Γράφουν: Κωνσταντίνα Κατσανά, Πάνος Χριστοδούλου
Τότε τι κρίμα, τι κρίμα, τι κρίμα
Παντού περισσεύεις και παντού ξεψυχάς
Τότε τι κρίμα, τι κρίμα, τι κρίμα
Δε χώρας πουθενά, δε χώρας πουθενά
Οι Τρύπες είναι ένα από τα πιο επιδραστικά συγκροτήματα της Ελληνικής ροκ σκηνής. Ένα από τα πιο σημαντικά κομμάτια τους, το «Δεν χωράς πουθενά» έφτασε να τραγουδηθεί ακόμα και από τους Metallica στην πρόσφατη συναυλία τους στην Αθήνα. Έχουμε άραγε αναλογιστεί το τι ακριβώς περιγράφει το τραγούδι; Πόσο διαφορετική θα ήταν η κατανόησή μας για τους ανθρώπους γύρω μας, αλλά και για τους εαυτούς μας, εάν αντιλαμβανόμασταν τη ζωτική σημασία του «ανήκειν»!
Αναρωτηθήκαμε ποτέ πού ακριβώς θέλουμε να χωρέσουμε τελικά; Σε ένα τζιν και ένα μαγιό; Ή μήπως κάπου αλλού; Πώς φτάσαμε στο σημείο που, το να μην μας χωράει ένα ρούχο, ισοδυναμεί με το ότι κάναμε κάτι κακό, ότι φταίξαμε κάπου, ότι θα έπρεπε να ντρεπόμαστε, και ουσιαστικά να θεωρούμαστε κοινωνικά απόκληροι; Από πότε το να μην χωράμε θεωρείται αποτυχία; Και μήπως τελικά δεν έχει απολύτως καμία σχέση με λίγα κομμάτια υφάσματος, αλλά με την προσπάθειά μας να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις ενός κοινωνικού και μεταβιομηχανικού κατασκευάσματος, όπως η κουλτούρα της δίαιτας;
Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε, δείχνοντας συμπόνια προς τον εαυτό μας, ότι είναι 100% φυσιολογικό και ανθρώπινο να επιζητούμε την αποδοχή· και να μας αγκαλιάσουμε με τρυφερότητα και κατανόηση αντί να μας επικρίνουμε για αυτή μας την ανάγκη.
Μονάχα έτσι θα μπορέσουμε να αντικρίσουμε με θάρρος και ειλικρίνεια προς τους εαυτούς μας ποιο είναι το κόστος του να προσπαθούμε να χωρέσουμε. Κατανοώντας παράλληλα το πώς μας έχει εξυπηρετήσει μέχρι τώρα αυτή η προσπάθεια, ποιο ήταν το πραγματικό ‘γιατί’ που κρυβόταν από πίσω. Όσο πιο συνειδητό μας είναι, τόσο πιο καθαρά μπορούμε να αξιολογήσουμε εάν αξίζει αυτό το κόστος.
Από ποια άτομα επιζητούμε άραγε την αποδοχή και για ποιον λόγο; Γιατί οποιαδήποτε συναναστροφή μας με τους άλλους ανθρώπους θα πρέπει να φιλτράρεται μέσα από το πώς δείχνει το σώμα μας και σε ποια ρούχα χωράει; Αξίζει άραγε να πληρώσουμε αυτό το κόστος για τους άλλους; Και μήπως τελικά είναι ο ίδιος μας ο εαυτός το τίμημα που πληρώνουμε για να γίνουμε αποδεκτοί; Πράγματι, κάθε επιλογή φέρει και ένα κόστος. Ορισμένες, όμως, στοιχίζουν την αυθεντικότητά μας. Χάνουμε το ποιοι πραγματικά είμαστε. Κάπου εκεί, καλούμαστε να επιλέξουμε ποιο κόστος προτιμούμε να αντέξουμε.
Ίσως αξίζει να προβληματιστούμε και για το εξής: για ποιον λόγο να νιώθουμε θλίψη ή και οργή για το σώμα μας και τα ρούχα που δεν μας κάνουν και όχι για την αδικία που υπάρχει γύρω μας ή ακόμη και εναντίον μας; Τι είναι στ’ αλήθεια σημαντικό; Με ποιες αξίες θέλουμε να ζούμε τελικά; «Νοῦς ὑγιής ἐν σώματι ὑγιεί», έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες. Όμως, το «ὑγιής» έχει παρερμηνευτεί αμέτρητες φορές, μέχρι που οι ναζί απέδειξαν ότι ούτε υγιές πνεύμα είχαν ούτε σώμα και ότι η υγεία δεν έχει να κάνει με πειθαρχία και δεν περιορίζεται στους μυς.
Είναι πολύ πιθανό να έχουμε έρθει σε επαφή με συγκεκριμένες αξίες και τώρα να ήρθε η στιγμή να τις επαναδιαπραγματευτούμε. Να τις φιλτράρουμε μέσα από τη δική μας ματιά και με νέα κριτήρια. Κάποιες από αυτές μπορούμε να τις κρατήσουμε, κάποιες να τις τροποποιήσουμε, και άλλες να τις απορρίψουμε τελείως. Όσο εμείς οι ίδιοι, ως ενήλικες, δεν συνειδητοποιούμε πόσο πολύ έχουμε αυτοεγκλωβιστεί και πληγωθεί από τα εκάστοτε πρότυπα ομορφιάς και τα στερεότυπα, είναι πάρα πολύ εύκολο (εάν όχι βέβαιο), άθελά μας να διαιωνίζουμε τις πεποιθήσεις που μας έβλαψαν μεταδίδοντάς τες και στη νέα γενιά.
Συχνά οι γονείς, ακριβώς επειδή επιθυμούν τα παιδιά τους να είναι αποδεκτά (θυμηθείτε: το να μην είσαι αποδεκτός στην κοινωνία που ζεις ισοδυναμεί με φόβο θανάτου-είναι ζήτημα επιβίωσης) καταλήγουν να τα στιγματίζουν πρώτα οι ίδιοι. Κάπως έτσι, στην προσπάθειά τους να τα προστατεύσουν, τα τραυματίζουν, χωρίς να το θέλουν, από το μαχαίρι που πλήγωσε και τους ίδιους. Τελικά, τα βλάπτουμε εμείς πριν καν προλάβει η κοινωνία και τους ζητάμε να θυσιάσουν οτιδήποτε χρειαστεί για να εξομοιωθούν, να μην ξεχωρίζουν από τη μάζα.
Αυτή είναι και η μεγάλη συμβολή της κουλτούρας της δίαιτας στο κοινωνικό σύνολο: η δημιουργία στερεοτύπων και ενοχών που αφενός, στηρίζουν την κερδοφορία μιας ολόκληρης βιομηχανίας γύρω από τη λατρεία του αδύνατου σώματος και αφετέρου, η δημιουργία μιας ομοιογενούς μάζας. Μιας μάζας υπάκουης που ασχολείται μόνο με την επιφάνεια και που θυσιάζει τα πάντα για να γίνει αποδεκτή από ένα σύστημα, το οποίο την εκμεταλλεύεται. Ένα σύστημα που γίνεται αποδεκτό, ακριβώς επειδή όσοι και όσες εκμεταλλεύεται δεν το αμφισβητούν.
Παρά την καλή πρόθεση που μπορεί να έχουμε, συχνά μπαίνουμε σε μια διαδικασία, ακόμη και μη συνειδητά, κατά την οποία, προσπαθούμε να διαμορφώσουμε τους γύρω μας ώστε να χωρέσουν σε συγκεκριμένα καλούπια, αντί να τους επιτρέψουμε να αναπτυχθούν και να πάρουν το δικό τους σχήμα και τη δική τους μορφή, κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Πολλές φορές αυτό πυροδοτείται από την ενοχή. Ακριβώς επειδή ζούμε σε μια κουλτούρα δίαιτας, στην οποία εξυμνείται το αδύνατο σώμα και ταυτίζεται με την υγεία και την ηθική, σαν να είναι κάποια αρετή, δημιουργείται ένας κοινός φόβος. Ο φόβος που λέει ότι, εάν το σώμα, το δικό μας και άλλων αγαπημένων ανθρώπων, κυρίως των παιδιών, παρεκκλίνει από αυτό που θεωρείται φυσιολογικό, θα κατακρίνουν και εμάς τους ίδιους και θα μας στοχοποιήσουν ως κακούς και αδιάφορους που δεν νοιαζόμαστε αρκετά για την υγεία του εαυτού και των γύρω μας.
Είναι βαρύ το φορτίο και, δυστυχώς, οι επαγγελματίες υγείας (παιδίατροι, ψυχολόγοι, διατροφολόγοι) τις περισσότερες φορές το ενισχύουμε αντί να το απαλύνουμε, αναπαράγοντας διαστρεβλωμένες πεποιθήσεις που προκύπτουν από την προκατάληψη βάρους. Να πώς εδραιώνεται ένας φαύλος κύκλος!
Είναι θεμελιώδης ανάγκη μας το να θέλουμε να χωράμε και να ανήκουμε. Χρειάζεται να το σεβαστούμε αυτό και ταυτόχρονα να επιλέξουμε σε ποια αγέλη θέλουμε να ανήκουμε και τις αξίες, με βάση τις οποίες θέλουμε να ζούμε τη ζωή μας. “Choose your tribe wisely.” Φυσικά και αυτό πρόκειται για μια διαδικασία και όχι για μία επιδίωξη τελειότητας. Δοκιμάζουμε, μαθαίνουμε, κάνουμε αστοχίες, ξαναμαθαίνουμε, προχωράμε και εξελισσόμαστε μαζί. Μήπως έχει έρθει η στιγμή να τολμήσουμε να βάλουμε την αυθεντικότητα πάνω από την όποια πρόσκαιρη χαρά φέρνει το να μας πουν «μπράβο» που τα καταφέραμε; Καταφέραμε τι; Τα σώματά μας δεν είναι projects για να τα συγχαίρουν ή να τα αποδοκιμάζουν οι γύρω μας, ούτε καν εμείς οι ίδιοι. Η ηθική μας, η σκέψη μας, ο νους μας δεν κρίνονται από την επιλογή του τι θα φάμε, τι και πώς θα το φορέσουμε. Κρίνονται, όμως, από άλλες επιλογές μας.
Ο ρόλος των επαγγελματιών υγείας είναι κομβικός καθώς, είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι, διαμορφώνουμε αντιλήψεις και νοοτροπίες. Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για ειδικότητες που έρχονται σε άμεσα επαφή με παιδιά και εφήβους. Ακριβώς για τους ίδιους λόγους κρίνεται καθοριστική και η συμβολή των εκπαιδευτικών. Γιατί αν οι «ειδικοί» δρουν ενισχύοντας το στίγμα βάρους και τη θεοποίηση του αδύνατου σώματος, τότε πώς και από ποιον να ζητήσει κανείς βοήθεια; Αν , για παράδειγμα, ένα άτομο με αδύνατο σώμα παραλείπει γεύματα ή γυμνάζεται καταναγκαστικά, θα θορυβηθούν και θα το θεωρήσουν ανησυχητικό. Εάν, όμως, ένα άτομο με μεγάλο σώμα κάνει ακριβώς τα ίδια, μπορεί μέχρι και να το επαινέσουν! Πώς, λοιπόν, θα μάθουν τα παιδιά να μεγαλώνουν δείχνοντας αποδοχή για το δικό τους σώμα, αλλά και των γύρω τους, όταν αυτές είναι οι κυρίαρχες προσλαμβάνουσες;
Πόσο πιο όμορφος θα ήταν ο κόσμος μας, εάν κάθε παιδί μεγάλωνε με σεβασμό προς το σώμα του και αποδοχή της μοναδικότητάς του, και όχι να το απασχολεί το πώς θα μοιάσει με το εκάστοτε πρότυπο; Και πόσο διαφορετικά θα ήταν όλα αν, αντί να προβληματιζόμαστε για το κατά πόσο θα γίνουμε αποδεκτοί από ένα σύστημα που το μόνο που κάνει είναι να μας καταπιέζει με κάθε ευκαιρία, να προβληματιζόταν το ίδιο το σύστημα για το εάν εμείς το αποδεχόμαστε. Πόσο θα άλλαζαν τότε οι ζωές μας;
Κωνσταντίνα Κατσανά, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος M.Sc. Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πιστοποιημένη Σύμβουλος για τον Διαισθητικό Τρόπο Διατροφής
Πάνος Χριστοδούλου, Βιοπαθολόγος/Εργαστηριακός Ιατρός, Ιατρός Δημόσιας Υγείας και κοινωνικής Ιατρικής, MSc Διοίκησης Μονάδων Υγείας, MSc Διατροφής, Τροφίμων και Μικροβιώματος, Υποψήφιος Διδάκτορας Ιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών, PGCert Διαχείρισης κρίσεων στη δημόσια υγεία και ανθρωπιστικής απάντησης
Τότε τι κρίμα, τι κρίμα, τι κρίμα
Παντού περισσεύεις και παντού ξεψυχάς
Τότε τι κρίμα, τι κρίμα, τι κρίμα
Δε χώρας πουθενά, δε χώρας πουθενά
Οι Τρύπες είναι ένα από τα πιο επιδραστικά συγκροτήματα της Ελληνικής ροκ σκηνής. Ένα από τα πιο σημαντικά κομμάτια τους, το «Δεν χωράς πουθενά» έφτασε να τραγουδηθεί ακόμα και από τους Metallica στην πρόσφατη συναυλία τους στην Αθήνα. Έχουμε άραγε αναλογιστεί το τι ακριβώς περιγράφει το τραγούδι; Πόσο διαφορετική θα ήταν η κατανόησή μας για τους ανθρώπους γύρω μας, αλλά και για τους εαυτούς μας, εάν αντιλαμβανόμασταν τη ζωτική σημασία του «ανήκειν»!
Αναρωτηθήκαμε ποτέ πού ακριβώς θέλουμε να χωρέσουμε τελικά; Σε ένα τζιν και ένα μαγιό; Ή μήπως κάπου αλλού; Πώς φτάσαμε στο σημείο που, το να μην μας χωράει ένα ρούχο, ισοδυναμεί με το ότι κάναμε κάτι κακό, ότι φταίξαμε κάπου, ότι θα έπρεπε να ντρεπόμαστε, και ουσιαστικά να θεωρούμαστε κοινωνικά απόκληροι; Από πότε το να μην χωράμε θεωρείται αποτυχία; Και μήπως τελικά δεν έχει απολύτως καμία σχέση με λίγα κομμάτια υφάσματος, αλλά με την προσπάθειά μας να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις ενός κοινωνικού και μεταβιομηχανικού κατασκευάσματος, όπως η κουλτούρα της δίαιτας;
Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε, δείχνοντας συμπόνια προς τον εαυτό μας, ότι είναι 100% φυσιολογικό και ανθρώπινο να επιζητούμε την αποδοχή· και να μας αγκαλιάσουμε με τρυφερότητα και κατανόηση αντί να μας επικρίνουμε για αυτή μας την ανάγκη.
Μονάχα έτσι θα μπορέσουμε να αντικρίσουμε με θάρρος και ειλικρίνεια προς τους εαυτούς μας ποιο είναι το κόστος του να προσπαθούμε να χωρέσουμε. Κατανοώντας παράλληλα το πώς μας έχει εξυπηρετήσει μέχρι τώρα αυτή η προσπάθεια, ποιο ήταν το πραγματικό ‘γιατί’ που κρυβόταν από πίσω. Όσο πιο συνειδητό μας είναι, τόσο πιο καθαρά μπορούμε να αξιολογήσουμε εάν αξίζει αυτό το κόστος.
Από ποια άτομα επιζητούμε άραγε την αποδοχή και για ποιον λόγο; Γιατί οποιαδήποτε συναναστροφή μας με τους άλλους ανθρώπους θα πρέπει να φιλτράρεται μέσα από το πώς δείχνει το σώμα μας και σε ποια ρούχα χωράει; Αξίζει άραγε να πληρώσουμε αυτό το κόστος για τους άλλους; Και μήπως τελικά είναι ο ίδιος μας ο εαυτός το τίμημα που πληρώνουμε για να γίνουμε αποδεκτοί; Πράγματι, κάθε επιλογή φέρει και ένα κόστος. Ορισμένες, όμως, στοιχίζουν την αυθεντικότητά μας. Χάνουμε το ποιοι πραγματικά είμαστε. Κάπου εκεί, καλούμαστε να επιλέξουμε ποιο κόστος προτιμούμε να αντέξουμε.
Ίσως αξίζει να προβληματιστούμε και για το εξής: για ποιον λόγο να νιώθουμε θλίψη ή και οργή για το σώμα μας και τα ρούχα που δεν μας κάνουν και όχι για την αδικία που υπάρχει γύρω μας ή ακόμη και εναντίον μας; Τι είναι στ’ αλήθεια σημαντικό; Με ποιες αξίες θέλουμε να ζούμε τελικά; «Νοῦς ὑγιής ἐν σώματι ὑγιεί», έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες. Όμως, το «ὑγιής» έχει παρερμηνευτεί αμέτρητες φορές, μέχρι που οι ναζί απέδειξαν ότι ούτε υγιές πνεύμα είχαν ούτε σώμα και ότι η υγεία δεν έχει να κάνει με πειθαρχία και δεν περιορίζεται στους μυς.
Είναι πολύ πιθανό να έχουμε έρθει σε επαφή με συγκεκριμένες αξίες και τώρα να ήρθε η στιγμή να τις επαναδιαπραγματευτούμε. Να τις φιλτράρουμε μέσα από τη δική μας ματιά και με νέα κριτήρια. Κάποιες από αυτές μπορούμε να τις κρατήσουμε, κάποιες να τις τροποποιήσουμε, και άλλες να τις απορρίψουμε τελείως. Όσο εμείς οι ίδιοι, ως ενήλικες, δεν συνειδητοποιούμε πόσο πολύ έχουμε αυτοεγκλωβιστεί και πληγωθεί από τα εκάστοτε πρότυπα ομορφιάς και τα στερεότυπα, είναι πάρα πολύ εύκολο (εάν όχι βέβαιο), άθελά μας να διαιωνίζουμε τις πεποιθήσεις που μας έβλαψαν μεταδίδοντάς τες και στη νέα γενιά.
Συχνά οι γονείς, ακριβώς επειδή επιθυμούν τα παιδιά τους να είναι αποδεκτά (θυμηθείτε: το να μην είσαι αποδεκτός στην κοινωνία που ζεις ισοδυναμεί με φόβο θανάτου-είναι ζήτημα επιβίωσης) καταλήγουν να τα στιγματίζουν πρώτα οι ίδιοι. Κάπως έτσι, στην προσπάθειά τους να τα προστατεύσουν, τα τραυματίζουν, χωρίς να το θέλουν, από το μαχαίρι που πλήγωσε και τους ίδιους. Τελικά, τα βλάπτουμε εμείς πριν καν προλάβει η κοινωνία και τους ζητάμε να θυσιάσουν οτιδήποτε χρειαστεί για να εξομοιωθούν, να μην ξεχωρίζουν από τη μάζα.
Αυτή είναι και η μεγάλη συμβολή της κουλτούρας της δίαιτας στο κοινωνικό σύνολο: η δημιουργία στερεοτύπων και ενοχών που αφενός, στηρίζουν την κερδοφορία μιας ολόκληρης βιομηχανίας γύρω από τη λατρεία του αδύνατου σώματος και αφετέρου, η δημιουργία μιας ομοιογενούς μάζας. Μιας μάζας υπάκουης που ασχολείται μόνο με την επιφάνεια και που θυσιάζει τα πάντα για να γίνει αποδεκτή από ένα σύστημα, το οποίο την εκμεταλλεύεται. Ένα σύστημα που γίνεται αποδεκτό, ακριβώς επειδή όσοι και όσες εκμεταλλεύεται δεν το αμφισβητούν.
Παρά την καλή πρόθεση που μπορεί να έχουμε, συχνά μπαίνουμε σε μια διαδικασία, ακόμη και μη συνειδητά, κατά την οποία, προσπαθούμε να διαμορφώσουμε τους γύρω μας ώστε να χωρέσουν σε συγκεκριμένα καλούπια, αντί να τους επιτρέψουμε να αναπτυχθούν και να πάρουν το δικό τους σχήμα και τη δική τους μορφή, κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Πολλές φορές αυτό πυροδοτείται από την ενοχή. Ακριβώς επειδή ζούμε σε μια κουλτούρα δίαιτας, στην οποία εξυμνείται το αδύνατο σώμα και ταυτίζεται με την υγεία και την ηθική, σαν να είναι κάποια αρετή, δημιουργείται ένας κοινός φόβος. Ο φόβος που λέει ότι, εάν το σώμα, το δικό μας και άλλων αγαπημένων ανθρώπων, κυρίως των παιδιών, παρεκκλίνει από αυτό που θεωρείται φυσιολογικό, θα κατακρίνουν και εμάς τους ίδιους και θα μας στοχοποιήσουν ως κακούς και αδιάφορους που δεν νοιαζόμαστε αρκετά για την υγεία του εαυτού και των γύρω μας.
Είναι βαρύ το φορτίο και, δυστυχώς, οι επαγγελματίες υγείας (παιδίατροι, ψυχολόγοι, διατροφολόγοι) τις περισσότερες φορές το ενισχύουμε αντί να το απαλύνουμε, αναπαράγοντας διαστρεβλωμένες πεποιθήσεις που προκύπτουν από την προκατάληψη βάρους. Να πώς εδραιώνεται ένας φαύλος κύκλος!
Είναι θεμελιώδης ανάγκη μας το να θέλουμε να χωράμε και να ανήκουμε. Χρειάζεται να το σεβαστούμε αυτό και ταυτόχρονα να επιλέξουμε σε ποια αγέλη θέλουμε να ανήκουμε και τις αξίες, με βάση τις οποίες θέλουμε να ζούμε τη ζωή μας. “Choose your tribe wisely.” Φυσικά και αυτό πρόκειται για μια διαδικασία και όχι για μία επιδίωξη τελειότητας. Δοκιμάζουμε, μαθαίνουμε, κάνουμε αστοχίες, ξαναμαθαίνουμε, προχωράμε και εξελισσόμαστε μαζί. Μήπως έχει έρθει η στιγμή να τολμήσουμε να βάλουμε την αυθεντικότητα πάνω από την όποια πρόσκαιρη χαρά φέρνει το να μας πουν «μπράβο» που τα καταφέραμε; Καταφέραμε τι; Τα σώματά μας δεν είναι projects για να τα συγχαίρουν ή να τα αποδοκιμάζουν οι γύρω μας, ούτε καν εμείς οι ίδιοι. Η ηθική μας, η σκέψη μας, ο νους μας δεν κρίνονται από την επιλογή του τι θα φάμε, τι και πώς θα το φορέσουμε. Κρίνονται, όμως, από άλλες επιλογές μας.
Ο ρόλος των επαγγελματιών υγείας είναι κομβικός καθώς, είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι, διαμορφώνουμε αντιλήψεις και νοοτροπίες. Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για ειδικότητες που έρχονται σε άμεσα επαφή με παιδιά και εφήβους. Ακριβώς για τους ίδιους λόγους κρίνεται καθοριστική και η συμβολή των εκπαιδευτικών. Γιατί αν οι «ειδικοί» δρουν ενισχύοντας το στίγμα βάρους και τη θεοποίηση του αδύνατου σώματος, τότε πώς και από ποιον να ζητήσει κανείς βοήθεια; Αν , για παράδειγμα, ένα άτομο με αδύνατο σώμα παραλείπει γεύματα ή γυμνάζεται καταναγκαστικά, θα θορυβηθούν και θα το θεωρήσουν ανησυχητικό. Εάν, όμως, ένα άτομο με μεγάλο σώμα κάνει ακριβώς τα ίδια, μπορεί μέχρι και να το επαινέσουν! Πώς, λοιπόν, θα μάθουν τα παιδιά να μεγαλώνουν δείχνοντας αποδοχή για το δικό τους σώμα, αλλά και των γύρω τους, όταν αυτές είναι οι κυρίαρχες προσλαμβάνουσες;
Πόσο πιο όμορφος θα ήταν ο κόσμος μας, εάν κάθε παιδί μεγάλωνε με σεβασμό προς το σώμα του και αποδοχή της μοναδικότητάς του, και όχι να το απασχολεί το πώς θα μοιάσει με το εκάστοτε πρότυπο; Και πόσο διαφορετικά θα ήταν όλα αν, αντί να προβληματιζόμαστε για το κατά πόσο θα γίνουμε αποδεκτοί από ένα σύστημα που το μόνο που κάνει είναι να μας καταπιέζει με κάθε ευκαιρία, να προβληματιζόταν το ίδιο το σύστημα για το εάν εμείς το αποδεχόμαστε. Πόσο θα άλλαζαν τότε οι ζωές μας;
Κωνσταντίνα Κατσανά, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος M.Sc. Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πιστοποιημένη Σύμβουλος για τον Διαισθητικό Τρόπο Διατροφής
Πάνος Χριστοδούλου, Βιοπαθολόγος/Εργαστηριακός Ιατρός, Ιατρός Δημόσιας Υγείας και κοινωνικής Ιατρικής, MSc Διοίκησης Μονάδων Υγείας, MSc Διατροφής, Τροφίμων και Μικροβιώματος, Υποψήφιος Διδάκτορας Ιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών, PGCert Διαχείρισης κρίσεων στη δημόσια υγεία και ανθρωπιστικής απάντησης
https://youtu.be/nIN3IE3DHqc?is=FH-vAKg6gg5id6gZ
ΑπάντησηΔιαγραφήGrace Jowns vs N.D.
cia.gov