Τρίτη 31 Μαρτίου 2026

14 χρόνια από την αυτοκτονία του Δημήτρη Χριστούλα, θα θυμηθεί κανείς;



Ο Δημήτρης Χριστούλας (1935-2012) ήταν Έλληνας συνταξιούχος, φαρμακοποιός, ο οποίος δημοσίως έδωσε τέρμα στη ζωή του διαμαρτυρόμενος για την ελληνική κρίση χρέους. 

«Σε όλη του τη ζωή υπήρξε ένας ανιδιοτελής οραματιστής» Γεννήθηκε το 1935 στο χωριό Κανάλια Καρδίτσας. Εκεί πάνω στα καρδιτσιώτικα βουνά διαμορφώθηκε ο αψύς του χαρακτήρας κι έγινε «αγύριστο κι αλύγιστο κεφάλι», σύμφωνα με τους συμπατριώτες του. 

Όπως έγινε γνωστό από μαρτυρίες της κόρης του Έμμυ Χριστούλα αλλά και γειτόνων, ο Δημήτρης Χριστούλας ήταν έντονα πολιτικοποιημένο άτομο, με ενεργή συμμετοχή σε όλες τις λαϊκές διεκδικήσεις των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ήταν άνθρωπος πράος, καλλιεργημένος, ευγενής. 

«Δεν αυτοκτονώ, με σκοτώνουν». Αυτά ήταν τα τελευταία λόγια που είπε ο Δημήτρης Χριστούλας, ο 77χρονος συνταξιούχος προτού βάλει τέλος στη ζωή του. Στη συνέχεια έβαλε το όπλο στον κρόταφό του και τερμάτισε τη ζωή του μπροστά σε δεκάδες περαστικούς της πλατείας Συντάγματος. Στο σημείωμα που βρέθηκε πάνω του αναφέρει ότι αυτοκτόνησε με στόχο να αφυπνίσει την κοινή γνώμη.
 
Το σημείωμα του αυτόχειρα 
«Η κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου εκμηδένισε κυριολεκτικά τη δυνατότητα επιβίωσής μου που στηριζόταν σε μια αξιοπρεπή σύνταξη που επί 35 χρόνια εγώ μόνον (χωρίς ενίσχυση κράτους) πλήρωνα γι΄αυτήν. Επειδή έχω μια ηλικία που δεν μου δίνει την ατομική δυνατότητα δυναμικής αντίδρασης (χωρίς βέβαια να αποκλείω αν ένας Έλληνας έπαιρνε το καλάσνικωφ ο δεύτερος θα ήμουν εγώ) δεν βρίσκω άλλη λύση από ένα αξιοπρεπές τέλος πριν αρχίσω να ψάχνω τα σκουπίδια για την διατροφή μου. Πιστεύω πως οι νέοι χωρίς μέλλον, κάποια μέρα θα πάρουν τα όπλα και στην πλατεία Συντάγματος θα κρεμάσουν ανάποδα τους εθνικούς προδότες, όπως έκαναν το 1945 οι Ιταλοί στον Μουσολίνι (Πιάτσα Λορέτο του Μιλάνου).» 
--Δημήτρης Χριστούλας 

Η αυτοκτονία του 77χρονου συνταξιούχου φαρμακοποιού Δημήτρη Χριστούλα δεν συντάραξε μόνο για το τραγικό προσωπικό στοιχείο που κρύβει. Ο πολιτικός συμβολισμός της πράξης, σαφής μέσα από το ιδιόχειρο σημείωμα, συνιστά γεγονός χωρίς προηγούμενο στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης. Τόσο η επιλογή της πλατείας Συντάγματος, τόπου ιστορικά φορτισμένου, στην καρδιά της Αθήνας, όσο και η βίαιη – με όπλο – «λύση» αναχώρησης συνθέτουν ένα σκηνικό που δύσκολα θα σβήσει από το συλλογικό ασυνείδητο της πόλης. 

Η είδηση της αυτοκτονίας ενός ανθρώπου, ακριβώς απέναντι από τη Βουλή, έκανε το γύρο του Διαδικτύου μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτων. Συγκλόνισε και ταρακούνησε το πολιτικό σκηνικό που εμφανίστηκε «μουδιασμένο». Όμοιο περιστατικό στα ελληνικά χρονικά δεν έχει υπάρξει. Γι’ αυτό και τρόμαξε. Αμέσως μετά την αυτοκτονία του Δημήτρη Χιστούλα, ο χώρος όπου άφησε την τελευταία του πνοή μετατράπηκε σε τόπο προσκυνήματος για χιλιάδες πολίτες. Άνθρωποι κάθε ηλικίας περνούσαν για να αφήσουν ένα κερί, ένα λουλούδι, ένα σημείωμα. «Δεν είναι αυτοκτονία. Είναι δολοφονία», «Φτάνει πια!», «Ποιος θα είναι το επόμενο θύμα;» είναι μερικά από τα μηνύματα που έβλεπε κάποιος πάνω στο δέντρο δίπλα στο οποίο ξεψύχησε ο 77χρονος. 

Τη νύχτα της 4ης Απριλίου ακολούθησαν συμπλοκές με τις αστυνομικές δυνάμεις με αποχώρηση των Ευζώνων, ενώ μια μέρα αργότερα συνεχίζονταν οι μικροεμπλοκές. Η πολιτική κηδεία του έγινε στις 7 Απριλίου στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών, ενώ η σορός του, όπως ήταν η τελευταία του επιθυμία, μεταφέρθηκε στη Βουλγαρία για να αποτεφρωθεί. Πολλοί έσπευσαν μάλιστα, μεταξύ των οποίων και η βουλευτής Σοφία Σακοράφα, η οποία τον γνώριζε και προσωπικά, να χαρακτηρίσουν την πράξη του βαθύτατα πολιτική ενέργεια, και να παρομοιάσουν την περίπτωσή του με εκείνη του φοιτητή Κώστα Γεωργάκη, που το 1970 αυτοπυρπολήθηκε στην Γένοβα ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την Χούντα των Συνταγματαρχών. 

Η περίπτωση του Δημήτρη Χριστούλα αποτυπώθηκε σε τραγούδια στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ο Μίκης Θεοδωράκης στις 6 Μαΐου 2012 έκανε δήλωση με τίτλο "Μια αστραπή στην Πλατεία Συντάγματος". Στις 23 Φεβρουαρίου 2016, οι Ελληνίδες συνθέτριες και στιχουργοί Αρετή και Ιωάννα Σπανομάρκου, κυκλοφόρησαν ένα τραγούδι και ένα αφηγηματικό κείμενο εμπνευσμένα από την αυτοκτονία του Δημήτρη Χριστούλα, που συμπεριλήφθηκε στον κοινωνικό-πολιτικό τους δίσκο με τίτλο "Ελλάς Πολιτική Κρατούμενη", ο οποίος έλαβε το Χρυσό Μετάλλιο στα Global Music Awards το 2016, στην Καλιφόρνια Το τραγούδι με τίτλο "Ήταν Τρελός" σαρκάζει τον τρόπο που προσπάθησαν πολιτικοί διάφορων κομμάτων να υποβαθμίσουν τον πολιτικό του συμβολισμό, χαρακτηρίζοντας την πράξη του αυτόχειρα πράξη τρέλας. 

ΣΤΙΧΟΙ: Μια σκιά τούτο το βράδυ 
τον κυνηγά μες στο σκοτάδι 
και απειλεί να τόνε φτάσει 
τώρα που όλα τα 'χει χάσει 
Είναι τρελός, είναι τρελός 
είναι ο άλλος του εαυτός 
μήπως είναι γνωστικός; 
είναι τρελός, είναι τρελός 
Η φτώχεια του τον κυνηγά 
σαν μια αόρατη σκιά 
το γιατί κανείς δεν ξέρει 
που του όπλισε το χέρι 
Τον κυριεύει η απελπισία 
κανείς δεν του δίνει σημασία 
κι άρπαξε το χέρι το πιστόλι 
και ξάφνου έριξε ένα βόλι 
Ήταν τρελός, ήταν τρελός 
ήταν ο άλλος του εαυτός μήπως 
ήταν γνωστικός; 
ήταν τρελός, ήταν τρελός 
Είπε ο κόσμος ο κακός... 

Στις 3 Μαΐου 2012 στη Μαδρίτη, Ισπανοί τραγουδιστές συναντήθηκαν και ηχογράφησαν ένα τραγούδι που συνέθεσε ο Joaquín Carbonell για να τιμήσουν τον Χριστούλα. 

Η αυτοκτονία του Δημήτρη Χριστούλα αναφέρεται επίσης στο βιβλίο "Η μετέωρη Ελλάδα" (2015), του Ισπανού ελληνιστή, συγγραφέα και κινηματογραφιστή Πέδρο Ολάγια, καθώς και στην ομώνυμη ταινία ντοκιμαντέρ του ίδιου (2018). 

Στο σημείο που έφυγε, υπήρχε το σημείωμα ενός νέου: «To όνομα του νεκρού σήμερα είναι Δημοκρατία… μα είμαστε 11 εκατομμύρια οι ζωντανοί και το όνομα μας είναι Αντίσταση»
14 χρόνια από την αυτοκτονία του Δημήτρη Χριστούλα, θα θυμηθεί κανείς;




Στέφανος Πρίντσιος: Σχετικά με τον συντάκτη




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου