Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά ημερομηνία για το ερώτημα Δημήτρης Χριστόπουλος. Ταξινόμηση κατά συνάφεια Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά ημερομηνία για το ερώτημα Δημήτρης Χριστόπουλος. Ταξινόμηση κατά συνάφεια Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 24 Δεκεμβρίου 2021

Χριστούγεννα στο μυαλό του

Δημήτρης Χριστόπουλος


Παραμονή Χριστουγέννων, με το χιόνι να λευκιάζει τον τόπο, ο γερο-Πανίκας, πατημένα τα ενενήντα, σέρνει με δυσκολία τα πρησμένα ποδάρια του μέχρι την εκκλησιά απάνω στον λόφο τον αντικρινό. Τάμα το έχει. Κάποιος να τη λειτουργήσει χρονιάρες μέρες. Άθεος και αγνωστικιστής δήλωνε στα νιάτα του όταν πήρε τα βουνά. Τον σταυρό του όμως τον έκανε τακτικά. Κάτι σαν μετάνοια που αυτός έλειπε σε μυστική αποστολή την ημέρα που έγινε το κακό –καμιά δόξα ή δικαιολογία για όσους μένουν πίσω. Και συγχώρεση από εκείνους που φύγανε νωρίς με μια σφαίρα, άλλος στο στήθος, άλλος στην καρδιά, άλλος στο κεφάλι, και κανένας αρσενικός δεν ξέφυγε. Ούτε ο παπάς. Και ο κομαντάντ φον Herodes, λένε, την έβγαλε τη διαταγή και κουβέντα δε σήκωνε. Δέκα προς έναν. Ο γερο-Πανίκας τρίβει με μανία το πρόσωπό του να διώξει τα φαντάσματα, βάζει μια χιλιοπαιγμένη κασέτα στο μαγνητόφωνο, πατάει το κουμπί και ο τόπος πλημμυρίζει από χαρμόσυνες καμπάνες και χριστουγεννιάτικες ψαλμωδίες. Σε μια στιγμή, που ξέπνοος κλείνει τα μάτια στο στασίδι, τού φαίνεται πως ένας ένας ξεγελιούνται και μπαίνουν με τα γιορτινά τους ντυμένοι όλοι οι συγχωριανοί του, άντρες, γυναίκες και παιδιά με τρίγωνα στα χέρια. Ήμαρτον, λέει και σκύβει καμπουριαστός σαν δρεπάνι μπροστά στην εικόνα της Βρεφοκρατούσας κι ανάβει, αντί για κερί, ένα άφιλτρο από εκείνα τα παλιά που τα φυλάει στο μπαούλο του για κάτι τέτοιες στιγμές. Να με συγχωράς, Του λέει –και βγάζει την τραγιάσκα του- για το ανάρμοστο του πράγματος, μονάχα τούτο δω μου απόμεινε τώρα στα γεράματα. Κι Εκείνος με τα μακριά μαλλιά και τα γένια, λιβανισμένος τόση ώρα με τη νικοτίνη, κατεβαίνει από ψηλά, Δεν είμαι μωρό, μεγάλωσα πια, του κάνει και του δείχνει δυο τρύπες που καπνίζουν στο μέτωπό του· χαμογελά χτυπώντας τον στην πλάτη, και… Λίγο καπνό, ρε πατριώτη. Λίγο καπνό επειγόντως. Τι άλλο λες να θέλω; Χαρμάνιασα τόσα χρόνια εκεί πάνω και ψυχή δεν πατά το πόδι της εδώ μέσα. Κι η μάνα μου η κυρ-Παναγιά δεν με το είπε όταν με ’γέννα πως έχει ο κόσμος βάσανα και η αγάπη πίκρες. Κι εσύ, του λέει, αθεόφοβε, μόνο τις γιορτές ξέρεις να κοπιάζεις στην εκκλησιά με τα Κυριε-ελέησον και τους ψαλτάδες σου... Άι σιχτίρ! Τότε ο γέρος αναθαρρεί, βγάζει από τη μέσα τσέπη της τριμμένης πατατούκας ένα μπουκάλι τσίπουρο και κάτι στραγάλια, αλλάζει την κασέτα στο μαγνητόφωνο κι εκεί, μέσα στον ιερό τόπο παραμονή Χριστουγέννων, το γυρνάει σε κάτι παλιούς ποντιακούς σκοπούς, που κάνουν και τους γύρω νεκρούς ν’ αναστηθούν μόλις ακούσουν το δοξάρι στην κεμεντζέ να παίζει*, και να το ρίξουν στον κυκλικό χορό με λυγισμένους τους αγκώνες. Χριστός Ανέστη οσήμερον, ολ’ λάσκουν χαρεμένα! λέει ο γέρος και κάνει το μπουκάλι γύρα από στόμα σε στόμα, να πάνε μια και κάτω τα φαρμάκια τού πάνω και του κάτω κόσμου, να κλείσουνε και οι πληγές. Χριστός ’γεννέθεν χαράν ’ς σον κόσμον! του απαντάνε οι άλλοι με μια φωνή, Δέβα’ς σο ταρέζ’ κι έλα ’ς σην πόρταν, δος μας ούβας και λεφτοκάρα** και συνεχίζουν τον χορό μέχρι να ξημερώσει.

*η ποντιακή λύρα

**Πήγαινε στο ράφι κι έλα στην πόρτα, δώσε μας χουρμάδες και φουντούκια. 


Πηγή:artinews



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 10 Σεπτεμβρίου 2021

Καληνύχτα, Σάντσο...

Δημήτρης Χριστόπουλος


Πώς μπορείς στη σιδερένια μοναξιά σου; Πού πήγαν τόσοι Αμάδηδες; Τρέχεις στις λεωφόρους του χρόνου φορώντας πανωφόρι τη σοφία της καρδιάς κι ας είσαι κλεισμένος ακόμα στο κλουβί σου.

Τα μάγια εύκολα δεν λύνονται, ψιθύριζες, όσο η κάννη σημαδεύει στον κρόταφο την αρετή, μα εγώ πιο λεύτερος εδώ μέσα είμαι.

Αφεντικό! ο κόσμος αγρίεψε. Οι γυναίκες μυρίζουν γάλα που δεν πρόφτασαν να δώσουν στα παιδιά τους. Ο Αργύρης κοιμάται στο γρασίδι κι ο Κώτσος στον σιδηροδρομικό σταθμό. Πού χάθηκαν εκείνες οι παρέες που πίστεψαν πως θ’ αλλάξουν τον κόσμο;

Αφεντικό!-σού είπα-εγώ, ένας πούρος χριστιανός, δεν θέλω την αλήθειά τους. Το ψέμα ενός τρελού θέλω, που με αλήθεια μοιάζει.

Χάρηκες που ανταμώσαμε. Να τις μιλάς τις λέξεις μου πού και πού, μού είχες πει, να ξεσκουριάζουν κομματάκι κι οι κλειδώσεις από την ακινησία.

Φθινοπώριασε, καλέ μου σεΐζη. Γρήγορα νυχτώνει τώρα. Κλείσε τα φώτα φεύγοντας, η ζωή θέλει δράση, όχι ονειροπόλους. Άναψε και μια μικρή φωτιά για φίλους ξεχασμένους. Καληνύχτα, Σάντσο. Καληνύχτα.




Πηγή:artinews



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 17 Ιουνίου 2021

Survivor

Δημήτρης Χριστόπουλος


Ο Μιχάλης ξύπνησε μούσκεμα και ζάρωσε πίσω από την πλάτη της Μαρίας. Ένα κουβάρι -ένα κουβάρι κι ο εφιάλτης που επανέρχεται στην ώρα του, λες και κάθε βράδυ βγαίνουν ραντεβού. Ο φόβος. Ο φόβος μήπως προδοθεί από τα ίδια του τα όνειρα.

Αξημέρωτα στο προαύλιο του εργοστασίου ο Ελεγκτής φορώντας γκρι στολή με τα διακριτικά της Εταιρείας επιθεωρεί το προσωπικό. Να σιγουρευτεί πως όλοι είναι ευχαριστημένοι με τις συνθήκες δουλειάς τους και προπάντων παραγωγικοί. Ο προβολέας λούζει με ατσάλινο φως το παραπέτασμα. Φάτσες γελαστές και πρόθυμες. Σίγουρα ο Ε5 δεν είναι νεοσύλλεκτος σε Τάγμα Εργασίας ούτε “Διάσημος” σε τηλεπαιχνίδι. Γύρω του Νούμερα οικεία. Ο Α5, ο Γ8, η Ο9 από τις αποθήκες. Τους αναγνωρίζει. Στους διαδρόμους τυχαία συναντιούνται πού και πού και νεύουν το κεφάλι. «Όλα καλά, ρε φίλε;». «ο.κ. θα την βγάλουμε και σήμερα, Δ1» λέει ο άλλος με την καταχνιά στο πρόσωπο, σουφρώνοντας τα χείλη.

Το δεξιό μεγάφωνο δίνει οδηγίες στους φορτοεκφορτωτές. Το αριστερό ουρλιάζει τον αριθμό μητρώου τού E5. Αν θέλει και σήμερα να μείνει στη δουλειά, οφείλει να εκτελέσει με επιτυχία την καινούργια δοκιμασία: να διασχίσει με τα πόδια στον αέρα τη μια άκρη του προαύλιου ώς την άλλη. Αν πέσει-. Εδώ τα πράγματα δεν είναι παίξε-γέλασε· εδώ κάθε μέρα και μια άλλη δοκιμασία αξιοσύνης μηχανεύονται οι Εγκέφαλοι. Κάποιοι γελάνε, άλλοι δαγκώνονται, άλλοι κρατούν την αναπνοή τους. Μπιζάρουν και ευγνωμονούν την κάλπικη τύχη τους –τα δάκρυα σήμερα δεν είναι δικά τους. Ο Ε5 είναι γυμνασμένος μαχητής. Όλους θα τους διαψεύσει τούτη τη φορά. Θα τα καταφέρει και θα κερδίσει με το σπαθί του την παραμονή. Η επιβίωση. Σαν έμπειρος ναυτικός υπολογίζει με κουμπάσο την απόσταση. Κλείνει τα μάτια και μετρά…

ένα για τη Μαρία

δύο για τη μικρή Δανάη

τρία για τον αδελφό της τον Θανάση

τέσσερα για όλους τους Μιχάληδες του κόσμου…

“πεντε-και-χανεις-τη-γη-κατω-απο-τα-χερια-σου…” - ένα ιδιόμελο από το μεγάφωνο κάνει την πτώση να ακούγεται πιο ανώδυνη.

Αύριο ίσως είναι η μέρα του. Η αποχώρησή του θα σπάσει το ρεκόρ τηλεθέασης. 

Πηγή:artinews.



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 2 Ιουνίου 2021

Η μαύρη μπίλια με το νούμερο οκτώ

Δημήτρης Χριστόπουλος


Τα άγουρα καλοκαίρια μου στα μπιλιάρδα του Αλέκου σύχναζα. Όταν έκλεινε το ένα σχολείο, άνοιγε το άλλο. Οχτάμπαλο να παίξουμε με τη γνωστή παρέα. Τεμπεσίρια και πετσιά, ξύστρες και πουγκί με πούδρα για το χέρι. Και τα κακά κορίτσια, πυγολαμπίδες που θαυμάζουν τη δεξιοτεχνία μας.

Την στέκα πάνε χρόνια που δεν την ξανάπιασα. Για λόγους αδιευκρίνιστους που μόνο το ασυνείδητο γνωρίζει. Και με την αγοροπαρέα σπάσαμε και δεν ξανανταμώσαμε. Μάθαμε όμως πως το σπάσιμο γίνεται πάντα με τη λευκή τη μπίλια. Και το παιχνίδι παίζεται με όλες τις μπίλιες, τις μονές και τις διπλές. Και τέσσερις τουλάχιστον μπίλιες αν δεν ακουμπήσουν σε σπόντα, είναι φάουλ. Μάθαμε κι άλλα. Φερ’ ειπείν, η απόλαυση του παιγνιδιού προϋποθέτει την ξεκάθαρη δήλωση κανόνων που οι ίδιοι βάζαμε και απαρέγκλιτα τους τηρούσαμε. Όποιος τους παραβίαζε αυτομάτως έβγαινε από το παιγνίδι.

Γι’ αυτό και η γραφή είναι δηλωτό παιγνίδι· δηλώνεις πριν παίξεις ότι η τάδε μπίλια θα πάει στην τάδε τσέπη*. Έτσι εξηγείται γιατί ανέκαθεν με στοίχειωνε η μαύρη μπίλια με το νούμερο οκτώ. Αυτήν από μικρός κυνηγούσα με τη στέκα στα χέρια. Κι ακόμα την κυνηγώ. Αλλά αυτή διαρκώς μου ξεφεύγει.

*τσέπη: η τρύπα στο μπιλιάρδο

Πηγή:artinews



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2020

Φοβάμαι. Φοβάμαι πολύ

Δημήτρης Χριστόπουλος


Οι σκανδιναβικές αερογραμμές (SAS) αναγκάστηκαν προ ημερών να αποσύρουν την καινούργια τους διαφημιστική καμπάνια με τίτλο «Τι είναι αληθινά σκανδιναβικό; Απολύτως τίποτα. Όλα είναι αντιγραμμένα», γιατί εισέπραξαν κανονικό bullying από τα ακροδεξιά κόμματα που κόπτονται για την καθαρότητα της βορειοευρωπαϊκής κουλτούρας. Και στα καθ’ ημάς, δυο συγγραφείς, η Ελεάννα Βλαστού και ο Τάκης Θεοδωρόπουλος, σε αντίστοιχα δημοσιεύματά τους στην «Καθημερινή» («Η εμμονή με τον ρατσισμό είναι η νέα μισαλλοδοξία» και «Γυναίκα λευκή φοβάται μουσουλμάνο») αναρωτιούνται πώς θα ζήσουμε με τους «άλλους». Προφανώς η πρώτη ζήλεψε τη δόξα του δεύτερου και είπε να καταθέσει την προσωπική… τραυματική της εμπειρία.

Χρειάστηκε ένας εξέχων βιολόγος, ο Αλμπέρ Ζακάρ, που τόλμησε να πλέξει το 1981 το εγκώμιο στη διαφορετικότητα, για να εξαπολύσουν οι θεωρητικοί του επιστημονικού ρατσισμού τα βέλη τους εναντίον του. Όλες οι έρευνές τους καταπιάνονται με την αναζήτηση των διαφορών ανάμεσα στους ανθρώπους, για να μπορέσουν να δικαιολογήσουν την ύπαρξη των «φυλών». Και να που ένας επιστήμονας ενδιαφερόταν όπως και αυτοί για τις διαφορές, όχι για να τις εντοπίσει ή να τις καταγγείλει, αλλά για να τους πλέξει το εγκώμιο. Μια τέτοια άποψη, φυσικά, δεν απηχεί τη γνώμη όλου του κόσμου. Ο Ζακάρ είδε χωρίς αμφιβολία το ουσιώδες μέσα από το ηλεκτρονικό του μικροσκόπιο, δηλαδή τον πλούτο που χαρίζει η παραμικρή διαφορά σε ένα κυτταρικό σύνολο. Εμείς οφείλουμε, με τον πιο στοιχειώδη τρόπο, να ψηλαφήσουμε και να αναγνωρίσουμε την ποικιλομορφία και να την αποδεχθούμε ως πηγή πλούτου και όχι ως “το bitcoin του προοδευτισμού”. Άλλωστε, ορισμένα μείγματα, συχνά πλούσια και πολυσύνθετα, φέρνουν στο φως τον πλούτο που γεννιέται από τη διαφορετικότητα: το αγγλοσαξονικό πνεύμα, την αφροκουβανέζικη μουσική, τις ινδοευρωπαϊκές γλώσσες και τόσα άλλα.

Η ποικιλομορφία προσδιορίζει το σύνολο των βιολογικών, πνευματικών, ψυχικών χαρακτηριστικών που συνιστούν την ετερότητα των ανθρώπων. Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός. Σε ολόκληρο τον κόσμο δεν υπάρχουν δυο απόλυτα όμοιοι άνθρωποι. Ακόμα και οι πραγματικοί δίδυμοι εξακολουθούν να είναι διαφορετικοί. Η ιδιαιτερότητα του ανθρώπου είναι ότι φέρει μια ταυτότητα που χαρακτηρίζει μόνον αυτόν τον ίδιο. Είναι μοναδικός, δηλαδή αναντικατάστατος. Ο καθένας μας μπορεί να λέει: «Δεν είμαι σαν τους άλλους» και θα έχει δίκιο. Όταν λέμε: «Είμαι μοναδικός», αυτό δε σημαίνει σε καμία περίπτωση: «Είμαι ο καλύτερος». Διαπιστώνουμε απλώς ότι κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός. Με άλλα λόγια, κάθε πρόσωπο είναι ένα θαύμα, μοναδικό και αμίμητο.

Η διαφορά είναι το αντίθετο της ομοιότητας. Αυτός που τον θεωρούμε «διαφορετικό» έχει διαφορετικό χρώμα δέρματος απ’ ό,τι εμείς, έχει άλλα έθιμα, άλλη θρησκεία, άλλο τρόπο ζωής, γιορτάζει με διαφορετικό τρόπο, μιλάει άλλη γλώσσα κ.λπ. Υπάρχει η διαφορά που εκδηλώνεται με τη φυσική εμφάνιση (το ύψος, το χρώμα του δέρματος, τα χαρακτηριστικά του προσώπου κ.λπ.), υπάρχει, επίσης, και η διαφορά στη συμπεριφορά, στη νοοτροπία, στις πεποιθήσεις κ.λπ. Οπωσδήποτε, λοιπόν, είμαστε όλοι διαφορετικοί ο ένας από τον άλλο. Απλώς, ορισμένοι έχουμε κοινά κληρονομικά χαρακτηριστικά. Κατά κανόνα, αυτές οι ομάδες ζουν μαζί. Σχηματίζουν έναν πληθυσμό που διαφέρει από μια άλλη ομάδα στον τρόπο της ζωής του. Υπάρχουν πολλές ανθρώπινες ομάδες που διαφέρουν μεταξύ τους στο χρώμα του δέρματος, στην τριχοφυΐα, στα χαρακτηριστικά του προσώπου και επίσης στον πολιτισμό. Όταν αναμειγνύονται  (με το γάμο), γεννιούνται παιδιά που τα ονομάζουμε «μιγάδες». Κατά κανόνα, οι μιγάδες είναι ωραίοι. Η ομορφιά τους οφείλεται στην επιμειξία.

Βέβαια, η αναγνώριση της ποικιλομορφίας των ανθρώπων από μόνη της δεν συνιστά την «ανακάλυψη της Αμερικής», εάν δε συνοδεύεται από τον παράλληλο σεβασμό και την αναγνώριση της ισότητας των ανθρώπων μέσα στη διαφορετικότητα. Ο πλούτος δε βρίσκεται στη διαφορά, αλλά στη δημιουργική ανάμειξη των διαφορών. Για παράδειγμα, η λέξη «φυλή» δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να πούμε ότι υπάρχει ανθρώπινη ποικιλία. Χρησιμοποιήθηκε για να υπερτονιστούν οι εντυπώσεις των φανερών διαφορών, δηλαδή των σωματικών. Δεν έχουμε το δικαίωμα να βασιζόμαστε στις σωματικές διαφορές ή σε άλλα στίγματα ετερότητας, προκειμένου να διαιρούμε και να ταξινομούμε την ανθρωπότητα με ιεραρχικό τρόπο, δηλαδή να σκεφτόμαστε ότι υπάρχουν άνθρωποι ανώτεροι από τους άλλους ανθρώπους, που θα τους τοποθετούσαμε σε μια κατώτερη τάξη. Με άλλα λόγια, δεν έχουμε το δικαίωμα να πιστεύουμε ότι, επειδή το δέρμα μας είναι λευκό ή επειδή είμαστε Έλληνες, Ορθόδοξοι, μιλάμε ελληνικά, είμαστε επιστήμονες ή πλούσιοι, έχουμε περισσότερες ικανότητες από τους άλλους ανθρώπους. Η ποικιλομορφία σίγουρα αποτελεί πλούτο, όταν ξέρουμε να την ξεπερνάμε, δηλαδή να συγχρωτιζόμαστε με τους άλλους χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς.

Η δημοκρατία χτίζεται πάνω στα γερά θεμέλια πολιτών με κριτική ικανότητα και απόψεις. Χρειάζεται πρωτίστως πολίτες κι όχι αδελφοποιτούς, κατά τον Σαβατέρ. Αντίθετα, η ισοπεδωτική ομοιομορφία των απόψεων και η δεκτικότητα των μαζών σε δογματικές αντιλήψεις οδηγεί αναπόφευκτα στη διαιώνιση των προβλημάτων και την ανία. Από την άλλη, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως ο πολιτισμός – με την ευρύτερη έννοιά του – δε δημιουργήθηκε δια της παρθενογενέσεως. Υπήρξε αποτέλεσμα της σύνθεσης, πολλές φορές ακόμα και των αντιθέτων. Έτσι, λοιπόν, η ποικιλομορφία δρα ως οξυγόνο για τον πολιτισμό, αφού επιτρέπει τον διαρκή εμπλουτισμό του με νέα στοιχεία, καθιστώντας τον εξελίξιμο, πολυφωνικό και ανανεώσιμο. Και σήμερα – περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη φορά – η διαφορετικότητα και η πολυφωνία επιβάλλονται ως επιτακτικές ανάγκες απέναντι στην απώλεια της προσωπικής ταυτότητας, της προσωπικής κρίσης, του προσωπικού γούστου, του «Εγώ» εν γένει, από τους Οργουελικούς μηχανισμούς του θαυμαστού, καινούριου κόσμου μας.

Κλείνοντας, να το εξομολογηθώ. Φοβάμαι. Φοβάμαι πολύ. Άντρες και γυναίκες χρώματος μαύρου στην ψυχή.

Πηγή: artinews.gr



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 5 Ιανουαρίου 2020

Ο δικός μου νεκρόδειπνος

Δημήτρης Χριστόπουλος


Μου μηνύσανε πως ετοιμάζουνε για χάρη μου ένα αφιέρωμα και θέλουνε, λέει, επειγόντως, ένα κείμενο σαν αυτά που ’γραφα παλιά ξύνοντας βαθιά σαν το μολύβι τη μνήμη, για τον Καλαμά που τον κάνανε Αχέροντα και για τους δικούς μας και για τους δικούς τους που όλα γίνανε ξαφνικά ένα κουβάρι άλυτο σαν εκείνα που πλέκανε τα βράδια η μάνα κι οι αδερφάδες μου.

Πρώτα πρώτα για τους ξενιτεμένους να πω. Για τον Μήτσο τον Ντούλια που τα παλιά τα χρόνια μισόγερτος στην κρεβάτα του μίλαγε για κόσμους μακρινούς πίσω από τον ήλιο, για την ισιότητα και τη δικαιοσύνη, και τον χειμώνα λέγανε πως ναρκωνόταν σα ρώσικη αρκούδα, κι όλο έλεγε για τον Ίκαρο και τα κατορθώματά του και όλα τούτα δεν είναι παραμύθια, χάνονται κάποια στιγμή οι πρωτοπόροι για να ’ρθουν ύστερα οι άλλοι και να βρουν τον δρόμο ανοιχτό, κι όλο διάβαζε και Μαρξ και Λένιν και τη «Διαρκή Επανάσταση», άλλο που δεν φτούρησε όλο αυτό, και όταν υπόγραψε Δήλωση ακόμα κι η Μόσχα, ένας φίλος του, ο Περικλής με το κόκκινο γαρύφαλλο στο πέτο, αγύριστο κεφάλι κι αυτός, τι κι αν υπόγραψε η Μόσχα; είπε· ο Περικλής μια φορά δεν υπογράφει. Και για τον Γιάννη που ’φυγε μια μέρα μετανάστης για τη Γερμανία –Ντύσελντορφ και Μπόχουμ και Κολωνίες τα έφαγε με το κουτάλι που λένε- κι ένιωθε σαν το άλογο του Δούκα που του περάσανε την τριχιά στον λαιμό, κι οι Γερμανίδες σου κάνουν μαύρη τη ζωή –όλο τέτοια έγραφε στον φίλο του τον συγγραφέα- και λαχταρούσε να πάρει τα παιδιά του για να δουν το πατρικό του, ο Γιάννης που πατέρα δεν γνώρισε ποτέ, και τώρα, λέει, τον βλέπει καθαρά να στέκεται ασάλευτος, μια μαύρη σκιά, στη βιντεοκασέτα που του έστειλε ο συγγραφέας, κι όλο με κάτι τέτοιες παραφυσικές παλαβομάρες σπρώχνει τα χρόνια του.

Για τέτοιους άντρες θέλω να πω. Για τον Βαγγέλη που χάλασε την υγεία του πάνω στα βουνά, την Ελεύθερη Ελλάδα με τα χέρια του να φτιάξει, κι είχε κράση ασθενική και ζουφιασμένη όταν τους κυνηγούσαν οι Γερμανοί, και κατέληξε να ρέβει πάνω σ’ ένα κρεβάτι με χαλασμένα τα σωθικά του για δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια στα ανήλιαγα διαμερίσματα της Αθήνας και της Ανθούπολης, κι η νοσταλγία του για τα ψηλά βουνά της Μουργκάνας έμοιαζε μόνιμη νοσταλγία θανάτου. Και για τον Λευτέρη που ’φαγε τα νιάτα του εξόριστος σε κάποιο ξερονήσι, με τη λαχτάρα πίσω να γυρίσει για να πλανέψει μελίσσια στα λόγγα τα πυκνά, παρέα με τον αδελφό του τον Δημήτρη, κι απόμεινε καθηλωμένος μέσα στο ίδιο του το σπίτι μ’ ένα χρώμα μπακιρένιο στο πρόσωπο και το καρύδι στον λαιμό ν’ ανεβοκατεβαίνει συνεχώς –ο Λευτέρης, τέκνο βιασμού, που όταν γύρισε άφησε άταφο το κορμί του στο ξερονήσι, να το σκορπίζει ο άνεμος πάνω στα βράχια.

Μην ξεχάσω και κείνο τον Ζαμάνη, βρε παιδί μου· τη μια, θα τον βρεις γιατρό στην Αμαλιάπολη να νοσταλγεί τον Παπαδόπουλο και, την άλλη, αλαφροΐσκιωτο poeta να κυνηγά φαντάσματα σε κάποιο επαρχιακό Μοτέλ, τους λογαριασμούς με το παρελθόν να κλείσει και την αγαπημένη πόλη του οριστικά ν’ αποχαιρετήσει, που πόρνη την κατάντησαν οι Μπόλλες και το σινάφι τους.

Όσο για τις γυναίκες, πώς να ξεχάσεις την όμορφη Λένα που από το χωριό κρύφτηκε στο Κάστρο, παρηγοριά να δίνει στους φαντάρους –για τον άντρα που δεν χόρτασαν τα σκέλια της. Και την Άννα με το σφιχτό κορμί –τη γυναίκα του Χρήστου ντε- που οι συναδέλφισσές της ανήμερα Πρωτομαγιά, σε βάθρο, Αφροδίτη τη στόλισαν, και που καψούρα μεγάλη την είχε ο Δημητράκης ο γιατρός που ξεπουλήθηκε για τα φράγκα μιας Νάντιας, κόρης στρατιωτικού –τρομάρα του.

Μα εγώ για κάτι άλλες γυναίκες θα μιλήσω. Για τη Μαναμεγάλη που όλοι στο χωριό, για το μπόι και τον ίσκιο της, έτσι τη φωνάζαμε, κι η Μαναμεγάλη με την ξύλινη κουτάλα ν’ ανακατεύει όλη την ώρα στη γωνιά το καλαμποκίτικο αλεύρι, μάννα εξ ουρανού για την οικογένειά της στα δύσκολα τα χρόνια, κι όταν έκλεισε τα μάτια της, άφησε μονάχο του τον γερο-Ζήκο ν’ αγναντεύει σιωπηλός τη χιονισμένη Μουργκάνα. Και για τη μάνα μου, την κορυφαία του δράματος να πω, που έβαλε μπροστά τα στήθια σαν ήρθαν να πάρουν τον πατέρα μου, και για τη θεια Μαρίνα και για την ξαδέρφη Κατερίνα που όλες φύγανε νωρίς.

Θέλω κι άλλα να πω. Πολλά. Ξέρω! είναι καιρός να σταματήσω. Θυμάμαι, βρε παιδί μου, κάθε μέρα θυμάμαι. Κι αυτό είναι βάσανο μεγάλο. Τι κάθεσαι και θυμάσαι! μου λένε μερικοί. Μα αν δε θυμάσαι, τους λέω, είσαι ένα μαμούνι σαν την κατσαρίδα του Κάφκα, τον Γκρεγκόρ. Βλέπεις γύρω σου τον κόσμο και τίποτε δεν καταλαβαίνεις. Βραδιάζει, ξημερώνει, μονάχα αυτό. Ούτε πως είσαι ένα μαμούνι καταλαβαίνεις. Γέμισε ο τόπος μαμούνια. Τέτοια τους λέω κι αποσύρομαι στη μουγκή γωνιά μου. Ν’ ανοίξω το ράδιο μπας και ακούσω ένα ηπειρώτικο μοιρολόι –σόλο λαγούτο- και μες στους μπάσους ήχους του αναδευτούν θροΐσματα δέντρων, σιγανά παράπονα, νερά που κυλούν ανάμεσα στα πλατάνια, καμιά σουσουράδα ή έναν μπαγάσα τσαλαπετεινό…

Ουφ… κουράστηκα για σήμερα. Στα μαγαζάκια τ’ ουρανού έχουν τσίπουρο αγνό. Εις το επανιδείν λοιπόν.

*Στη μνήμη του Χριστόφορου Μηλιώνη

Πηγή: artinews.gr



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 8 Νοεμβρίου 2019

Ελλάδα, ακυβέρνητη πολιτεία!

Δημήτρης Χριστόπουλος


«Πρόσφυγες» χαρακτηρίζει ο Μηλιώνης τους Γιαννιώτες των πέριξ χωριών που στον καιρό του Εμφυλίου αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν άρον άρον τα σπίτια τους, για να βρουν καταφύγιο στην πόλη των Ιωαννίνων, εκεί όπου καινούργια βάσανα τους περίμεναν.

Διαβάζω και σκέφτομαι: η μοίρα του πρόσφυγα είναι πάντα και παντού η ίδια.

Χειρότερο, βέβαια, είναι να είσαι πρόσφυγας στον δικό σου τόπο, που κάποια μέρα πέρασε τα διόδια και χάθηκε για πάντα, χωρίς εσύ να το αντιληφθείς. Ο τόπος του μίσους, της χολής, της μισανθρωπιάς δεν είναι πια δικός μας. Ίσως να σάλπαρε μια νύχτα για άλλες πολιτείες και να μας άφησε μόνους να παλεύουμε με το θηρίο που μέσα μας ξύπνησε και βρυχάται.

Τα Γιαννιτσά είναι συνεκδοχικά η καρικατούρα της σημερινής Ελλάδας.


Διαβάζω:

«Είμαστε όλοι καθώς η Νεκρή Θάλασσα / πολλές οργιές κάτω απ’ την επιφάνεια του Αιγαίου»

(Γ. Σεφέρης, Ο Στράτης Θαλασσινός στη Νεκρή Θάλασσα, Ιούλιος 1942).


«Εκείνος ο χειμώνας ήταν ο πιο δύσκολος.

(…)

Πήραμε τα χάνια με τη σειρά, διαλέγοντας πεζοδρόμια στεγασμένα, αλλά συχνά πάνω στη βιασύνη μας πέφταμε στα λούκια και τρώγαμε μαζεμένο όλο το νερό που είχαμε γλιτώσει. Δεν βρίσκαμε πουθενά να μείνουμε. Παντού πλήθος από πρόσφυγες που πάλευαν να χώσουν το κεφάλι τους στις θυρίδες των χανιτζήδων και παρακαλούσαν για μια κάμαρη, έστω μια γωνιά στο χαγιάτι, να στρώσουν μια βελέντζα, γιατί είχαν μικρά παιδιά και θα πλευρίτωναν. Κι ολόγυρα οι γυναίκες να περιμένουν υπομονετικά, με τα μωρά που κλαίγανε στην αγκαλιά, καθισμένες πάνω στα συμπράγκαλά τους. Για καλό ξενοδοχείο δε γινόταν σκέψη, έτσι άφραγκοι που είχαμε φτάσει, άσε που και σ’ αυτά όπως λέγανε δεν υπήρχε ούτε διάδρομος αδειανός.

(…)

Όσοι είχαν φτάσει πρώτοι, προλάβανε και πιάσανε τα εβραίικα του Κάστρου που ήταν τέσσερα χρόνια αδειανά και ρημάζανε. Γιόμισαν και τα σχολεία, που είχαν χτιστεί με τα κληροδοτήματα των φιλογενών, Ζωσιμάδων και Καπλάνηδων. Έγινε τότε μια επιτροπή κι άρχισε τις επιτάξεις. Και καλά με τους γιαννιώτες που είχαν τη ρετσινιά τους απ’ τον καιρό της Κατοχής, αυτοί άφηναν να τους επιτάξουν κι ένα και δυο δωμάτια χωρίς διαμαρτυρίες, συχνά συμμαζεύονταν πρόθυμα σε μια κάμαρη παραχωρώντας το υπόλοιπο σπίτι –«δε θ’ άφηναν τους ανθρώπους στο δρόμο» έλεγαν φιλάνθρωπα και με δισταγμό, μη και παρεξηγηθεί ο λόγος τους. Η δυσκολία ήταν με τους άλλους που είχαν σηκώσει ψηλά τη μύτη, γιατί και φόβο δεν είχαν κι όλο και κάποιον γνωστό διέθεταν στο Φρουραρχείο ή στη Νομαρχία, για να τους ακυρώσει την επίταξη. (…)»

[Χριστόφορος Μηλιώνης, απόσπασμα από τη νουβέλα «Η αποκριά», στα «Ακροκεραύνια», Κέδρος, 1976]

Πηγή: artinews.gr



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 22 Αυγούστου 2019

Υπεύθυνη Δήλωση

Δημήτρης Χριστόπουλος


(άρθρο 8 Ν.1599/1986)

Του άρεσε του Τζίτζικα –έτσι τον φώναζαν από παλιά- να την αράζει τα καλοκαίρια κάτω από το αρχαίο πλατάνι μ’ ένα κλαρίνο στο στόμα. Από το ξημέρωμα μέχρι την ώρα που τα μαγκόπαιδα του χωριού παρατούσαν την μπάλα κι έτρεχαν στο ποτάμι να πλυθούνε. Κι ήταν κάποιες άλλες νύχτες σκοτεινές που ο Τζίτζικας μάτι δεν έκλεινε και παράξενοι ήχοι έβγαιναν απ’ το κλαρίνο του σαν λύκου αρούλισμα.

Τους χειμώνες κατέβαινε στην πόλη. Τι έκανε όλη μέρα, κανείς δεν ήξερε. Κάποιοι συγχωριανοί που πήγαιναν για δουλειές τον έβλεπαν στις δημόσιες υπηρεσίες να καταθέτει υπεύθυνες δηλώσεις. Μια μέρα τον πέτυχα κι εγώ στο αστυνομικό τμήμα να ζητά το γνήσιο της υπογραφής. Ρε γομάρι, του είπε ο Αξιωματικός Υπηρεσίας, έχεις και γονείς; και γελούσε ανάρμοστα. Όταν πήγα να διαμαρτυρηθώ μ’ έβγαλαν σηκωτό στον δρόμο.

Γράμματα καλά καλά δεν ήξερε. Του άρεσε να τον ρωτάνε ονοματεπώνυμο πατέρα, όνομα και γένος μητέρας, τόπος κατοικίας, διεύθυνση και τα λοιπά, κι ένας υπάλληλος να συμπληρώνει τη δήλωση με όμορφα στρογγυλά γράμματα. Κάποιον εξουσιοδοτούσε κάθε φορά να ενεργήσει εκ μέρους του για τα δέοντα. Άλλες φορές τον τράκαραν στις κηδείες και στα μνημόσυνα να παίζει μοιρολόγια πάνω από τα μνήματα και να συνοδεύει με το κλαρίνο τον ψάλτη και τον παπά.

Λεφτά δεν καταδεχόταν να πάρει. Τίποτα κόλλυβα, καφέδες και κονιάκ τον κέρναγαν που γλύκαινε τον πόνο τους. Ώσπου τους έγινε απαραίτητος. Κι όλοι τον έψαχναν. Ακόμα και τα μερμήγκια άφηναν τις τρύπες τους να τον ακούσουν. Κάθε ήχος και προσευχή. Κι όταν ο κόσμος έφευγε, αυτός εκεί, παρέα με τους νεκρούς και τα μερμήγκια να φυσά το κλαρίνο του εκτελώντας παραγγελιές που ’διναν οι πεθαμένοι, να θυμηθούν ή να ξεχάσουν.

Μια μέρα που τον πέτυχα στην πόλη, στα βαθιά γεράματα πια, μου έδωσε ένα φάκελο. Σε μια βδομάδα να τον ανοίξεις, είπε σοβαρά σοβαρά. Κι όχι ζαβολιές! Κάπου τον έβαλα, μου παράπεσε, δεν ξέρω. Θα ’κανα χρόνια να τον ανοίξω, όταν ο Τζίτζικας είχε πια αποδημήσει. Με εξουσιοδοτούσε για όλες τις νόμιμες διαδικασίες μετά θάνατον. Ονοματεπώνυμο πατέρα, όνομα και γένος μητέρας, τόπος κατοικίας, διεύθυνση και τα λοιπά. Όλα κενά.

Πηγή: artinews.gr



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 14 Αυγούστου 2019

Το δικαίωμα στη βλασφημία

Γιάννης Παπαδήμας*


Πριν από λίγες μέρες, προαναγγέλθηκε από σάιτ που ασχολείται με εκκλησιαστικά θέματα μήνυση κατά υπευθύνου ιστοσελίδας, μετά από δημοσίευση σατιρικής εικόνας που έφερε τον τίτλο «Η κοίμηση της Θεοτόκου» και απεικόνιζε την ίδια ως καθημερινό άνθρωπο, που πλένει τα δόντια του, πίνει νερό, ξαπλώνει και κοιμάται.

Το περίεργο είναι ότι το αδίκημα της βλασφημίας καταργήθηκε με τον προσφάτως ψηφισμένο Ποινικό Κώδικα, όμως ας το αφήσουμε αυτό και ας μπούμε στην ουσία.

Η άσκηση του δικαιώματος της ελεύθερης έκφρασης εκ φύσεως ενοχλεί και γι’ αυτό ακριβώς το δικαίωμα προστατεύεται συνταγματικά. Ποιο δικαίωμα επικαλούνται όμως σε γενικές γραμμές οι μηνυτές σε όλες τις περιπτώσεις; Το δικαίωμα στη μη προσβολή, στο να μη λέει/δημοσιεύει κάποιος οτιδήποτε θεωρώ ότι με προσβάλει (εν προκειμένω τη θρησκευτική ελευθερία και την προσωπικότητά μου, δικαιώματα που επίσης προστατεύονται συνταγματικά). Θα λες, λοιπόν, ό,τι θέλεις, αφού υπάρχει ελευθερία έκφρασης, όμως δεν θα προσβάλλεις κανέναν. Και η προσβολή των ιερών και των οσίων καθενός αποτελεί προσβολή, αφού του προκαλεί αφόρητη θλίψη και ψυχική στενοχώρια.

Μπορούμε όμως να απαιτήσουμε από τους άλλους να μην εκφράζουν οτιδήποτε μας ενοχλεί; Φυσικά και όχι, διότι στην περίπτωση αυτή δημόσιος διάλογος δεν θα υπήρχε. Πολλοί ενοχλούνται αφόρητα αν σατιρίζεται ή κακολογείται ο Μαρξ ή ο Άρης Βελουχιώτης ή ο ΠΑΟΚ ή ο Ολυμπιακός ή ο Καζαντζίδης ή ο Παντελίδης ή οι γονείς τους κ.ά. Πολλοί επίσης (μάλλον η πλειονότητα) θα ενοχλούνταν αν κάποιος εραστής τους ισχυριζόταν ότι δεν είναι καλοί στο σεξ ή κάποιος πελάτης της ταβέρνας τους έλεγε δημόσια ότι δεν σερβίρει καλό φαγητό. Μάλιστα, στις δύο τελευταίες περιπτώσεις η ενόχληση θα ήταν άμεση και όχι μέσω τρίτου (της Παναγίας, του Μέσι κ.λπ.).

Άλλος μπορεί να προσβάλλεται βλέποντας ομοφυλόφιλους να εκδηλώνουν δημόσια τον έρωτά τους ή ανθρώπους να τρώνε κρέας τη Μεγάλη Παρασκευή και άλλος με το να βλέπει παπάδες να περπατούν στον δρόμο ή πιστούς να μπουσουλάνε στην Τήνο, όμως τίποτα από αυτά δεν μπορεί να απαγορευθεί. Άλλος μπορεί να ενοχλείται βλέποντας τζαμιά και άλλος εκκλησίες, άρα τι μπορούμε να έχουμε τελικά;

Σε τέτοια άτοπα καταλήγει η απαγόρευση της μη ενόχλησης του άλλου και η λύση δεν μπορεί να βρεθεί με επίκληση της πλειοψηφίας, αφού τα δικαιώματα προστατεύουν και τις μειοψηφίες (στο κάτω κάτω εκατομμύρια Έλληνες βλασφημούν συχνά, με ελάχιστους να απαιτούν την ποινική καταδίκη τους). Ορθώς άλλωστε επιθυμούμε η χριστιανική μειοψηφία να απολαμβάνει τα δικαιώματά της στην Αλβανία ή στο Ιράν (το ότι δεν τα απολαμβάνει δεν αποτελεί δικαιολογία για τη μη απόλαυση αντίστοιχων δικαιωμάτων στην Ελλάδα, αφού η αμοιβαιότητα δεν εφαρμόζεται στην προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων).

Αν αρκούσε η ενόχληση ή η επίκληση ενόχλησης από κάποιον προκειμένου να περιορίσει μία ελευθερία κάποιου, τότε πολύ απλά δεν θα υπήρχε προστασία των ατομικών δικαιωμάτων, δεν θα υπήρχε ελευθερία.

Βιβλία και έργα τέχνης έχουν κατά καιρούς κατασχεθεί ή απαγορευθεί από το συντηρητικό κράτος και τους κατά κανόνα θρησκευόμενους πραγματικά ή μόνο στα λόγια, αλλά και υψηλά ιστάμενους δημόσιους υπαλλήλους. Θύματα λογοκρισίας ή απόπειρας λογοκρισίας ο Καζαντζάκης και ο Μάρτιν Σκορσέζε με τον «Τελευταίο Πειρασμό», ο Κώστας Γαβράς με το φιλμ για τον Παρθενώνα, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος με το «Μετέωρο βήμα του πελαργού», η Δόμνα Σαμίου με τα αποκριάτικα τραγούδια, λόγω αντιδράσεων στις οποίες πρωτοστατούσαν παπάδες και ακροδεξιοί. Ακόμα και για τον Κεμάλ του Μάνου Χατζιδάκι έχουν παραπονεθεί γονείς σε δασκάλα μουσικής δημόσιου σχολείου. Ενοχλήθηκαν.

Θα όμως ήταν ποτέ δυνατό να ζητήσει κάποιος την απαγόρευση κυκλοφορίας της Βίβλου επειδή προσβάλλεται από χωρία που αναφέρονται π.χ. στις γυναίκες; Όχι. Η Βίβλος λέει ό,τι λέει. Αν θέλεις. γίνε Χριστιανός, αν δεν θέλεις. όχι. Η αξίωση λοιπόν τού να μην εκφράζεται κάποιος με τρόπο που με ενοχλεί είναι προβληματική και βαθιά εγωκεντρική.

Αφού λοιπόν γενική αξίωση μη προσβολής δεν υπάρχει, μήπως να κάναμε μία εξαίρεση ειδικά για τη θρησκεία, επειδή είναι κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για τη ζωή και την κοσμοθεωρία την πιστών; Και πάλι όχι. Κανένας δεν μπορεί να αποφασίσει πόσο σημαντική είναι για κάποιον μία ιδέα, ένα πρόσωπο, μία πεποίθηση.

Η άποψη περί υπεροχής των θρησκευτικών πεποιθήσεων διαπνέεται επίσης από εγωκεντρισμό και έλλειψη δημοκρατικών αντανακλαστικών. Είναι άποψη αντίθετη με την αρχή της ισότητας που επιβάλλεται με τον τσαμπουκά των Ταλιμπάν και την αυθαιρεσία δικαστών και άλλων δημόσιων υπαλλήλων. Δεν επιτρέπεται, λοιπόν, μόνο να απεικονίσω την Παναγία να κοιμάται όπως ένας κανονικός άνθρωπος. Υπάρχει ελευθερία έκφρασης, σκέψης συνείδησης και θρησκείας; Ασφαλώς; Υπάρχει ισότητα; Βεβαίως. Μπορεί κάποιος να είναι άθρησκος; Μπορεί να μην πιστεύει στο θαύμα, άρα να πιστεύει ότι η σύλληψη του Ιησού έγινε με τον παραδοσιακό τρόπο; Ναι.

Άρα μπορεί να σχεδιάσει και να διαδίδει το πώς κατά τη γνώμη του έγινε η σύλληψη, όπως ακριβώς μπορεί να κάνει και ο Χριστιανός. Και μπορεί να είναι το ίδιο σπουδαίο γι’ αυτόν να κάνει μία δημοσίευση, προκειμένου π.χ. να διαμαρτυρηθεί για την ενοχοποίηση της γυναικείας (και όχι μόνο) σεξουαλικότητας την οποία προωθεί η θρησκεία.

Αυτό που απαγορεύεται είναι λοιπόν η άμεση προσβολή του θρησκευτικού αισθήματος (για παράδειγμα το να εισβάλω μέσα σε έναν Ναό ή ενδεχομένως να εμφανιστώ σε μία λιτανεία με μία προσβλητική για τα θεία εικόνα) και όχι η έμμεση. Άλλωστε το ότι κάτι είναι «πολύ σημαντικό για εμένα» ταυτίζεται στην περίπτωση των υπερβολικά θρησκευόμενων με τη διάθεση να ασκήσουν βία προκειμένου να αποκατασταθεί η δήθεν προσβολή.

«Θέλω να κατασχεθεί ένα έργο τέχνης ή ένα βιβλίο, διότι διαφορετικά θα ασκήσω βία κατά προσώπων ή πραγμάτων και αφού είμαι διατεθειμένος να ασκήσω βία, τότε πρόκειται για ένα σπουδαίο ιδανικό που διακυβεύεται». Εκβιασμός στον οποίο η έννομη τάξη δεν μπορεί να υποκύπτει. Όταν υποκύπτει, υπερισχύει αυτός που δεν αντέχει να βλέπει τους άλλους να αναπτύσσουν όπως επιθυμούν την προσωπικότητα τους. Ο μισαλλόδοξος.

Ο βλάσφημος λοιπόν μπορεί να κινδυνεύει με κόλαση ή αφορισμό, όχι όμως με φυλακή ή απαγόρευση κυκλοφορίας προϊόντων της διάνοιάς του, όσο κακόγουστα κι αν είναι αυτά. Ας το σκεφτούν αυτό οι Χριστιανοί, οι οποίοι υφίστανται τα πάνδεινα ως δήθεν βλάσφημοι σε πολλές περιοχές του κόσμου, από την ίδρυση της θρησκείας τους (και ο Ιησούς στην ουσία για βλασφημία κατηγορήθηκε) μέχρι σήμερα.

Το τι θα γινόταν λοιπόν στο Ιράν είναι γελοίο επιχείρημα. Εάν ισχύσει το «είσαι ελεύθερος να εκφραστείς μόνο αν δεν αισθάνομαι ότι με προσβάλλεις», τότε πολύ απλά δεν είσαι ελεύθερος να εκφραστείς.

*Ασκούμενος δικηγόρος

Προτεινόμενη βιβλιογραφία


  • Όψεις λογοκρισίας στην Ελλάδα, Επιμέλεια Γιάννης Ζιώγας, εκδόσεις Νεφέλη, 2008
  • Θρησκεία κατά τέχνης, Σταύρος Τσακυράκης, εκδόσεις Πόλις, 2011
  • Ο Θεός δεν έχει ανάγκη εισαγγελέα, εκκλησία, βλασφημία και Χρυσή Αυγή, επιμέλεια Δημήτρης Χριστόπουλος, Ηρακλής Καρελίδης, εκδόσεις Νεφέλη, 2013
  • Λεξικό Λογοκρισίας στην Ελλάδα καχεκτική δημοκρατία, δικτατορία, μεταπολίτευση, επιμέλεια Πηνελόπη Πετσίνη, Δημήτρης Χριστόπουλος, εκδόσεις Καστανιώτη, 2018
  • Οι επίγειοι προστάτες του Θεού, βλασφημία και ελευθερία, P Dartevelle, PH Denis, J. Robyn, Δημήτρης Δημούλής (επιμέλεια), η Εφημερίδα των Συντακτών, 2018

Πηγή: efsyn.gr



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 17 Μαρτίου 2019

Οι επαναστάτες της Εύφορης Κοιλάδας

Δημήτρης Χριστόπουλος


(Με τον τρόπο του Μάριου Χάκκα)

Πρώτα οι συστάσεις. Η «Εύφορη Κοιλάδα» είναι το πιο διάσημο καφέ της γειτονιάς μας, το σημείο αναφοράς για μια ολόκληρη γενιά. Το άνοιξε το 1978 ο Μπάμπης Π. –ο κολλητός του Κον Μπεντίτ- με κάτι λεφτουδάκια που του άφησε ένας μπάρμπας του άτεκνος και ομοφυλόφιλος. Μεταπολίτευση, και ήταν η χρονιά που προβλήθηκε η ταινία του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Οι τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας» και ο Μπάμπης ενθουσιασμένος όπως ήταν και μεθυσμένος από τη σουρεαλιστική ματιά του σκηνοθέτη, αποφάσισε να ονομάσει το μαγαζί του «Εύφορη Κοιλάδα». Ο Μπάμπης δεν ζει πια και το μαγαζί το δουλεύει τώρα η Ελισάβετ, μια στρουμπουλή σαραντάρα όλο νάζι και τσαχπινιά, που διατυμπανίζει σε όλους πως είναι η μονάκριβη κόρη του και νόμιμη κληρονόμος του καφέ και της επωνυμίας. Μετά τη φωτιά που ένα βράδυ το έκανε αποκαΐδια, η Ελισάβετ το ανέστησε από τις στάχτες του. Η αλλόκοτη πελατεία του είναι άνθρωποι (κάθε ηλικίας) των γραμμάτων και της τέχνης, που το προτιμούν από κάτι άλλα μοδάτα καφέ, γιατί τους θυμίζει –λένε- το Καφέ Ντομ του Μονπαρνάς, ενώ μονίμως ακούγονται διακριτικά από τα ηχεία οι μελωδίες του Χατζιδάκι, του Πιοβάνι και ενίοτε, στην καλοκαιρινή ραστώνη, κλασική μουσική. Εδώ μπορείς να συναντήσεις τους πιο ετερόκλητους μποέμ τύπους της Αθήνας, που μένουν ωστόσο πιστοί στις ιδέες της νιότης τους. Ο Άγης και ο Πάνος –οι ήρωες της ιστορίας μας- εξόκειλαν στην «Εύφορη Κοιλάδα» εδώ και είκοσι χρόνια, καλλιεργώντας επίμονα και σταθερά τον μύθο της επικείμενης επανάστασης. Γιατί –πώς αλλιώς;- όλο και κάποιοι πρέπει να συντηρούν το ιδανικό κάθε επανάστασης: το μέτριο, ήσυχο, ειρηνικό παρόν, το ανέφελο μέλλον, που έλεγε κι ο ποιητής.

****

«Είμαι Έλληνας. Τρία χρόνια άνεργος. Πεινάω». Ακίνητος στεκόταν στο αριστερό πεζοδρόμιο ο άντρας με τα πρησμένα πόδια, τα βρόμικα μαλλιά, τα ακατάστατα γένια και το χαρτόνι ανά χείρας. Όχι, δεν έκανε πικετοφορία.

Μόλις τον είδε, σταμάτησε στην άκρη τη μηχανή του, έβγαλε από το τσαντάκι το κινητό του και τράβηξε μια φωτογραφία. Ωραία, είπε, πολύ ωραία! Δεν είχα καμία τέτοια στη συλλογή μου. Ανοίγοντας το γκάζι άκουσε μια φωνή: Ρε φίλε, δώσε και κανένα ευρώ. Τόση ώρα για σένα ποζάρω.

Θεωρούσε τον εαυτό του συλλέκτη εικόνων. Ολίγον συγγραφέας, ολίγον ζωγράφος, ολίγον σκιτσογράφος, ολίγον ηθοποιός και πολιτικοποιημένος τα μάλα ο Αγαθοκλής Πιτούλης, σκέτο Άγης για τους κολλητούς του. Τα βράδια τακτοποιούσε στον υπολογιστή το υλικό του. Έπαιρνε το ποτό του και στρίβοντας τα τσιγάρα του σκαρφιζόταν ιστορίες από τα πάθη αυτών των ανθρώπων. Με τον καιρό απέκτησε φήμη στο πάνθεον της δημοσιογραφίας των πολιτών. Οι μυθοπλασίες και τα σχόλιά του διαβάζονταν από φανατικούς αναγνώστες και εκατοντάδες μηνύματα εκτίμησης και θαυμασμού κατέκλυζαν το mail του. Μέχρι και σελίδα στο facebook ανέβασαν οι θαυμαστές του και κάθε μέρα μετρούσε τα like.

Ένιωθε ειλικρινώς βαθιά συμπόνια για το δράμα «του εν γένει πάσχοντος ανθρώπου», έδινε συχνά διαλέξεις για το νέο ήθος της θνητότητας, ήταν τακτικός θαμώνας στις συγκεντρώσεις αλληλεγγύης, υπέγραφε και κείμενα διαμαρτυρίας, όποτε του ζητούσαν, βγάζοντας το κατάλληλο για την περίσταση τσιτάτο από την πλούσια φαρέτρα του. Έμενε σε ένα άνετο και μοντέρνο διαμέρισμα-ρετιρέ στο κέντρο της πόλης, για να βρίσκεται στην καρδιά των γεγονότων. Του το άφησαν κληρονομιά οι γονείς του, μαζί με κάποια άλλα ακίνητα, που του εξασφάλιζαν κάθε μήνα ένα σταθερό και ικανοποιητικό εισόδημα ώστε να μην έχει την έγνοια του βιοπορισμού. Εργένης εκ πεποιθήσεως, σαράντα περασμένα, γνωστός στους κύκλους των διανοουμένων, είχε το ελεύθερο να μπαίνει και να βγαίνει σε όλους τους χώρους χωρίς να λογαριάζει κανέναν.

Είχε κι έναν φιλαράκι, τον Πάνο –επαναστάτης από κούνια κι αυτός- που αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους λόγω καλής διαγωγής και τώρα τελευταία εγκαταστάθηκε στο σπίτι του φίλου του. Φημισμένος ινστρούκτορας ο Πάνος -μίλαγε μόνο με τσιτάτα-, ήταν απ’ τους τύπους που δεν σήκωναν μύγα –κουνούπι καλύτερα- στο σπαθί τους. Μια φορά διαμαρτυρήθηκε έντονα, γιατί η σερβιτόρα τοὺ έφερε γλυκό φραπέ. Η ζάχαρη –έλεγε– είναι για τους γλυκανάλατους ρεφορμιστές· όχι για τους ασυμβίβαστους επαναστάτες!

Με τον κολλητό του συναντιόντουσαν κάθε απόγευμα στο ίδιο πάντα καφέ της πλατείας, για να σχολιάσουν τις πολιτικές εξελίξεις και να μιλήσουν –για τι άλλο;– για την επανάσταση, που και οι δύο εδώ και χρόνια περίμεναν. Τον τελευταίο μάλιστα καιρό οι συνωμοτικές κουβέντες πύκνωσαν, καθώς πίστευαν πως ωρίμαζαν ταχύτατα πλέον οι συνθήκες. Είχαν σχέδιο αυτοί… Ήταν σίγουροι πως άκουγαν ήδη την ατμομηχανή της ιστορίας να ξεκινάει για το μακρινό ταξίδι της. Τσαφτσουφ, τσαφτσουφ… Ωραία ακουγόταν. Λίγο σκουριασμένη βέβαια αλλά γερό μηχάνημα. Σίγουρα, θα άντεχε στις ανηφόρες. Τσαφτσουφ…

Τόσα χρόνια κρίση, άλλωστε, ήγγικεν η ώρα των όπλων. Να ’ναι καλά ο Τσε που ακόμα τους εμψύχωνε: Η επανάσταση δεν είναι ένα φρούτο που θα πέσει όταν είναι ώριμο. Πρέπει να κουνήσουμε το δέντρο για να το κάνουμε να πέσει. Βέβαια, κάποιος πρέπει πρώτα να βρεθεί να το κουνήσει. Αν όμως πέσει σε κανενός το κεφάλι; Ήταν κι αυτό ένα σοβαρό πρόβλημα όσο να ’ναι, μια σημαντική παράμετρος που όφειλαν να υπολογίζουν. Μπορεί και να βρίσκανε κανένα μπελά από τους οικολόγους. Λίγο το ’χεις; Παράξενοι άνθρωποι οι οικολόγοι. Βέβαια, ήταν και οι άλλοι, οι προσκυνημένοι. Τι θα κάνανε με δαύτους; Ο νους τους σάλταρε στον Γέρο του Μοριά: Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους. Η τρίχα τούς σηκώθηκε και στην ιδέα να-

Μπερδεύτηκαν. Αυτοί το μόνο που ήθελαν ήταν να σώσουν τον κόσμο. Και ήξεραν καλά από ναυαγοσωστική. Πρέπει να σώσεις πάση θυσία πρώτα το τομάρι σου, για να σώσεις και τους άλλους. Ειδάλλως; Όση ώρα ανέλυαν τα νέα δεδομένα, αναθεμάτιζαν τη σκλαβιά της μισθωτής εργασίας και καλοτύχιζαν τον εαυτό τους που αυτοί –οι ιησουίτες του πολέμου- δεν ήταν υποχρεωμένοι να παράγουν υπεραξία για κανέναν εκμεταλλευτή κεφαλαιοκράτη. Το σύνθημά τους «Θέλεις να δουλέψεις; Πραγματικά αυτό είναι μια ιδέα εφιαλτική» από μια ατάκα κινηματογραφική, δεν το άλλαζαν με τίποτα. Όλα καλά! είπαν με μια φωνή. Όλα καλά, επανέλαβαν ανεβαίνοντας άλλη μια οκτάβα τούτη τη φορά.

Έτσι και πριν από μέρες, ένα απόγευμα στην καρδιά του ανέμελου καλοκαιριού, έπιναν τον καφέ τους στην «Εύφορη Κοιλάδα», ακούγοντας τις σονάτες για φλάουτο του Χέντελ. Τα γύρω δέντρα κράταγαν κάποια σκιά, αλλά τα κουνούπια έκαναν κανονικές επιθέσεις καμικάζι στα χέρια και τα πόδια τους. Τους έπιναν κυριολεκτικά το αίμα χωρίς να τα αντιληφθούν και πέταγαν μακριά χορτασμένα. Ζβινζβιν, νόστιμο που είναι το αίμα… Όσες φορές επιχείρησαν να τα συνθλίψουν στις χούφτες τους, αυτά με μαεστρικές κινήσεις ξέφευγαν. Η ώρα προχωρούσε ακάθεκτη κι αυτοί μιλούσαν για την επαναστατική θεωρία πόσο σπουδαία είναι, γιατί χωρίς αυτήν –λένε- δεν μπορεί να υπάρξει επαναστατική δράση. Μια παράξενη ηδονή ένιωθαν μ’ αυτά τα λόγια, λες και η επανάσταση ήταν καμιά γκόμενα που τους έστησε στο ραντεβού, αλλά –πού θα πάει- θα τους κάτσει. Ειδικά ο Άγης φούσκωνε μέσα του από ένα αίσθημα ακτιβιστικής πληρότητας αλλά και αρρωστημένης λαχτάρας για όσα έμελλε να συμβούν.

Δεν το πήρανε χαμπάρι πως στο τραπέζι του διπλανού μαγαζιού κάθισαν απρόσκλητες δυο γριές ζουρλοπαντιέρες. Αντάλλασσαν τα νέα της γειτονιάς, ποιος αρρώστησε, ποιος αποδήμησε. Λέγανε και για τα αρθριτικά τους, για τα παιδιά τους, τα σόγια τους. Κάποια στιγμή ανέφεραν και μια περίεργη ιστορία για τον Μπάμπη Π., όταν έκρυβε για μήνες στο υπόγειο του μαγαζιού έναν φυγάδα και άλλα τέτοια. Ξέφτια από κουβέντες που κανείς τρίτος δεν δίνει σημασία. Αραιά και πού ο Άγης έστηνε από συνήθειο αυτί και κρυφάκουγε χωρίς να το θέλει, σκόρπιες φράσεις χωρίς ειρμό, τσουκνογελώντας αυτάρεσκα.

Η μία, η μεγαλύτερη, έλεγε -με τα φρύδια σμιχτά- ιστορίες απ’ τα παλιά, σα να φοβόταν μην ξεχάσει καμιά λεπτομέρεια, για ένα μεγάλο φονικό που δεν χωράει ανθρώπου νους, τον μήνα των κερασιών, για ένα φονικό που κανείς μέχρι τώρα δεν το εξιχνίασε, κι αυτό κάθε τρεις και λίγο επαναλαμβάνεται, με άλλους κάθε φορά πρωταγωνιστές. Στον πόλεμο, λέει, που ήτανε μικρό παιδάκι και τα χωράφια μείνανε αθέριστα και η νύχτα έγινε μέρα και τα κεράσια κόκκινες σφαίρες που πλημμύρισαν τον τόπο, εκείνο το καλοκαίρι του ’44, και τα έντερα και το στομάχι της ήτανε λεπτά σαν τσιγαρόχαρτα από την αφαγία. Τέτοια παλαβά και άκρη δεν έβγαζε ο Άγης ούτε ο φίλος του. Μόνο δυο λέξεις επαναλάμβανε εμμονικά η γριά «φονικό, φονικό…»

Ο γιος της άλλης δεν δούλευε, τον πήρε από κάτω και τον τάιζε η μάνα του. Αυτόν και τα παιδιά του. «Δεν ξέρω από πότε έχει να δουλέψει. Το επίδομα κόπηκε, ούτε θυμάμαι από πότε. Η νύφη μου έφυγε για την Αυστραλία σε κάτι συγγενείς της, έτσι μας είπε, μας άφησε αμανάτι και τα παιδιά, τι χρωστάνε βέβαια κι αυτά να τα σέρνει μαζί της εκεί στα καγκουρό, πάνε σχολείο, έχουν φίλους, καλά παιδιά αλλά χωρίς μάνα και μ’ έναν πατέρα που όλο πίνει -πώς να μεγαλώσουν κι αυτά σωστά. Πολύ φοβάμαι πως κάποια μέρα θα ’χουμε κακά ξεμπερδέματα… Η μάνα τους στέλνει κάποια χρήματα από κει κάτω, αραιά και πού, αλλά τα τσεπώνει ο ανεπρόκοπος ο γιος μου. Τίποτα δεν έχει πάρει από μένα. Ίδιος και απαράλλαχτος ο πατέρας του, ο συχωρεμένος. Σαν τον κισσό κατάντησε πια. Έχει τυλιχτεί ολόγυρά μου και με ξεζουμίζει κανονικά. Ο κισσός μεγαλώνει, θεριεύει –του κάνω– αλλά η καρυδιά που πνίγεται κάτω απ’ τη φυλλωσιά του γρήγορα θα ξεραθεί. Και μετά να δούμε τι θα κάνεις, αχαΐρευτε! Η κυρά Φρόσω να ’ναι καλά· και τον συχωρεμένο γεροκόμησα, και τον γιο του και τα εγγόνια του ταΐζω. Τα ίδια κι αυτός. Πόσο θ’ αντέξω;»

»Προχτές απολύσανε τον Μιχάλη, τον κολλητό του ντε απ’ το σχολείο, τον μοναχογιό της Όλγας, την ξέρεις, κι αυτός γέλαγε και σπαρταρούσε απ’ τα χαχανητά. Κι ο Μιχάλης τον κοίταζε αμίλητος, με κατεβασμένα τα μούτρα. “Καλά να πάθεις, ρε μαλάκα, welcome to the club! Τώρα να δεις τι θα πει να μην μπορείς να κυκλοφορήσεις όξω. Με τι ασχολείστε, θα σε ρωτάνε; Καναπεδάτος θα λες. Μόνιμος υπάλληλος αορίστου χρόνου στον ΚΑ.ΝΑ.ΠΕ. Καθεδρικός Ναός Περιθωριακών. Και γαμώ τις επιχειρήσεις μάγκα μου. ΚΑ.ΝΑ.ΠΕ. Όλοι εκεί σε λίγο θα βρίσκονται. Αίτηση θα κάνουν για να τους πάρουνε πουλώντας ένα desperado υφάκι. Ξέρεις εσύ τώρα! ΚΑ.ΝΑ.ΠΕ. Σε λίγο καιρό, τη βλέπω τη δουλειά, ΚΑ.ΝΑ.ΠΕ., thenextbigthing του κόσμου. Για επανάλαβε! ΚΑ.ΝΑ.ΠΕ. Μπράβο, παλικάρι μου. Άλλη μια: ΚΑ.ΝΑ.ΠΕ. Έτσι μπράβο! Το ’μαθες τώρα το μάθημα σου. Να σου πω και το καλύτερο που άκουσα στην τηλεόραση; Κάπου, λέει, στην Αμερική η Αστυνομία συνέλαβε έναν συνάδελφό μας επειδή μια μέρα έβγαλε τον καναπέ του στον δρόμο κι άρχισε να κάνει έρωτα με τον καναπέ του, πάνω στον καναπέ του. Παντού οι μπάτσοι γουρούνια είναι, δικέ μου! Τι τα θες; Πρόσεχε λοιπόν από δω κι εμπρός, μην την πάθεις κι εσύ σαν το φιλαράκι μας. Άντε, παλιοκαναπέ”.

»Αυτά είχε να πει στο παλικάρι. Άπλωνα την μπουγάδα στο μπαλκόνι και τ’ άκουσα όλα μετο νι και με το σίγμα. Μην του δίνεις σημασία, Μιχάλη μου, είπα. Όλη μέρα σαν νεροφίδα πίνει. Δεν βλέπεις; Παρηγοριά στον άρρωστο. Αλλά τι να πω. Δεν φαντάζεσαι πόσο τον ντράπηκα τον άνθρωπο. Αρχιτέκτονας ο Μιχάλης, τον τελειώσανε έτσι ξαφνικά μια μέρα ύστερα από είκοσι πέντε χρόνια χωρίς καμιά προειδοποίηση.

Και συνέχισε να λέει τον πόνο της στην αμίλητη φιλενάδα της που κουνούσε ρυθμικά το κεφάλι με μάτια κλειστά, χέρια σταυρωμένα στο στήθος και όλο παραμιλούσε, παραμιλούσε με στόμα σφραγισμένο, σαν εγγαστρίμυθη, «το φονικό, το φονικό, το έγκλημα, το έγκλημα».

Κάπου αλλού θα ταξίδευε αυτή. Σαλεμένος νους. Ακούς εκεί, τα κεράσια που έγιναν, λέει, κόκκινες σφαίρες… Ε ρε, σφαίρες που της χρειάζονταν! Πυροβολημένη η γριά. Πυροβολημένη, σου λέω. Σίγουρα.

Ο ήλιος εν τω μεταξύ χάθηκε και μια γλυκιά δροσιά απλώθηκε στην πλατεία. Σιγά σιγά έβλεπες τον κόσμο να ξετρυπώνει από τα ανήλιαγα διαμερίσματά του, όπως τα μερμήγκια που βγαίνουν απ’ τις φωλιές τους.

Ο Άγης ήπιε μια γουλιά καφέ και αναστέναξε βαθιά. Ο Πάνος συμφώνησε μαζί του. Ο πρώτος μακάριζε τον εαυτό του που δεν είχε τέτοια προβλήματα. Ούτε γυναίκες ούτε παιδιά. Μπακούρι τιμημένο θα ’μενε. Καλή ιστορία, σκέφτηκε. Θα δοκίμαζε το βράδυ να γράψει κάτι σχετικό στο ιστολόγιό του. Αχ! κι αυτά τα κουνούπια! Μεγάλος μπελάς. Ο επίμονος μεταλλικός ήχος τους σφυροκοπούσε στο κεφάλι του. Κι άλλη επιδρομή. Αυτή τη φορά ορμήσανε ακάθεκτα στον σβέρκο του. Άι σιχτίρ, αναθεματισμένα, έκανε κι έριξε μια σφαλιάρα στην πλάτη του. Κανένα δεν σκότωσε.

Ο Πάνος έξυσε τον λαιμό του. Ένα κόκκινο σημάδι ήταν η ανάμνηση της επέλασης των φτερωτών επισκεπτών. Είχε χαλαρή διάθεση εκείνο το βράδυ. Εξήγησε στον φίλο του πως καιρό τώρα παρατηρεί τα κουνούπια. Είναι πολύ σοφά, σύντροφε, τα κουνούπια. Χτυπάνε ακαριαία, ρουφάνε το αίμα και το σκάνε, χωρίς να τα πιάνει κανείς. Αόρατοι μαχητές. Σκέψου, ο εχθρός είμαστε εμείς. Και τα κουνούπια οι μαχητές του αέρα που εφορμούν από ψηλά και χτυπούν μπαμ και κάτω το σύστημα. Τα έλεγε σοβαρά ο Πάνος και τα πίστευε ειλικρινά. Ανακάτεψε τον φραπέ του και ήπιε μια γερή ρουφηξιά. Έβγαλε το καλαμάκι και άρχισε να ρουφά τις τρίχες απ’ το χέρι του. Ήθελε, είπε, να δει πώς είναι να είσαι κουνούπι. Καλύτερα κουνούπι, λοιπόν! έκανε στον φίλο του.

Η ώρα πέρασε χωρίς να το καταλάβουν. Η ατμόσφαιρα έμοιαζε ηλεκτρισμένη, αν και κατακαλόκαιρο. Τα αυτιά τους πλημμύριζαν οι μελωδίες από την Αθανασία του Χατζιδάκι. Οι δύο φίλοι κοίταζαν τον βαθυκύανο ουρανό και ονειρεύονταν πως είναι κουνούπια και κάνουν πτήσεις στους μαύρους αιθέρες. Εκείνη τη στιγμή δυο καιροί πλακώθηκαν εκεί πάνω κι ένα καλοκαιρινό ψιλόβροχο άρχισε απρόσμενα να πέφτει στρέιτ θρου,και αυτοί καλωσόρισαν τον ουρανό που κόπιασε στη γη. Καλό σημάδι, σκέφτηκαν. Στ’ αλήθεια, πολύ καλό! Ο κόσμος εγκατάλειψε το πεζοδρόμιο και στριμώχτηκε άρον άρον στο εσωτερικό της «Εύφορης Κοιλάδας», ενώ αυτοί απόμειναν εξόριστοι κάτω από την τέντα. Οι ηλικιωμένες είχαν ήδη φύγει. Στα δάχτυλά τους έθρυβαν δυο κλωναράκια βασιλικό που τους άφησε η κυρία Φρόσω. Φαίνεστε καλά παιδιά, τους είπε, αλλά μια βροχούλα τι να μας κάνει βρε παιδιά; Δεν φτουράει να ξεπλύνει τις λάσπες κανενός. Ένας σεισμός μονάχα θα μας σώσει. Ένας σεισμός, επανέλαβε, με επιμονή τούτη τη φορά, η άλλη γριά. Ένας σεισμός ή έστω ένας τυφώνας να τα σαρώσει όλα, την αλαζονεία των μεγάλων και τις αυταπάτες των μικρών! είπε και κοίταξε κατά πάνω, κάνοντας τον σταυρό της με τα ροζιασμένα της δάχτυλα.

Κουνήθηκαν απ’ τη θέση τους. Ώρα είναι να-

Τα βουρκωμένα σύννεφα ξεθράσεψαν κι άλλο, κι αυτοί δεν ήθελαν με τίποτα να βρεθούν στην καρδιά μιας αστραπής. Γιατί το ήξεραν, το μπουρίνι χτυπά απρόσμενα στην καρδιά του καλοκαιριού, όταν δεν το περιμένεις. Ένιωσαν αποκαμωμένοι. Χασμουρήθηκαν και τεντώθηκαν. Κοιτάχτηκαν στα μάτια και συνεννοήθηκαν. Όλα καλά; ρώτησε τυπικά ο Πάνος. Όλα καλά θα πάνε, απάντησε βαριεστημένα ο Άγης με μάτια φωτιές από την κόπωση. Μες στις ριπές της βροχής, άφησαν βιαστικά τον τριμμένο βασιλικό στο τραπεζάκι της «Εύφορης Κοιλάδας» και την έκαναν στα γρήγορα να μην βραχούν. Μίλησαν πολύ σήμερα για επανάσταση. Αύριο πάλι, έχει ο Θεός…

… Μα για το φονικό δεν είπανε κουβέντα, τραγουδούσε εκείνη την ώρα ο Μητσιάς τους στίχους του Γκάτσου.

Πηγή: artinews.gr



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 17 Δεκεμβρίου 2018

Αλκιβιάδου και Αγορακρίτου γωνία

Δημήτρης Χριστόπουλος



Έχει το χρώμα των Πακιστανών η μοναξιά

και μετριέται πιάτο-πιάτο

μαζί με τα κομμάτια τους

στον πάτο του φωταγωγού.

[Κατερίνα Γώγου, Μοναξιά]

Στο ίδιο παγκάκι καθόταν από τότε που θυμάται τον εαυτό του. Στην αρχή μαζί με τη μητέρα του, έπειτα μόνος. Κανείς άλλος δεν πλησίαζε. Ένας άτυπος κώδικας που τον γνώριζαν σιωπηρά όλοι οι θαμώνες της πλατείας. Το παγκάκι τού ανήκε δικαιωματικά.

Ένα ξύλινο παγκάκι σε βαθύ σκουροπράσινο χρώμα. Το φρόντιζε προσωπικά λες κι ήταν το κρεβάτι του. Το σκούπιζε καθημερινά μ’ ένα βρεγμένο πανί, μετά το πέρναγε ένα χέρι με στεγνό, μη μείνει υγρασία και φουσκώσει το ξύλο. Ύστερα τοποθετούσε ένα τετράγωνο ύφασμα κι από πάνω ένα μαξιλάρι. Το περιεργαζόταν από κάθε πλευρά, λες και θα καβαλούσε μηχανή, κι έκανε μια γρήγορη γύρα. Σβινννννν!

Τον χειμώνα μάλιστα το έβαφε με βερνίκι για να προστατευτεί το ξύλο. Η τελετουργία επαναλαμβανόταν όλες τις μέρες, ακόμα και τις ακατάλληλες. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις προμηθευόταν τα αναγκαία: ομπρέλα, αδιάβροχο και κουβέρτα τον χειμώνα· παγωμένο νερό και καπέλο το καλοκαίρι.

Με τον καιρό έγινε το ιερό σύμβολο της πλατείας. Με το σπαθί του απέκτησε αυτό το δικαίωμα. Η μεγαλύτερη, μάλιστα, «επιβράβευση» ήρθε αργότερα όταν κάποιοι γείτονες μετονόμασαν την πλατεία προς «τιμήν» του. Πλατεία Αναπήρων! Όταν άκουγε τη λέξη, έσειε το κεφάλι και κουνούσε ακανόνιστα τα χέρια, τις στιγμές που το μυαλό του κράσαρε.

Αγόραζε πασατέμπο, ποπκόρν, κουλούρια, παγωτά. Τα ’τρωγε μόνος του, όταν δεν του έπεφταν από τα χέρια. Ακόμα και τα περιστέρια φοβόντουσαν και πέταγαν μακριά, αφήνοντας ενθύμιο τα φτερά τους. Τα παιδιά σκαρφάλωναν στις τσουλήθρες, τραμπαλίζονταν, έτρεχαν, έπαιζαν κρυφτό. Πάντα σε απόσταση ασφαλείας απ’ το παγκάκι. Απέφευγαν το ναρκοπέδιο και δεν πατούσαν στην απαγορευμένη περιοχή.

Μια μέρα, απ’ την πίσω πλευρά της εκκλησίας, μέσα απ’ τους θάμνους πρόβαλαν δειλά δυο σκιές με μάτια μαυρισμένα, που έσερναν ένα καρότσι με λογής λογής άχρηστα πράγματα. Δεκάδες μάτια τούς κάρφωσαν, έτοιμα να τους κατασπαράξουν.

Αίφνης, είδε τον εαυτό του -πέντε χρονών θα ’τανε- όταν η μητέρα του τον έφερε για πρώτη φορά στην πλατεία κι αυτός ντρεπόταν τ’ άλλα παιδιά. Τον φόβιζαν -μαμά, πάμε να φύγουμε!- πουθενά χώρος για να καθίσουν. Ένας ηλικιωμένος τούς κάλεσε τότε σ’ ένα σκουροπράσινο παγκάκι και τους πρόσφερε ποπκόρν.

Δεν το πολυσκέφτηκε. Τους έγνεψε να σιμώσουν. Τα κουλούρια μόλις βγήκαν απ’ τον φούρνο και μοσχομύριζαν, το ποπκόρν άχνιζε μέσα στο σακουλάκι. Τα νερά ήταν παγωμένα. Το τετράτροχο καρότσι του θα είχε πλέον συντροφιά. Εκεί, Αλκιβιάδου και Αγορακρίτου γωνία.

Πηγή: artinews.gr



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη 4 Δεκεμβρίου 2018

Ο κόσμος είναι κίτρινος

Δημήτρης Χριστόπουλος


Κάποτε ρώτησαν έναν εκ γενετής τυφλό, Ποιο είναι το χρώμα της εποχής μας; Κι αυτός χωρίς δισταγμό απάντησε, Το κίτρινο.

Εκείνο το κίτρινο που παίρνει η φωνή όταν φοβάται, όταν το σώμα πέφτει στο κενό, λίγο πριν από τον αμετάκλητο αποχρωματισμό του. Κίτρινο, όταν σφίγγεται ο βρόχος στον λαιμό. Κίτρινο, όταν βγαίνει η ψυχή. Το κίτρινο στους θαλάμους των νοσοκομείων, το κίτρινο στα νεκροτομεία που σωριάζονται οι πνιγμένοι του φαστ τρακ οδοστρωτήρα, το κίτρινο αστέρι των Εβραίων που Εβραίοι της Τελικής Λύσης γίναμε όλοι μας. Το χρώμα του θανάτου.

Δεν ξέρω τι είναι τελικά τα «Κίτρινα γιλέκα» και πού κατασκευάζονται –θαρρώ από κάποια φθηνά χέρια κάπου στην Άπω Ανατολή. "O κόσμος είναι κίτρινος" έγραψε ο GuyTaillefer του περιοδικού de Montréal.

Απόψε θα κοιμηθώ και θα ονειρευτώ πως φόρεσα κι εγώ ένα κίτρινο γιλέκο και βγήκα στον δρόμο. Πως είμαι ο ίδιος ένα φωσφορίζον κίτρινο γιλέκο και χώνομαι στην πάροδο της Μοναξιάς που σε λίγο θα γίνει μια πλατιά λεωφόρος γεμάτη από κίτρινα γιλέκα. Ένα ανθρωπομάνι με έξαψη στα πρόσωπα και με μιαν αλλόκοτη ορμή, που αφήνουν πίσω τους κρυφούς φόβους, τα ερείπια ενός κόσμου που βουλιάζει, τα αποκαΐδια μιας Ευρώπης που ψυχορραγεί.

Τελικά, παράξενο πλάσμα ο άνθρωπος· λυγίζει, πέφτει, ξανασηκώνεται, και σαν πρωινό τσιγάρο καίγεται κι ανάβει.

Πηγή: artinews.gr



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 19 Νοεμβρίου 2018

Τρύπια βάρκα

Δημήτρης Χριστόπουλος


Για το ψαράκι και πάλι. Άραγε επέζησε; Κι αν ναι, πόσο; Που κάποια στιγμή άψυχο κύλησε σε μια λεκάνη κι έπειτα κατέληξε στα πια βρώμικα νερά του Σαρωνικού. Που ο Μάριος Χάκκας το έβαλε στο βάθρο του λογοτεχνικού συμβόλου κι έπειτα και άλλοι πολλοί μίλησαν γι’ αυτό. Ξανά και ξανά.

Που ο Ταξιάρχης –Τρομάρας για τους φίλους του- αποφάσισε, Νοέμβρη μήνα με νοτιά αγριεμένο, να ρίξει δόλωμα μήπως ξεγελάσει τίποτα ψαράκια κασκαντέρ στα βράχια της Πειραϊκής. Και για μια στιγμή δίχως να το καταλάβει βρίσκεται ένα βήμα από την άκρη της θάλασσας που βρυχάται μανιασμένη. Τώρα που νιώθει τα κύματα να ραπίζουν το πρόσωπο, τα χέρια, τα πόδια του και εύχεται να ήτανε σουπιά που απλώνει το μελάνι της ή εκείνο το ψάρι με τα μεγάλα βελόνια που κανείς δεν πλησιάζει.

Στέκομαι παράμερα και τον παρατηρώ. Βάζει το χέρι στην τσέπη και πιάνει το τελευταίο του κέρμα γι’ αυτό το μήνα. Όπως κι ίδιος, ένα κέρμα στο χέρι του Θεού.

Τριάντα χρόνια χαμάλης, και τώρα στα εξήντα πέντε του δεν μπορεί να κουβαλήσει καλά καλά ούτε το σώμα του που κάθε μέρα βαραίνει όλο και πιο πολύ. Τρύπια βάρκα που μπάζει νερά. Τρύπια βάρκα, και τα ποντίκια λάκισαν. Καλύτερα λοιπόν, σκέφτεται, ψάρι ή τροφή για τα πλάσματα της θάλασσας. Μπλουμ! Τίποτα, θαρρείς και λέει σ’ ένα γλάρο που κρώζει πάνω απ’ το κεφάλι του. Τρομάρα μου -τρύπια βάρκα. Όπως και τότε που φοιτητή στο Χημικό τον σάπιζαν στο ξύλο για βδομάδες γιατί, λέει, μοίραζε μαζί με άλλους προκηρύξεις κάτω στο λιμάνι την ώρα που φεύγανε τα πλοία. Και πιο μετά, το καλοκαίρι του ’74 στην Κύπρο. Που από παντού σκάγανε βλήματα. Τα ρούχα κολλημένα στο σώμα. Γονάτισε. Φίλια πυρά, είπαν στο νοσοκομείο. Η σφαίρα μπήκε από τη μια μπάντα της κεφαλής και βγήκε από την άλλη. Τίποτα δεν πείραξε. Εξ ου και το παρανόμι. Μόνο τη μιλιά του έχασε.

Από Τρομάρας τρομαγμένος, μονολογεί και ζαρώνει, λες και έχει μαντέψει αυτό που οι άλλοι δεν βλέπουν, την ντροπή που ροκανίζει αργά και σταθερά τα τσακισμένα μυαλά, τα άνεργα χέρια, τους χιλιάδες σαν αυτόν που έχουν ήδη περάσει τη διαχωριστική γραμμή, ένας κόσμος που ολοένα συρρικνώνεται και σε λίγο θα χωρά ολάκερος σε μια βάρκα, μια τρύπια βάρκα που κάποια στιγμή θα την αφήσουν ακυβέρνητη στο πέλαγος. Σαν την πατρίδα του κι αυτή που σε ξένα χέρια ξεμακραίνει και ξεμακραίνει.

Και από τότε κάθε Νοέμβρη, το έχει συνήθειο, ένα μεγάλο κύκλο να διαγράφει από Κορυδαλλό ίσαμε την Πειραϊκή, μέχρι να καταλήξει στον Σταυρό και ψαράκια κασκαντέρ να πιάσει.

Το κέρμα αναπηδά και προσγειώνεται στην ανάστροφη της παλάμης του. Κλείνει κι ανοίγει δυο φορές τα μάτια του που τα ραντίζει του πελάγου η αλισάχνη. Η καρδιά του χτυπά δυνατά. Κουρδίζεται με τις ριπές του ανέμου. Διστάζει.

Νυχτώνει γρήγορα. Αποφασίζω να τον αφήσω στην ησυχία του. Black Friday σήμερα κι ο κόσμος σαν τα ποντίκια λακίζει.

Μια σκέψη μού τρυπά από ώρα το μυαλό. Για το ψαράκι και πάλι. Άραγε επέζησε; Κι αν ναι, πόσο; Που κάποια στιγμή άψυχο κύλησε σε κάποια λεκάνη κι έπειτα κατέληξε στα πια βρώμικα νερά του Σαρωνικού. Που ο Μάριος Χάκκας το έβαλε στο βάθρο του λογοτεχνικού συμβόλου κι έπειτα και άλλοι πολλοί μίλησαν γι’ αυτό. Ξανά και ξανά. Black Friday -για λίγο ακόμα.

Για τις τρύπιες βάρκες μιλώ.

Πηγή: artinews.gr



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 15 Οκτωβρίου 2018

Βόρεια Μακεδονία: Χάνονται γιατί ρεμβάζουν

Στέλιος Ελληνιάδης


«Η συμφωνία των Πρεσπών οριστικοποιεί τα όρια των διαφορετικών παρελθόντων της περιοχής, γι’ αυτό κλείνει οριστικά για το μέλλον τις αναβιώσεις αλυτρωτισμών άλλων εποχών» υποστήριξε η ιστορικός και βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Σία Αναγνωστοπούλου και «Πρώτο βήμα για την πολιτική ήττα του εθνολαϊκισμού – Η περιθωριοποίηση των ακροδεξιών εθνικιστικών δυνάμεων και η μείωση της επιρροής τους θα είναι ένα τεράστιο βήμα και για τους δύο λαούς» έγραψε ο Άγγελος Τσέκερης στο πολυσέλιδο αφιέρωμα της κυριακάτικης «Αυγής» για το δημοψήφισμα στη γειτονική μας χώρα.

«Είναι φανερό ότι οι Σκοπιανοί θέλουν να γυρίσουν σελίδα: Το ακούς περιδιαβαίνοντας και κουβεντιάζοντας, το «μυρίζεσαι» στην ατμόσφαιρα, το νιώθεις από την εξαφάνιση των «κατά» στη Συμφωνία των Πρεσπών, από το φιάσκο της τελευταίας συγκέντρωσης της αντιπολίτευσης, όπου οι δημοσιογράφοι ήταν περισσότεροι από τους διαδηλωτές» διαμηνύει από τα Σκόπια, στην «ΕφΣυν», με τίτλο «Να μπούμε στην Ευρώπη να ζήσουμε σαν άνθρωποι», ο Νικόλας Ζηργάνος, παραμονή του δημοψηφίσματος.

«Η διαμάχη για το όνομα κατέστη η πρώτη ύλη για τη συγκρότηση της νέας εθνικοφροσύνης, […], έγινε η μαγιά για την εσωστρέφεια, τη θυματοποίηση και τελικά τον γκροτέσκο εθνικισμό. Κοινώς, θρέψαμε αυτό που υποτίθεται ότι μας απειλεί. Η Συμφωνία των Πρεσπών αποσταθεροποιεί αυτά τα μπλοκ και στις δύο χώρες. Η παρέλαση υψηλών αξιωματούχων από τα Σκόπια στην προσπάθεια να πείσουν την κοινή γνώμη για τα οφέλη της συμφωνίας έφερε μάλλον αποτελέσματα καθώς η πολιτική κουλτούρα στη χώρα αυτή είναι πειθήνια ως και υποτακτική. Αυτό φυσικά συμβαίνει στις περισσότερες χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ, αλλά εδώ νομίζω περισσότερο καθώς ήδη από τον καιρό της Γιουγκοσλαβίας, η Σοσιαλιστική Μακεδονία ήταν ένας μάλλον καλόβολος εταίρος των υπολοίπων. Αντιλαμβανόμαστε πως αν στην Αθήνα, σε περίπτωση δημοψηφίσματος εδώ, περνούσαν όσοι διεθνείς παράγοντες πέρασαν από τα Σκόπια για να πείσουν τους Έλληνες να ψηφίσουν τη συμφωνία, θα είχαν δουλέψει περισσότερο –ακουσίως βέβαια- για το ‘‘όχι’’ αντί για το ‘’ναι’’.» αποφαίνεται, στην ίδια εφημερίδα, ο Δημήτρης Χριστόπουλος, πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Μα ούτε μια πισινή δεν κράτησαν; Από πού άντλησαν αυτή την 100% σιγουριά με δεδομένο ότι συχνά τα φαινόμενα απατούν;

Σημειωτέον ότι κανένας υπουργός και βουλευτής, από όλο το πολιτικό φάσμα, δεν αποκαλεί τους γείτονες μας Μακεδόνες ή έστω Βορειομακεδόνες. Όπως και οι δημοσιογράφοι και συγγραφείς όλων των σχετικών άρθρων στις εφημερίδες, φιλοκυβερνητικές και αντιπολιτευόμενες, που υποστηρίζουν τη συμφωνία για τη «Βόρεια Μακεδονία»! Αποδέχονται το όνομα, αλλά δεν τολμούν να τους προσφωνήσουν Μακεδόνες! Και τότε τι είναι οι κάτοικοι της γειτονικής μας χώρας; Παραμένουν Σκοπιανοί;

Προ-κατ πραγματικότητα


Η πανωλεθρία του Ξέρξη στη Σαλαμίνα μέσα από την οπτική των Περσών, από το αριστούργημα του Αισχύλου «Πέρσες» σε μετάφραση και σκηνοθεσία του Γιάγκου Ανδρεάδη, στο θέατρο Ροές… (φωτό Στ. Ελληνιάδης)

Είναι φανερό ότι οι πολιτικές ηγεσίες είναι ξεκομμένες από την κοινωνία και ξεκομμένες από την πραγματικότητα. Προσαρμόζουν και ερμηνεύουν την πραγματικότητα με βάση τις πολιτικές τους ανάγκες, συμβατές –εντελώς συμπτωματικά- με τις «οδηγίες» των «μεγάλων δυνάμεων». Κι αυτό δεν αφορά μόνο την εσωτερική κατάσταση της χώρας, αλλά και την εξωτερική πολιτική. Τελευταία απόδειξη αυτής της διαπίστωσης είναι η αντίληψη που είχαν οι υποστηρικτές της Συμφωνίας των Πρεσπών μέχρι την περασμένη Κυριακή το βράδυ για τη βούληση των λαών της γειτονικής μας «Βόρειας Μακεδονίας», πριν προσγειωθούν απότομα και άτσαλα. Και όχι μόνο οι υπουργοί της κυβέρνησης. Όλο το πλέγμα, βουλευτές, στελέχη, δημοσιογράφοι, πανεπιστημιακοί και λοιποί «φίλα προσκείμενοι».

Μέχρι να βγουν τα αποτελέσματα στα Σκόπια, πανηγύριζαν προκαταβολικά για το ΝΑΙ στο δημοψήφισμα. Αυτό ήθελαν οι Αμερικάνοι, αυτό ήθελαν οι Γερμανοί, αυτό ήθελαν οι Γάλλοι, κατά συνέπεια αυτό ήθελε κι ο ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό ήθελαν και οι άλλοι, της αντιπολίτευσης, που μασάνε τα λόγια τους.

Και τι δεν κάνανε οι σύμμαχοι για να βγει το ΝΑΙ. Ήταν εντυπωσιακή η επέμβαση τους για να επηρεαστούν οι ψηφοφόροι. Πρόεδροι (ο Μακρόν έστειλε βιντεοσκοπημένο μήνυμα!), πρωθυπουργοί (με πρώτη τη Μέρκελ), γενικοί γραμματείς (του ΝΑΤΟ βεβαίως), στρατηγοί, τραπεζίτες, καθηγητές, ρεπόρτερ, παρέλασαν απ’ αυτή τη μικρή υπό διαμόρφωση ακόμα χώρα, προβάλλοντας το μακεδονικό της ψευδώνυμο στην Ευρώπη, τα Βαλκάνια και τον κόσμο, υποσχόμενοι στο λαό της πλούτη, ειρήνη και ευημερία, αλλά και συμφορές εάν δεν ψηφίσει ΝΑΙ. Σ’ αυτό επένδυσαν και ο πρωθυπουργός, η κυβέρνηση και το άβουλο κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ, αφού είχαν αναλάβει εργολαβικά να διευκολύνουν και να επιταχύνουν την ένταξη της FYROM στο ΝΑΤΟ. Και με όλο αυτό τον ορυμαγδό, τις δελεαστικές υποσχέσεις και τις απειλές, και σύμμαχο τον πρωθυπουργό Ζάεφ και την κυβέρνησή του, πίστεψαν, αγνοώντας για άλλη μια φορά την κοινωνία, ότι το αποτέλεσμα θα λύσει τα χέρια τους και θα τους προσφέρει το άλλοθι που καλλιεργούν από τότε που αποδέχτηκαν να ονομαστεί το κράτος Μακεδονία (το «βόρεια» κανένας ξένος ή ντόπιος δεν το χρησιμοποιεί, ούτε καν ο Ζάεφ που το υπέγραψε!) και η γλώσσα του μακεδονική!

Βόρειοι και Νότιοι


Το θέατρο του Θορικού, το αρχαιότερο στον ελλαδικό χώρο, στο Λαύριο, κατασκευάστηκε στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ. Στο βάθος, η Μακρόνησος γνωστή σαν τόπος εξορίας και βασανιστηρίων. Σύμβολα ενός ανώτερου και ενός κατώτερου πολιτισμού… (φωτό Στ. Ελληνιάδης) 

Με πολυσέλιδα αφιερώματα, εμφανίζονταν σίγουροι ότι θα βγει το ΝΑΙ. Πράγματι, βγήκε το ΝΑΙ, αλλά με τη διαφορά ότι το 10% των ψηφισάντων έριξε «όχι» και το 65% των ψηφοφόρων απείχε, όχι επειδή θεωρούσε το ζήτημα ασήμαντο, μετά από τόσο ντόρο, αλλά γιατί εξέφρασε με τον πιο έντονο και κατηγορηματικό τρόπο την αντίθεσή του στα μαγειρέματα, τις επεμβάσεις, τα καλοπιάσματα και τον εκβιασμό της βούλησής του. Είναι γνωστό πια στην Ευρώπη ότι η μεγάλη αποχή είναι καθαρά πολιτική πράξη. Η μετάφραση του αποτελέσματος είναι «να πάτε να … κι εσείς και το ΝΑΤΟ σας»!

Και στις δύο πλευρές, Ελλάδα και «Βόρεια Μακεδονία», πολιτικοί αδιάφοροι για τη λαϊκή βούληση και ετερόφωτοι δεν μπόρεσαν επί 30 σχεδόν χρόνια να επιλύσουν ομαλά τις διαφορές και να καταλήξουν σε μια κοινά αποδεκτή λύση με σοβαρή, επίμονη και συμφιλιωτική δημοκρατική δουλειά μέσα και ανάμεσα στις δύο χώρες. Με αποτέλεσμα να άγονται και να φέρονται οι ιθύνοντες από τους Αμερικάνους και τους Ευρωπαίους σαν τηλεκατευθυνόμενα εργαλεία. Συμφώνησαν έτσι για ένα όνομα που ούτε οι «Βόρειοι» ούτε οι «Νότιοι», στην πλειονότητά τους, δεν το θέλουν και δεν το αναγνωρίζουν!

Φυσικό είναι αυτή η αρρωστημένη κατάσταση να μην επιλύεται με αποφάσεις δοτές από ξένους όσο κι αν οι πολιτικοί αυθαίρετα υποστηρίζουν ότι συμφωνούν οι λαοί. Πολύ γρήγορα αποδεικνύεται πόσο δίκιο έχουν αυτοί που από την πρώτη στιγμή της «συμφωνίας» τόνισαν ότι ο διχασμός μέσα στις κοινωνίες θα ενταθεί και οι αντιθέσεις ανάμεσα στους λαούς των δύο χωρών θα εξαρθούν, σε αντίθεση με τις δημαγωγικές και αβάσιμες θριαμβολογίες όσων διαλάλησαν ότι η «συμφωνία» επιλύει τα προβλήματα και μια νέα περίοδος στις σχέσεις με τους γείτονες αρχίζει. Ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει. Όχι μόνο οι λαοί αντιδρούν, όχι μόνο οι αντιθέσεις αναδύονται στην επιφάνεια οξύτερες από ποτέ, αλλά τροφοδοτούνται -από την πολιτική των στημένων συμφωνιών που αγνοούν τις κοινωνίες- τα πιο ακραία, τα πιο εθνικιστικά, τα πιο ρατσιστικά ένστικτα και ενδυναμώνουν τα πιο χυδαία και φασιστικά στοιχεία και από τις δύο πλευρές των συνόρων βρίσκοντας ώριμο έδαφος για να καπηλευτούν τις κοινωνικές αντιδράσεις και αντιρρήσεις και να διασπείρουν τις δηλητηριώδεις αναθυμιάσεις τους. Οι στημένες αποφάσεις ερήμην των λαών είναι αυτές που ποτίζουν και συντηρούν τους ακροδεξιούς, αλλά οι στημένοι πολιτικοί σε άλλη πραγματικότητα ρεμβάζουν.

Πηγή: e-dromos.gr



Στέλιος Ελληνιάδης: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 21 Ιουλίου 2018

Το στρώμα

Δημήτρης Χριστόπουλος


Πάρτε ό,τι θέλετε. Να, ανοίξτε εδώ –τους είπε– σ’ αυτό το συρτάρι έχω κάτι ψιλά.

Σκάσε, γέρο. Άχνα μην βγάλεις, τον απείλησε με τη γροθιά υψωμένη ο ψηλός, με πρόσωπο που έφερνε σε γαριασμένο καθρέφτη.

Ο άλλος, ο κοντός -με τη γρυπή, οστεώδη μύτη- με επιδέξιες κινήσεις και σβέλτα πόδια, έκανε άνω κάτω όλο το σπίτι.

Κατακαλόκαιρο και όλοι λείπανε. Μόνο τα τζιτζίκια τραγουδούσαν φορτικά ολημερίς. Ο γέρος κοιμόταν. Χαμπάρι δεν πήρε τους επισκέπτες.

Τα άλλα πού τα ’χεις κρυμμένα; Λέγε γρήγορα! επέμενε ο ψηλός όση ώρα τον έδενε πισθάγκωνα πάνω στην καρέκλα.

Τα βιβλία του γιου μου και τα μαχαιροπίρουνα. Αυτά είναι όλο μου το βιος.

Όχι αστεία μαζί μας, ακούς; είπε με ύφος που δεν σήκωνε αντιρρήσεις ο ψηλός.

Αυτά εδώ πού είναι; ούρλιαζε ο κοντός, με χέρια που τρέμανε από ανυπομονησία, και σάλια που εκτοξεύονταν από το στόμα.

Κάτι παλιές φωτογραφίες, δικαιολογήθηκε ο γέρος. Ο γιος μου και η συχωρεμένη η γυναίκα μου.

Μια βλαστήμια ακούστηκε και τζάμια που θρυμματίζονταν στο μωσαϊκό της κουζίνας.

Του έτριψε τις φωτογραφίες στο πρόσωπο. Οι σταυροί που φοράνε πιάνουν καλά λεφτά. Κάπου θα τα ’χεις κρυμμένα. Φέρ’ τα! τον διέταξε ο ψηλός και του ’σφιξε κι άλλο τα χέρια.

Πονάω! παραπονέθηκε ο ηλικιωμένος, πονάω πολύ, κι ένα ποταμάκι κυλούσε αθόρυβα κάτω από την καρέκλα.

Μίλα, ειδάλλως θα σου ξεριζώσω το χρυσό σου το δόντι.

Στο στρώμα θα είναι, φώναξε ο ψηλός, και χάρηκε με την ανακάλυψή του. Θα κάνουμε γερή κονόμα σήμερα, κι έτριψε τα χέρια του γεμάτος ικανοποίηση.

Ο γέρος χαμήλωσε το κεφάλι, έκλεισε τα μάτια, ανάσα δεν έπαιρνε.

Ο κοντός πέταξε τα σεντόνια, έπιασε τη φαλτσέτα και βάλθηκε να ξεκοιλιάσει το λερό στρώμα. Έβαλε όλη του τη δύναμη, ξανά και ξανά. Μούγκριζε, ίδρωνε, βλαστήμαγε θεούς και δαίμονες.

Όλα καλά; ρώτησε ο ψηλός που φύλαγε τον γέρο στην κουζίνα.

Εδώ μέσα είναι, άκου πώς κουδουνίζουν! Θα ’χει και λίρες, τις μυρίζω εγώ!

Ο γέρος ακίνητος. Τσιμουδιά. Είχε μια αλλόκοτη θλίψη τώρα το πρόσωπό του, λες και το μαχαίρι μπηγόταν στο δικό του το κορμί. Σήκωσε τα μάτια.

Μην παιδεύεστε. Λύστε με, και αν πεινάτε, κάντε μου παρέα. Μόνο αφήστε ήσυχη τη Μαρία. Μην την ταλαιπωρείτε άλλο. Με χρειάζεται.

Πού τα πουλάς αυτά, ακούστηκε αυστηρή η φωνή του ψηλού που άρχισε να χάνει την υπομονή του. Ποια γυναίκα σου ρε;

Στην πόρτα φάνηκε ο κοντός, καταπονημένος, με χέρια κατακόκκινα. Το μαχαίρωσα, είπε θριαμβευτικά, αλλά αυτό δεν ανοίγει. Βαρύ σαν πέτρα. Σίδερο θα ’χει από μέσα. Σίγουρα.

Χρηματοκιβώτιο θα ’χει κρύψει ο γέρος, συμπλήρωσε ο ψηλός, που στο μεταξύ είχε έρθει κι αυτός στην κρεβατοκάμαρα. Πάω στοίχημα πως μέσα βρίσκεται ολόκληρος θησαυρός. Και φούσκωνε το στήθος του.

Με δυσκολία το σηκώσανε στα χέρια τους. Και τότε ακούστηκε κάτι σαν λυγμός γυναίκας που γεννά. Το αφήσανε πάνω στο κρεβάτι. Σε λίγο, μια κραυγή λύτρωσης και ηδονής. Αμίλητος κοίταζε ο ένας τον άλλον σαν να μην πίστευαν στ’ αυτιά τους. Συνεννοήθηκαν με τα μάτια. Αποφάσισαν να προχωρήσουν.

Ο γέρος, είπε ο ψηλός, είναι που σκούζει σαν γατί γιατί του κλέβουνε τα μικρά. Γύρισε στην κουζίνα και του ’χωσε μια πετσέτα στο στόμα που έσταζε αίμα.

Σε λίγο δυο άντρες κουβάλαγαν καταμεσής του έρημου δρόμου ένα βαρύ –από τον χρόνο των σωμάτων- στρώμα. Απόκαμαν και το παράτησαν καταγής.

Πηγή: artinews.gr



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 30 Μαΐου 2018

Η τελευταία απελπισία

Δημήτρης Χριστόπουλος


Χρόνια παλεύοντας με τη μοναξιά του ο Κυρ Θεόφιλος. Στο αφάλι του μεσημεριού θα τον εύρεις μαρμαρωμένο σ’ ένα στενό μπαλκόνι ισογείου στη Δραπετσώνα. Σ’ ένα βαρέλι κρασί τις μέρες του να πνίγει, και το κορμί του όλο μια θύμηση να θαλασσοδέρνεται στ’ ανοιχτά του Μαρμαρά. Λέξεις σπασμένες μασουλά με τη μασέλα του. Για τη ζωή του που κατάντησε μια αβάσταχτη εκκρεμότητα στα γκρεμισμένα τείχη. Και οι ανυποψίαστοι γείτονες τι θλιβερά που ομιλούν πλησίον του.

Τον χρόνο μετρά, ανοίγει τα κατάστιχα και στοχάζεται: Παλαιολόγους, Νικηταράδες, Βελουχιώτηδες, Καραολήδες, Μπελογιάννηδες, Λαμπράκηδες... Το αίμα μελετά. Πάνω στα δώθε ή εκείθε του Αιγαίου χώματα. Βαρύς ο καημός στους ώμους του, δίχως αποχρώντα οχυρώματα, να τον βαστάξει. Βράχος αυτός -τα κύματα δαμάζει.

Κι έτσι καθώς τον βλέπω στου χρόνου τα χάσματα τράκα να κάνει ένα τσιγάρο απ’ τους περαστικούς, μου φαίνεται ο τελευταίος των Γραικών. Που αντικρίζοντας στου Βοσπόρου τα νερά, τον εξάδελφο βασιλέα, τη ζωή του σε κίνδυνο να βάζει, σώμα με σώμα πολεμώντας, έκραξε μετά κλαυθμού μεγαλοφώνως: καλύτερα να πεθάνω παρά να ζήσω. Ως απλός ανώνυμος στρατιώτης ο εξάδελφος. Κείμενος μεταξύ μυρίων άλλων νεκρών.

Και ο Κυρ Θεόφιλος, ξέμπαρκος πια τον 21ο αιώνα, ντυμένος τα πετσιά του, διά της μνήμης τελεί εισέτι Γραικός. Ένας μικροαστός συνταξιούχος που μας κοιτάζει απορημένος από κάποιο μπαλκόνι ενός ισογείου στη Δραπετσώνα. «Καλύτερα να πεθάνω παρά να ζήσω».

Ξημερώνει Ιούνιος θεριστής.


Πηγή: artinews.gr



Δημήτρης Χριστόπουλος: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »