Δεν ήρθα για να απαριθμήσω τις αρετές του δέντρου. Είναι μεγαλύτερες απ’ όσο μπορεί κανείς να μετρήσει, ομορφότερες απ’ όσο μπορεί να υμνήσει, και πιο διάσημες απ’ όσο μπορεί να περιγράψει!
Ήρθα για να κάνω αυτή την παραδοχή: είμαι παθιασμένος με τα δέντρα, σε σημείο ζήλιας. Και μου είναι δύσκολο να πιστέψω μια ιστορία εχθρότητας ανάμεσα σε έναν άνθρωπο και ένα δέντρο, ακόμη κι αν ένας καρπός του στάθηκε αιτία για την έξοδό του από τον Παράδεισο! Ακόμη και ο Θεός, όταν θέλησε να δελεάσει τον άνθρωπο με τον Παράδεισο, υπερέβαλε στην περιγραφή των δέντρων. Και μου είναι επίσης δύσκολο να πιστέψω ότι η κοπή ενός δέντρου δεν θεωρείται έγκλημα.
Το δέντρο φέρει δύο δόξες: τη δόξα της ομορφιάς και τη δόξα της ωφέλειας. Και αν υπάρχει καμιά φορά διαφορά ανάμεσα στο όμορφο πράγμα…
Και το δεύτερο είναι ότι το δέντρο έχει ήδη λύσει το πρόβλημα με λαμπρή απόδειξη. Το δέντρο δεν μεταδίδει μόνο χαρά, ευχαρίστηση και γαλήνη στην καρδιά· επεκτείνει επίσης το πράσινό του στα μυαλά μας, διδάσκοντάς μας πάρα πολλά. Μας διδάσκει, για παράδειγμα, πώς το πράσινο διατηρείται μέσα στις τέσσερις εποχές… μέσα στην πολιορκία της άνθησης… στην καυτή ζέστη… και στην οργή του ανέμου. Αυτό το μάθημα, που μας το προσφέρει το δέντρο με αυθόρμητη γλυκύτητα, το ονομάσαμε ελπίδα.
Και το δέντρο κινείται… αλλά κινείται προς τα βάθη και προς τα ύψη και δεν εγκαταλείπει την «πατρίδα» του· αυτή είναι η δύναμή του. Είναι βαθιά ριζωμένο στη γη και κοιτάζει προς τους ορίζοντες. Ας αντλήσουμε από αυτό σοφία και ας μάθουμε ένα μάθημα αγάπης για την πατρίδα: αν το δέντρο σκεφτόταν να μεταναστεύσει από τη γη του… θα πέθαινε. Όμως δεν το κάνει, γιατί δεν θέλει να πεθάνει πριν την ώρα του.
Και το δέντρο αγωνίζεται ενάντια στις συνθήκες… και δεν παραδίνεται. Αντιστέκεται στη σκληρότητα του βράχου με υπομονή, υπομονή και ευρηματικότητα. Ο βράχος έρχεται από το αδύναμο σημείο του, ώσπου να στερεώσει το κεφάλι του σε μια θέση, κι έπειτα συνεχίζει να τον χτυπά μέχρι να θρυμματιστεί και να γίνει χώμα από το οποίο απορροφά την τροφή του. Αυτό το μάθημα το ονομάσαμε διαρκή αγώνα. Και το δέντρο δεν σώθηκε από την επιθετικότητα… τα τσεκούρια συνέχιζαν να του κόβουν ένα χέρι ή ένα δάχτυλο… ή να ξυρίζουν ολόκληρα τα μαλλιά του. Όμως η αγάπη του για επιβίωση δεν το άφηνε αιχμάλωτο των πληγών και των βασάνων του. Ήξερε πώς να επιδένεται το τραύμα και να δημιουργεί νέα κύτταρα και βγάζει νέα κλαδιά … και δεν πεθαίνει… δεν ηττάται. Αυτό είναι που εμείς ονομάζουμε αντοχή.
Και το δέντρο εκτίθεται σε προσπάθειες ξεριζώματος, αλλά δεν ξεριζώνεται παρά μόνο παρά τη θέλησή του… αντιστέκεται και αντιστέκεται και αντιστέκεται μέχρι την τελευταία πνοή, όταν πλέον η αντίσταση δεν γίνεται παρά μια έκφραση προτίμησης του μαρτυρίου απέναντι σε ό,τι είναι αντίθετό του, μπροστά σε πολλούς εχθρούς. Στη χώρα μας διαβάσαμε με μεγάλο θαυμασμό την ιστορία της αντίστασης ενός δέντρου που χρειάστηκαν δεκάδες προσπάθειες για να το ξεριζώσουν, ακόμη και με τη χρήση μπουλντόζας. Και αυτό είναι ένα υπέροχο μάθημα στην πρόκληση, που δεν πρέπει να περνά χωρίς να πάρουμε το δίδαγμά του.
Και το δέντρο πεθαίνει, αν έρθει η ώρα του… όμως ο ηρωικός άνθρωπος ακόμη και τώρα δεν μπόρεσε να πεθάνει όπως πεθαίνει το δέντρο με μεταφορική έννοια… Ο άνθρωπος, στις καλύτερες περιπτώσεις, πεθαίνει ακουμπισμένος σε έναν τοίχο, αλλά τελικά πέφτει. Όσο για το δέντρο, πεθαίνει όρθιο, γιατί οι ρίζες του είναι βαθιά στερεωμένες στη γη… βαθιά… Και αυτό το ονομάζουμε το μεγαλείο του θανάτου που παραμένει μέσα στα όρια της μεταφοράς μας.
Και περισσότερο: δεν ήρθα να απαριθμήσω τις αρετές του δέντρου… Ήρθα μάλλον να κάνω μια εξομολόγηση: είμαι ερωτευμένος με το δέντρο. Στέκομαι μπροστά του σαν μαγεμένος, και με κυριεύει η επιθυμία να το αγκαλιάσω και να το φιλήσω. Όμως δεν μπορώ να κινηθώ, για να μη χάσω κάτι από τη μαγεία του… και η υπεροψία της. Και δυσκολεύομαι να διαλέξω ένα όνομα γι’ αυτήν: σοφή και γοητευτική. Όχι!
Όχι! Είναι ένα δέντρο, και τίποτε άλλο! Η πιο σκληρή μορφή βασανιστηρίου για έναν φυλακισμένο είναι
να τοποθετηθεί σε μια φυλακή από τις χαραμάδες της οποίας δεν μπορεί να δει ένα δέντρο. Και αναφωνώ
σε μια στιγμή έκστασης, απελευθερωμένης από τα πάντα εκτός από εκείνη: μακάρι να ήμουν
πουλί για να την κάνω πατρίδα μου… Πατρίδα — αχ, αυτή είναι η λέξη!
Γιατί να μη τραγουδάμε περισσότερο για τα δέντρα… Το τραγούδι για τα δέντρα
είναι τραγούδι για την πατρίδα… για την ομορφιά… για την αντοχή… για την αξιοπρέπεια…
για την ελπίδα… για την πρόκληση… για την επιβίωση… και για τη ζωή. Και δεν είναι τυχαίο
ότι ο πρώτος μουσικός λαχάνιασε, ικανοποιημένος, μέσα σε ένα κλαδί
δέντρου. Και το λίκνο της γέννησης είναι από δέντρο. Και το δοχείο του θανάτου
είναι από δέντρο. Και το ίδιο το δέντρο τραγουδά, θρηνεί, χορεύει,
χαίρεται, στοχάζεται και ορθώνεται περήφανα, προσφέρει… χωρίς να παίρνει.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου