Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά ημερομηνία για το ερώτημα SaneJoker. Ταξινόμηση κατά συνάφεια Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά ημερομηνία για το ερώτημα SaneJoker. Ταξινόμηση κατά συνάφεια Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 3 Απριλίου 2025

Όσοι φοβούνται τη μοναξιά



“Το να μπορείς να αντέχεις τη μοναξιά και, επιπλέον, να την απολαμβάνεις, είναι μεγάλο προσόν.”
Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω
“Η μοναξιά είναι ανεξαρτησία.”
Έρμαν Έσσε
~~~~~~~~
Αγαπώ τη νύχτα. Ειδικά μετά τα μεσάνυχτα, όταν όλοι κοιμούνται κι ακούγεται μόνο ο άνεμος. Το μυαλό καθαρίζει τότε, η μοναξιά σου ομορφαίνει, γίνεται πιο οικεία. Ίσως γιατί μένεις μόνος σου, χωρίς να χρειάζεται ν’ απομονώνεσαι.
~~
Υπάρχουν άνθρωποι μονάχοι κι άνθρωποι μοναχικοί.
Οι πρώτοι δυστυχούν. Θα ήθελαν να έχουν κάποιον να μιλήσουν, ν’ αγκαλιάσουν, να δοθούν, αλλά -για διάφορους λόγους- δεν έχουν κανέναν. Τους βλέπω να κάθονται στο καφέ και ν’ αποζητούν λίγη προσοχή. Αλλά την ίδια στιγμή δεν τολμούν να πλησιάσουν κάποιον. Μένουν κλεισμένοι στη μοναξιά που απεχθάνονται.
Οι μοναχικοί είναι διαφορετικοί. Απολαμβάνουν τον εαυτό τους και την ησυχία. Σε δέχονται φιλικά στον προσωπικό τους χώρο, αλλά ξεφυσούν ανακουφισμένοι όταν απομακρύνεσαι.
Για να μπορείς ν’ απολαύσεις τη μοναξιά πρέπει ν’ αντέχεις τον εαυτό σου. Και για να πλησιάσεις τον εαυτό σου πρέπει να μάθεις ν’ απολαμβάνεις τη μοναξιά.
~~
Η μοναξιά είναι απαραίτητη προϋπόθεση κάθε μύθου όπου αναφέρεται ένας σοφός άνθρωπος.
Ο Ναζωραίος, λέει η ανθρώπινη μυθολογία, εξαφανίστηκε για δέκα χρόνια, ίσως και περισσότερα, απ’ τον κόσμο, πριν εμφανιστεί στην Παλαιστίνη για να διδάξει το (τόσο ουτοπικό) “αγάπα τον πλησίον σου ως σευατόν”.
Κάποιοι λένε ότι ταξίδεψε στον Ελλαδικό χώρο κι ήρθε σε επαφή με τις στωικές και τις νεοπλατωνικές θεωρίες. Κάποιοι άλλοι λένε ότι έφτασε ως την Ινδία.
Πιο πιθανό μου φαίνεται να πήγε κάπου στη χερσόνησο του Σινά και να ‘μεινε μόνος, κοιτώντας τα ηλιοβασιλέματα πάνω απ’ την έρημο.
Ύστερα να χώθηκε σε μια σπηλιά και να ‘γραψε τις σκέψεις του στην άμμο. Και δεν έγραψε τίποτα άλλο.
~~
Η μοναξιά σε βοηθάει. Όχι να σώσεις τον κόσμο, αυτό λίγοι το επιχειρούν, και συνήθως τους δολοφονούν. Σε βοηθάει να καταλάβεις τι συμβαίνει.
Κάθε άνθρωπος θα έπρεπε να επιχειρήσει να ζήσει για λίγο, για ένα μήνα έστω, μόνος. Ένα μήνα χωρίς να μιλήσει σε άνθρωπο, χωρίς να δει τηλεόραση, χωρίς ίντερνετ ή εφημερίδες. Ίσως και χωρίς βιβλία.
Να ξυπνάει το πρωί και να μην έχει τίποτα να κάνει, τίποτα ν’ ακούσει.
Δεν είναι εύκολο. Κάποια στιγμή, συνήθως μετά από δυο-τρεις μέρες, αρχίζεις να νιώθεις βαρύς. Είναι όλα αυτά που πρέπει να είσαι, που πλέον σε βαραίνουν, αφού δεν υπάρχει κανείς να σου πει πώς-ποιος πρέπει να είσαι.
Κι αν κανείς δεν σου λέει πώς-ποιος είσαι, πρέπει να βρεις πώς-ποιος στ’ αλήθεια είσαι.
Όλοι βλέπουμε τον εαυτό μας στα μάτια των άλλων, εκείνοι μας σχηματίζουν. Παίζουμε ρόλους, γινόμαστε ο ρόλος μας, είτε επαγγελματικός είτε κοινωνικός είτε οικογενειακός είτε ερωτικός είτε…
Μα όταν καλύψεις τον καθρέφτη με το ύφασμα της μοναξιάς τότε πρέπει να θυμηθείς πώς είναι το πρόσωπο σου, πρέπει να επινοήσεις το πρόσωπο σου, πρέπει να επινοήσεις έναν εαυτό.
Στον κόσμο ήσουν γονιός ή παιδί ή εραστής, ήσουν το επάγγελμα σου, ήσουν η τέχνη σου, ήσουν η μουσική που σ’ αρέσει ν’ ακούς. Στη μοναξιά δεν υπάρχει τίποτα που να σε καθορίζει. Ο εαυτός γίνεται ένα υγρό και πρέπει να βρεις το δοχείο που θα του δώσει σχήμα.
Μέσα στην κοινωνία είναι οι άλλοι που απαντάνε στην ερώτηση σου: “Ποιος είμαι;” Εκείνοι θα σου δείξουν ποιος είσαι.
Στη μοναξιά δεν υπάρχει κανείς να σε ορίσει. Πρέπει ν’ απαντήσεις μόνος σου. “Ποιος είμαι;”
Πρώτα διαγράφεις τα εύκολα. Δεν είσαι το επάγγελμα που κάνεις. Δεν είσαι η θρησκεία που σου δόθηκε εκ γενετής ούτε η εθνικότητα σου. Δεν είσαι σύζυγος ή γονιός. Τίποτα απ’ αυτά δεν ισχύουν όταν είσαι μόνος.
Το όνομα σου, το ζώδιο σου, οι σεξουαλικές σου προτιμήσεις. Ακόμα και τα φαγητά που σου αρέσουν. Αν είχες γεννηθεί στην Ασία θα σου άρεσαν διαφορετικά φαγητά, ίσως να έτρωγες και τηγανιτά έντομα.
Ποιος είσαι, αν δεν υπάρχει άλλος να σε καθορίσει;
Μια τέτοια εμπειρία, της εθελούσιας απομόνωσης, σε βοηθάει να καταλάβεις τι δεν είσαι.
Αν το κάνεις για έναν μήνα, όπως το έκανα κι εγώ, περνάς δίπλα απ’ την τρέλα για να φτάσεις πιο κοντά στον “δρόμο σου”. Αν το κάνεις για δέκα χρόνια πού μπορείς να φτάσεις;
Πόσοι άνθρωποι μπορούν ν’ αντέξουν δέκα χρόνια μοναχικής ζωής; Και -κυρίως- πόσοι μπορούν να ζήσουν έτσι, μόνοι, και μετά να επιστρέψουν στην πραγματικότητα;
Θέλει να ‘χεις ταλέντο στην αυτογνωσία.
~~
Να φοβάστε τους ανθρώπους που δεν αντέχουν να μείνουν μόνοι. Γιατί υπάρχει κάτι που τους ενοχλεί στον εαυτό τους.
Δεν είναι κακό να είσαι μοναχικός, όποτε θες.
Ν’ ακούς τους αστικούς γρύλους και να κοιτάς το φεγγάρι. Για λίγο, πριν πας να κοιμηθείς και χάσεις τελείως τον “εαυτό” σου. Γιατί όταν κοιμόμαστε κι όταν ονειρευόμαστε δεν είμαστε αυτοί που νομίζουμε-που πρέπει να είμαστε.
Γινόμαστε κάτι άλλο.
~~
Κοιτάω την Πέρλα, τον σκύλο, που χώνει τη μουσούδα της ανάμεσα στα κάγκελα του μπαλκονιού, κοιτώντας για περαστικούς -σκύλους ή ανθρώπους. Έπειτα ξαπλώνει στο πάτωμα κι αποκοιμιέται.
Ένας γρύλος φωνάζει τη φωνή του. Και κάποιος άνθρωπος κάθεται στο μπαλκόνι και γράφει, ασυνάρτητες σκέψεις.
Είναι αλήθεια ότι έμαθα πολλά απ’ τη μοναξιά μου. Αλλά πάντα χώνω τη μουσούδα μου ανάμεσα στα κάγκελα, για να παρατηρήσω τους περαστικούς -ανθρώπους και σκύλους.



Πηγή: sanejoker



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 21 Μαρτίου 2025

Ό,τι αγάπησες, κανείς δεν μπορεί να σου το πάρει.



Σήμερα ήταν μια δύσκολη μέρα στη χώρα των μη-προνομιούχων ανθρώπων. Ήταν Δευτέρα.
Κάθε Δευτέρα έχει χρώμα καφετί σκούρο. Σίγουρα δεν είναι μπλε οι Δευτέρες, το μπλε είναι όμορφο, μπλε είναι οι φάλαινες.
Απ’ το πρωί της καφέ Δευτέρας διαρκές τρέξιμο μέσα στη ζέστη, ανακατωσούρα και άγχος. καλύτερα να είχα μείνει στο κρεβάτι. Αλλά δεν επιτρέπεται, είναι Δευτέρα. Αλλά το βράδυ έπεσα σ’ ένα βίντεο που έκανε τη Δευτέρα λιγάκι τιρκουάζ.
Είδα έναν παλιό φίλο απ’ τη Νάξο να παρουσιάζει αυτό που αγαπάει να κάνει: Να συλλέγει και να φτιάχνει παλιές μοτοσικλέτες.
Τον κοιτούσα να μιλάει για τις αντίκες μηχανές, κι ενώ δεν ξέρω τίποτα από μηχανοκίνητα, χαμογελούσε, ένιωθα όμορφα.
Γιατί; Επειδή είναι ένας άνθρωπος που αγαπάει αυτό που κάνει, χαϊδεύει τις σέλες, μιλάει για τις πατίνες, λέει: «Μου αρέσει η φθορά.» Εξηγεί πότε φτιάχτηκε κάθε μοντέλο, ποιος το οδηγούσε, περνάει όμορφα με αυτό που κάνει και μας το δείχνει.
Κατάλαβα γιατί χαμογελούσα.
Πέρα απ’ αυτά που κάνουμε για να επιβιώσουμε πρέπει να κρατάμε κάποια πράγματα που μας κάνουν χαρούμενους.
Όχι παθητικά χαρούμενους, σαν να βλέπουμε μια ταινία στο Netflix. Πρέπει να δημιουργούμε. Είτε είναι τέχνη, μαγειρική, μηχανές, αθλητισμός, οριγκάμι, καταδύσεις, πρέπει να είμαστε ενεργητικοί στην ευτυχία μας.
Δεν το κάνουμε για να βγάλουμε χρήματα ή για να γίνουμε διάσημοι ifluencer. Το κάνουμε γιατί θέλουμε να αγαπάμε κάτι απ’ όσα κάνουμε.
Κοιτάζω το βίντεο. Με τον Κωστή κάναμε πρόβες σ’ εκείνη την αποθήκη, προτού γίνει μουσείο αλλοπρόσαλλων μηχανών, παλιά, είκοσι χρόνια πριν. Είχαμε τη δουλειά μας, αλλά είχαμε και τη μουσική.
Κάναμε πρόβες ένα μήνα, για να παίξουμε σ’ ένα καφενέ στην Απείρανθο, οι δυο μας, κιθάρες, φωνές και νταούλια. Μας είπαν να παίξουμε για δυο ώρες. Ξεκινήσαμε στις δέκα και παίζαμε ως τις πέντε το πρωί, όταν άρχιζε να χαράζει κι οι πελάτες είχαν φύγει.
Κάποιος Απεραθίτης γέρος που καθόταν στην μπάρα και μας άκουγε είχε πει: «Ήντα αργάτες είν’ αυτοί!»
Περάσανε όλοι ωραία, σίγουρα περάσαμε ωραία κι εμείς. Ο ιδιοκτήτης του καφενέ, χωρίς να έχουμε πει κάτι τέτοιο, μας έδωσε από πενήντα ευρώ.
Ήταν η πρώτη φορά που με πληρώσανε για την τέχνη μου –και η τελευταία που με πληρώσανε για τη μουσική μου. Το επόμενο πρωινό έδωσα το πενηντάριο στην Action Aid –ή κάποια άλλη οργάνωση, δεν θυμάμαι, ήμουν ακόμα μεθυσμένος.
Είναι ωραίο να κερδίζεις τα προς το ζην απ’ αυτό που αγαπάς, αλλά για πολύ λίγους συμβαίνει. Οι υπόλοιποι πρέπει να σηκωνόμαστε τις καφετί Δευτέρες κι επειδή χρειαζόμαστε τα χρήματα να κάνουμε πράγματα που δεν μας αρέσουν.
Αλλά είναι ανάγκη να θυμόμαστε:
Κράτα κάτι που αγαπάς.
Δεν μιλώ για τα παιδιά σου, το σύντροφο σου ή τους φίλους σου.
Κράτα κάτι δικό σου. Κάτι που κάνεις γιατί σου αρέσει να το κάνεις.
Κάν’ το και κράτα το. Αυτό το λίγο και μικρό, αυτό το δικό σου.
Γιατί όλα τ’ άλλα μπορεί να χαθούν –κι όλα θα χαθούν τελικά μαζί κι εσύ.
Αλλά θα σου μείνει –προτού χαθείς κι εσύ- μια νύχτα στην Απείρανθο, που τραγουδούσατε ντουέτο με τον Κώστα, μεθυσμένοι και σε μέθεξη:
«Να μας πάρεις μακριά,
να μας πας σε πέρα μέρη,
φύσα θάλασσα πλατιά,
φύσα αγέρι, φύσα αγέρι.»
Ό,τι αγάπησες, κανείς δεν μπορεί να σου το πάρει. 


Πηγή: sanejoker.info



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 23 Δεκεμβρίου 2024

Απόψε… ας χειροκροτήσουμε τον εαυτό μας



Μην αφήσεις ποτέ κανέναν να σε κάνει να νιώσεις άχρηστος. Αυτός ο άνθρωπος είναι εχθρός σου, ακόμα κι αν είναι ο σύντροφος σου, ο φίλος σου, ο αδελφός σου, ο πατέρας σου –ο εαυτός σου.

Ο συγγραφέας Φίλιπ Ροθ αναφέρει ως είδωλό του έναν μποξέρ, που δεν κατάφερε να γίνει παγκόσμιος πρωταθλητής.
Γιατί όταν ρώτησαν τον μποξέρ για τη ζωή του, για την καριέρα του, είχε πει: «Έκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα… με ό,τι μου δόθηκε».

Αυτό κάνουμε κι εμείς· ό,τι καλύτερο μπορούμε.

Προσέξτε όλους αυτούς τους κήνσορες που μας λένε πως δεν είμαστε αρκετά καλοί –πως είμαστε ανίκανοι ή κατώτεροι.

Αυτό ξεκινάει απ’ την παιδική ηλικία. Ο χειρότερος τρόπος να ξεκινήσεις τη ζωή σου είναι να τύχεις να ‘σαι παιδί ενός γονιού που δεν αποδέχεται τίποτα απ’ αυτά που κάνεις, που σε θεωρεί άχρηστο, ηλίθιο, παράξενο, ανάξιο.

Έχουν γραφτεί χιλιάδες μυθιστορήματα κι άλλες τόσες ψυχολογικές αναλύσεις, γι’ αυτό το πρώτο τραύμα, που είναι τόσο βαθιά μέσα μας -σαν το προπατορικό αμάρτημα.

Αυτό είναι το πιο δύσκολο να ξεπεράσει ένας άνθρωπος: Την καταφρόνια των γονιών.

Συνήθως συνδυάζεται με τη σύγκριση:
Κοίτα πόσο καλά τα καταφέρνει η αδελφή σου.
Ο γιος του γείτονα πέρασε ιατρική, εσύ…
Η κόρη του τάδε διατηρείται τόσο αδύνατη.

Μετά τους γονείς, που είναι το χείριστο πλήγμα, έρχονται οι δάσκαλοι κι οι καθηγητές.
(There were certain teachers who would
Hurt the children any way they could –Pink Floyd).

Τις προάλλες άκουσα από μια φοιτήτρια Καλών Τεχνών, ότι η καθηγήτρια είπε σε όλη την τάξη: «Αυτά που φτιάχνετε είναι επίπεδο νηπιαγωγείου!»
Σαρκαστικά, έτσι όπως το λένε οι Φλόιντ. Το κορίτσι δεν ήθελε να ξαναπάει στο αμφιθέατρο, σκεφτόταν να παρατήσει τη σχολή.

Μετά έρχονται οι τοξικοί φίλοι κι οι τοξικοί σύντροφοι. Τους ξέρετε, όλους τους ξέρουμε. Είναι αυτοί που ποτέ δεν θα κάνουν ένα θετικό σχόλιο για τις επιδόσεις σου, για τη ζωή σου, για το σώμα σου, για την τέχνη σου, για τα παιδιά σου.
«Όλα τα κάνεις λάθος»- «Εγώ θα το έκανα καλύτερα».

Ε, λοιπόν… Δείξτε τους το μεσαίο δάχτυλο! Δεν είναι κατάλληλοι φίλοι ούτε σύντροφοι που αξίζει να περπατάτε μαζί.

Μετά είναι τ’ αφεντικά, οι προϊστάμενοι. Είναι η κοινωνία ολόκληρη που κάποιες φορές προσπαθεί να σε πείσει ότι είσαι άχρηστος, ότι δεν μπορείς να καταφέρεις τίποτα, ότι είσαι κατώτερος, επειδή είσαι άνεργος, ότι είσαι για πέταμα επειδή…

Όχι, μην ακούτε κανέναν που σας λέει ότι δεν είστε μοναδικός, ξεχωριστός και πανέμορφος άνθρωπος.

Πείτε του: Ναι, μπορεί να μην κέρδισα το παγκόσμιο πρωτάθλημα, αλλά έκανα ό,τι μπορούσα, μ’ αυτά που μου δόθηκαν.

Πείτε του: Κουράστηκα πολύ, πάλεψα για να φτάσω ως εδώ.

Πείτε του: Αγάπησα… Μόνο που αγάπησα, άξιζε.

Πείτε του: Πρόσφερα. Όχι πολλά, αλλά έδωσα ό,τι μπορούσα.

Πείτε του: Έζησα… Υπάρχει άλλο δώρο σαν κι αυτό;

Και προσέξτε. Ο πρώτος και ο πιο σημαντικός για να τα πείτε όλα αυτά είναι ο εαυτός σας.

Όλα από εκεί ξεκινάνε, απ’ την αποδοχή του εαυτού μας. Χωρίς να περιμένουμε την επιβεβαίωση του πατέρα, του δασκάλου, του φίλου, του συντρόφου, του παιδιού.

Πρώτα πρέπει να πάρουμε αγκαλιά αυτό το παιδί που είμαστε εμείς και να το αγαπήσουμε, να το καθησυχάσουμε, να του δείξουμε ότι είναι όμορφο και μοναδικό.

Όπως τραγουδάει κι ο Μπόουι:
“’Cause you’re wonderful
Give me your hand!”

Ας σταθούμε κι ας δούμε ποιοι είμαστε, τι καταφέραμε στη ζωή μας –με όσα μας δόθηκαν.
Ας σταθούμε μια φορά να χειροκροτήσουμε τον εαυτό μας.

~~~~~~~~~~ 

Φωτογραφία: USA. 1952. Couple with child. © Dennis Stock/Magnum Photos


Πηγή: sanejoker




Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 5 Δεκεμβρίου 2024

Όλα αυτά που θέλω να ρωτήσω τον εαυτό μου και ξεχνάω

Γελωτοποιός


Νομίζω ότι η αυτογνωσία είναι απ’ τα σημαντικότερα προτερήματα κάθε ανθρώπου. Ή μήπως είναι ό,τι χειρότερο μπορείς να πάθεις;

Τι προτιμάμε; Να μάθουμε όλη την αλήθεια για τον εαυτό μας ή να ζούμε σε μια καλοφτιαγμένη αυταπάτη; Είναι σαν τα δυο χάπια του Matrix.

Για να είσαι ο εαυτός σου πρέπει πρώτα να μάθεις ποιος είσαι – και να το αποδεχτείς.

Και η χειρότερη/καλύτερη ερώτηση είναι: Μπορούμε πραγματικά να καταλάβουμε ποιοι είμαστε;

Τι ξέρει το ψάρι για το νερό που μέσα του κολυμπάει όλη του τη ζωή; Τι γνωρίζουμε εμείς για την κοινωνία που μέσα της ζούμε;

Ένα κορίτσι που μεγαλώνει σε μια κοινωνία όπου το γυναικείο σώμα πρέπει να κρύβεται, η παρθενιά να φυλάσσεται, θα το θεωρήσει θέσφατο, και θα επιλέξει «ελεύθερα» να το κάνει.

Ένα αγόρι που μεγαλώνει σε μια κοινωνία όπου τα όπλα (ή το ποδόσφαιρο, το ξεπαρθένιασμα στο πορνείο) είναι χαρακτηριστικό αρρενωπότητας, θα το θεωρήσει αναπόδραστο, και θα επιλέξει «ελεύθερα» να το κάνει.

Αυτή είναι η πρώτη ερώτηση: Πότε αρχίζουμε να επιλέγουμε αυτό που θέλουμε να είμαστε;

Ίσως κάποιοι άνθρωποι να μην το κάνουν ποτέ.
(Αλλά μήπως πρέπει να σκεφτούμε μήπως είμαστε κι εμείς ανάμεσα σ’ αυτούς τους «κάποιους ανθρώπους»;)

Αλήθεια, σκεφτείτε το… Πόσα επιλέξατε; Πότε καταλάβατε τι θέλετε να κάνετε στη ζωή σας; Πόσα δώσατε σ’ αυτό; Μήπως δεν είχε σημασία τελικά, μήπως ήταν χάσιμο χρόνου;

Δεν ρωτάω, αναρωτιέμαι. Τι είναι σημαντικό στη ζωή μας; Τι θα κρατούσαμε μέχρι το τέλος;

Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα σύντομο ψυχολογικό τεστ αυτογνωσίας:

1) Υπάρχει κάποιος-κάποια-κάτι για τον οποίο θα έδινες τη ζωή σου σήμερα; Χωρίς παραδείσους κι ανταμοιβές. Θα πέθαινες για κάποιον;

2) Αν πέθαινες σήμερα, γιατί θα ήσουν περήφανος;

3) Ποια είναι η καλύτερη στιγμή που μπορείς να θυμηθείς, όπου ήσουν σε απόλυτη ευτυχία;

4) Αν ξαναζούσες τη ζωή σου, σε ποια ηλικία θα γυρνούσες;

Και η πιο σημαντική ερώτηση:
5) Πόσο συχνά είσαι ευτυχισμένος;


Πηγή: sanejoker



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 10 Μαΐου 2024

Ξέρω γιατί τραγουδάει το πουλί στο κλουβί

Γελωτοποιός


“Είμαστε πολύ περισσότερο ίδιοι από όσο είμαστε διαφορετικοί”.
Μάγια Αγγέλου

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Έπιασε μια μπόρα και βγήκα στο μπαλκόνι να τη δω καλύτερα, να μυρίσω. Όταν σταμάτησε άκουσα ένα πουλί να κελαηδάει. Είχε κάτσει στη θεόρατη μουριά μπροστά μου, κρυμμένο κάπου στα φυλλώματα.

Δεν ήταν πολύπλοκη μελωδία, όπως των αηδονιών που δεν άφηναν τον Σεφέρη να κοιμηθεί. Ήταν απλό, δυο νότες όλες κι όλες. Μέσα στον υγρό αέρα ακουγόταν πιο δυνατά. Κι αναρωτήθηκα γιατί κελαηδούσε το πουλί. Για να γιορτάσει το τέλος της βροχής;

Αναρωτήθηκα: Γιατί σηκωνόμαστε απ’ το κρεβάτι κάθε πρωί; Γιατί συνεχίζουμε όταν όλα πάνε στραβά;

Διαβάζω ότι η γιαγιά της Μάγια Αγγέλου ξυπνούσε κάθε πρωί κι έλεγε στην προσευχή της:
“Πάτερ ημών, σ’ ευχαριστώ για την καινούρια μέρα που βλέπω, σ’ ευχαριστώ που δεν μ’ άφησες στο κρεβάτι που κοιμήθηκα χθες το βράδυ, σ’ ευχαριστώ και που αυτό δεν έγινε νεκροκρέβατο και το σεντόνι μου σάβανο”.

Ήταν μια φτωχή μαύρη γυναίκα που ζούσε στον αμερικανικό νότο, όταν το λιντσάρισμα των νέγρων ήταν ακόμα καθημερινότητα. Μια γυναίκα που μεγάλωσε το ανάπηρο παιδί της και τα δυο εγγόνια της. Κι όμως ευχαριστούσε τον Θεό κάθε πρωί.

Όπως έγραψε η εγγονή της: “Είμαστε πολύ περισσότερο ίδιοι από όσο είμαστε διαφορετικοί”. Εκείνη η Αμερικανίδα γιαγιά δεν διαφέρει πολύ απ’ τη δική μου, που μεγάλωσε τρία παιδιά πουλώντας tupperware. Και ποτέ δεν την είδα μουτρωμένη για τις δυσκολίες που περνούσε, μόνο αγάπη έδινε.

Μιλάω με φίλους, όλοι μου λένε για τον σταυρό που κουβαλάνε. Κανενός η ζωή δεν είναι εύκολη, αυτός είναι ο κανόνας. Ο καθένας ξέρει ποιος είναι ο Γολγοθάς του, και να είστε σίγουροι ότι δεν υπάρχουν αλώβητοι άνθρωποι.

Όλοι περιπλανιόμαστε σε βούρκους, στα βουνά, σε ερήμους, όπου πρέπει να καταφέρουμε να ξεθάψουμε τα διαμάντια που θα κάνουν την περιπλάνηση ν’ αξίζει τον κόπο.

Σαν το πουλί μετά την μπόρα, ακόμα σαν κι εκείνο μέσα στο κλουβί, να βρίσκουμε τη δύναμη, το θάρρος, να πούμε δυνατά το τραγούδι μας, κι ας μην είναι σαν του αηδονιού, ας είναι ένα απλό κελάηδημα, δυο νότες: “Ευχαριστώ που είμαι εδώ”.


Πηγή: sanejoker



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 29 Απριλίου 2024

ΟΛΕΣ ΕΚΕΙΝΕΣ ΟΙ ΝΤΕΛΙΚΑΤΕΣ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΕΣ

Γελωτοποιός


«Αν είχα να γράψω ένα βιβλίο περί ηθικής θα είχε 100 σελίδες, οι 99 λευκές. Στην τελευταία θα έγραφα: Δεν γνωρίζω άλλο χρέος από την αγάπη». Αλμπέρ Καμύ
Είμαστε πλάσματα της συνήθειας. Και νομίζουμε πως όσα έχουμε είναι δεδομένα. Ξεχνάμε πως τίποτα δεν είναι βέβαιο στη ζωή μας: Σαν πέταλα σε άνθος, ένα μικρό φύσημα και πέφτουμε στο χώμα.
Μάλλον είμαστε σαν τις παπαρούνες. Θυμάμαι όταν ήμασταν παιδιά και φτιάχναμε μαγιάτικα στεφάνια, θέλαμε να βάζουμε μόνο αυτό το λουλούδι. Όμως η παπαρούνα μόλις κοπεί μαδάει, η ομορφιά της χάνεται.
Το ίδιο εύθραυστοι είμαστε κι εμείς, το ίδιο ντελικάτες είναι οι βεβαιότητες μας.

~~()~~

Σημείωνα σε παλιά ημερολόγια, δεκαετίες πίσω: "Η στιγμή που ουρλιάζοντας σου ορμάει". Δεν είναι καθόλου έτσι το γκρέμισμα των βεβαιοτήτων. Μοιάζει πιο πολύ σαν σκηνή από βουβή ταινία, ναι, σαν μια ταινία του Μπάστερ Κήτον. Ίσως ν' ακούγεται μόνο η ραγκτάιμ μελωδία από ένα πιάνο, κι εσύ δεν καταλαβαίνεις καν τι έγινε, μέχρι που βρίσκεσαι με πετρωμένο πρόσωπο να κοιτάς απορημένος: Πώς, πότε; Ποιος είμαι;

Το χειρότερο απ' όλα είναι ότι δεν μπορούμε να αντιληφθούμε πόσο σημαντικά είναι αυτά που θεωρούμε δεδομένα, μέχρι που να τα χάσουμε.

Νομίζω ότι αν ένας άνθρωπος μπορούσε να ζήσει μια μέρα με πλήρη επίγνωση της αξίας κάθε πράξης του, κάθε αίσθησης, κάθε λέξης, κάθε αγγίγματος, κάθε ανάσας, τότε θα φωτιζόταν - όπως αυτοί οι σοφοί που διαβάζουμε στα βιβλία.

Δεν το κάνουμε, γιατί υπάρχουν τόσα πολλά που τα θεωρούμε επουσιώδη κι αυτονόητα. Είναι αυτές οι λεπτομέρειες που ντύνουν τα "μεγάλα πράγματα", οι λεπτομέρειες που δεν μας απασχολούν, μέχρι να σταματήσουν να είναι αυτονόητες καταστάσεις και λειτουργίες.

Κι όμως, για σκεφτείτε μια πράξη, κάτι τόσο συνηθισμένο που μπορείτε να κάνετε, και πώς θα ήταν αν ξαφνικά δεν μπορούσατε; Δεν έχει σημασία αν το κάνετε συχνά. Για παράδειγμα... Να τρέξετε. Όχι χίλια μέτρα, να τρέξετε για δύο-τρία λεπτά, έτσι, χωρίς σκοπό και λόγο. Και μετά λαχανιασμένοι να ξεκινήσετε να γελάτε.

~~{}~~

ΥΓ1: Καθώς περνάω μια μεγάλη περιπέτεια υγείας αντιλαμβάνομαι, βιώνω βαθιά, ότι δύο -καθόλου αυτονόητα- είναι αυτά που πρέπει να κρατήσουμε με δόντια και με νύχια: Την αγάπη και τη ζωή. Όλα τ' άλλα έρχονται μετά.
ΥΓ2: Βάζω τη ζωή δεύτερη. Τι αξίζει η ζωή χωρίς αγάπη;


Πηγή: sanejoker




Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 8 Ιανουαρίου 2024

Η αέναη ευφορία του γλάρου Ιωνάθαν

Γελωτοποιός


Είχα κάποτε έναν φίλο, που τον λέγαν Φάνη.

Ο Φάνης ζούσε για τη μουσική. Επιζούσε χάρη σ’ ένα μικρό ξενοδοχείο που είχε κληρονομήσει. Αλλά είχε κι ένα όνειρο (ένα από ‘κείνα τα «μεγάλα όνειρα» που έχουν την απεχθή ιδιότητα να μην εκπληρώνονται): Να πουλήσει το ξενοδοχείο, να πάρει ένα μικρό ιστιοφόρο και να γυρίσει τον κόσμο.

Με τον Φάνη παίζαμε μουσική μέχρι τα ξημερώματα σ’ ένα παρακμιακό ροκ μπαρ της Νάξου, όπου συχνά οι κατσαρίδες ήταν περισσότερες απ’ τους θαμώνες. Μόλις έκλεινε το μαγαζί περνούσαμε από ένα σουπάδικο για να βάλουμε κάτι στο ταλαιπωρημένο μας στομάχι.

Ένα ξημέρωμα, μετά από ένα πετυχημένο τζαμάρισμα και μια εξίσου πετυχημένη μοσχαρόσουπα, σταθήκαμε έξω απ’ το νεκροταφείο της Χώρας.

Το συγκεκριμένο νεκροταφείο βρίσκεται πίσω από ένα περίπτερο και δίπλα σ’ ένα μεξικάνικο εστιατόριο, στο κέντρο της Χώρας. Το εστιατόριο κλείνει τους χειμώνες. Το περίπτερο και το νεκροταφείο μένουν ανοικτά όλο το χρόνο.

Εκείνο το βράδυ είχαμε κι οι δυο μια ανεξήγητη αίσθηση απογοήτευσης. Μπορεί να ‘ταν επειδή γυρνούσαμε σπίτι μόνοι μας, εργένηδες κι ανέραστοι, πάνω στο άνθος της ηλικίας μας. Ή μπορεί να ήταν κάτι πιο βαθύ που μας λέρωνε τη διάθεση· μια προαίσθηση του μέλλοντος.

Συνηθισμένοι -απ’ τη μουσική- να επικοινωνούμε χωρίς να μιλάμε, γυρίσαμε και μπήκαμε στο νεκροταφείο. Περπατούσαμε ανάμεσα στα μνήματα, κοιτούσαμε τις φωτογραφίες, διαβάζαμε ηλικίες. Χαμογελούσαμε όταν βλέπαμε υπέργηρους, σφίγγαμε τα χείλη όταν η ηλικία των νεκρών ήταν κοντά στη δικιά μας, λίγα μόλις χρόνια παραπάνω. Μείναμε αποσβολωμένοι μπροστά στο μνήμα ενός μικρού κοριτσιού· τι να πεις όταν αντικρίζεις κάτι τέτοιο;

Προχωρήσαμε παρακάτω.

«Τι μας λείπει;» ρώτησα τον Φάνη.

Εκείνος μόνο με κοίταξε. Ύστερα γύρισε να ψάξει για το φεγγάρι. Ήταν άνοιξη, Απρίλης μήνας, κι ο ουρανός ξάστερος. Αν ήθελες μπορούσες να βουτήξεις και στη θάλασσα· τόσο ζεστά ήταν.

«Πόσες άνοιξες θα ζήσουμε ακόμα;» τον ρώτησα. «Μία, δέκα, πενήντα –το πολύ; Του χρόνου μπορεί να ‘μαστε κι εμείς εκεί κάτω.»

Κοιτάξαμε πάλι το μνήμα του κοριτσιού κι απομακρυνθήκαμε.

~~{}~~

Την επομένη ο Φάνης μου ’δωσε το “Γλάρος Ιωνάθαν”. Το διάβασα απνευστί. Δεν είναι λογοτεχνία αξιώσεων, το ξέρω, δεν είναι Φώκνερ. Είναι ένα μικρό χαζό βιβλίο που το θυμάσαι όποτε βλέπεις γλάρους. Κι όταν θες να πετάξεις μακριά.

Κι όμως… Το διάβαζα κι έκλαιγα, πράγμα που ποτέ δεν έκανα με τον Φώκνερ. Ήταν σαν κάποιες ταινίες κινουμένων σχεδίων, που τις βλέπεις και κλαις (και ταυτόχρονα αναρωτιέσαι γιατί κλαις).

Το ίδιο βράδυ είδα ένα όνειρο· ο Καμπανέλλης με είχε πάρει τηλέφωνο και μου μιλούσε για το διήγημα που του είχα στείλει. Μου ‘λεγε ότι είναι απαίσιο κι ότι καλύτερα θα ‘ταν να παρατήσω τη συγγραφή.

Το πρωί σηκώθηκα αποφασισμένος· θα πετούσα. Θα παρατούσα τη δουλειά και θα έφευγα. Θα πήγαινα στη Γαλλία (εκεί δεν πάνε όλοι οι επίδοξοι συγγραφείς;) για να γράψω. Και καθόλου δεν με ενδιέφερε η ενύπνια άποψη του απαισιόδοξου εαυτού μου. Το είχε πει ο Βαν Γκογκ: «Αν ακούς μια φωνή μέσα σου, να σου λέει πως δεν μπορείς να ζωγραφίσεις, τότε με κάθε μέσο ζωγράφισε και η φωνή θα σιωπήσει».

Το ανακοίνωσα στους φίλους κι όλοι χάρηκαν –ελπίζω όχι γιατί θα με ξεφορτώνονταν. Ο Φάνης μου είπε να περιμένω μερικές μέρες. Έπρεπε να διαβάσω ένα ακόμα βιβλίο προτού φύγω. Και μου έδωσε την «Αέναη ευφορία» του Μπρυκνέρ.

Ήταν το απαραίτητο συμπλήρωμα του Ιωνάθαν. Ο Bach έλεγε: «Πέτα!» Ο Μπρυκνέρ έλεγε: «Οι πτώσεις είναι μέρος της πτήσης».

Ήταν το τελευταίο δώρο απ’ τον Φάνη.

~~{}~~

Τη μέρα που έφευγα συναντήθηκα με τον Φάνη για να του επιστρέψω το βιβλίο -και να ιδωθούμε για τελευταία φορά.

«Χαίρομαι για σένα», μου είπε.
«Κι εσύ; Το ιστιοφόρο;»
«Θα το κάνω… Κάποια στιγμή.»

Όμως δεν ήταν το ίδιο εύκολο για τον Φάνη. Εγώ δεν είχα κληρονομήσει τίποτα. Αυτός είχε ένα ολόκληρο ξενοδοχείο δεμένο στο πόδι του, μαζί με τους γονείς του, μαζί με μια μικρο-κοινωνία.

«Ίσως να ‘ρθεις να με πάρεις από Μασσαλία», του είπα.
«Θα φτιάξω κι ένα μικρό στούντιο μέσα», είπε αυτός. «Και σ’ όποιο λιμάνι σταματάμε θα κάνουμε τζαμαρίσματα με τους ντόπιους.»
«Θα ήταν πολύ ωραία».
«Ναι!» είπε αυτός. «Θα ήταν.»

Μπήκα στο πλοίο κι έφυγα, προσπαθώντας να σκεφτώ τον καλύτερο τρόπο για να ξεκινήσω ένα μυθιστόρημα.

~~{}~~

Απομονώθηκα στα γαλλικά Πυρηναία, ήπια αψέντι βλέποντας τα σύννεφα να πέφτουν σαν καταρράχτης, έγραψα μέχρι τα ξημερώματα, γύρισα πίσω, έζησα, δούλεψα, ερωτεύτηκα, έγραψα, απογοητεύτηκα, χάρηκα, γιόρτασα, μέθυσα, έγραψα, έπαιξα, έπαθα κατάθλιψη, διαδήλωσα, μεγάλωσα… Τόσα πολλά ρήματα.

Ξεκίνησα πολλά μυθιστορήματα και περισσότερες μικρές ιστορίες, αλλά τον καλύτερο τρόπο δεν τον βρήκα. Πλέον δεν τον ψάχνω· κάθε ιστορία έχει την αρχή που της ταιριάζει.

Και κάποιες ιστορίες έχουν ένα τέλος που καθόλου δεν τους ταιριάζει.

Λίγο καιρό μετά την τελευταία μας κουβέντα ένας αμείλικτος καρκίνος χτύπησε τον Φάνη. Πέθανε γύρω στα τριάντα τρία -και νομίζω ότι ήταν άνοιξη.

Όταν βρέθηκα στην Νάξο πήγα και πήρα δυο μπύρες απ’ το περίπτερο του Νεκτάριου. Έπειτα έψαξα για το μνήμα του Φάνη -στο νεκροταφείο όπου κάποτε περπατούσαμε μαζί. Το αναγνώρισα από μακριά· μια φίλη είχε αφήσει ένα μικρό ιστιοφόρο μπροστά στο καντήλι. Ήπια τη μια μπύρα κι έχυσα την άλλη στο χώμα, δίπλα στο μάρμαρο.

Δεν ήρθε κάποιος γλάρος να κάτσει στα μάρμαρα – ούτε έγινε κάτι το μεταφυσικό. Απλά έπινα μπύρα μέσα στο νεκροταφείο… Μόνος.

~~{}~~

Μετά από αρκετά χρόνια, μια άνοιξη, ο γιος μου έκατσε να γράψει μια ιστορία. Ξεκίνησε γράφοντας: «Ήταν μια ανησυχητική μέρα».

Μου άρεσε σαν αρχή. Χάρηκα κι αναρωτήθηκα: «Πόσες άνοιξες ακόμα, Φάνη;» 


Πηγή: sanejoker.info



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 17 Σεπτεμβρίου 2022

Αυτό που μένει είναι όσα προσφέραμε



Ας σκεφτόμαστε όσα προσφέραμε στους άλλους -κι όχι όσα πήραμε. Εκεί έγκειται η διαφορά ανάμεσα σε μια ζωή άσκοπη και σε μια ζωή με νόημα.

Κάθε ζωή θα περάσει το ίδιο γρήγορα, ας μη γελιόμαστε. Κι όσα ήταν πρωινά άνθη σαν ανοίξαμε τα μάτια, θα βρεθούν στο σκοτάδι για πάντα, σαν κοιμηθούμε.

Τι δίνει νόημα στη ζωή; Η προσφορά. Δεν αναφέρομαι σε κάτι μεγάλο και Καζαντζακικό. Όχι, μικρά πράγματα, καθημερινά, με τους ανθρώπους –και τα ζώα, τα φυτά, τον κόσμο που έχουμε τριγύρω μας.

Αν θες να φτιάξεις έναν όμορφο κόσμο ξεκίνα με τα κοντινά σου. Κι αν μπορείς να πας παραπάνω, μπράβο σου. Αλλά ξεκίνα με τα μικρά. Γιατί έτσι αλλάζει ο κόσμος. Κομμάτι κομμάτι.

Μπορεί να είναι ένα σκυλί που μάζεψες απ’ το δρόμο και το έβαλες στην οικογένεια σου –ποτέ δεν θα μετανιώσεις για κάτι τέτοιο, θα το βλέπεις στα μάτια του κάθε μέρα όταν θα σε περιμένει να γυρίσεις σπίτι.

Σκέψου τι πρόσφερες στους ανθρώπους όσα χρόνια ζεις. Μπορεί να ήταν ένας συμμαθητής, που δεν τα πήγαινε καλά με τους αριθμούς, και στις εξετάσεις του έκανες χώρο ν’ αντιγράψει τις απαντήσεις στην Άλγεβρα.

Σκέψου τι πρόσφερες. Μπορεί να ήταν ένας συνάδελφος που υπερασπίστηκες στη δουλειά, που στάθηκες δίπλα του και είπες στο αφεντικό: «Αν διώξεις την Ανίλα, θα φύγω κι εγώ».

Σκέψου τι πρόσφερες. Θυμήσου τους φίλους σου και τους ανθρώπους που βρέθηκαν στο δρόμο σου για μια στιγμή.

Όσα μας έδωσαν οι άλλοι είναι σημαντικά. Αλλά είναι σημαντικά περισσότερο για εκείνους. Αυτό είναι όλο το θέμα της προσφοράς: Κερδίζεις επειδή δίνεις.

Υπάρχει ένα υπέροχο πεζό ποίημα του αγαπημένου Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ.

Πάει κάπως έτσι (ελεύθερη μεταγραφή, μόνο το νόημα της αλληγορίας κρατάω).

~~{}~~

Ο ζητιάνος Ραμπί έπεσε να κοιμηθεί στη γωνιά του, πίσω απ’ τον κινηματογράφο «Βεγγάλη». Έβαλε περισσότερα χαρτιά μέσα στα ρούχα, έκανε κρύο. Σφύριξε μια φορά. Ο Ταγκ, ο σκύλος, έτρεξε και κόλλησε πάνω του. Δυο ζώα αγκαλιά κοιμούνται πιο ζεστά.

Καθώς έβλεπε το πρώτο όνειρο άκουσε θόρυβο. Ο Ραμπί άνοιξε τα μάτια κι είδε να σταματάει ακριβώς μπροστά στο πόστο του ένα αυτοκίνητο. Η πόρτα άνοιξε και βγήκε ένας όμορφος νέος που έλαμπε σαν τον Κρίσνα.

Ο Ραμπί γονάτισε κι άπλωσε την παλάμη για να πάρει ελεημοσύνη.

«Τι έχεις να μου δώσεις;» του είπε ο νέος.

Ο Ραμπί δεν κατάλαβε τι του ζητούσε. Εκείνος είχε τα πάντα. Χρήματα, ομορφιά, νιάτα.

«Τι μπορείς να μου προσφέρεις;» είπε ο νέος που έλαμπε σαν τον Κρίσνα. Συνέχισε να στέκεται από πάνω του, ντυμένος στη μεταξένια του νιότη.

Ο Ραμπί τσαντίστηκε. Ποιος ζητάει απ’ το ζητιάνο; Άνοιξε τον σάκο του κι έψαξε στο βάθος. Εκεί κάτω υπήρχε μια πενταροδεκάρα κι ένα σπυρί σιτάρι. Έβγαλε το σπυρί και του το ‘δωσε.

«Σ’ ευχαριστώ», του είπε ο νέος, πήρε το σπυρί κι έφυγε.

Ο ζητιάνος Ραμπί έπεσε να κοιμηθεί βλαστημώντας. Στο όνειρο του είδε ένα χωράφι γεμάτο στάρια. Κι ένα σκιάχτρο ήταν κρεμασμένο στη μέση. Το σκιάχτρο τού έμοιαζε.

Ξύπνησε τη χαραυγή. Ευχαρίστησε τους θεούς που ήταν ζωντανός άλλη μια μέρα, φώναξε τον Ταγκ, και πήγε να ζητιανέψει έξω απ’ το ναό.

Εκεί, λίγες ώρες μετά, έψαξε να βρει το παξιμάδι στο σάκο του, αυτό που θα ‘τρωγε για μεσημεριανό. Είδε κάτι να λάμπει στο βάθος του σάκου. Τον άνοιξε κι έχωσε το χέρι του. Έβγαλε έναν χρυσό σπόρο σταριού, μόνο ένα σπυρί.

Κι είπε ο Ραμπί: «Πόσο ανόητος ήμουν, να μη σου δώσω ό,τι είχα;»

~~{}~~

Ο Ταγκόρ μ’ αυτή την αλληγορία θέλει να μας δείξει ότι το κέρδος είναι η προσφορά. Αυτό που ο Γιάλομ αναφέρει ως ομόκεντρους κύκλους που αφήνουμε πίσω μας όταν πέφτουμε στη λίμνη της ζωής.

Οπότε, αν νιώθετε ότι δεν καταφέρατε και πολλά στη ζωή, σκεφτείτε: Πόσες φορές δώσατε κάτι, μια αγκαλιά κι ένα φιλί, μια λέξη κι ένα τραγούδι, πόσες φορές κάνατε κάποιον να γελάσει, να έχει οργασμό, να νιώσει περήφανος;

Όλα θα τελειώσουν για μας κάποια νύχτα, αλλά θα μείνουν να λαμπυρίζουν όλα αυτά που δώσαμε στους άλλους. Όχι μεγάλα, όχι σπουδαία, ένα σπυρί σιτάρι όλο κι όλο. 

Πηγή:sanejoker.info



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 12 Σεπτεμβρίου 2022

Όσοι φοβούνται τη μοναξιά

“Το να μπορείς να αντέχεις τη μοναξιά και, επιπλέον, να την απολαμβάνεις, είναι μεγάλο προσόν.”
Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω

“Η μοναξιά είναι ανεξαρτησία.”
Έρμαν Έσσε

~~~~~~~~

Αγαπώ τη νύχτα. Ειδικά μετά τα μεσάνυχτα, όταν όλοι κοιμούνται κι ακούγεται μόνο ο άνεμος. Το μυαλό καθαρίζει τότε, η μοναξιά σου ομορφαίνει, γίνεται πιο οικεία. Ίσως γιατί μένεις μόνος σου, χωρίς να χρειάζεται ν’ απομονώνεσαι.

Υπάρχουν άνθρωποι μονάχοι κι άνθρωποι μοναχικοί.

Οι πρώτοι δυστυχούν. Θα ήθελαν να έχουν κάποιον να μιλήσουν, ν’ αγκαλιάσουν, να δοθούν, αλλά -για διάφορους λόγους- δεν έχουν κανέναν. Τους βλέπω να κάθονται στο καφέ και ν’ αποζητούν λίγη προσοχή. Αλλά την ίδια στιγμή δεν τολμούν να πλησιάσουν κάποιον. Μένουν κλεισμένοι στη μοναξιά που απεχθάνονται.

Οι μοναχικοί είναι διαφορετικοί. Απολαμβάνουν τον εαυτό τους και την ησυχία. Σε δέχονται φιλικά στον προσωπικό τους χώρο, αλλά ξεφυσούν ανακουφισμένοι όταν απομακρύνεσαι.

Για να μπορείς ν’ απολαύσεις τη μοναξιά πρέπει ν’ αντέχεις τον εαυτό σου. Και για να πλησιάσεις τον εαυτό σου πρέπει να μάθεις ν’ απολαμβάνεις τη μοναξιά.

~~

Η μοναξιά είναι απαραίτητη προϋπόθεση κάθε μύθου όπου αναφέρεται ένας σοφός άνθρωπος.

Ο Ναζωραίος, λέει η ανθρώπινη μυθολογία, εξαφανίστηκε για δέκα χρόνια, ίσως και περισσότερα, απ’ τον κόσμο, πριν εμφανιστεί στην Παλαιστίνη για να διδάξει το (τόσο ουτοπικό) “αγάπα τον πλησίον σου ως σευατόν”.

Κάποιοι λένε ότι ταξίδεψε στον Ελλαδικό χώρο κι ήρθε σε επαφή με τις στωικές και τις νεοπλατωνικές θεωρίες. Κάποιοι άλλοι λένε ότι έφτασε ως την Ινδία.

Πιο πιθανό μου φαίνεται να πήγε κάπου στη χερσόνησο του Σινά και να ‘μεινε μόνος, κοιτώντας τα ηλιοβασιλέματα πάνω απ’ την έρημο.

Ύστερα να χώθηκε σε μια σπηλιά και να ‘γραψε τις σκέψεις του στην άμμο. Και δεν έγραψε τίποτα άλλο.

~~

Η μοναξιά σε βοηθάει. Όχι να σώσεις τον κόσμο, αυτό λίγοι το επιχειρούν, και συνήθως τους δολοφονούν. Σε βοηθάει να καταλάβεις τι συμβαίνει.

Κάθε άνθρωπος θα έπρεπε να επιχειρήσει να ζήσει για λίγο, για ένα μήνα έστω, μόνος. Ένα μήνα χωρίς να μιλήσει σε άνθρωπο, χωρίς να δει τηλεόραση, χωρίς ίντερνετ ή εφημερίδες. Ίσως και χωρίς βιβλία.

Να ξυπνάει το πρωί και να μην έχει τίποτα να κάνει, τίποτα ν’ ακούσει.

Δεν είναι εύκολο. Κάποια στιγμή, συνήθως μετά από δυο-τρεις μέρες, αρχίζεις να νιώθεις βαρύς. Είναι όλα αυτά που πρέπει να είσαι, που πλέον σε βαραίνουν, αφού δεν υπάρχει κανείς να σου πει πώς-ποιος πρέπει να είσαι.

Κι αν κανείς δεν σου λέει πώς-ποιος είσαι, πρέπει να βρεις πώς-ποιος στ’ αλήθεια είσαι.

Όλοι βλέπουμε τον εαυτό μας στα μάτια των άλλων, εκείνοι μας σχηματίζουν. Παίζουμε ρόλους, γινόμαστε ο ρόλος μας, είτε επαγγελματικός είτε κοινωνικός είτε οικογενειακός είτε ερωτικός είτε…

Μα όταν καλύψεις τον καθρέφτη με το ύφασμα της μοναξιάς τότε πρέπει να θυμηθείς πώς είναι το πρόσωπο σου, πρέπει να επινοήσεις το πρόσωπο σου, πρέπει να επινοήσεις έναν εαυτό.

Στον κόσμο ήσουν γονιός ή παιδί ή εραστής, ήσουν το επάγγελμα σου, ήσουν η τέχνη σου, ήσουν η μουσική που σ’ αρέσει ν’ ακούς. Στη μοναξιά δεν υπάρχει τίποτα που να σε καθορίζει. Ο εαυτός γίνεται ένα υγρό και πρέπει να βρεις το δοχείο που θα του δώσει σχήμα.

Μέσα στην κοινωνία είναι οι άλλοι που απαντάνε στην ερώτηση σου: “Ποιος είμαι;” Εκείνοι θα σου δείξουν ποιος είσαι.

Στη μοναξιά δεν υπάρχει κανείς να σε ορίσει. Πρέπει ν’ απαντήσεις μόνος σου. “Ποιος είμαι;”

Πρώτα διαγράφεις τα εύκολα. Δεν είσαι το επάγγελμα που κάνεις. Δεν είσαι η θρησκεία που σου δόθηκε εκ γενετής ούτε η εθνικότητα σου. Δεν είσαι σύζυγος ή γονιός. Τίποτα απ’ αυτά δεν ισχύουν όταν είσαι μόνος.

Το όνομα σου, το ζώδιο σου, οι σεξουαλικές σου προτιμήσεις. Ακόμα και τα φαγητά που σου αρέσουν. Αν είχες γεννηθεί στην Ασία θα σου άρεσαν διαφορετικά φαγητά, ίσως να έτρωγες και τηγανιτά έντομα.

Ποιος είσαι, αν δεν υπάρχει άλλος να σε καθορίσει;

Μια τέτοια εμπειρία, της εθελούσιας απομόνωσης, σε βοηθάει να καταλάβεις τι δεν είσαι.

Αν το κάνεις για έναν μήνα, όπως το έκανα κι εγώ, περνάς δίπλα απ’ την τρέλα για να φτάσεις πιο κοντά στον “δρόμο σου”. Αν το κάνεις για δέκα χρόνια πού μπορείς να φτάσεις;

Πόσοι άνθρωποι μπορούν ν’ αντέξουν δέκα χρόνια μοναχικής ζωής; Και -κυρίως- πόσοι μπορούν να ζήσουν έτσι, μόνοι, και μετά να επιστρέψουν στην πραγματικότητα;

Θέλει να ‘χεις ταλέντο στην αυτογνωσία.

~~

Να φοβάστε τους ανθρώπους που δεν αντέχουν να μείνουν μόνοι. Γιατί υπάρχει κάτι που τους ενοχλεί στον εαυτό τους.

Δεν είναι κακό να είσαι μοναχικός, όποτε θες.

Ν’ ακούς τους αστικούς γρύλους και να κοιτάς το φεγγάρι. Για λίγο, πριν πας να κοιμηθείς και χάσεις τελείως τον “εαυτό” σου. Γιατί όταν κοιμόμαστε κι όταν ονειρευόμαστε δεν είμαστε αυτοί που νομίζουμε-που πρέπει να είμαστε.

Γινόμαστε κάτι άλλο.

~~

Κοιτάω την Πέρλα, τον σκύλο, που χώνει τη μουσούδα της ανάμεσα στα κάγκελα του μπαλκονιού, κοιτώντας για περαστικούς -σκύλους ή ανθρώπους. Έπειτα ξαπλώνει στο πάτωμα κι αποκοιμιέται.

Ένας γρύλος φωνάζει τη φωνή του. Και κάποιος άνθρωπος κάθεται στο μπαλκόνι και γράφει, ασυνάρτητες σκέψεις.

Είναι αλήθεια ότι έμαθα πολλά απ’ τη μοναξιά μου. Αλλά πάντα χώνω τη μουσούδα μου ανάμεσα στα κάγκελα, για να παρατηρήσω τους περαστικούς -ανθρώπους και σκύλους.


Πηγή:sanejoker.info



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 23 Δεκεμβρίου 2021

Προσοχή! Χάσμα γενεών!





“I’ve got a strong urge to fly
But I’ve got nowhere to fly to”

Pink Floyd

“Οι συμβουλές των μεγάλων προς τους νέους αποσκοπούν στο πώς να τους κάνουν να πάψουν να συμπεριφέρονται σαν νέοι.”
Francis De Croisset

“Οι νέοι ξέρουν τι δεν θέλουν πριν να ξέρουν τι θέλουν.”

Ζαν Κοκτώ

~~~~~~~~~

Τις προάλλες ένας ώριμος άντρας (ηλικιακά τουλάχιστον) καθόταν στο μπαλκόνι και προσπαθούσε να γράψει ένα κείμενο για το μπλογκ του. Στο προαύλιο της απέναντι πολυκατοικίας είχαν αράξει τέσσερις έφηβοι, γύρω στα 15.

Ήταν αγόρια που έκαναν μια “συζήτηση” του τύπου “τιναφτορεμαλάκα”. Κάθε τόσο, όταν ένα κορίτσι της ηλικίας τους πλησίαζε, ανέβαιναν οι τόνοι, καθώς και εμπλουτιζόταν το υβρεολόγιο.

Απ’ ό,τι κατάλαβα πιάνοντας το νήμα της συζήτησης, κάποιος είχε πει κάτι για τον άλλον κι εκείνος φώναζε: “Τι ‘πες για μένα, ρεμαλάκα, γαμώτο το σπίτι σου, ρεαρχίδι, που θα πεις για μένα ρεμαλάκα, εγώ σου γαμάω τον” κοκ.

Δεν τσακώνονταν, ήταν φίλοι, αλλά η συζήτηση περιοριζόταν σε ουρλιαχτά και κοσμητικά επίθετα με διάφορες προθέσεις και συνδέσμους ανάμεσα.

Του ώριμου άντρα του είχαν σπάσει τα νεύρα με τις φωνές τους, αλλά προσπαθούσε να συγκεντρωθεί και να τους αγνοήσει.

Κάποια στιγμή ένας άλλος ώριμος άντρας βγήκε στο μπαλκόνι του και τους φώναξε:
“Πιο σιγά. Ενοχλείτε.” (Ήταν 11:30 το βράδυ)
“Στον πούτσο μου, ρεμαλάκα, στον πούτσο μου”, ούρλιαξε ο έφηβος πρωταγωνιστής της συζήτησης, έτοιμος να τον κρεμάσει απ’ τα άντερα του τελευταίου ώριμου άντρα.

Ο ώριμος άντρας που είχε διαμαρτυρηθεί μπήκε στο σπίτι κι έκλεισε την μπαλκονόπορτα. Τι μπορούσε να κάνει;
Μήπως να τους πει “Όταν μιλάς σε μένα θα λες: Στον πούτσο μου, ρεμαλάκα κύριε πρόεδρε”.

~~

Είδα την ξεκάθαρη ήττα του ώριμου άντρα απ’ τον έφηβο και αντιλήφθηκα ότι πλέον μας έχουν περικυκλώσει άγριοι νεανίες.

Όταν πρωτοβρέθηκα σ’ αυτή τη γειτονιά, πριν 15 χρόνια, ήμουν κι εγώ έφηβος. Σε μια καθυστερημένη εφηβεία των 29, αλλά σίγουρα δεν θα με θεωρούσες ώριμο άντρα. Τότε δεν έδινα καμία σημασία στους μικρότερους.

Συνέχισα να μεγαλώνω, τεκνοποίησα όπως κάνουν όλα τα ζώα, κι η γειτονιά γέμισε από μωρά και νήπια. Όχι δικά μου, εγώ για ένα φέρω την (μισή) ευθύνη. Αλλά όταν έχεις μικρό παιδί κάνεις παρέα με γονείς άλλων μικρών παιδιών, στην παιδική χαρά, στο σχολείο, και για έναν περίεργο λόγο τα βλέπεις παντού.

Όλα αυτά τα μικρά παιδιά (μαζί και το δικό μου) πλέον μπαίνουν ή μπήκαν στην εφηβεία. Και ξαφνικά έχουν γεμίσει όλοι οι τοίχοι με ταγκαρίσματα και γκράφιτι, παντού ακούς ρεμαλάκα από βαριές φωνές και μυρίζουν οι δρόμοι ποδαρίλα και ορμόνες, ενώ κορίτσια βγάζουν σέλφι όπου βρεθούν κι όπου σταθούν.

Δεν έγινε σταδιακά. Ήταν σαν αποκάλυψη (των ζόμπι). Τη μια στιγμή είχαν ακόμα σχολείο κι όλα ήταν υπό έλεγχο, μετά ξεκίνησαν οι διακοπές, κι οι νεανίες απελευθερώθηκαν. Οπότε όλοι οι ώριμοι, άντρες και γυναίκες, κλειδαμπαρωθήκαν στο σπίτι.

Ξαφνικά, εκεί που δεν το περιμέναμε, δημιουργήθηκε το χάσμα.

~~

Το χάσμα γενεών δεν το προκαλούν (ούτε το επιθυμούν) οι γονείς. Εκείνοι θέλουν να έχουν πάντα κοντά τους και δίπλα τους τα παιδάκια τους, να τα ταΐζουν μπρόκολο και να βλέπουν μαζί ταινίες της Pixar.

Όμως κάποια απροσδιοριστη στιγμή τα παιδάκια δεν θέλουν πλέον να είναι παιδιά.

Το χάσμα δημιουργείται γιατί ενώ οι γονείς συνεχίζουν να προχωράνε με αργό (και σίγουρο) βήμα, οι έφηβοι ξεκινάνε να τρέχουν για να μπορέσουν να πετάξουν. Συνήθως δεν ξέρουν πού θέλουν να πάνε, δεν τα νοιάζει ο προορισμός. Θέλουν μόνο να διαχωρίσουν τον εαυτό τους απ’ ό,τι είναι παλιό, κατεστημένο, βαρετό, βέβαιο, συνηθισμένο, γονεϊκό.

Για ν’ αποκτήσεις ταυτότητα πρέπει να σκοτώσεις τους γονείς σου -κι ό,τι εκείνοι αντιπροσωπεύουν.

Στο πρώτο μέρος της εφηβείας το κάνουν όσο πιο άτσαλα γίνεται. Γιατί είναι ακόμα στο μεταίχμιο μεταξύ παιδικότητας και ενηλικίωσης. Στην πιο άχαρη ηλικία. Όπου θες να κάνεις ό,τι θες να κάνεις, αλλά δεν επιτρέπεται να το κάνεις.

Τότε σκάβουν το χάσμα, για να μπορέσουν να διαφοροποιηθούν απ’ τους “γέρους” (θα προτιμούσα να μας αποκαλούν ώριμους).

Ίσως να είναι και η πιο επικίνδυνη ηλικία, γιατί ο κίνδυνος (και κάθετι απαγορευμένο) σε ελκύει όπως το μήλο τον Αδάμ και την Εύα, αλλά δεν έχεις ακόμα τη συναίσθηση του κινδύνου.

Όπως θυμόμαστε κι εμείς απ’ την εφηβεία μας, είναι η ηλικία που μπορείς να κάνεις ό,τι μαλακία μπορείς να φανταστείς.

Στην καλύτερη περίπτωση θα πιεις ένα μπουκάλι ούζο μονορούφι και θα οδηγήσεις μηχανάκι (χωρίς δίπλωμα) τη νύχτα χωρίς φώτα. Αν επιβιώσεις από την εφηβεία, τότε αρχίζεις να μαθαίνεις.

~~

Κι οι γονείς, τι κάνουμε; Οι ένθεοι προσεύχονται στον θεό τους. Οι άθεοι σταυρώνουν τα δάχτυλα πίσω απ’ την πλάτη.

Παρά τις συμβουλές των ψυχολόγων (“να είσαι κοντά στο παιδί σου κλπ”), ξέρουμε, γιατί το ζήσαμε, ότι η εφηβεία είναι μια άγρια ηλικία. Οι έφηβοι νομίζουν ότι είναι αθάνατοι και λατρεύουν να παίζουν στην άκρη του χάσματος. Και πάντα θα έχουν μυστικά από μας.

Προσπαθούν να φτιάξουν τον κόσμο απ’ την αρχή, εξοβελίζοντας τα γηραία στοιχεία -όπως οι γονείς τους.

Δεν ξέρω κατά πόσο θα το καταφέρουν. Εμείς (για να είμαστε ειλικρινείς, αφού πλέον είμαστε ώριμοι) δεν τα καταφέραμε. Τουλάχιστον όχι όλα όσα ονειρευτήκαμε τότε.

Πάθαμε, μάθαμε, και -κατά το μάλλον ή ήττον- συμβιβαστήκαμε.

Έχουμε πολλά να πούμε στα παιδιά μας, αλλά μάλλον θα πρέπει να περιμένουμε λιγάκι, να μας καρατομήσουν πρώτα. Πού ξέρεις; Ίσως να μας ακούν με περισσότερη προσοχή τα εγγόνια μας.

~~

ΥΓ: Απόψε βρέχει όλο το βράδυ. Έτσι ο ώριμος άντρας μπόρεσε να ολοκληρώσει αυτό το κείμενο χωρίς να τον ενοχλούν οι έφηβοι της απέναντι πολυκατοικίας.

Μια μικρή νίκη, σε μια μάχη, ενώ ο πόλεμος έχει σίγουρα χαθεί.


Πηγή:sanejoker



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη 28 Σεπτεμβρίου 2021

Ο καλύτερος εαυτός σου σε περιμένει να τον βρεις

Γελωτοποιός


Να είσαι ο εαυτός σου, be yourself, είναι μία απ’ τις πιο συνηθισμένες συμβουλές -σε στίχους και σε μαγνητάκια ψυγείου.

Μα δεν είναι καθόλου εύκολο να το κάνεις, να «είσαι ο εαυτός σου».

Χρειάζεται θάρρος. Γιατί σίγουρα θα πρέπει ν’ αντισταθείς σε τόσους παράγοντες (κοινωνικούς και προσωπικούς), σε τόσους ανθρώπους (γονείς, δάσκαλους, φίλους, αρχηγούς, συντρόφους) που θέλουν κάτι διαφορετικό για σένα απ’ αυτό που θέλεις εσύ.

Ο κόσμος θέλει να σε πλάσει έτσι όπως πρέπει. Και πάντα το κάνει «για το καλό σου».

Πολλοί άνθρωποι ζουν τη ζωή τους έτσι, σαν καμήλες που κουβαλάνε τα βάρη, χωρίς ποτέ ν’ αναρωτιούνται γιατί τα κουβαλούν.

Για να γίνεις αυτός ο τόσο επιθυμητός «εαυτός-σου», για ν’ αντιταχθείς στα ΝΑΙ των άλλων, πρέπει να ξεκινήσεις μ’ ένα δικό σου ΟΧΙ.

Όπως γράφει ο Νίτσε αυτή είναι η δεύτερη μεταμόρφωση του πνεύματος, το λιοντάρι.

Για ν’ αντιταχθείς στα ΝΑΙ των άλλων πρέπει να έχεις αυτόνομη σκέψη –όσο γίνεται, δεν χρειάζεται ν’ ανακαλύψεις τον τροχό.

Ο εαυτός δεν είναι κάτι που υπάρχει, δεν είναι κάτι σταθερό, είναι κάτι που επινοούμε, είναι κάτι σε εξέλιξη. Δεν είμαστε ουσιαστικά, είμαστε ρήματα.

~~

Συνήθως στην εφηβεία ή στην αρχή της νεότητας ο άνθρωπος κάνει την εωσφορική ανταρσία και λέει το πρώτο ΟΧΙ.

Τότε διεκδικεί έναν δικό του εαυτό, ξέχωρο απ’ τους γονείς κι απ’ τον κόσμο που του παραδώσανε.

Αλίμονο στους ανθρώπους που δεν είπαν ποτέ ΟΧΙ. Θα ζήσουν χωρίς εαυτό, προβολές των άλλων, χαράμι θα πάει η ζωή τους.

~

Η παγίδα που πέφτουν συχνά οι εωσφορικοί νέοι είναι ότι μετά το ΟΧΙ στην οικογένεια παραδίδονται αμαχητί στα ΝΑΙ των ομάδων που καραδοκούν.

Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ον, θέλει ν’ ανήκει. Έτσι συχνά γίνεται οπαδός και χάνει τον εαυτό του εκεί μέσα.

Όταν είσαι πιστός σε κάτι χωρίς ποτέ να αμφιβάλλεις γι’ αυτό, έχεις παραχωρήσει την ελεύθερη σκέψη, οπότε και τον εαυτό σου.

~~

Η δεύτερη παγίδα, αν ξεφύγεις απ’ τις ομάδες, είναι να εγκλωβιστείς στο ρόλο σου.

Αυτό συμβαίνει σε μεγαλύτερη ηλικία, όταν ο άνθρωπος προσπαθεί να βρει τη θέση του στον κόσμο των ενηλίκων.

Ο πιο συχνός ρόλος για να χαθείς είναι το επάγγελμα και η οικογένεια –που δημιουργείς.

Πολλοί άνθρωποι γίνονται η δουλειά τους. Αν ρωτήσεις κάποιον άγνωστο τι κάνει θα σου πει «είμαι δάσκαλος», «είμαι δημοσιογράφος», «είμαι φοιτητής ιατρικής». Κανείς δεν θα σου πει ότι του αρέσει να κάνει ντεκουπάζ.

Χειρότερη παγίδα μπορεί να γίνει η οικογένεια –όταν σε καταβροχθίζει. Πολλοί άνθρωποι γίνονται γονείς και ξεχνάνε ότι είναι και άνθρωποι.

Έτσι όταν έρχεται η στιγμή που τα παιδιά τους πετάνε μακριά, λέγοντας το δικό τους ΟΧΙ, τα κρατάνε πίσω, τους κόβουν τα φτερά, για να μη χάσουν τον «εαυτό» τους.

Το «σύνδρομο της άδειας φωλιάς» είναι ένας απ’ τους βασικούς λόγους κατάθλιψης στη μέση ηλικία.

~~

Η τρίτη και τελευταία παγίδα είναι όταν πλέον συνταξιοδοτείσαι (οπότε δεν έχεις δουλειά για να σε καθορίσει) και τα παιδιά σου έχουν τις δικές τους οικογένειες.

Ο άνθρωπος μπαίνοντας στην τρίτη ηλικία συχνά χάνεται, γιατί βρίσκεται αντιμέτωπος μ’ έναν εαυτό που δεν γνωρίζει. Μπορεί να συνοδεύεται κι απ’ την απώλεια του συντρόφου του, κάνοντας ‘το ακόμα πιο δύσκολο.

Τότε κοιτιέται στον καθρέφτη και αναρωτιέται: Ποιος είμαι;

Τα γηρατειά είναι αναπόφευκτα, όπως κι ο θάνατος, ο μαρασμός του πνεύματος είναι επιλογή.

~~

Σε όποιο στάδιο της ζωής κι αν βρισκόμαστε, με όποια παγίδα κι αν παλεύουμε, μπορούσε να χρησιμοποιήσουμε ένα επικούρειο «εργαλείο» για να σταθούμε καλύτερα στα πόδια μας.

Για ν’ ανακαλύψουμε ποιοι είμαστε, για να «γίνουμε ο εαυτός μας», πρέπει για λίγο να σταματήσουμε να είμαστε ο εαυτός μας.

Αποστασιοποίηση.

Όσο είσαι συναισθηματικά κι έντονα μέσα στην κατάσταση που αντιμετωπίζεις όλα τα προβλήματα σου μοιάζουν τεράστια. Το άγχος για κάποιο μέλλον που δεν ξέρεις καν αν θα έρθει, σε κάνει να καταρρέεις.

Πρέπει να βγεις για λίγο απ’ το σώμα σου. Να κάνεις δυο βήματα πίσω, για να ηρεμήσεις, να δεις την κατάσταση πιο σφαιρικά, και να την αντιμετωπίσεις χωρίς φόβο.

Μπορείς να συμβουλεύσεις τον εαυτό σου καλύτερα από κάθε άλλο. Σκέψου ότι εσύ είσαι κάποιος άλλος, κάποιος που γνωρίζεις καλά.

Θα σου πρότεινα να σκεφτείς ότι ο εαυτός σου είναι όχι το παιδί σου, αλλά το εγγόνι σου.

Οι γονείς με τα παιδιά τους είναι πολύ συχνά αγκιστρωμένοι. Οι παππούδες κι οι γιαγιάδες μπορούν να δουν καλύτερα το νόημα της ζωής.

~~

Πριν πολλά χρόνια, όταν ζούσε ακόμα η γιαγιά μου, είχα βρεθεί σε μια δύσκολη κατάσταση, κυρίως οικονομική που επηρέαζε όμως και τη σχέση μου με τη σύντροφο μου.

Την καλύτερη συμβουλή, αυτή που άξιζε ν’ ακούσω, μου την έδωσε η γιαγιά Πόπη, που σίγουρα είχε ζήσει πολύ πιο δύσκολες καταστάσεις απ’ τη δική μου.

Μου είχε πει: «Αν υπάρχει αγάπη στο ζευγάρι όλα λύνονται.»

Η γιαγιά μου δεν είχε πάει ούτε στο δημοτικό. Αλλά η συμβουλή της ήταν καλύτερη από κάθε σύμβουλου γάμου. Αυτό που κρατάει ένα ζευγάρι μέχρι το τέλος δεν είναι τα χρήματα, το σεξ, τα παιδιά, είναι η αγάπη.

~~

Κάπως έτσι λειτουργεί η αποστασιοποίηση.

Έστω ότι είσαι παππούς κι έρχεται το εγγόνι σου –που είσαι εσύ στην τωρινή σου ηλικία. Σου λέει όλα τα προβλήματα του, ερωτικά, οικονομικά, οικογενειακά, κοινωνικά, υπαρξιακά.

Τι θα συμβούλευες το εγγόνι σου;

Καταλαβαίνω ότι αυτό προϋποθέτει και λίγη απ’ τη σοφία που δίνουν τα χρόνια –καθώς και το τέλος που πλησιάζει.

Αλλά είναι ωραία βιωματική άσκηση για κάθε ηλικία.
Εσύ, με άσπρα μαλλιά, κοντά στο θάνατο πια, συναντάς τον εαυτό σου και σου λέει:

«Έγραψα χάλια στις πανελλήνιες. Τζάμπα διάβαζα.»
(Τι θα του έλεγες;)

«Θα παρατήσω την τράπεζα για να γίνω μουσικός.»

«Στην καινούρια δουλειά θα βγάζω τα διπλά, αλλά θα πρέπει να λείπω έξι μήνες το χρόνο.»

«Ήρθαν οι λογαριασμοί κι είμαι άφραγκος. Θα πέσω απ’ το μπαλκόνι.»

«Η ζωή δεν έχει νόημα. Δεν θέλω να ζω μετά το χαμό του.»

~~

Τα προβλήματα που ζούμε, την ώρα που τα ζούμε, μας κάνουν σκλάβους τους. Χάνουμε τον εαυτό μας εκεί, γιατί ξεχνάμε ποιοι ήμασταν, ποιοι είμαστε και ποιοι μπορούμε να γίνουμε.

Τα προβλήματα μας αγκιστρώνουν σε μια συγκεκριμένη όψη και στιγμή της ζωής μας. Δεν είναι δύσκολο να οδηγηθείς στη ματαιότητα έτσι, ακόμα και στην αυτοκτονία, αν νιώθεις το παρόν τόσο βαρύ, το μέλλον εχθρικό και το παρελθόν άδειο.

Μπορείς να κάνεις δυο βήματα πίσω, να καταλάβεις ότι ο εαυτός σου δεν είναι μόνο αυτό που ζεις τώρα.

Για να βρούμε τον εαυτό μας, πρέπει να βγαίνουμε απ’ τον εαυτό μας κάθε τόσο.

Να καθαρίζουμε το μυαλό μας απ’ τα κατακάθια της καθημερινότητας, να τινάζουμε τη σκόνη της ημέρας απ’ τα μαλλιά μας και τους ώμους μας.

Για να βρούμε τον εαυτό μας, με το χαμόγελο και το δάκρυ που μας αντιστοιχεί, πρέπει ν’ αφήνουμε πίσω εκείνο τον «εαυτό» που καθορίζεται μόνο από ρόλους, επάγγελμα, πεποιθήσεις κι εμμονές.

~~

Ακόμα και στην πιο δύσκολη στιγμή, αν κάνω πίσω, θα δω ότι δεν είμαι μόνο αυτό που ζω, υπάρχει μια συνέχεια, ένας άνθρωπος που έχει ζήσει.

Μου μοιάζει τόσο πολύ αυτός. Είχε την ίδια μητέρα, διάβαζε Ιούλιο Βερν στο κρεβάτι του, είχε μια αφίσα της Μίλα Γιόβοβιτς, άκουγε Pink Floyd στο λύκειο, ταξίδεψε στην Ιρλανδία, ερωτεύτηκε στη Νάξο, έβγαλε ατελείωτες βόλτες ένα αγόρι στη Θεσσαλονίκη.

Παίζει κιθάρα και τραγουδάει –όπως μπορεί, γράφει μυθοπλασία και στοχασμούς –όπως μπορεί.

Κάθεται σ’ ένα μπαλκόνι και γράφει στο τετράδιο του τη φράση: «…στο τετράδιο του τη φράση.»

Μπορώ να τον δω και μετά. Γέρο, σ’ ένα μπαλκόνι που βλέπει στο Αιγαίο, να πίνει λίγο κρασί και να γράφει σ’ ένα τετράδιο τη φράση: «Πόσο ευγνωμοσύνη νιώθω που έζησα.»

Δεν ξέρω αν θα καταφέρω να γίνω αυτός ο εαυτός. Αλλά και μόνο να με σκέφτομαι έτσι με βοηθάει να συνεχίζω στο τώρα. 


Πηγή:sanejoker



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου 2021

Χορέψετε Χορέψετε



Αυτό το κείμενο ξεκίνησε σαν βιωματικό στάτους για τον θάνατο (ωραίο οξύμωρο), αλλά έφυγε και πήγε -χορεύοντας μπάλο- όπου ήθελε να πάει.
~~

Το πρωί περίμενα στην ουρά σούπερ μάρκετ, βαριεστημένος περισσότερο κι απ’ τους υπαλλήλους. Το σύμπαν μ’ άκουσε και ξεκίνησε να παίζει το κατάλληλο τραγούδι –απ’ τα ηχεία του σούπερ, δεν το έπαιξε ο Θεός.

“Χορέψετε, χορέψετε παπούτσια μη λυπάστε,
μα κείνα ξεκουράζονται τη νύχτα που κοιμάστε.
Δώστε του χορού να πάει,
τούτ’ η γης θα μας εφάει.”

Το τραγούδι αυτό είναι καταχωρημένο ως παραδοσιακό, αλλά είχα γνωρίσει, μερικά χρόνια πριν τον σβήσει το Αλτσχάιμερ, τον άνθρωπο που το πρωτοτραγούδησε σε πανηγύρι, τον Βασίλη Χατζόπουλο.

Στα παλιά χρόνια οι τραγουδιστές αυτοσχεδιάζανε σε κάθε πανηγύρι, πάνω στον ρυθμό, λέγοντας καινούρια λόγια κάθε φορά. Ο λαουτιέρης του Αιγαίου είπε για τα παπούτσια, είπε Χορέψετε κάνοντας λάθος στην προστακτική του χορεύω, κάποιος άλλος τ’ άκουσε, το έπαιξε σ’ άλλο νησί, κι έμεινε.

“Tούτ’ η γης που την πατούμε
όλοι μέσα θε να μπούμε.”

Ακούω τους memento mori στίχους, νιώθω το ρυθμό κι αρχίζω να λικνίζομαι, όσο πιο κρυφά μπορώ. Θυμάμαι τη Νάξο. Χαμογελάω. Αφήνω τα πράγματα μου στο ταμείο.

“Είκοσι τρία ευρώ”, μου λέει η ταμίας, πριν ακόμα τελειώσει το κομμάτι.
Μου φεύγει το χαμόγελο. Κοιτάζω τι έχω πάρει και κάνει τόσο.
“Θέλετε σακούλα;” ρωτάει η ταμίας.
“Όχι, ευχαριστώ. Χωράνε στις τσέπες μου.”

Ο μπάλος του Χατζόπουλου τελειώνει την ώρα που βγαίνω έξω και προσπαθώ να καταπιώ την ακρίβεια.

~~

Φεύγω μέσα στους δρόμους της πόλης. Σφυρίζω το “Χορέψετε” για να ξεχαστώ. Σκέφτομαι πόσο η γεωγραφία του μέρους όπου ζούμε επηρεάζει την ψυχοσύνθεση μας, την τέχνη μας, τη μουσική μας.

Τα νησιώτικα τραγούδια είναι –κυρίως- αλέγκρο. Μέσα στη χαρά, ακόμα κι όταν αναφέρονται στο θάνατο ή στον πληθωρισμό: “Πληρώνετε πληρώνετε, ακρίβεια μη φοβάστε.”

Μετά ακούς ηπειρώτικα (χωρίς να πιάσουμε τα Μοιρολόγια της Βόρειας Ηπείρου). Τσάμικα βαριά κι αργόσυρτα, ακόμα κι όταν έχουν παρόμοιο θέμα: «Να ’σαν τα νιάτα δυο φορές, τα γηρατειά καμία.»
Και το σόλο να θυμίζει Black Sabbath στο “Ένας αητός καθότανε”.

~~

Γεωγραφία του χορού:

Τα νησιώτικα φτιάχτηκαν -αυτοσχεδιαστικά, όπως έκανε ο Χατζόπουλος- στον ήλιο του Αιγαίου, δίπλα στη θάλασσα, όπου ποτέ δεν χιονίζει, κρύο δεν κάνει, και το ψηλότερο βουνό το ανεβαίνεις χορεύοντας αλέγκρο.

Τα ηπειρώτικα φτιάχτηκαν «στα κακοτράχαλα τα βουνά» όπως γράφει ο Γκάτσος στο «Τσάμικος», μέσα στο χιόνι και στο βράχο, «πάνω στην πέτρα την αγιασμένη», από ανθρώπους σκληρούς κι ανυπότακτους. Ο τσάμης είναι ο λεβέντης.

~~

Και δεν είναι μόνο η γεωγραφία που ορίζει τη ζωή μας, είναι και η ιστορία -ακόμα και η προϊστορία.

Ο τσάμικος χορός χορεύεται μόνο από άντρες. Είναι δωρικός, πολεμικός, όπως κι οι Δωριείς, που όπως λένε τα πρώτα κείμενα κατέβηκαν απ’ την Πίνδο.

Ο αξιώτικος μπάλος είναι ζευγαρωτός, τον χορεύουν άντρες και γυναίκες αντικριστά, όχι σε κύκλο, μοιάζει με φλερτάρισμα.

Ο κυκλαδίτικος πολιτισμός είναι 5.000 χρονών. Προηγείται των φύλων που κατέβηκαν απ’ το βορρά (στη δεύτερη χιλιετία Π.Κ.Ε). Οι Κυκλαδίτες ήταν προέλληνες, όπως και οι Πελασγοί.

Οι Κυκλαδίτες είχαν στήσει έναν χαρούμενο και ειρηνικό πολιτισμό, πιθανότατα μητρογραμμικό -πριν ο Δίας έρθει να σκοτώσει τη Μητέρα Θέαινα.

Εκεί η γυναίκα ήταν εξίσου σημαντική με τον άντρα –αν όχι κυρίαρχη. Οπότε είχε δικαίωμα να χορέψει μαζί του δημόσια.

~~

Ιστορία και γεωγραφία του χορού.

Ο πυρρίχιος θεωρείται ο παλιότερος ελληνικός χορός. Πολεμικός χορός που χόρευαν μόνο οι άντρες –αφού αυτοί πολεμούσαν.

Οι Πόντιοι, που έζησαν χιλιετίες σ’ ένα δύσκολο περιβάλλον, κυρίως γεωπολιτικά, με τον πόλεμο και τους εχθρούς πάντα δίπλα τους, έχουν διατηρήσει την πιο αυθεντική μορφή του αρχαίου χορού, στη ποντιακή σέρρα.

Χορεύουν μόνο άντρες, σε ρυθμό που σίγουρα είναι πολεμικός και καθόλου αλέγκρο.

~

Ο πυρρίχιος χορεύεται κι απ’ τους Κρητικούς. Αλλά εκεί άλλαξε στους αιώνες –χιλιετίες. Λέγεται σούστα και μοιάζει να ‘χει συνδυαστεί με το αλέγκρο του Αιγαίου.

Τη σούστα τη χορεύουν άντρες μαζί με τις γυναίκες, και σίγουρα δεν είναι πολεμικός χορός -αν κι ο έρωτας πάντα έχει στοιχεία σύγκρουσης.

~

Στα τσάμικα είναι πολύ συνηθισμένο θέμα η ξενιτιά, αφού η γη δεν μπορούσε να θρέψει τους ανθρώπους της. Κομμάτια σαν το “Γιάννη μου το μαντήλι σου”, μαρτυρούν αυτό το ταξίδι.

~

Υπάρχει κι ο συρτός, όπως ο Καλαματιανός, που χορεύουν άντρες και γυναίκες μαζί, πιασμένοι σε κύκλο. Άλλη σημειολογία του χορού αυτή: Όλη η κοινότητα χορεύει μαζί, σε κύκλο. Και συνήθως ο πρώτος του χορού, αφού κάνει ό,τι κάνει, πηγαίνει στο τέλος της ουράς.
Κύκλος-Ισότητα.

~~

ΥΓ: Παρότι δεν είμαι καθόλου παραδοσιακός τύπος –πάντα προτιμούσα τη ροκ, και παρότι δεν ξέρω να χορεύω τίποτα, ούτε κι έχω χορέψει, όταν βλέπω ανθρώπους να χορεύουν πεντοζάλι, όταν βλέπω Πόντιους να χορεύουν σέρρα, ή κάποιους άλλους τσάμικο, βουρκώνω.

Ίσως να υπάρχουν χωμένες στο συλλογικό ασυνείδητο που μεταφέρω αναμνήσεις απ’ τους πολέμους μας, απ’ τους νεκρούς μας. Όπως γράφει κι ο Ρίτσος: «Αυτός ο λαός δεν προσκυνά, παρά μόνο τους νεκρούς του.»

Αλλά απ’ τα παραδοσιακά ελληνικά πάντα θα προτιμώ τον μπάλο της Νάξου, το φως του Αιγαίου, τη θάλασσα, και το Χατζόπουλο να τραγουδάει:

Δώστε του χορού να πάει,
τούτ’ η γης θα μας εφάει.

ΥΓ2: Δεν ξέρω τίποτα από παραδοσιακούς χορούς. Σίγουρα κάθε τόπος θα έχει μεγάλες διαφορές. Στην Κέρκυρα μάλλον θα έχουν αλέγκρο και επηρεασμένους από την Ιταλία.

Στα ορεινά της Κρήτης θα χορεύουν πιο σκληρούς χορούς, πιο δωρικούς, απ’ ό,τι στα παράλια και στους κάμπους. Μάλλον.

Και τα σπουργίτια που πρέπει να σπάσουν καρύδια έχουν πιο σκληρό ράμφος. Μάλλον.


Πηγή:sanejoker



Γελωτοποιός: Σχετικά με τον συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη 21 Σεπτεμβρίου 2021

Σαν βότσαλο στη λίμνη (Υπαρξιακοί Κυματισμοί)

Γελωτοποιός


Ο μεγαλύτερος φόβος, οικουμενικός και πανανθρώπινος, είναι εκείνος του θανάτου.

Ακόμα κι αν αποδεχτείς τη θνητότητα σου, ακόμα κι αν ενστερνιστείς το «μηδέν προς ημάς είναι τον θάνατον» του Επίκουρου, και σταματήσεις να φοβάσαι τι θα γίνει μετά, αφού δεν θα υπάρχεις μετά, ακόμα και τότε υπάρχει ένα άλλο πρόβλημα.

Αφού η ζωή είναι τόσο μικρή κι αφού τίποτα δεν ακολουθεί, μήπως είναι και μάταιη; Για ποιο λόγο να κάνουμε οτιδήποτε, ας αφεθούμε να χαθούμε.

Απ’ αυτή τη ματαιότητα της ύπαρξης μπορούμε να σωθούμε μόνο αν καταλάβουμε ότι είμαστε μέρος μιας μεγαλύτερης πραγματικότητας, αν δούμε πέρα απ’ τον εαυτό μας.

~~

Φανταστείτε μια γαλήνια λίμνη. Μέσα της πέφτει, χωρίς να υπάρχει κάποιος που το ρίχνει, ένα βότσαλο.

Η ζωή μας ολόκληρη είναι εκείνο το απειροελάχιστο χρονικό διάστημα που το βότσαλο χτυπάει την επιφάνεια της λίμνης.

Πόσο διαρκεί η ανθρώπινη ζωή αν τη συγκρίνουμε με τα δισεκατομμύρια χρόνια πριν γεννηθούμε και τα δισεκατομμύρια χρόνια αφού πεθάνουμε; Ούτε καν ένα ανοιγόκλεισμα των ματιών.

Ο Επίκουρος δίδασκε τη Συμμετρία της Ανυπαρξίας. Πριν γεννηθείς δεν υπήρχες, οπότε δεν ένιωθες πόνο για την ανυπαρξία σου. Το ίδιο ακριβώς θα είναι κι όταν πεθάνεις. Δεν θα νιώθεις τίποτα.

Όμως δεν θα είναι το ίδιο σαν να μην έχεις γεννηθεί καθόλου. Γιατί θα έχεις δημιουργήσει Κυματισμούς, θα έχεις δώσει την ενέργεια σου.

~~

Επιστρέφουμε στη λίμνη μας. Το βότσαλο πριν αγγίξει τη λίμνη δεν υπάρχει. Μόλις πέφτει μέσα εξαφανίζεται ξανά. Συμμετρία ανυπαρξίας.

Όμως σ’ εκείνο το ελάχιστο διάστημα της πρόσκρουσης, την εφήμερη στιγμή της ύπαρξης, διαταράσσει την επιφάνεια της λίμνης. Ομόκεντροι κυματισμοί απλώνονται ως της όχθες της λίμνης, όπου και σβήνουν.

Αυτοί οι κυματισμοί είναι μια αιτία, είναι ένα προσωπικό νόημα για το οποίο αξίζει να ζούμε.

Με τη ζωή μας επηρεάζουμε τους άλλους ανθρώπους. Ίσως αυτό, να προσφέρουμε κάτι θετικό στον κόσμο, να φτιάξουμε κάτι για τους άλλους πριν τον εγκαταλείψουμε, ίσως αυτό να είναι το μόνο νόημα.

Αυτό που μένει πίσω δεν είναι το όνομα μας ή τα γονίδια μας. Δεν είμαστε -μόνο- ζώα. Οι άνθρωποι μεταδίδουν πολιτισμό.

Αυτό που αφήνεις πίσω με το “παιδί” σου είναι η αγάπη, το ενδιαφέρον, η δύναμη και η ενέργεια, τα εφόδια που του έδωσες για να προχωρήσει παρακάτω και να κάνει το καλό.

Δεν έχει σημασία αν είναι βιολογικό παιδί, αν το υιοθέτησες ή αν είναι μαθητής σου -ή ένας άνθρωπος με τον οποίο διασταυρώθηκες τυχαία.

~~

Διαβάζω για μια ασθενή του Ίρβιν Γιάλομ, την Μπάρμπαρα, που βρέθηκε μπροστά στο θάνατο, με λίγο καιρό ακόμα για να ζήσει, και είχε πέσει να πνιγεί στον ωκεανό της ματαιότητας.

Την έσωσε ένα όνειρο που είδε. (Η Μπάρμπαρα ήταν συνταξιούχος δασκάλα.) Ονειρεύτηκε ότι βρισκόταν στην τάξη της, αλλά αντί για έδρα ήταν μέσα στο φέρετρο, με ανοικτό το καπάκι, νεκρή. Και περνούσαν από μπροστά της όλα τα παιδιά που είχε διδάξει. Κάθε παιδάκι της άφηνε ένα λουλούδι και της έλεγε: «Ευχαριστώ, κυρία Μπάρμπαρα.»

Ξύπνησε ανακουφισμένη, σχεδόν πιο ευτυχισμένη από ποτέ.

Κατάλαβε το νόημα της ζωής της: Βοήθησε κάποιους να κατακτήσουν τη χαρά και την ακεραιότητα στη ζωή, δημιούργησε κάποιους κυματισμούς που αντιμάχονταν την ανηθικότητα και τη βία που μονοπωλούν τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, τη βία και την αδικία στον κόσμο μας.

~~

Ο φόβος του θανάτου μπορεί να χαλιναγωγηθεί αν καταλάβουμε ότι έχουμε μια ιδιαίτερη αποστολή όλοι μας, σαν αυτό που γράφει ο Καζαντζάκης στην Ασκητική: «Κάθε σου πράξη αντιχτυπάει σε χιλιάδες μοίρες.»

«Δεν υπάρχει Λυτρωτής που ν’ ανοίξει δρόμο.»
Καθένας από εμάς είναι ο Εκλεκτός και ήρθε για να βοηθήσει. Όχι για να σώσει τον κόσμο «ολάκερο», αγαπητέ δάσκαλε Νικόλα.
Καθένας μας μπορεί να σώσει ένα μικρό κομμάτι της ψυχής και της αξιοπρέπειας της ανθρωπότητας.

Κάθε μας πράξη, κάθε μας λέξη, αντηχεί στην αιωνιότητα, μέσα απ’ τον κυματισμό που προκαλέσαμε πέφτοντας στη λίμνη της ύπαρξης.

Δεν είναι αγιοσύνη ούτε αλτρουισμός. Πάλι για τον εαυτό μας το κάνουμε. Γιατί θέλουμε η ζωή μας να έχει κάποιο νόημα, να μην πάει χαμένη σαν να ‘μαστε γομάρια.

Ποιος δεν έχει νιώσει όμορφα όταν έμαθε, άμεσα ή έμμεσα, ότι υπήρξε σημαντικός για κάποιον, ότι βοήθησε κάποιον; Υπάρχει μεγαλύτερη ανταμοιβή στη ζωή μας απ’ το να σου πει κάποιος «σ’ ευχαριστώ που με βοήθησες να συνεχίσω». Και να σου αφήσει ένα λουλούδι.

~~

Ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να είναι ελεύθερος. Όταν πέφτουμε στη λίμνη είμαστε ελεύθεροι ν’ αποφασίσουμε τι θ’ αφήσουμε πίσω μας.

Η λίμνη είναι εκεί, αλλά διαφορετικούς κυματισμούς προκαλεί κάθε βότσαλο. Μπορείς να προκαλέσεις μόνο πόνο και φρίκη. Μπορείς ν’ αφήσεις πίσω σου δύναμη κι ελπίδα.

Στη Γερμανία του Χίτλερ πολλοί ήταν συνειδητά βασανιστές. Κάποιοι όμως αγωνίστηκαν ενάντια στο κακό. Σε κάθε εποχή ισχύει το ίδιο. Το κακό δεν τελειώνει, αλλάζει προσωπείο.

Η λίμνη είναι πολύ μεγάλη. Δεν μπορούμε όλοι να είμαστε Μαχάτμα Γκάντι ή Ούρσουλα Λεγκέν. Οι δικοί μας κυματισμοί είναι πιο μικροί και σβήνουν πιο γρήγορα. Αλλά αυτός είναι ο ρόλος μας, το νόημα μας, δεν πρέπει να το θεωρούμε κατώτερο.

Έστω έναν άνθρωπο αν βοηθήσουμε, αν επηρεάσουμε με τον κυματισμό μας, έχουμε προσφέρει κάτι στον κόσμο κι έχουμε σώσει την –ζωντανή- ψυχή μας.

Δεν είναι θέμα υστεροφημίας ή ματαιοδοξίας. Το έχουμε ανάγκη να βρίσκουμε κάποιο νόημα.

Φτιάχνουμε κάτι που θα χαρούν οι επόμενοι. Έστω έναν κήπο, ένα πάρκο, ένα ποίημα. Προσέχουμε το μέρος όπου θα ζήσουν οι επόμενοι, μια γειτονιά, ένα δάσος, ένα βουνό, τον πλανήτη μας.

Αυτό που μένει πίσω δεν είναι το όνομα σου, τα γονίδια σου, ούτε καν η ανάμνηση της ύπαρξης, όλα αυτά δεν έχουν σημασία.

Αυτό που αφήνεις είναι ενέργεια, το κύμα είναι ενέργεια.
Κι η ενέργεια δεν χάνεται ποτέ.


Πηγή:sanejoker



Γελωτοποιός: Σχετικά με τον συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 15 Σεπτεμβρίου 2021

Η τέχνη, ο θάνατος κι ένα τελευταίο συρτάκι

Γελωτοποιός


Πώς και γιατί κάνουμε τέχνη;
Θ’ αφήσω δεύτερο το «γιατί», θα ξεκινήσω απ’ το «πώς».

Τη μέρα του θανάτου του Θεοδωράκη άκουγα ραδιόφωνο. Κάπου εκεί ο Ελύτης μίλησε κι είπε:
«Θέλετε να σας πω ότι η ποίηση δεν είναι τίποτα άλλο από την τυχαία συνάντηση δύο ασύνδετων ιδεών; Ε, ναι, αυτό είναι.»

Κι ο T.S. Elliot έγραφε: «Ο άνθρωπος ερωτεύεται ή διαβάζει Σπινόζα και αυτές οι εμπειρίες δεν έχουν σχέση ανάμεσα τους, όπως δεν έχουν σχέση με το θόρυβο της γραφομηχανής ή με τη μυρωδιά του φαγητού.
Όμως στο μυαλό του ποιητή τα πιο ανόμοια στοιχεία σχηματίζουν καινούρια σύνολα.»

Για να κάνεις τέχνη, έτσι όπως προτείνουν οι μεγάλοι ποιητές, πρέπει να μαζέψεις αλλοπρόσαλλες ιδέες που σου γυαλίζουν, σαν να ‘σουν καρακάξα, και να περιμένεις να ταιριάξουν με άλλες ανόμοιες, παράλογες, παράξενες.

Έτσι γυρνούσα πριν μερικές μέρες με το ποδήλατο και συνάντησα δυο ιδέες: Δίδυμος και Ταζ.

Είδα στο δρόμο δυο δίδυμες να περπατούν με τον ίδιο ακριβώς ρυθμό. Θυμήθηκα την ιστορία ενός φίλου. Η μάνα του είχε πει ότι στην κοιλιά της είχε δυο παιδιά. Ο αδελφός του γεννήθηκε νεκρός.

Συνέχισα με το ποδήλατο και μου ήρθε η δεύτερη ιδέα. Ένα παιδί φορούσε μπλουζάκι με τον Ταζ, τον ήρωα των Looney Tunes. Αλλά ήξερα και το ζώο.

Sarcophilus harrisii, ο περιβόητος Δαίμονας της Τασμανίας. Σαρκοφάγο μαρσιποφόρο που γεννάει 20-30 μικρά, ενώ έχει μόνο 4 θηλές.

Επιβιώνουν μόνο οι πιο βίαιοι και οι πιο δυνατοί. Οι μικροί Δαίμονες τρώνε τα αδέλφια τους μέσα στο μάρσιπο –παραδόξως επιβιώνουν περισσότερα θηλυκά.

Το ίδιο βράδυ ξεκίνησα να γράφω ένα διήγημα, που έχει φτάσει ήδη τις τριάντα σελίδες –και θα τη διαβάσετε σύντομα σε τρεις συνέχειες.

Αυτό είναι το «πώς» -της αρχικής ιδέας, γιατί βοηθάει να ξέρεις πώς θα το εξελίξεις, να έχεις εμπειρία, χρόνο, επιμονή και τα λοιπά.

Σου έρχονται ανόμοιες ιδέες και τις ταιριάζεις. Γιατί; Αυτό είναι το δεύτερο ερώτημα.

Γιατί κάνουμε τέχνη;

Ο Γιάλομ γράφει ότι όλες οι θρησκείες βασίζονται στο φόβο του θανάτου.

Οι άνθρωποι είμαστε τα μόνα ζώα που έχουν επίγνωση της θνητότητας τους. Ίσως αυτή να είναι συμβολικά η έξωση απ’ τον Κήπο της Εδέμ.

Πώς το αντιμετωπίζουμε; Όχι καλά. Οι νευρώσεις, οι φοβίες, οι ιδεοψυχαναγκασμοί, κρίσεις άγχους, και πολλά άλλα ψυχολογικά “θεματάκια” έχουν τη βάση τους σ’ αυτόν τον οικουμενικό φόβο.

Η θρησκεία με την υπόσχεση της μεταθανάτιας ζωής είναι μια λύση –αρκεί να πιστέψεις.

Η τέχνη κάνει κάτι πιο σημαντικό. Η τέχνη είναι πιο σημαντική απ’ τον θεό.

Το «γιατί» της τέχνης δεν είναι ο εξορκισμός του θανάτου.

Με την τέχνη δίνουμε νόημα στη ζωή, μεγαλώνουμε το παρόν και την ψυχή μας στο τώρα, ζούμε περισσότερες ζωές, πεθαίνουμε πολλούς θανάτους, οπότε μαθαίνουμε να μη φοβόμαστε τον δικό μας.

Δεν νικάμε το θάνατο, αυτό δεν γίνεται. Απολαμβάνουμε τη ζωή, αφήνοντας για λίγο το άγχος του θανάτου.

Αυτό είναι το «γιατί».
Το «γιατί» της τέχνης είναι η γιορτή της ζωής.

Η τέχνη δεν είναι ψέμα.
Η τέχνη είναι μέθεξη, είναι κάθαρση, είναι εκείνο το δάκρυ που σκουπίζεις κρυφά πριν ανάψουν τα φώτα στην αίθουσα, είναι το ραδιόφωνο στη διαπασών μέσα στο αυτοκίνητο, είναι το συρτάκι που ξεκινάτε να χορεύετε για πλάκα με τους φίλους, αλλά τελικά σας παρασέρνει και σας ιδρώνει και σας κάνει να φωνάζετε: «Όπα!».

Η τέχνη δεν είναι η μίμηση της ζωής, η τέχνη είναι η αλήθεια της ζωής.

Όλα τ’ άλλα είναι απομιμήσεις.

Η τέχνη είναι εκείνο το αίνιγμα που έγραψε ο Καζαντζάκης, σκηνοθέτησε ο Κακογιάννης, επένδυσε μουσικά ο Θεοδωράκης και χόρεψε ο Άντονι Κουίν με τον Άλαν Μπέιτς.

Είναι ο άνθρωπος που χορεύει πάνω στην καταστροφή της ιδέας του, ένας Ζορμπάς πιο ισχυρός απ’ το Δον Κιχώτη, γιατί εκείνος έχει συνείδηση της ήττας.

Να χορεύεις γνωρίζοντας ότι έχασες, γνωρίζοντας ότι θα πεθάνεις, να χορεύεις γιορτάζοντας το μόνο που έχεις.

Αυτό είναι η τέχνη: Μια αλαζονική αποδοχή της θνητότητας. 


Πηγή:sanejoker



Γελωτοποιός: Σχετικά με τον συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 8 Σεπτεμβρίου 2021

Για να μη χάσουμε την ψυχή μας

Γελωτοποιός


«Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
αποχαιρέτα την, την Αλεξάνδρεια πού φεύγει.»
Καβάφης

«Τα στερνά τιμούν τα πρώτα.»
λαϊκή παροιμία

“Τι γαρ ωφελείται άνθρωπος εάν τον κόσμον όλον κερδίσει,
την δε ψυχήν αυτού ζημιωθεί;”
Ματθαίος 16. 26

«I must have died alone
A long, long time ago.»
David Bowie


Ο Κροίσος καυχιόταν ότι είναι ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος του κόσμου. Ο σοφός Σόλωνας του είπε: «Μηδένα προ του τέλους μακάριζε.»
Και είχε δίκιο –σοφός ήταν.

Το τέλος της ζωής μας είναι τόσο σημαντικό, γιατί νοηματοδοτεί όλες τις προηγούμενες μέρες μας.

~
Όταν μαθαίνουμε να γράφουμε μυθοπλασία, ειδικά στις μεγαλύτερες ιστορίες, λέμε ότι το πρόσημο το δίνει το τέλος της. Θετικό τέλος, αρνητικό τέλος -και τα δύο ειρωνικά φινάλε.

Η ανθρώπινη ζωή είναι πολύ πιο χαοτική από κάθε ιστορία –με εξαίρεση τις ταινίες του Ντέιβιντ Λιντς.

Οι παράγοντες που διαμορφώνουν τη ζωή μας είναι αδύνατον να ταξινομηθούν και να μετρηθούν, να μπουν σε κεφάλαια και σεκάνς.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο πρωταγωνιστής της ιστορίας μας είμαστε εμείς –ο καθένας στη ζωή του. Μόλις πεθαίνεις η ταινία σου τελειώνει.
~~
Παρότι έχω αυτοαναγορευτεί “Γελωτοποιός” δεν είμαι ακριβώς το πρότυπο του κωμικού ανθρώπου. Πολύ συχνά σκέφτομαι και γράφω για το θάνατο. Μάλλον δεν είμαι η καλύτερη παρέα για τα πάρτι.

Δεν φοβάμαι το θάνατο. Αυτό που φοβάμαι είναι η έλλειψη της ζωής, η γνώση ότι κάποια στιγμή οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να τρώνε παγωτά, ν’ ακούνε μουσική και ν’ αγαπιούνται, κι εγώ δεν θα υπάρχω.

Το ξέρω ότι αυτός ο φόβος δεν είναι λογικός. Γιατί δεν μπορείς για πάντα να είσαι. Όσα χρόνια κι αν ζήσεις κάποτε θα τελειώσουν. Είτε φας χίλια είτε δυο χιλιάδες παγωτά, κάποτε θα έρθει το τέλος.

Δεν είναι λογικός, αλλά παραμένει. Επειδή, τι έκπληξη! Οι άνθρωποι συμπεριφέρονται παράλογα!
~
Έχω βρει δυο τρόπους για να ξεπερνάω το φόβο της παύσης.

Ο ένας είναι ο πιο απλός –κι απλοϊκός: Χάνομαι στη ζωή, ξεχνιέμαι.
~
Ο δεύτερος είναι μια βιωματική αναπαράσταση της τελευταίας μέρας της ζωής μου.
(Φυσικά δεν ξέρω πότε θα είναι αυτή, ευχές και υποθέσεις κάνω, μυθοπλασία καθαρή.)

Φαντάζομαι ότι είμαι 95 (ολογράφως: ενενήντα πέντε) χρονών κι αργοπεθαίνω από γηρατειά, χωρίς πόνο. Καταλαβαίνω ότι είναι η τελευταία μου μέρα (σ’ αυτόν τον υπέροχο πλανήτη) και κοιτάζω πίσω. Τι βλέπω;

Αντιλαμβάνομαι πόσο μικρά κι ασήμαντα ήταν όλα αυτά που με άγχωναν. Τα σπυράκια στην εφηβεία, η σχέση με τα κορίτσια και τους φίλους στη νεότητα, οι απλήρωτοι λογαριασμοί στην ενήλικη ζωή.

Αντιλαμβάνομαι πόσο υπέροχα κι ανεκτίμητα ήταν αυτά που χάρηκα. Η σχέση με τους αγαπημένους μου ανθρώπους, η τέχνη μου, κάποια ηλιοβασιλέματα τυχαία κι απροσδόκητα, ένα αστείο (ο άνθρωπος είναι το μόνο ζώο που γελάει).

Αυτός ο μελλοντικός ετοιμοθάνατος εαυτός μου χαμογελά, βάζει θετικό πρόσημο στην ιστορία και… πεθαίνει.
~~
Προ πάντων να μη γελασθείς, μην πεις πώς ήταν
ένα όνειρο, πώς απατήθηκεν η ακοή σου
μάταιες ελπίδες τέτοιες μην καταδεχθείς.
~~~
Αυτός ο γερο-Γελωτοποιός, που πεθαίνει χαμογελαστός, συχνά γίνεται ο οδηγός μου στη ζωή, στην κάθε μέρα μου. Γιατί η ζωή όλων μας είναι δύσκολη, αγχωτική, βαριά –και τη Δευτέρα θες να βρίσεις κάποιον για να ξεσπάσεις.

Όταν η μέρα μου βάζει τρικλοποδιά και με ρίχνει κάτω, πολλές φορές σκέφτομαι: «Έπεσα. Ωραία είναι εδώ. Γιατί να σηκωθώ πάλι;»

Τότε ο γέρος κι ετοιμοθάνατος εαυτός μου, 95 χρονών, έρχεται και μου χαϊδεύει τα μαλλιά. Μου λέει:

«Άντε! Πάλεψε το. Πάλεψε το κι απόλαυσε το. Θα ήθελα να μου έδιναν άλλη μια μέρα ζωής, όσο δύσκολη και να ήταν. Οπότε σήκω. Δεν θα είναι τόσο δύσκολο όσο νομίζεις, γιατί δεν είναι τόσο σημαντικό όσο νομίζεις. Σήκω και βρες κάτι ωραίο μέσα σ’ όλα. Παντού υπάρχει κάτι ωραίο. Ακόμα και στην Κόλαση.»

Όχι, δεν πετάγομαι πάνω τραγουδώντας Bob McFerrin. Το κάνω πιο αργά και πιο δύσκολα. Κλείνω το ξυπνητήρι. Γυρίζω πλευρό. Χάνομαι κάτω απ’ τα σκεπάσματα. Αλλά τελικά τα καταφέρνω –ως τώρα.

Αν δεν τα κατάφερνα δεν θα μπορούσα ούτε να γράψω. Κι αυτό είναι ένα νόημα, ένας λόγος που με σηκώνει πάλι για να συνεχίσω. Γιατί η συγγραφή δίνει νόημα στη ζωή μου.

Έτσι συνεχίζουμε. Με όλα όσα δίνουν νόημα στη ζωή μας.
~~
Κι έτσι περνάω τις μέρες μου, κλόουν την Τετάρτη, για να φτάσω σ’ εκείνον τον παλιόγερο που πεθαίνει Κυριακή, σ’ ένα παράθυρο με θέα στη θάλασσα.

Ελπίζω και προσπαθώ να φτάσει εκείνη τη στιγμή, να τον πλησιάσω εγώ ως όλοι οι παλιότεροι εαυτοί και να μου πει, να μου πω:
«Μπράβο, παιδί μου, εαυτέ μου και πατέρα μου. Έκανες ό,τι μπορούσες με ό,τι σου δόθηκε. Ξεκουράσου τώρα.»

Αυτός θα είναι ο Παράδεισος. Δεν θα διαρκέσει αιώνια, ούτε καν λίγες χιλιάδες χρόνια.

Ο Παράδεισος μου είναι ένα κλάσμα του δευτερολέπτου, ένα νεύμα, το τελευταίο φως της θάλασσας, ένα λαμπύρισμα ίσως, μυρωδιά από Αιγαίο, το γέλιο ενός παιδιού κάπου κοντά.

Ο Παράδεισος είναι η στιγμή που θα κλείσω τα μάτια ανάλαφρος, χωρίς τίποτα να βαραίνει την ψυχή μου.

Τι άλλο να πετύχω; Τι αξίζει να κερδίσω τον κόσμο και να χάσω την ψυχή μου;



Πηγή:sanejoker




Γελωτοποιός: Σχετικά με τον συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 6 Σεπτεμβρίου 2021

Το δικαίωμα στη δυστυχία

Γελωτοποιός


“Mε τί καρδιά, με τί πνοή,
τι πόθους και τί πάθος,
πήραμε τη ζωή μας· λάθος!
κι αλλάξαμε ζωή.”

Άρνηση, Γιώργος Σεφέρης

“Lives of great men all remind us
We can make our lives sublime,
And, departing, leave behind us
Footprints on the sands of time”

A psalm of life, Henry Wadsworth Longfellow

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Ξεκίνησα αυτό το κείμενο με προσωρινό τίτλο: «Το δικαίωμα στη δυστυχία». Μετά πήγα να τον αλλάξω. Βρήκα δυο τρεις. Κράτησα τον αρχικό. Αυτό ήταν που ήθελα να πω, αυτό το νόημα που έψαχνα να αποδώσω.

Σίγουρα κανείς άνθρωπος –ούτε άλλο ζώο, δεν προτιμά τη δυστυχία ή τον πόνο. Το χειρότερο που μπορείς να κάνεις σ’ έναν μαζοχιστή είναι να μην τον πονέσεις, λέει ένα ανέκδοτο.

Η ευτυχία (κι η χαρά) είναι σίγουρα προτιμότερη, αλλά μερικές φορές δεν το καλύτερο που μπορεί να σου συμβεί.

Για να ζήσουμε μια ζωή σε βάθος πρέπει να αποδεχτούμε και να καλωσορίσουμε όλες τις καταστάσεις κι όλα τα συναισθήματα. Ακόμα και το θυμό.

Σοφός, έγραφε ο Αριστοτέλης, δεν είναι εκείνος που δεν θυμώνει ποτέ. Σοφός είναι εκείνος που θυμώνει τη σωστή στιγμή, στο σωστό βαθμό και με το σωστό πρόσωπο.

Ένας αέναα χαρούμενος άνθρωπος δεν είναι απλώς χαζοχαρούμενος, είναι αδύνατο να υπάρξει -είναι ψεύτικος.

Όταν ζεις στον κόσμο όπου ζούμε, που βυθίζεται μέρα με τη μέρα, λεπτό με το λεπτό, πιο γρήγορα απ’ τον Τιτανικό, είναι αδύνατον να μην εξοργίζεσαι, να μη νιώθεις τη ματαιότητα κάποιες φορές.

Κι αν αγνοήσεις τον κόσμο τριγύρω δεν μπορείς να αγνοήσεις το χρόνο που περνάει από πάνω σου, τα γηρατειά και το θάνατο –όχι του εαυτού σου, αυτόν δεν τον καταλαβαίνεις.

Στις καταστάσεις πένθους δεν γίνεται να είσαι ευτυχισμένος. Πρέπει να νιώσεις την απώλεια, να αποδεχτείς τον πόνο που σου προκαλεί ο χαμός. Δεν θα ξαναδείς ποτέ τον αγαπημένο σου.

Αυτή η δυστυχία, το πάσχειν, αν την πάρεις μέσα σου με ειλικρίνεια μπορεί να γίνει φως, μπορεί να γίνει ένα καινούριο νόημα ζωής ή έστω μια σπρωξιά για να συνεχίσεις.
~~
Εκείνος που αποφεύγει τη δυστυχία στη ζωή είναι σαν τον άνθρωπο που έχει αϋπνία και πασχίζει να κοιμηθεί. Κυνηγάς τον ύπνο, κυνηγάς την ευτυχία. Όσο όμως πιέζεις τον εαυτό σου τόσο περισσότερο ξυπνάς, τόσο δυστυχείς. Για να μπορέσεις να κοιμηθείς πρέπει να σταματήσεις να προσπαθείς.

Γιατί δεν είσαι μόνο δυστυχισμένος. Ντρέπεσαι κιόλας που δεν είσαι ευτυχισμένος, έτσι όπως σου λένε ότι πρέπει να είσαι, αέναα κι απόλυτα.
Αυτό το Κυνήγι της Ευτυχίας ξεκίνησε στις ΗΠΑ. (“Life, Liberty and the pursuit of Happiness” γράφουν στο Σύνταγμα τους). Κάποιοι επιτήδειοι Αμερικανοί ψυχολόγοι έκαναν την Επιδίωξη της Ευτυχίας επάγγελμα.

Όμως η τέχνη (θυμηθείτε την κάθαρση του Αριστοτέλη) και η φιλοσοφία, η ψυχολογία/ψυχοθεραπεία στη συνέχεια, δεν αποσκοπούν στην ευτυχία, αλλά στην πληρότητα της ζωής.

Μια ζωή είναι πλήρης όταν περιλαμβάνει και το πάσχειν, όταν δίνει αξία στο μόχθο της δημιουργικότητας, όταν είναι εμπλουτισμένη με καλοσύνη.

Ένας άνθρωπος είναι ανθρώπινος όταν έχει ενσυναίσθηση. Κανείς δεν είναι μόνος σαν νησί.

Η ζωή μας -σαν θεατρικό έργο- είναι πλήρης όταν φανερώνει όλη τη γκάμα των συναισθημάτων του πρωταγωνιστή.
Απ’ την απόλυτη χαρά και το γέλιο, μέχρι τον οδυρμό.

Αυτά μας κάνουν ανθρώπινους. Οι αδυναμίες και τα πάθη μας, οι αμφιβολίες, ο φόβος και το κλάμα στον κήπο της Γεσθημανής.

Η δυστυχία είναι μέρος της ζωής μας.
Το σκοτάδι είναι κομμάτι μας.

Και μόνο αν μετουσιώσουμε το σκοτάδι μας σε φως μπορούμε να βιώσουμε τη φύση μας σε όλες τις διαστάσεις.

Για να το κάνουμε αυτό πρέπει ν’ αγαπήσουμε και τη σκοτεινή μας πλευρά.

Οπότε, ας μη ντρεπόμαστε να κλάψουμε, να νιώσουμε μικροί και να φανούμε αδύναμοι, να φοβηθούμε, να νιώσουμε ενοχές. Ας μην ντρεπόμαστε να ντραπούμε.

Συνεχίζουμε κάνοντας τις πιθανότητες δυνατότητες. Κι είμαστε πάντα ελεύθεροι να επιλέξουμε, ακόμα κι όταν βρισκόμαστε στο χειρότερο μέρος. Στα στρατόπεδα συγκέντρωσης κάποιοι επέλεξαν να είναι τέρατα, κάποιοι αφέθηκαν να χαθούν και κάποιοι συνέχισαν πιστεύοντας στη ζωή. Πολλοί πεθάνανε εκεί μέσα, αλλά κάποιοι πέθαναν σαν άνθρωποι, όχι σαν ζώα.

Θα κερδίσουμε, θα χάσουμε, δεν έχει σημασία. Θα βρούμε ποτέ το πιθάρι στην άκρη του ουράνιου τόξου, δεν έχει σημασία.

Αρκεί να συνεχίσουμε –ακόμα και με μάτια δακρυσμένα.


Πηγή:sanejoker




Γελωτοποιός: Σχετικά με τον συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »