Η σημαντικότητα ενός έργου τέχνης και στην περίπτωσή μας ενός ποιήματος είναι η διαχρονικότητά του, το πολυδιάστατο της ερμηνείας του, η δύναμή του να μπορεί σε διαφορετικές συνθήκες χρόνου και τόπου, σε άλλα γεγονότα ΄και καταστάσεις να λειτουργεί στο μυαλό και στο συναίσθημα του αναγνώστη. Όταν ο λόγος έχει πνοή και δύναμη έχει την ικανότητα και στις καινούργιες αυτές συνθήκες να αναδημιουργείται παράγοντας νέα στοιχεία για σκέψη και προβληματισμό. Όταν εκπέμπει δυνατά σήματα, ο κάθε φορά δέκτης συνδιαλέγεται με το κείμενο και το κάνει δικό του με έναν άλλο μοναδικό τρόπο .
Αυτό συμβαίνει διαβάζοντας τους στίχους του ποιήματος του Τάσου Λειβαδίτη “Οι Τελευταίοι”. Γραμμένοι το 1966 με δυνατό ακόμα τον πόνο από τις ήττες του αγώνα που ο λαός είχε δώσει και είχε χάσει ο ποιητής ψάχνει και ψάχνεται αναζητώντας απαντήσεις σε ατέλειωτα γιατί.
Κι εμείς μισό αιώνα μετά βαδίζοντας κάτω από διαφορετικές συνθήκες στις ράγες των ίδιων άλυτων προβλημάτων και των ίδιων ανεκπλήρωτων ονείρων προσπαθούμε να εντοπίσουμε, να αποκαλύψουμε και κυρίως να προλάβουμε λάθη. Όπως και τότε αυτό που φαίνεται ξεγελά. Το σημαινόμενο πάντα μακριά ή και αντιθετο από το σημαίνον. Ο κόσμος μας, μέσα κι έξω, μια σκηνή θεάτρου, όπου όλοι κυκλοφορούν με μάσκες. Και το ζητούμενο πάντα το ίδιο. Πώς θα αποκαλύψουμε τους σημερινούς μασκοφόρους; Πώς θα δούμε τα πραγματικά πρόσωπα :
– Αυτών που φορούν τη μάσκα του ειρηνοποιού, ενώ στάζουν από παντού το αίμα των θυμάτων τους, αυτών που οι ίδιοι μακέλεψαν στο βωμό των κερδών και της διατήρησης της πρωτοκαθεδρίας τους;
-Αυτών που φορούν τη μάσκα του αντιτρομοκρατικού αγώνα όταν τρομοκρατούν όλη την ανθρωπότητα με εκατομμύρια νεκρούς και ξεσπιτωμένους;
– Αυτών που φορώντας τη μάσκα του υπερασπιστή των ιδεωδών μιας καταρρακωμένης δημοκρατίας, τελικά θωρακίζουν τα δικά τους συμφέροντα;
– Αυτών που φορούν τη μάσκα των υποστηρικτών των λαϊκών συμφερόντων ενώ καταληστεύουν τον ιδρώτα των ανθρώπων του μόχθου;
– Αυτών που φορούν τη μάσκα της ισότητας, της δικαιοσύνης και των μεγάλων ιδεωδών κρύβοντας το απεχθές πρόσωπο της βίας που στοχεύει στη συνέχιση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο;
Είναι πολλοί σίγουρα οι παραπάνω κι έχουν τη δύναμη να κάνουν όλα αυτά τα επαίσχυντα. Τη δύναμη που τους έχουμε δώσει όμως εμείς άλλοτε με το φόβο, άλλοτε με την αδιαφορία, τον ωχαδερφισμό, την αποστασιοποίηση…που τελικά μπορεί να καταλήγουν και στη συναίνεση. Δεκάδες χιλιάδες οι νεκροί, Άμαχοι, γυναίκες και παιδιά σε Γάζα, Ιράν και έπεται η συνέχεια. Ποιοι είναι οι πραγματικοί λόγοι που σαν σε ταινία απλά και μόνο παρακολουθούμε το μακέλεμα τόσων αθώων ανθρώπων;
Οι στίχοι του ποιητή παρακινούν να βγάλουμε και τις δικές μας μάσκες. Να πάψουμε να κρύβουμε το βόλεμά μας, την αποχή μας από τους κοινωνικούς αγώνες με δικαιολογίες και προφάσεις. Να κάνουμε πως δε βλέπουμε τη δική μας τεράστια ευθύνη για όλα όσα συμβαίνουν στην κοινωνία αλλά και στη ζωή μας .
Σε κάθε περίπτωση οι στίχοι του Λειβαδίτη θα είναι εδώ να μας φέρνουν σε επαφή με τη συνείδησή μας, με το χρέος του αγώνα για τα μεγάλα και σημαντικά, για την αισχύνη που περιμένει όλους αυτούς τους θεατρίνους όταν οι μάσκες θα πέσουν …όταν τελειώσουν οι γιορτές και πάψουν τα τραγούδια .
Από την ποιητική συλλογή του Τάσου Λειβαδίτη
“Οι τελευταίοι”(1966). Απόσπασμα
Αλήθεια, αν μπει κανείς, ξαφνικά, στο δωμάτιο
θα μαςπεράσει για θεατρίνους- η Κλυταιμνήστρα, ο Πυλάδης…
Εξάλλου μια σειρά από μάσκες κρέμονται στον τοίχο,
που τις χρησιμοποιήσαμε
μάσκες άλλοτε για ν’ αρέσουμε ή να ωφεληθούμε
κι άλλοτε μονάχα από συνήθεια ή σαν την αυτόματη κίνηση που κάνει κανείς για να σωθεί από ‘να κίνδυνο- η μάσκα του ανδρείου,
του κυνικού, του αλαζόνα ή του σεμνού…
Όμως οι μάσκες κάποτε θα τελειώσουν,
σαν τα τραγούδια και τις γιορτές,
και τότε θα φανεί αυτό το ανύπαρχτο πρόσωπο που υπήρξαμε…
Πηγή: Διότι
Η Σφήκα: Επιλογές
Αυτό συμβαίνει διαβάζοντας τους στίχους του ποιήματος του Τάσου Λειβαδίτη “Οι Τελευταίοι”. Γραμμένοι το 1966 με δυνατό ακόμα τον πόνο από τις ήττες του αγώνα που ο λαός είχε δώσει και είχε χάσει ο ποιητής ψάχνει και ψάχνεται αναζητώντας απαντήσεις σε ατέλειωτα γιατί.
Κι εμείς μισό αιώνα μετά βαδίζοντας κάτω από διαφορετικές συνθήκες στις ράγες των ίδιων άλυτων προβλημάτων και των ίδιων ανεκπλήρωτων ονείρων προσπαθούμε να εντοπίσουμε, να αποκαλύψουμε και κυρίως να προλάβουμε λάθη. Όπως και τότε αυτό που φαίνεται ξεγελά. Το σημαινόμενο πάντα μακριά ή και αντιθετο από το σημαίνον. Ο κόσμος μας, μέσα κι έξω, μια σκηνή θεάτρου, όπου όλοι κυκλοφορούν με μάσκες. Και το ζητούμενο πάντα το ίδιο. Πώς θα αποκαλύψουμε τους σημερινούς μασκοφόρους; Πώς θα δούμε τα πραγματικά πρόσωπα :
– Αυτών που φορούν τη μάσκα του ειρηνοποιού, ενώ στάζουν από παντού το αίμα των θυμάτων τους, αυτών που οι ίδιοι μακέλεψαν στο βωμό των κερδών και της διατήρησης της πρωτοκαθεδρίας τους;
-Αυτών που φορούν τη μάσκα του αντιτρομοκρατικού αγώνα όταν τρομοκρατούν όλη την ανθρωπότητα με εκατομμύρια νεκρούς και ξεσπιτωμένους;
– Αυτών που φορώντας τη μάσκα του υπερασπιστή των ιδεωδών μιας καταρρακωμένης δημοκρατίας, τελικά θωρακίζουν τα δικά τους συμφέροντα;
– Αυτών που φορούν τη μάσκα των υποστηρικτών των λαϊκών συμφερόντων ενώ καταληστεύουν τον ιδρώτα των ανθρώπων του μόχθου;
– Αυτών που φορούν τη μάσκα της ισότητας, της δικαιοσύνης και των μεγάλων ιδεωδών κρύβοντας το απεχθές πρόσωπο της βίας που στοχεύει στη συνέχιση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο;
Είναι πολλοί σίγουρα οι παραπάνω κι έχουν τη δύναμη να κάνουν όλα αυτά τα επαίσχυντα. Τη δύναμη που τους έχουμε δώσει όμως εμείς άλλοτε με το φόβο, άλλοτε με την αδιαφορία, τον ωχαδερφισμό, την αποστασιοποίηση…που τελικά μπορεί να καταλήγουν και στη συναίνεση. Δεκάδες χιλιάδες οι νεκροί, Άμαχοι, γυναίκες και παιδιά σε Γάζα, Ιράν και έπεται η συνέχεια. Ποιοι είναι οι πραγματικοί λόγοι που σαν σε ταινία απλά και μόνο παρακολουθούμε το μακέλεμα τόσων αθώων ανθρώπων;
Οι στίχοι του ποιητή παρακινούν να βγάλουμε και τις δικές μας μάσκες. Να πάψουμε να κρύβουμε το βόλεμά μας, την αποχή μας από τους κοινωνικούς αγώνες με δικαιολογίες και προφάσεις. Να κάνουμε πως δε βλέπουμε τη δική μας τεράστια ευθύνη για όλα όσα συμβαίνουν στην κοινωνία αλλά και στη ζωή μας .
Σε κάθε περίπτωση οι στίχοι του Λειβαδίτη θα είναι εδώ να μας φέρνουν σε επαφή με τη συνείδησή μας, με το χρέος του αγώνα για τα μεγάλα και σημαντικά, για την αισχύνη που περιμένει όλους αυτούς τους θεατρίνους όταν οι μάσκες θα πέσουν …όταν τελειώσουν οι γιορτές και πάψουν τα τραγούδια .
Από την ποιητική συλλογή του Τάσου Λειβαδίτη
“Οι τελευταίοι”(1966). Απόσπασμα
Αλήθεια, αν μπει κανείς, ξαφνικά, στο δωμάτιο
θα μαςπεράσει για θεατρίνους- η Κλυταιμνήστρα, ο Πυλάδης…
Εξάλλου μια σειρά από μάσκες κρέμονται στον τοίχο,
που τις χρησιμοποιήσαμε
μάσκες άλλοτε για ν’ αρέσουμε ή να ωφεληθούμε
κι άλλοτε μονάχα από συνήθεια ή σαν την αυτόματη κίνηση που κάνει κανείς για να σωθεί από ‘να κίνδυνο- η μάσκα του ανδρείου,
του κυνικού, του αλαζόνα ή του σεμνού…
Όμως οι μάσκες κάποτε θα τελειώσουν,
σαν τα τραγούδια και τις γιορτές,
και τότε θα φανεί αυτό το ανύπαρχτο πρόσωπο που υπήρξαμε…
Πηγή: Διότι
Η Σφήκα: Επιλογές
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου