκεί. Οι ζωές μας είναι μια συλλογή από πολαρόιντ. Ο κόσμος είναι μια συλλογή από τις συλλογές των πολαρόιντ. Στιγμιότυπα.

Πώς μπορούμε ν’ αντέξουμε αυτή την αβάσταχτη ελαφρότητα; Ο καθένας θα βρει το δικό του τρόπο. Λεφτά, τέχνη, επιτυχία, εξουσία, παιδιά, θρησκεία -όλα μαζί.

Αλλά η ουσία είναι ίδια: Πώς να ξεχάσουμε ότι είμαστε εφήμεροι.

Βλέπω την αγαπημένη μου απ’ το παράθυρο της πόρτας να φτιάχνει τα ρούχα που θ’ απλώσει.
Ο Τηλέμαχος, ο γιος μου, βγαίνει έξω για να μου δείξει ένα έντομο που βρήκε.
Η Πέρλα, το κουτσό σκυλί, περιμένει μια γάτα για να παίξει.
Ο Ματθαίος Γιαννούλης συνεχίζει να τραγουδάει πίσω απ’ την εκκλησία.

Κι είναι μία ακόμα μέρα στη ζωή μας. Μια μέρα στη ζωή μου.

~

Καθώς οδηγούσα πάνω στο βουνό σκεφτόμουν πόσο γρήγορα τελειώνουν όλα.
Δεν είναι λιγάκι χαζό που αγχωνόμαστε μ’ αυτά;

Το δεύτερο πρόγραμμα της ΕΡΤ είχε αφιέρωμα στο Γιάννη Σπανό και τη μουσική του. Εκεί άκουσα ότι έπαιζε με τον Σερζ Γκαινσμπουργκ και τη Μπριζίτ Μπαρντό. Εκεί άκουσα ότι ο Σπανός επινόησε τη μουσική και τον όρο: Νέο Κύμα.

Κι έπεσε σαν φύλλο.

~

Χτες είχε πανσέληνο. Απόψε παρατηρώ το φεγγάρι απ’ το γραφείο μου, απ’ το μπαλκόνι μου. Δεν είναι τέλειο φεγγάρι, δεν είναι ολόκληρο.
Μου αρέσει περισσότερο έτσι.

Νομίζω ότι είναι οι ατέλειες μας που μας κάνουν ανθρώπινους.
Νομίζω ότι αυτό αγαπάμε στους άλλους ανθρώπους: Τα ψεγάδια τους.

Τα τέλεια σώματα, τα τέλεια ζευγάρια, τα τέλεια μέρη, τα τέλεια χωριά, είναι μόνο καρτ-ποστάλ, βίντεο κλιπ και διαφημίσεις, είναι instagram, είναι φανταστικές εικόνες.

Εμείς είμαστε παράξενοι. Γι’ αυτό ταιριάζουμε.

Οι άνθρωποι κουμπώνουν σαν τα κομμάτια ενός παζλ. Η δικιά μου εσοχή ταιριάζει με την προεξοχή σου.

Και η ζωή προχωράει.

~

Κάποιοι αναρωτιόμαστε τι μένει μετά.
Τι θα μείνει από μένα, όταν η καμπάνα χτυπήσει πένθιμα για μένα, τι θα μείνει από μένα τη μέρα της κηδείας μου;

Θα σας πω κάτι που είδα σαν αποκάλυψη στο χωριό. Και ήταν δάσκαλος μου ένας γάτος.

Στην αυλή του σπιτιού ζούνε δυο γάτοι. Ο γερο-γάτος λέγεται Πάγκαλος. Έτσι τον είπανε. Ο νεαρός λέγεται Τόμυ. Κι αυτόν έτσι τον βαφτίσανε.

Τη μητέρα του Τόμυ την αποκεφαλίσανε οι αυτόχθονες άνθρωποι. Και μεγάλωσε ο Τόμυ με πατριό και δάσκαλο τον γερο-Πάγκαλο.

Χθες το πρωί, καθώς η καμπάνα χτυπούσε πένθιμα, έπεσε ένα φύλλο στην αυλή. Υπάρχει μια μανόλια εκεί. Ένα φύλλο της έπεσε.

Ο Τόμυ πετάχτηκε κι έτρεξε να δει τι είχε συμβεί. Γρήγορα έχασε τον ενθουσιασμό του και ξεκίνησε ν’ ασχολείται μ’ ένα έντομο, ένα βαρδαλαμπούμπα που είχε πέσει μέσα στα φύλλα της κολοκυθιάς.

Ο Πάγκαλος, ο γάτος, σαν Βούδας, γύρισε το κεφάλι για να κοιτάξει το φύλλο. Το παρατηρούσε για πολλή ώρα, σαν να έκανε διαλογισμό. Μετά έκλεισε αργά τα μάτια. Ίσως και ν’ αποκοιμήθηκε.

Ήταν ό,τι πιο Ζεν έχω δει στη ζωή μου –κι ήταν μόνο ένας γερο-γάτος.

Αυτό που μου είπε ο γάτος ήταν:
«Το φύλλο που έπεσε είναι ο κόσμος.»

Αυτό που μου είπε ο γάτος ήταν:
«Μη χάνεις χρόνο με το παρελθόν και το μέλλον. Το παρόν είναι ένα φύλλο.»

Αυτό που μου είπε ο γάτος ήταν:
«Θα τελειώσουν όλα.»

Αυτό που μου είπε ο γάτος ήταν:
«Μείνε ακίνητος κι άσε τον κόσμο να περιστρέφεται γύρω σου.»

Αυτό που μου είπε ο γάτος ήταν:
«Μη σκας. Όταν κι αν γεράσεις θα καταλάβεις ότι σε πλάκωναν άχρηστα.»

Τάδε έφη γάτος:
«Κράτα τις στιγμές της ηδονής και της αγάπης.
Κράτα τις στιγμές της θλίψης και του πόνου.
Κράτα τις στιγμές της ανίας και της βαρεμάρας.
Κράτα τις στιγμές της παιδικής ηλικίας, της εφηβείας, της ωριμότητας, τα γεράματα.

Και μην κρατάς τίποτα. Πέτα τα όλα.

Είμαστε φύλλα που πέφτουμε απ’ τη μανόλια της αυλής.
Και την πτώση μας τη βλέπει μόνο ένας γάτος κι ένας γελωτοποιός.» 


Πηγή:sanejoker



Γελωτοποιός: Σχετικά με τον συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 21 Φεβρουαρίου 2016

Χαμένη γενιά είσαι και φαίνεσαι, ρε!

Γελωτοποιός


Ω, είναι ωραία η κατάθλιψη!

Δε μιλάμε για την παθολογική κατάθλιψη του διπολικού, αλλά για εκείνη την βαριά και απροσδιόριστη θλίψη που σε καταπλακώνει μερικές φορές και δε σε αφήνει να αναπνεύσεις ή να σκεφτείς.

Είναι ωραία, γιατί σχεδόν πάντα, μετά την κατάθλιψη έρχεται η μανία. Και στη μανία, ό,τι και να κάνεις, ό,τι και να λες, όποιος και να είσαι, αισθάνεσαι ωραία.

Οι ψυχολόγοι θεωρούν πιο υγιές ένα άτομο με μικρότερες αποκλίσεις ανάμεσα στις δύο θέσεις (θλίψη-χαρά). Προτιμούν το εκκρεμές του θυμικού να βρίσκεται όσο γίνεται πιο κοντά στη θέση αδράνειας, γιατί ξέρουν ότι όσο παρεκκλίνει προς τη μία μεριά άλλο τόσο θα πάει και προς την άλλη, για να επέλθει η ισορροπία.

Και μπορεί να μην έχουν άδικο, αφού όταν το εκκρεμές ανεβαίνει πολύ ψηλά στην κλίμακα της θλίψης τότε αισθάνεσαι σκουλήκι, μηδαμινός, χαμένος και τίποτα δεν μπορεί να σε παρηγορήσει, ούτε καν η σκέψη ότι σε λίγη ώρα (ή μέρες) θα αισθάνεσαι… θεός!

Όμως αυτή η κυκλοθυμικότητα είναι ο καλύτερος τρόπος για να βρεθείς αντιμέτωπος με τους δαίμονες σου και να τους κατατροπώσεις (τουλάχιστον για όσο καιρό αισθάνεσαι θεός).

Ο Ράινερ Μαρία Ρίλκε γνώριζε προσωπικά το Φρόιντ και εκείνος του είχε προτείνει να του κάνει ψυχανάλυση για να μπορέσει να ξεφορτωθεί τις νευρώσεις του.Ο Ρίλκε αρνήθηκε κατηγορηματικά: Αυτές οι νευρώσεις ήταν που τον έκαναν ποιητή.

~~{}~~

Σε μια τέτοια καταθλιπτική φάση έπεσε κι ο Γελωτοποιός. Επειδή όμως, σαν το Ρίλκε, προσπαθεί να εκμεταλλεύεται ακόμα και την κατάθλιψη για να εκφραστεί, ξεκίνησε να γράφει ένα κείμενο με τίτλο: «Είμαστε η χαμένη γενιά».

Γιατί, χωμένος όπως ήταν στην τρύπα του, σκεφτόταν πόσο λίγα έζησε η γενιά του.

Προσπαθούσε να συντάξει μια πρόταση που να μην είναι τελείως απαισιόδοξη, όταν κάποια στιγμή βρήκε ένα μήνυμα από κάποιον παλιό συμμαθητή, τον οποίο έχει να δει τουλάχιστον είκοσι χρόνια. Ο φίλος του μίλησε για κάποια πράγματα που είχαν ζήσει ως έφηβοι, τότε που νόμιζαν ότι αυτές οι μέρες θα κρατήσουν για πάντα.

~~{}~~

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι πολύ παράξενο μηχάνημα. Το πλέον χαοτικό σύστημα. Η παραμικρή εισροή δεδομένων μπορεί να οδηγήσει σε εντελώς αναπάντεχα αποτελέσματα.

Κάτι τέτοιο έπαθε και ο εγκέφαλος του Γελωτοποιού. Πήρε τον υπολογιστή και έκανε delete στο κείμενο και στην κατάθλιψη. Το εκκρεμές είχε βρεθεί στην άλλη μεριά.

Και ξεκίνησα να του εξηγώ, τι έχει ζήσει.

~~{}~~

Δεν είμαστε μια χαμένη γενιά, καταθλιπτικέ μου Γελωτοποιέ. Γιατί ζήσαμε και όποιος ζει δεν είναι ποτέ χαμένος.

Δεν είμαστε μια χαμένη γενιά. Γιατί παίξαμε.Παίξαμε στους δρόμους και τις αλάνες και γυρίσαμε όταν πια νύχτωνε με το γόνατο ματωμένο, με τα ρούχα λασπωμένα και το χαμόγελο ριζωμένο στο πρόσωπο –παρά την κατσάδα και το οινόπνευμα που μας έκαιγαν.

Δεν είμαστε μια χαμένη γενιά. Γιατί παρεκτραπήκαμε.

Κατεβάσαμε τόνους αλκοόλ και όποια άλλη ουσία ήταν διαθέσιμη ακούγοντας τη μουσική των ανθρώπων που προτίμησαν να καούν παρά να ξεθωριάσουν. Γιατί φτιάξαμε ένα στούντιο με τα χέρια μας και μάθαμε να παίζουμε με δανεικές κιθάρες. Γιατί ερωτευτήκαμε για πρώτη φορά και πονέσαμε πολλές φορές από τότε.

Δεν είμαστε μια χαμένη γενιά. Γιατί δουλέψαμε

Βγάλανε τα πόδια μας και τα χέρια μας κάλλους, αλλά συνεχίσαμε να τρέχουμε και να χαμογελούμε στο συνάδελφο, που ήταν Έλληνας, που ήταν Αμερικάνος, που ήταν Αλβανός, που ήταν άνθρωπος.

Δεν είμαστε μια χαμένη γενιά. Γιατί ταξιδέψαμε

Είδαμε τα πράσινα λιβάδια της Ιρλανδίας και τη μεγάλη Πυραμίδα στο Κάιρο. Είδαμε, μια νύχτα, τα σύννεφα να πέφτουν σαν καταρράχτης από τα Γαλλικά Πυρηναία, ενώ πίναμε αψέντι και ακούγαμε στο παλιό ραδιοφωνάκι τον Brassens.

Δεν είμαστε μια χαμένη γενιά. Γιατί είχαμε φίλους

Ξενυχτήσαμε μαζί τους μιλώντας για την τέχνη, για το θεό και για τον έρωτα, και τραγουδήσαμε μαζί τα φάλτσα τραγούδια μας. Τους είδαμε να πέφτουν, τους είδαμε να τρελαίνονται, τους είδαμε να φεύγουν και να ξανάρχονται. Αλλά έμειναν για πάντα φίλοι.

Δεν είμαστε μια χαμένη γενιά. Γιατί δημιουργήσαμε.

Γράψαμε, ζωγραφίσαμε, σπουδάσαμε, χτίσαμε έναν τοίχο, φυτέψαμε ένα αμπέλι, βοηθήσαμε έναν άνθρωπο, κάναμε ένα γκράφιτι, φτιάξαμε ένα νόστιμο φαγητό, κάναμε τους μαθητές μιας τάξης να βγάλουν φτερά, βάψαμε το σπίτι μας, κολλήσαμε αφίσες, πλέξαμε ένα κασκόλ.

Δεν είμαστε μια χαμένη γενιά. Γιατί αντιταχτήκαμε

Γίναμε διαφορετικοί από τους γονείς μας, σταθήκαμε όρθιοι όταν ο καθηγητής ήθελε να γονατίσουμε, παραιτηθήκαμε μεγαλοπρεπώς όταν το αφεντικό έψαχνε για έναν ακόμα δούλο, διαδηλώσαμε όταν ήθελαν να υπακούσουμε, κλείσαμε την τηλεόραση όταν ήθελαν να τους ακούμε.

Δεν είμαστε μια χαμένη γενιά. Γιατί αγαπήσαμε.

Γνωρίσαμε έναν άνθρωπο που έμοιαζε να μας ξέρει από παλιά και του δείξαμε τον αληθινό μας εαυτό, χωρίς ψιμύθια και μασκαρέματα. Κι αυτός έμεινε μαζί μας, ενώ ήξερε ότι δεν είμαστε υπέροχοι, δεν είμαστε αλάνθαστοι, δεν είμαστε καν «κανονικοί». Τον αγκαλιάσαμε όταν έκλαιγε, μας χάιδεψε όταν πονάγαμε, μας στάθηκε όταν όλος ο κόσμος –και ο εαυτός μας- κατέρρεε.

Δεν είμαστε μια χαμένη γενιά. Γιατί γεννήσαμε.

Κρατήσαμε στην αγκαλιά μας εύθραυστα όντα, που ίσως και να μας έμοιαζαν, και τα μεγαλώσαμε δίνοντας ‘τους ό,τι καλύτερο είχαμε, ό,τι καλύτερο μπορούσαμε, όσο περισσότερα αντέχαμε.

Δεν είμαστε μια χαμένη γενιά. Γιατί ζήσαμε και αγαπήσαμε τη ζωή μας.

Γιατί δεν υπάρχουν χαμένες γενιές, μόνο χαμένοι άνθρωποι.Και χαμένος είναι μόνο όποιος δεν ξέρει να αγαπά. Χαμένος είναι μόνο όποιος δε θυμάται ποιος είναι.

~~{}~~

Και κάπως έτσι θα κλείσουμε αυτή την «νυχτερινή μανία» του Γελωτοποιού, μ’ ένα στίχο του Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ:

“I leave no trace of wings in the air
but i am glad i have had my flight”.


Γελωτοποιός

Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 11 Ιουνίου 2016

Τρία αινίγματα

Γελωτοποιός

Φωτογραφία του Diane Arbus

Ο Κάτω Κόσμος έβριθε από νεκρών εικόνες,
από σκιές φασματικές, διάφανες οπτασίες.
Τα χέρια τους απλώνανε ν’ αγγίξουνε το μίμο,
λιγάκι μήπως θυμηθούν πώς είναι να ‘χεις σάρκα.
Ήταν οι άμοιροι καπνός και κάτι παρακάτω.

Εκείνος τους λυπήθηκε, όμως καιρό δεν είχε,
κι έτσι καθώς βιαζότανε δεν άργησε να φτάσει,
στο πρώτο απ’ τα τέρατα που φύλαγαν τον Άδη.

Ήταν η Σφίγγα που παλιά τη Θήβα τυραννούσε,
μέχρι που ο Οιδίποδας τον έλυσε το γρίφο.

Ο άνθρωπος είναι, που γερνά ημέρα με τη μέρα.
Αυτός που χάμω μπουσουλά, αυτός π’ όρθιος βαδίζει,
αυτός που στα γεράματα παίρνει και τρίτο πόδι.

Τώρα στον κόσμο των νεκρών βασίλευε η Σφίγγα
και νέο αίνιγμα στρυφνό σκαρφίστηκε να λέει.

Ο Διογένης κοίταξε με τι ‘χε να παλέψει.
Κάρα γυναίκας όμορφης και σώμα από λιοντάρι,
μ’ έξι φτερά σα χερουβείμ καταμεσής στην πλάτη.
Γύρω σωρός οι σκελετοί, ασπίδες και κρανία,
απ’ όλους όσοι τόλμησαν στον Άδη να κατέλθουν.

Και να που η Σφίγγα φώναξε και μίλησε και είπε:
«Στάσου θνητέ και μη μιλάς, παρά μονάχα άκου.
Αν λύση βρεις στο αίνιγμα σ’ αφήνω να περάσεις,
αλλιώς, όπως κι οι υπόλοιποι, τα πάντα θε να χάσεις.
Απάντησε άμα μπορείς, αν δεν μπορείς ‘τοιμάσου:
Τα ζώα μόν’ πασχίζουνε να βρουν κάτι να φάνε,
και όλα κλαιν όταν πονούν, όλα τα ζα γεννούνε,
και τη φωνή τους τη λαλούν εκείνα και μιλάνε.
Είναι μονάχα οι άνθρωποι που ξέρουν να…»

Η Σφιγξ κεραυνοβόλησε το γελωτοποιό μας,
λιγάκι πριν επιτεθεί, να τον καταβροχθίσει.
Κείνος όμως θυμήθηκε τον γέρο μες στα στάχια,
που είχε αρχίσει να γελά και ξέχασε τ’ αστείο.

Έτσι κι αυτός λησμόνησε το γρίφο και το τέρας
και άθελά του άρχισε μονάχος να γελάει.

Η Σφίγγα έβγαλε κραυγή, μαζί και μια κατάρα,
και συρρικνώθηκε με μιας, έγινε νυχτερίδα.
Γελώντας χέρι άπλωσε, απ’ το φτερό την πιάνει
τη χώνει μες στην τσέπη του, δρόμο ξανά τραβάει.

Συνέχισε να περπατά και μπήκε σε ομίχλη,
ήτανε θειάφι καθαρό, βρωμούσε σαν κλουβίτη.
Και κάπου εκεί ανάμεσα στης μπόχας την ομίχλη
είδε το δεύτερο θεριό τα νύχια να λιμάρει.

Δύο κεφάλια είχε αυτό, το ένα από λιοντάρι,
το άλλο, το πελώριο, ήταν από κριάρι.
Αντί για ουρά είχε οχιά που σφύριζ’ οργισμένη
κι από τα τρία στόματα λάβα και φλόγες βγαίναν.

Ήταν ετούτ’ η Χίμαιρα που ο Βελλερεφόντης
καβάλα σ’ άτι ιπτάμενο με δόλο είχε φονεύσει.

Και φώναξε η Χίμαιρα και μίλησε και είπε:
«Στάσου θνητέ και μη μιλάς, παρά μονάχα άκου.
Αν λύση βρεις στο αίνιγμα σ’ αφήνω να περάσεις.
Αλλιώς, κι αυτό στο υπόσχομαι, τα πάντα θε να χάσεις.
Απάντησε άμα μπορείς κι αν δεν μπορείς προσκύνα:
Μολόγα μου ποιο υλικό, από τι ‘ναι φτιαγμένος,
τι είναι, τι δεν είναι αυτός που άνθρωπο τον λέγουν;
Και μη μου πεις για χώματα και μη μου πεις για λάσπες
ούτε ν’ ακούσω καρτερώ για αίμα και για σάρκες».

Ο Διογένης έφερε στο νου του το αγόρι
που όλο τον Κόσμο έπλαθε απ’ την αρχή και πάλι.

Έτσι, χωρίς να το σκεφτεί, απάντησε και είπε:
«Ύπνος γλυκός κι ατάραχος κυκλώνει τη ζωή μας
απ’ των ονείρων το υλικό ο άνθρωπος πλασμένος».

Καπνός ξεπήδησε με μιας από ρουθούνια έξι
και η φωτιά λαμπάδιασε και το ‘καψε το τέρας.
Οι στάχτες πέταξαν ψηλά, μικρές σα λαμπυρίδες,
ώσπου μετουσιώθηκαν, γίναν πυγολαμπίδες.

Με τ’ ακροδάχτυλ’ απαλά έπιασε μιαν ο μίμος
σήκωσε το καπέλο του, την έβαλε από κάτω.

Πολύ δεν έφυγε μακριά κι είδε το τρίτο τέρας.
Αυτό μισοκοιμότανε, κανείς δεν είχε φτάσει,
τόσο κοντά στον Πλούτωνα, τόσο κοντά στον Άδη.

Ήταν Γοργόνα τρομερή με φίδια στο κεφάλι,
που όποιος στα μάτια κοίταγε μαρμάρωνε απ’ το φόβο.
Τη λέγαν τότε Μέδουσα, της έτυχε ο Περσέας,
το είδωλο της έσφαξε κοιτώντας σε καθρέφτη.

Ο μίμος την πλησίασε κι έβηξε λιγουλάκι.
Κείνη πάνω πετάχτηκε, αγουροξυπνημένη.

«Δε με φοβάσαι;» ψεύδισε, λίγο αργή απ’ τον ύπνο.
«Όχι» της αποκρίθηκε κοιτώντας τη σκιά της.

Και φώναξε η Μέδουσα και μίλησε και είπε:
«Στάσου θνητέ και μη μιλάς, παρά μονάχα άκου.
Αν λύση βρεις στο αίνιγμα σ’ αφήνω να περάσεις.
Αλλιώς» και χασμουρήθηκε «τα πάντα θε να χάσεις.
Απάντησε άμα μπορείς κι αν δεν μπορείς κοιμήσου:
Τ’ ανθρώπου είναι η ζωή στρωμένη με αγκάθια.
Και άνω κάτω η οδός σπαρμένη από πέτρες.
Μονάχα κάτι τον κρατά για να μη βλαστημήσει.
Δεν είναι η δόξα, τα λεφτά, δεν είναι η σοφία
ούτε αξία έχει καμιά η ίδια η αθανασία.
Μονάχα κάτι ασήμαντο, τόσο μικρό και μέγα,
τον κάνει να ονειρεύεται, τον κάνει να γελάει».

Στο νου του τότε έφερε το βρεφικό κεφάλι,
τον τρόπο που το κράταγε η κουρασμένη μάνα.
Θυμήθηκε και τα μαλλιά της πολυαγαπημένης,
ευχήθηκε να κράταγε στα χέρια το παιδί του.

«Θαρρώ η αγάπη είναι, θεριό. Η αγάπη είναι τα πάντα.
Η αγάπη ελπίζει πάντοτε και στέργει κι υπομένει».

Και το θεριό προσκύνησε, τα φίδια γίναν φύκια,
ζάρωσε, συρρικνώθηκε κι έγινε σαν καβούρι.

Το ‘πιασ’ ο γελωτοποιός, το έβαλε στην τσέπη
και δίχως άλλο εμπόδιο πια, κίνησε για τον Άδη.


~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Μικρό απόσπασμα απ’ το «Υλικό των Ονείρων», έμμετρο μυθιστόρημα του Γελωτοποιού, που μόλις κυκλοφόρησε απ’ τις εκδόσεις Ρενιέρη.

Επιμέλεια: Κωστής Ανετάκης


Γελωτοποιός

Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη 16 Φεβρουαρίου 2016

Μεταλλάξεις

Γελωτοποιός


Ξέρετε ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα του ανθρώπινου είδους; Μετά την ηλιθιότητα, βεβαίως.

Ότι αργεί πολύ να αναπαραχθεί! Αυτό, όσο περίεργο κι αν σας φαίνεται, τον κάνει πολύ ευάλωτο στις αλλαγές του περιβάλλοντος, αφού είναι το είδος -στο σύνολο του- που προσαρμόζεται και όχι το άτομο. Το άτομο, για τη φύση, δεν έχει καμιά αξία. Οπότε ο ανθρώπινος ατομικισμός είναι μια ιδιότητα παραφύσιν.

Για δεύτερη φορά ο Γελωτοποιός θα ασχοληθεί με τις επιδράσεις των οργανικών εντομοκτόνων στον άνθρωπο. Όχι επειδή ο άνθρωπος είναι σημαντικότερος από τα υπόλοιπα όντα ούτε γιατί οι επιδράσεις των συγκεκριμένων ουσιών σε αυτά είναι μικρότερης σημασίας.

Αλλά, μόνο, γιατί το μέγεθος της καταστροφής και τα στοιχεία σχετικά με την επίδραση τους στο ζωικό και φυτικό βασίλειο είναι πάρα πολλά για να γραφτούν σε μια σύντομη –ο θεός να την κάνει- ανάρτηση μπλοκ.

~~{}~~

Οι οξείες δηλητηριάσεις και οι ξαφνικοί θάνατοι των αγροτών, των ανθρώπων που ψεκάζουν (τα κτήματα άλλων ή τον κήπο τους), των νοικοκυρών που χρησιμοποίησαν κάποιο οικιακό εντομοκτόνο και των «τυχαίων» θυμάτων είναι σίγουρα τραγικές περιπτώσεις.

Όμως έχουν μεγαλύτερη σημασία, για το σύνολο του πληθυσμού, οι καθυστερημένες επιδράσεις της συσσώρευσης μικρών ποσοτήτων από αυτές τις ουσίες στους λιπώδεις ιστούς του σώματος.

~~

Όλοι γνωρίζουν ότι η ραδιενέργεια προκαλεί μεταλλάξεις στο γενετικό υλικό (ρωτήστε και τον Γκοτζίλα ή τις πεταλούδες της Φουκοσίμα αν δε με πιστεύετε).

Αυτό που λίγοι γνωρίζουν είναι ότι υπεύθυνες για μεταλλάξεις είναι και οι χημικές ουσίες. Το πρώτο χημικό μεταλλαξιογόνο που ανακαλύφτηκε (το 1940) ήταν ο υπερίτης.

Από τότε αποδείχτηκε ότι και τα εντομοκτόνα δεν πάνε πίσω: Πολλά από τα κουνούπια που εκτέθηκαν σε ddt μεταλλάχτηκαν σε γυνανδρόμορφα άτομα. Η ουρεθάνη δημιουργεί μεταλλάξεις στις μύγες των φρούτων. Η λιντέην παραμορφώνει τα φυτά και το ζιζανιοκτόνο 2,4-Ντι καταστρέφει τα χρωμοσώματα τους.

Ο άνθρωπος, ευτυχώς, ως το μόνο ζώο με αθάνατη ψυχή, δεν παθαίνει τίποτα… Σωστό ή λάθος;

Θα πρέπει να περιμένουμε πολλά χρόνια ακόμα (μερικές δεκαετίες ή μπορεί και αιώνες) για να μάθουμε.

~~{}~~

Καθόλου άσχετη και με την αύξηση των καρκίνων στην εποχή μας δεν είναι η βροχή των χημικών.

Ένα από τα πιο παλιά φυτοφάρμακα που συνδέεται με καρκινογενέσεις είναι το αρσενικό.

Τα ζιζανιοκτόνα IPC και CIPC προκάλεσαν όγκους του δέρματος υπό ελεγχόμενες συνθήκες. Το ζιζανιοκτόνο αμινοτριραζόλη καρκίνο του θυροειδούς. Το εντομοκτόνο εξαχλωρίδιο του βενζολίου προκάλεσε (αποδεδειγμένα) οξεία λευχαιμία σε δύο ξαδέλφια που δούλευαν σε αποθήκη εντομοκτόνων στην Τσεχία.

Η ουρεθάνη, η οποία μπορεί να δημιουργήσει όγκους ακόμα και σε έμβρυα, χρησιμοποιείται ευρέως όχι μόνο σε ζιζανιοκτόνα, εντομοκτόνα και μυκητοκτόνα, αλλά και σε άλλα προϊόντα, όπως πλαστικά, φάρμακα, ρούχα και μονωτικά υλικά.

(Κάντε μια γρήγορη αναζήτηση στο ίντερνετ για «ουρεθάνη» και θα καταλάβετε για τι μιλάμε).

~~{}~~

Ένα ερώτημα που εύκολα μπορεί κάποιος να θέσει είναι γιατί οι επιστήμονες που σίγουρα γνωρίζουν τις καταστροφικές επιδράσεις αυτών των ουσιών συνεχίζουν να τις παράγουν, να ανακαλύπτουν καινούριες –πιο τοξικές- και να δικαιολογούν μέχρι και 200.000 θανάτους ετησίως από τα «τέρατα» που κατασκευάζουν στα εργαστήρια τους.

Η απάντηση είναι απλή και έχει να κάνει με την ηλιθιότητα και τον ατομικισμό, που όπως είπαμε είναι οι πιο σταθερές εγγενείς ιδιότητες του ανθρώπου: Οι χημικές εταιρείες χρηματοδοτούν τα πανεπιστήμια για έρευνες πάνω στα εντομοκτόνα. Έτσι δημιουργούνται μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές, καθώς και ελκυστικές θέσεις για τους απόφοιτους.

Στο βιολογικό έλεγχο, από την άλλη, απασχολούνται μόνο οι αιθεροβάμονες και οι ενσυνείδητοι επιστήμονες –οι οποίοι, όπως και σε κάθε άλλο τομέα, είναι ελάχιστοι.

~~

Το μεγαλύτερο, όμως, ψέμα σχετικά με τα οργανικά εντομοκτόνα είναι ότι κάνουν περισσότερο καλό από κακό.

Τα δηλητήρια αυτά πρέπει να γίνονται διαρκώς πιο τοξικά ή να χρησιμοποιούνται σε μεγαλύτερες ποσότητες, αφού τα έντομα γίνονται πιο ανθεκτικά σε κάθε ουσία πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι υπολογίζαμε.

Για παράδειγμα, στον Τενεσί, οι μύγες ανέπτυξαν μεγάλη ανθεκτικότητα στο ντιελντρίν σε δύο μόνο μήνες!

Σας φαίνεται παράδοξο; Θα πρέπει να αρχίσετε να σκέφτεστε σαν μύγες για να το καταλάβετε…

Ο ίδιος ο Δαρβίνος δύσκολα θα μπορούσε να βρει καλύτερο παράδειγμα της λειτουργίας της φυσικής επιλογής από αυτό το μηχανισμό της ανθεκτικότητας των εντόμων στα εντομοκτόνα.

Οι ψεκασμοί εξαφανίζουν τα πιο αδύναμα έντομα. Αυτά που επιβιώνουν –και αναπαράγονται χωρίς ανταγωνιστές- είναι τα πιο ισχυρά. Έτσι, μετά από μερικές γενιές (που για τις μύγες σημαίνει λίγους μήνες), αντί για έναν ανάμικτο πληθυσμό από ισχυρά και ασθενή έντομα έχουμε μόνο σκληρά, ανθεκτικά στελέχη, τα οποία χρειάζονται πολύ μεγαλύτερες ποσότητες ή μια νέα τοξική ουσία (η οποία, σε φαύλο κύκλο, θα αφήσει μόνο τα πλέον ισχυρά έντομα).

~~

Κάποιος χημικός επιστήμονας μπορεί να υποστηρίξει (καθώς θα τσεπώνει την αμοιβή του από τη χημική εταιρεία για την οποία εργάζεται) ότι το ίδιο θα συμβεί και με τους ανθρώπους: Θα αναπτύξουν ανθεκτικότητα στα φυτοφάρμακα.

Αυτό, πιθανότατα, θα συμβεί. Αλλά κάποιος θα πρέπει να εξηγήσει στο παιδί του επιστήμονα ότι πεθαίνει από οξεία λευχαιμία για να ενδυναμωθεί η ανθρωπότητα.

Και να του πει ότι αυτή η ενδυνάμωση θα έρθει πολύ μετά το δικό του θάνατο.

Οι ανθρώπινοι πληθυσμοί αναπαράγονται με ρυθμό τριών –περίπου- γενιών κάθε αιώνα. Οι νέες γενιές των εντόμων εμφανίζονται μέσα σε διάστημα ημερών ή εβδομάδων.

Αν σε ένα χρόνο έχουμε 24 γενιές μυγών, θα πρέπει να περιμένουμε 800 χρόνια για να δούμε 24 γενιές ανθρώπων (και έναν άνθρωπο που θα έχει αναπτύξει ανθεκτικότητα στις τοξικές ουσίες που φτιάχτηκαν πριν οχτακόσια χρόνια –όχι στις καινούριες απειλές).

Αυτό είναι το βασικό μειονέκτημα των ανθρώπων σε σχέση με τα «κατώτερα» έντομα: Εξελίσσονται βιολογικά πολύ πιο αργά από όσο αναπτύσσονται τεχνολογικά.

Διαβάστε και το «Εσείς, πόσο παραθείο φάγατε σήμερα;» του υποφαινόμενου

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Τέσσερα χρόνια μετά το καινούριο κατόρθωμα της Monsanto.

Για την επιδημία μικροεγκεφαλίας σε νεογέννητα, στη Νότια Αμερική, δεν ευθύνεται ο ιός Ζϊκα, αλλά το εντομοκτόνο pyriproxifen της Monsanto, ισχυρίζονται Αργεντινοί και Βραζιλιάνοι γιατροί.

Το πρωτότυπο άρθρο απ’ τη Paris Match 

Και στα Ελληνικά
 
Γελωτοποιός

Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 8 Μαΐου 2017

Η αιωνιότητα τέλειωσε πριν λίγο

Γελωτοποιός


«Κανείς δεν αγαπάει τη ζωή τόσο πολύ όσο ο γέρος.»
Σοφοκλής

«Πολλά γεννούν το δέος, το μέγα δέος ο άνθρωπος γεννά.»
Σοφοκλής

~

1) Περί αιωνιότητας


Ήταν στο Πήλιο που το είδα. Η καμπάνα βαρούσε πένθιμα κι οι άντρες πίναν τσίπουρο με μεζέ, πρωί Σαββάτου.

Στον πλάτανο πάνω απ’ το καφενείο είχαν καρφώσει ένα κηδειόχαρτο. Συνηθίζω να κοιτάζω την ηλικία και τους συγγενείς που παρελαύνουν κάτω απ’ το όνομα του εκλιπόντα.

Ο συγκεκριμένος είχε πολλούς, όλοι κατιόντες: Παιδιά, εγγόνια, δισέγγονα, τρισέγγονα, γέμιζαν ένα χωριό από μόνοι τους.

Κοίταξα την ηλικία και γέλασα. Δεν είχε κάποιον αριθμό, έγραφε μόνο: «Αιωνόβιος».

Μέχρι εκείνη την ημέρα πίστευα ότι αυτό ήταν ένα επίθετο που ταιριάζει μόνο στα δέντρα, σαν να ήταν γραμμένο για τον πλάτανο, πάνω στον οποίο είχε καρφωθεί το κηδειόχαρτο (ο οποίος, παρεμπιπτόντως, φυτεύτηκε το 1917).

Αιωνόβιος! Λες και είχε βγει από μυθιστόρημα του Τόλκιν, λες και είχε περπατήσει στη Μέση Γη.

Όταν ψυχορραγούσε μπορεί να είχε θυμηθεί την άνοιξη του 1915, τότε που είχε ακούσει για πρώτη φορά την πένθιμη φωνή του γκιόνη.

«Τι ‘ν’ αυτό, μαμά;»
«Πουλί.»
«Και τι λέει;»
«Πουλάκι είναι και λαλεί, πουλί είναι και λέει.»

~~{}~~

2) Περί της σκωπτικής κουκουβάγιας

Όλοι οι άνθρωποι έχουν εμμονές. Οι συγγραφείς γράφουν γι’ αυτές και οι τραγουδοποιοί τις τραγουδάνε. Όσοι διαβάζετε τα εφήμερα κείμενα του Γελωτοποιού θα έχετε παρατηρήσει την εμμονή του υποφαινόμενου με τους γκιόνηδες.

Η θλιμμένη και μονότονη φωνή τους συχνά κάθεται στην άκρη από το στυλό μου. Με σαγηνεύει, χωρίς να ξέρω γιατί, αλλά νομίζω ότι βρήκα στην Κέρκυρα μια λύση.

Ένα βράδυ που αμπελοφιλοσοφούσαμε με τον Πέτρο στη νυχτερινή σκιά του Παντοκράτορα (τι επιβλητικό όνομα για ένα βουνό 987 μέτρων!) ακούσαμε τον γκιόνη να λαλεί.

Ο Πέτρος μου είπε ότι στα αγγλικά ο γκιόνης λέγεται scoptic owl, η σκωπτική κουκουβάγια.

Καθώς ήταν αργά και το μυαλό μας έπλεε στον οίνοπα πόντο, συμφωνήσαμε ότι scoptic, σκωπτικός, σημαίνει σκεπτικός.

Το επόμενο πρωινό, αμέσως μόλις ξύπνησα και πριν ακόμα καταλάβω που βρισκόμουν, συνειδητοποίησα ότι scoptic, σκωπτικός, σημαίνει περιπαιχτικός.

Τότε όλα φωτίστηκαν: Ο γκιόνης μας περιπαίζει.

Είναι μια κουκουβάγια-γελωτοποιός που χλευάζει τα ανθρώπινα πάθη. Κάτι σαν τον Μπάστερ Κίτον, αλλά χωρίς καπέλο (και με ράμφος).

Η θλίψη του δεν είναι παράταιρη. Όπως συχνά αναφέρω (κι όπως επιβεβαίωσε ο Ρόμπιν Γουίλιαμς), οι γελωτοποιοί και οι παλιάτσοι είναι άτομα (ή πουλιά) που τείνουν στη θλίψη. Όταν περιγελάς κάθε ιερό και όσιο (ακόμα και την έλλειψη ιερότητας) κατευθύνεσαι, αναπόφευκτα, στο κενό.

Οι άνθρωποι χρειαζόμαστε κάτι στέρεο για να αντέξουμε την κινούμενη άμμο της ύπαρξης. Μια ιδεολογία, έναν εχθρό, μια πεποίθηση, έναν σκοπό, μια αυταπάτη, ένα όραμα, έναν θεό, μιαν αγάπη, ένα φίλο, μια παρηγοριά.

(Ξέρετε ποια λέξη αναφέρεται πιο συχνά στα σημειώματα αυτοχειρίας; Θα εκπλαγείτε. Η λέξη «αγάπη» -και τα παράγωγά της).

~~{}~~

3) Περί φιλίας

Ο Κομφούκιος έγραφε ότι μπορούμε να συνοψίσουμε όλες τις ανθρώπινες σχέσεις σε 6 βασικά μοντέλα:

  • Ηγεμόνας – υπηκόος
  • Δάσκαλος – μαθητής
  • Άντρας – γυναίκα (στο ζευγάρι)
  • Γονιός – παιδί
  • Μεγάλος αδελφός – μικρός αδελφός
  • Φίλος – φίλος.

Από αυτές τις σχέσεις, πίστευε ο Κομφούκιος, μόνο η τελευταία είναι σχέση ισότητας.

Ο Κομφούκιος ήταν πολύ έξυπνος άνθρωπος (τι βλακώδες, να γράφεις για τον Κομφούκιο ότι ήταν «πολύ έξυπνος άνθρωπος»), αλλά θεωρώ ότι έκανε λάθος όσον αφορά τη φιλία.

Ως ορισμό της φιλίας θα προτιμούσα το στίχο του Ταγκόρ: «Οι τελευταίοι μου χαιρετισμοί σε εκείνους που ήξεραν ότι δεν είμαι τέλειος… και με αγάπησαν.»

«My last salutations are to them who knew me imperfect and loved me».

Αυτό έγραψε ο Ινδός ποιητής, λίγο πριν χαθεί στη νιρβάνα (ή στο βραχμάν;) Δεν ξέρω αν ήταν ινδουιστής ή βουδιστής.

~~{}~~

4) Περί γηρατειών

Κάπου είχα διαβάσει (σινική φιλοσοφία ήταν ή βουδιστική ή -μπορεί- σινοβουδιστική) ότι τρία στάδια πρέπει να έχει η ζωή ενός ανθρώπου: Μαθητεία, οικογένεια και αναχώρηση.

Μόλις, δηλαδή, φτάσει σε μια ηλικία όπου περισσότερο βάρος είναι παρά βοήθεια, να παίρνει τα βουνά και τα όρη, να γίνεται αναχωρητής (για να «πεθάνει» πριν πεθάνει, όπως μου είχε πει και ένας αγιορείτης μοναχός).

Κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ ωφέλιμο για τα ασφαλιστικά ταμεία, αφού δεν θα πλήρωναν πλέον συντάξεις, αφού όλοι οι συνταξιούχοι-αναχωρητές θα ζούσαν με ακρίδες και άγριο μέλι.

Η καλύτερη λύση για τη «γήρανση του πληθυσμού» θα ήταν αυτή που περιγράφεται σε μια παλιά ταινία επιστημονικής φαντασίας -νομίζω ότι πρωταγωνιστεί ο Μπαρτ Λάνκαστερ: Όλοι οι γέροι οδηγούνται στο σφαγείο και γίνονται μπισκότα, για να τραφούν οι νεώτεροι.

Πριν μάθω γι’ αυτήν την ταινία είχα σκεφτεί να γράψω ένα θεατρικό κομμάτι (πόσο πρωτότυπη μου φάνηκε η ιδέα τότε) με τίτλο: «Τι θα φάμε απόψε, παππού;»

Σ’ αυτό το θεατρικό (μέσα σε ένα κλίμα γενικής παρακμής των ηθών) όλη η οικογένεια ετοιμάζεται να γιορτάσει τα εξηκοστά πέμπτα γενέθλια του παππού, όπου το εορταστικό δείπνο θα είναι ο ίδιος ο παππούς.

Μόλις έμαθα για την ταινία θυμήθηκα ότι ουδέν καινόν υπό τον ήλιο.

~~{}~~

5) Αντί για επίλογο

Είναι βράδυ. Διαβάζω το αλλοπρόσαλλο κείμενο που έχω γράψει, ένα σταχυολόγημα τυχαίων σκέψεων.

Τι συνδέει όλες αυτές τις σκέψεις, ποιο είναι το κοινό σημείο; Ο άνθρωπος.

Μιλούσα τις προάλλες με έναν δημοσιογράφο.

«Όπου υπάρχουν άνθρωποι υπάρχουν νέα», μου είπε.

Το ίδιο ισχύει και για τη λογοτεχνία (ή την μπλογοτεχνία εν προκειμένω), με τη διαφορά ότι ο λογοτέχνης δεν ενδιαφέρεται για τα νέα, καθώς γνωρίζει ότι όλα αυτά τα «νέα» σύντομα θα είναι πολύ παλιά.

Οι δημοσιογράφοι ασχολούνται με τον επίκαιρο (ίσως και εφήμερο) άνθρωπο. Οι λογοτέχνες με τον «αιωνόβιο άνθρωπο».

Ένας αρχαίος δημοσιογράφος θα έγραφε: «Εκτελέστηκε η Αντιγόνη, η οποία -παρά τη βασιλική απαγόρευση- έθαψε τον αδελφό της, Πολυνείκη […] Στα άλλα νέα: Φοροελαφρύνσεις ανακοίνωσε ο Κρέοντας στη ΔΕΘ Θήβας».

Ο Σοφοκλής έγραψε: «Ω κοινὸν αὐτάδελφον Ἰσμήνης κάρα» …

2.455 χρόνια (24 αιώνες) μετά η Αντιγόνη συνεχίζει να παίζεται στα θέατρα.

~~

Αλλά όλοι πέθαναν τελικά. Και η Αντιγόνη και ο Κρέοντας και ο αρχαίος δημοσιογράφος και ο Σοφοκλής.

Γκιόν!

Γιατί οι μόνες βεβαιότητες στη ζωή, γκιόν, είναι οι φόροι, γκιόν, κι ο θάνατος, γκιόν.

Καλό ξημέρωμα, λοιπόν.

 

Οι φωτογραφίες είναι του Alex Webb, «La Calle, Mexico».

Πηγή: sanejoker.info



Γελωτοποιός: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »