Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άρης Χατζηστεφάνου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άρης Χατζηστεφάνου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 31 Ιανουαρίου 2021

Το υπαρξιακό Βατερλώ της ΕΕ με τα εμβόλια και η ενοχλητική αλήθεια που αποκαλύπτει



Έχεις υποσχεθεί ένα δώρο για τα γενέθλια του/της συντρόφου σου. Το παραγγέλνεις, πληρώνοντας προκαταβολικά, αλλά την ημέρα της παράδοσης σε ενημερώνουν ότι θα υπάρξει καθυστέρηση.


Όταν όμως μαθαίνεις ότι ένας γείτονάς σου προμηθεύτηκε το ίδιο προϊόν νωρίτερα, ξεκινάς την απαραίτητη «μανούρα» προς τον πωλητή (κατά προτίμηση μπροστά στον/η σύντροφό σου). Το πρόβλημα λύνεται ύστερα από μερικές ημέρες και η ζωή συνεχίζεται.

Κάπως έτσι επιχειρούν να παρουσιάσουν οι αξιωματούχοι της ΕΕ τις σημαντικές ελλείψεις εμβολίων της εταιρείας AstraZeneca που παρατηρούνται στην ηπειρωτική Ευρώπη – παρά το γεγονός ότι η εταιρεία συνεχίζει κανονικά τη διάθεση στη Μεγάλη Βρετανία. Στην ιστορία μας, όμως, αν η/ο σύντροφος (δηλαδή οι πολίτες της ΕΕ) γνώριζαν τις πραγματικές συνθήκες της αποτυχίας, πιστεύουμε ότι θα ζητούσαν… διαζύγιο.

Θα πρέπει καταρχάς να θυμόμαστε ότι η φαρμακοβιομηχανία είναι ένας από τους πλέον «κρατικοδίαιτους» τομείς της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς η εξαιρετικά δαπανηρή έρευνα και ανάπτυξη φαρμάκων και εμβολίων στηρίζεται, στο μεγαλύτερο μέρος της, σε δεκαετείς επενδύσεις του δημοσίου τομέα. Όπως έχουμε επισημάνει, ειδικά στην περίπτωση των εμβολίων τύπου mRNA που αναπτύσσονται σήμερα, οι σχετικές έρευνες διεξάγονται από κρατικά ιδρύματα των ΗΠΑ και της Ευρώπης από τη δεκαετία του ’60. Με το ξέσπασμα μάλιστα της πανδημίας, οι φαρμακοβιομηχανίες έλαβαν δισεκατομμύρια ευρώ σε άμεσες και έμμεσες επιχορηγήσεις, ενώ τα κράτη πλήρωσαν προκαταβολικά για την αγορά εμβολίων, εξαλείφοντας κάθε έννοια επιχειρηματικού ρίσκου. Με πιο απλούς όρους θα λέγαμε ότι η παραγωγή διεξήχθη με «σοσιαλιστικούς» όρους για τις εταιρείες, ενώ η διανομή προς τους πολίτες γίνεται με όρους καπιταλισμού.

Όταν λοιπόν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωνε στο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός ότι η ΕΕ έχει επενδύσει δισεκατομμύρια και οι εταιρείες πρέπει να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους, είχε θεωρητικά δίκιο. Πρακτικά, όμως, ξεχνούσε μερικές σημαντικές λεπτομέρειες: στην περίπτωση της AstraZeneca, το συμβόλαιο υπογράφηκε με όρους απόλυτης μυστικότητας. Από δηλώσεις και διαρροές Ευρωπαίων αξιωματούχων συμπεραίνουμε ότι έχει παραδοθεί μόλις το ένα τέταρτο της συμφωνημένης ποσότητας. Η εταιρεία, από την πλευρά της, αποκάλυψε ότι έχει υπογράψει τη λεγόμενη «best effort agreement», δηλαδή μια σύμβαση με την οποία «υπόσχεται» να κάνει ό,τι περνά από το χέρι της, χωρίς όμως να δεσμεύεται για συγκεκριμένες ημερομηνίες παράδοσης. Η ΕΕ λοιπόν κατηγορείται ότι αγόρασε προκαταβολικά ένα εμβόλιο που δεν υπήρχε, χωρίς επαρκείς δεσμεύσεις ότι θα το παραλάμβανε, όταν θα παρασκευαζόταν.

Είναι κάτι πιο βαθύ που μας λερώνει

Μέχρι στιγμής, οι χώρες της ΕΕ έχουν προσφέρει -κατά μέσο όρο- δύο δόσεις εμβολίων ανά 100 κατοίκους, τη στιγμή που στη Μεγάλη Βρετανία έχουν παρασχεθεί 10,5 δόσεις. Με τους σημερινούς ρυθμούς λοιπόν, η Βρετανία θα έχει εμβολιάσει το 75% του πληθυσμού της (που απαιτείται για την επίτευξη ανοσίας αγέλης) στα μέσα Ιουλίου, ενώ οι κάτοικοι της ΕΕ θα πρέπει να περιμένουν μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου – αν δεν υπάρξουν περαιτέρω ελλείψεις. Το οικονομικό και κοινωνικό κόστος της καθυστέρησης θα είναι τεράστιο, καθώς οι καθημερινές δραστηριότητες θα παραμείνουν περιορισμένες, ενώ δεν αποκλείεται να πολλαπλασιαστούν οι εξεγέρσεις εναντίον του lockdown, όπως αυτές που σημειώθηκαν στην Ολλανδία.

Η κατάσταση αυτή δεν είναι άσχετη με τη μείωση επενδύσεων στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην ευρωπαϊκή ήπειρο, λόγω των πολιτικών αυστηρής λιτότητας που επιβάλλει το Βερολίνο. Η Γαλλία το συνειδητοποίησε με τραγικό τρόπο, όταν το περίφημο Ίδρυμα Παστέρ ανακοίνωσε ότι εγκαταλείπει τις προσπάθειες παραγωγής δικού του εμβολίου για τον κορονοϊό, καθώς οι πρώτες εργαστηριακές δοκιμές ήταν απογοητευτικές. Παρόμοια προβλήματα αντιμετώπισε και η γαλλική φαρμακοβιομηχανία Sanofi, η οποία ανακοίνωσε ότι το εμβόλιό της δεν θα είναι έτοιμο πριν από το τέλος του 2021.

«Πώς καταφέραμε να μην έχουμε εμβόλιο στη χώρα του Παστέρ;» αναρωτιόταν ο βουλευτής Μπαστιέν Λασόντ, του αριστερού κόμματος Ανυπόταχτη Γαλλία, πριν δώσει τη δική του απάντηση στο ρητορικό ερώτημα: «Εκεί οδηγεί η συρρίκνωση της δημόσιας έρευνας, η κυριαρχία του ιδιωτικού τομέα και της κερδοφορίας του».

Να σημειωθεί ότι η εταιρεία Sanofi, η οποία επιδοτήθηκε από το γαλλικό κράτος μέσω φοροαπαλλαγών με τουλάχιστον 100 εκατομμύρια ευρώ, είχε απειλήσει ότι θα στείλει τα πρώτα της εμβόλια στην αμερικανική αγορά, ενώ στη συνέχεια προχώρησε σε μαζικές απολύσεις 1.700 υπαλλήλων. Τελικά, ύστερα από την πρωτοφανή καθυστέρηση αποφάσισε να διαθέσει εγκαταστάσεις της για την παραγωγή του εμβολίου της αμερικανικής Pfizer.

Η περίπτωση της Γαλλίας είναι μια μικρογραφία της εικόνας που παρουσιάζει η ευρωπαϊκή ήπειρος. Το γεγονός ότι η πανδημία ξεκίνησε με την Ιταλία να καταγγέλλει εγκατάλειψή της από τους συμμάχους της στην ΕΕ και ολοκληρώνεται με το φιάσκο της διανομής εμβολίων, είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης πολιτικής, οικονομικής και ηθικής αποτυχίας του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. H λεγόμενη «ένωση των λαών» μείωσε τις δημόσιες επενδύσεις λόγω της λιτότητας, χωρίς όμως να διακόψει τη μεταφορά κεφαλαίων προς τον ιδιωτικό τομέα. Και όταν αυτό το μοντέλο απέτυχε, άφησε τους λαούς και της κυβερνήσεις τους να «σφάζονται» για ένα εμβόλιο.

Ας ξαναδούμε λοιπόν, υπό αυτό το πρίσμα, την αρχική ιστορία για το δώρο που θελήσαμε να αγοράσουμε. Όπως αποδείχθηκε, εμείς (δηλαδή η ΕΕ) δεν είμαστε απλώς αγοραστές του προϊόντος, αφού συμμετείχαμε ενεργά σε όλα τα στάδια παραγωγής. Το κάναμε, μάλιστα, χρησιμοποιώντας χρήματα του/ης συντρόφου μας (δηλαδή των Ευρωπαίων φορολογούμενων). Παρ' όλα αυτά, κατηγορούμαστε ότι υπογράφαμε συμφωνίες που δεν μας εξασφάλιζαν καμία εγγύηση για την παράδοση του προϊόντος. Πού κατέληξε λοιπόν το δώρο; Σε μια πρώην σύντροφό μας (τη Μεγάλη Βρετανία) που μας εγκατέλειψε πριν από μερικούς μήνες.

Εσείς αν είχατε πληρώσει κάποιον για να σας κάνει ένα δώρο και αυτό κατέληγε στην «πρώην» του, πώς θα αισθανόσασταν; Μήπως «και κερατάδες και δαρμένοι»;

Πηγή:sputniknews.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου 2020

Τρεις πυρκαγιές, οι ίδιοι θύτες

Άρης Χατζηστεφάνου


ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ-ΒΗΡΥΤΟΣ-ΜΟΡΙΑ Εικόνες από τρεις -φαινομενικά ασύνδετες- πυρκαγιές σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη πλημμύρισαν αυτήν την εβδομάδα τα νυχτερινά δελτία ειδήσεων αλλά και τα timelines των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Παραδόξως οι θύτες είναι πολύ λιγότεροι από όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε.

Εικόνα πρώτη: Εξαθλιωμένες και αποστεωμένες γυναίκες από την Αφρική περιφέρουν τα ελάχιστα υπάρχοντά τους ανάμεσα στα ερείπια που άφησε πίσω της η καταστροφική έκρηξη που σημειώθηκε πριν από ένα μήνα στο λιμάνι της Βηρυτού.

Είναι οι εκατοντάδες οικιακές βοηθοί και νταντάδες, οι οποίες βρέθηκαν στον δρόμο καθώς οι οικογένειες στις οποίες εργάζονταν άρχισαν να τις απολύουν λόγω της οικονομικής κρίσης που μαστίζει τον Λίβανο. Δεκάδες από αυτές βρήκαν πρόχειρο καταφύγιο στα χαλάσματα της έκρηξης. Ακόμη και εκεί όμως δεν ήταν ασφαλείς, αφού οι Αρχές ζήτησαν εκ νέου την εκκένωση της περιοχής, ύστερα από δύο καταστροφικές πυρκαγιές που σημειώθηκαν την περασμένη εβδομάδα.

Εικόνα δεύτερη: Οικογένειες ξυπνούν εδώ και δυο χρόνια σε σκηνές και τροχόσπιτα κοντά στην κωμόπολη Πάρανταϊς της Καλιφόρνιας. Πρόκειται για τους ανθρώπους που έχασαν τα σπίτια τους στις καταστροφικές πυρκαγιές του 2018 και ακόμη δεν έχουν βρει μόνιμη στέγη. Εκατοντάδες οικογένειες βρίσκονται κάθε χρόνο στη θέση τους, καθώς νέες, μεγαλύτερες πυρκαγιές καταστρέφουν δεκάδες ή εκατοντάδες κατοικίες.

Ακόμα και όσοι θα βρουν καινούργιο σπίτι σε κάποια γειτονική κωμόπολη είναι πολύ πιθανό να ζήσουν σε συνθήκες ραγδαίας φτωχοποίησης. Οι συνθήκες της ζωής τους ίσως να μην μπορούν να συγκριθούν με αυτές των γυναικών στον Λίβανο, αναλογικά όμως ο βαθμός επιδείνωσης του βιοτικού τους επιπέδου και το σοκ που την ακολουθεί είναι απόλυτα συγκρίσιμα.

Εικόνα τρίτη: Γυναίκες, με τα παιδιά τους στην αγκαλιά, κοιμούνται ανάμεσα στους τάφους νεκροταφείου της Λέσβου – το μοναδικό καταφύγιο που βρήκαν ύστερα από την πυρκαγιά στη Μόρια, που μετέτρεψε χιλιάδες ανθρώπους από κρατούμενους ενός απάνθρωπου συστήματος σε… άστεγους κρατούμενους ενός απάνθρωπου συστήματος.

Οι τρεις ιστορίες φαίνεται να έχουν μοναδικό συνδετικό κρίκο την εικόνα μιας πυρκαγιάς, τα αίτια της οποίας διαφέρουν σημαντικά σε κάθε περίπτωση. Στην πραγματικότητα συνδέονται μέσω συγκεκριμένων οικονομικών και πολιτικών αποφάσεων που αφήνουν πίσω τους καμένη γη και χιλιάδες οικογένειες στο κατώφλι του θανάτου.

Η έκρηξη αλλά και οι πυρκαγιές στη Βηρυτό αποδίδονται συνήθως στα ελλιπή μέτρα ασφαλείας του λιβανέζικου κράτους και στην «κακιά στιγμή» που έφερε την καταστροφή. Οπως σημείωνε όμως στην εφημερίδα Guardian η Λαλέχ Χαλίλι, καθηγήτρια Διεθνούς Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου, τα αίτια πρέπει να αναζητηθούν «στην ανομία που διέπει τον κόσμο του εφοπλιστικού κεφαλαίου».

Η Χαλίλι εξηγούσε ότι το καθεστώς νομικής ασυλίας που απολαμβάνουν οι μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες (χάρη σε πρακτικές όπως οι σημαίες ευκαιρίας αλλά και οι ωμές απειλές εναντίον κρατών και κυβερνήσεων), είχε αποτέλεσμα να εγκλωβιστούν 2.750 τόνοι νιτρικού αμμωνίου σε μια πυκνοκατοικημένη πόλη της Μεσογείου. Συγκεκριμένα ο Ρώσος ιδιοκτήτης του πλοίου, με σημαία Μολδαβίας, που μετέφερε το επικίνδυνο φορτίο προχώρησε σε διαδικασία πτώχευσης προκειμένου να το ξεφορτωθεί και να μην πληρώσει τις αποζημιώσεις του πληρώματος. Το αποτέλεσμα ήταν οι Αρχές του Λιβάνου να βρεθούν σχεδόν κυριολεκτικά με μια βόμβα στα χέρια.

Αποτέλεσμα συνειδητών αποφάσεων αποτελούν φυσικά και οι γιγαντιαίες πυρκαγιές της Καλιφόρνιας. Οι επιστήμονες (με εξαίρεση ορισμένους αργυρώνητους «ερευνητές» που χρηματοδοτούνται από τα λόμπι των βιομηχανιών ενέργειας) συμφωνούν πλέον ότι το μέγεθος των πυρκαγιών οφείλεται στις συνθήκες ξηρασίας και τις υψηλές θερμοκρασίες που προκαλεί η αλλαγή του κλίματος από τον άνθρωπο. Παρεμπιπτόντως, η πυρκαγιά που κατέστρεψε την κωμόπολη Πάρανταϊς το 2018 και στοίχισε τη ζωή 84 ανθρώπων, οφειλόταν σε κακοσυντηρημένο δίκτυο της Pacific Gas & Electric – εταιρείας παροχής ηλεκτρικής ενέργειας η οποία, όπως και κάθε ιδιωτική εταιρεία, δεν είχε κανένα κίνητρο να συντηρήσει το δίκτυό της.

Τέλος, τα πραγματικά αίτια της τραγωδίας στη Μόρια είναι περισσότερο γνωστά, τουλάχιστον για όσους μπορούν ακόμη να δουν την πραγματικότητα χωρίς τις παρωπίδες του ελληνικού φασισμού και του ακραίου κυβερνητικού και μιντιακού ρατσισμού. Οι αντιπαραθέσεις και οι πολεμικές συγκρούσεις για τον έλεγχο των ενεργειακών πηγών της Μέσης Ανατολής (στις οποίες η Ελλάδα εμπλέκεται πλέον ενεργά) προκάλεσαν κύματα προσφύγων. Διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις αρχικά αποδέχτηκαν (ΣΥΡΙΖΑ) την κατάπτυστη συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας, η οποία ήταν δεδομένο ότι θα εγκλώβιζε χιλιάδες πρόσφυγες στα ελληνικά νησιά, και στη συνέχεια δημιούργησαν συνθήκες κόλασης στα κέντρα κράτησης (Ν.Δ.). Εν μέσω και της πανδημίας θα ήταν παράλογο να πιστεύει κανείς ότι αυτές οι συνθήκες δεν θα οδηγούσαν σύντομα σε κάποιου είδους τραγωδία.

Στις τρεις ιστορίες πυρκαγιών λοιπόν ο παράγοντας τύχη ήταν ολοκληρωτικά ανύπαρκτος. Συγκεκριμένοι επιχειρηματίες και πολιτικοί «συνεργάστηκαν», έστω και εν αγνοία τους, για να δημιουργήσουν τις συνθήκες που θα οδηγούσαν αναπόδραστα στην καταστροφή. Κάποιοι το έκαναν από την άνεση του γραφείου τους, σε κάποιον ουρανοξύστη του Μανχάταν ή στο Σίτι του Λονδίνου, και κάποιοι άλλοι από κυβερνητικά πόστα, πολύ πιο κοντά στον τόπο του εγκλήματος.

Πηγή: efsyn.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 30 Αυγούστου 2020

Σίνζο Άμπε: Eνας Τραμπ λιγότερος

Άρης Χατζηστεφάνου


«Ο Αμπε ήταν Τραμπ πριν από τον Τραμπ»
Στιβ Μπάνον, πρώην σύμβουλος του Αμερικανού προέδρου

Οσο μεγαλύτερη είναι μια πολιτική δυναστεία τόσο δυσκολότερο είναι να κατηγοριοποιήσεις τις σχέσεις μεταξύ των μελών της. Πώς να παρουσιάσεις, λόγου χάρη, τον απερχόμενο Ιάπωνα πρωθυπουργό Σίνζο Αμπε;

Σαν δισέγγονο του μεγάλου στρατηγού του αυτοκρατορικού στρατού, Οσίμα Γιοσιμάσα; Σαν γιο του πρώην υπουργού Εξωτερικών Σιντάρο Αμπε (ο οποίος είχε καταταγεί σαν καμικάζι αλλά δεν πρόλαβε να θυσιαστεί για τον αυτοκράτορα καθώς τελείωσε ο πόλεμος); Σαν μικρότερο αδερφό του CEO της Mitsubishi, Χιρονόμπου Αμπε; Σαν μεγαλύτερο αδερφό του υφυπουργού Εξωτερικών Νομπούο Κίσι; Ή μήπως σαν γαμπρό του προέδρου της μεγαλύτερης σοκολατοβιομηχανίας της Ιαπωνίας.

Στην πραγματικότητα ο άνθρωπος που στιγματίζει το οικογενειακό δέντρο του Αμπε είναι ο παππούς -από τη μεριά της μητέρας του–, ένα ανθρωπόμορφο κτήνος που άκουγε στο όνομα Νομπουσούκε Κίσι.

Ως de facto κυβερνήτης του Μαντσουκούο, ενός ιαπωνικού κράτους-μαριονέτα στην ανατολική Κίνα, ο Κίσι δημιούργησε ένα από τα μεγαλύτερα συστήματα εκμετάλλευσης σκλάβων που γνώρισε η ανθρωπότητα στον 19ο και τον 20ό αιώνα. Μπλεγμένος με το εμπόριο οπίου και λευκής σάρκας δεν είχε καμία δυσκολία να μετατραπεί σε μεσάζοντα ανάμεσα στην ιαπωνική μαφία (γιακούζα) και τους μεγαλύτερους βιομηχάνους της εποχής, που αναζητούσαν τάγματα εφόδου για να ελέγχουν τους εργαζομένους τους (ρόλο τον οποίο στην Ιταλία είχε αναλάβει ο Μουσολίνι και στη Γερμανία ο Χίτλερ).

Ο Κίσι, άλλωστε, δήλωνε λάτρης του φασισμού και του ναζισμού. Αντίθετα το μόνο που συγκράτησε από το ταξίδι του στην πρώην Σοβιετική Ενωση ήταν τα πενταετή προγράμματα, τα οποία έφερε στην Ιαπωνία συνδυάζοντας τα χειρότερα χαρακτηριστικά των δύο κόσμων: το απάνθρωπο πρόσωπο του καπιταλισμού με τα πλέον δυσλειτουργικά χαρακτηριστικά του λεγόμενου σοσιαλιστικού συστήματος της ΕΣΣΔ.

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ο παππούς του Αμπε φυλακίστηκε ως εγκληματίας πολέμου κατηγορίας Α. Ηταν μια περίοδος, όπως έλεγε και ο ίδιος, στην οποία υπέφερε γιατί δεν μπορούσε να έχει τις δεκάδες επαφές με ιερόδουλες και σκλάβες, με τις οποίες γέμιζε τον χρόνο του στην κανονική του ζωή. Ευτυχώς γι' αυτόν η Ουάσινγκτον είδε στο πρόσωπο του φυλακισμένου φασίστα έναν πολύτιμο σύμμαχο για την επιβολή της κυριαρχίας της στην ανατολική Ασία. Και έτσι σε λίγα χρόνια ο Κίσι είχε περάσει από τη φυλακή στη θέση του πρωθυπουργού της Ιαπωνίας.

Προφανώς η θητεία του Σίνζο Αμπε δεν θα μπορούσε να έχει κανένα από τα χαρακτηριστικά της κτηνώδους ιστορίας του παππού του. Ούτε πιστεύουμε άλλωστε ότι τα παιδιά πρέπει να «παιδεύονται» για τα εγκλήματα (πολέμου) των γονιών τους.

Παρ' όλα αυτά ο Αμπε έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του για να στρέψει την Ιαπωνία στην πλέον ακροδεξιά και εθνικιστική γραμμή που έχει γνωρίσει η χώρα μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ως μέγας αναθεωρητής της Ιστορίας αρνούνταν για χρόνια ότι η χώρα του χρησιμοποιούσε γυναίκες στην κατεχόμενη Κορέα σαν σκλάβες του σεξ.

Υποστήριζε δηλαδή ότι χιλιάδες γυναίκες εκδίδονταν με τη θέλησή τους, πολλές φορές την ημέρα, σε δεκάδες Ιάπωνες στρατιώτες. Ακόμη και οι New York Times αναρωτήθηκαν κάποτε πώς γίνεται ο πρωθυπουργός μιας χώρα σαν την Ιαπωνία να μην μπορεί να ξεχωρίσει «την πορνεία από τους ομαδικούς, κατ' εξακολούθηση βιασμούς γυναικών».

Ο Αμπε κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια να καθαρίσει το όνομα της οικογένειάς του υποστηρίζοντας ότι βάσει της ιαπωνικής νομοθεσίας ο αυτοκρατορικός στρατός δεν πραγματοποίησε κανένα έγκλημα πολέμου (όπως και οι πράξεις των αξιωματούχων του Χίτλερ δεν θεωρούνταν εγκλήματα βάσει της νομοθεσίας του Τρίτου Ράιχ).

Στην εξωτερική πολιτική, ο ακραία εθνικιστικός λόγος του Αμπε μετουσιώθηκε σε μια προσπάθεια μεταρρύθμισης του ιαπωνικού Συντάγματος, που απαγορεύει την επιθετική χρήση των ενόπλων δυνάμεων. Αναθεωρητής ακόμη και στη στρατιωτική ορολογία, ο Αμπε υποστήριζε ότι ο βομβαρδισμός ξένων χωρών, οι οποίες θα μπορούσαν να πλήξουν την Ιαπωνία, δεν συνιστά «πρώτο χτύπημα» και συνεπώς δεν παραβιάζει το Σύνταγμα.

Πάντα με πρόσχημα την «απειλή» της Βόρειας Κορέας, ο Αμπε δαπανούσε υπερδεκαπλάσια ποσά από την Πιονγκ Γιανγκ για τις πολεμικές ανάγκες της Ιαπωνίας ενώ προωθούσε τα πιο επιθετικά σχέδια των ΗΠΑ για τον έλεγχο της περιοχής.

Μαχητικός πολέμιος της μετανάστευσης αλλά ακόμη και της σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία, ο Αμπε κατάφερε να γυρίσει το ιαπωνικό κράτος αλλά και την ιαπωνική κοινωνία πολλά χρόνια πίσω.

Πολύ πριν οι μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη αρχίσουν να περνούν στον έλεγχο πολιτικών «τεράτων», όπως ο Τραμπ στις ΗΠΑ, ο Μπολσονάρο στη Βραζιλία, ο Μόντι στην Ινδία και ο Τζόνσον στη Βρετανία, το άστρο του Αμπε μεσουρανούσε στην Ιαπωνία για 2.802 ημέρες – από την πρώτη ημέρα που ανέλαβε πρωθυπουργικά καθήκοντα μέχρι την ανακοίνωση της παραίτησής του την Παρασκευή.

Πηγή: efsyn.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 23 Αυγούστου 2020

Ιαπωνία: η αόρατη στρατιωτική υπερδύναμη

Άρης Χατζηστεφάνου


Εβδομήντα πέντε χρόνια από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου η Ιαπωνία εξοπλίζεται σαν αστακός

Ανταπόκριση Τόκιο


Δεν υπάρχουν πολλές χώρες όπου μια ωραία πρωία μπορεί να συναντήσεις έναν μεσήλικα ντυμένο με τη στολή της ναζιστικής Βέρμαχτ. Πολύ περισσότερο εάν δίπλα του στέκονται συνομήλικοί του ντυμένοι σαν Ιάπωνες αξιωματικοί του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτό το φασιστικό «τσίρκο», όμως, στήνεται κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου στο κέντρο του Τόκιο, στον σιντοϊστικό ναό του Γιασουκούνι.

Οι Ιάπωνες εθνικιστές θυμούνται και θρηνούν κάθε χρόνο για την υπογραφή της ταπεινωτικής συνθηκολόγησης και την έναρξη της αμερικανικής κατοχής μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Και φέτος, που συμπληρώθηκαν 75 χρόνια από την αποφράδα (γι’ αυτούς) ημέρα, είχαν φορέσει όλοι τα... καλά τους.

Λίγες δεκάδες μέτρα από τους «αξιωματικούς» έστεκαν οι Ιάπωνες «χρυσαυγίτες». Παραταγμένοι σε στρατιωτικό σχηματισμό, με το βλέμμα καρφωμένο κάπου στον ορίζοντα, κρατούσαν σημαίες της αυτοκρατορικής Ιαπωνίας. Σε μικρή απόσταση μπορούσες να διακρίνεις βουλευτές του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (LDP) αλλά και στελέχη της Γιακούζα, της διαβόητης ιαπωνικής μαφίας, που είχαν έρθει να αποτίσουν φόρο τιμής στα θύματά του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Για τους τελευταίους, ο ναός του Γιασουκούνι αποτελεί σημείο αναφοράς καθώς συμπυκνώνει τις αρχές της τυφλής υποταγής και της αφοσίωσης, που εκφράζει ο σιντοϊσμός, μαζί με τον ιαπωνικό, ακροδεξιό εθνικισμό.

Αυτό το μέρος σού προκαλεί φρίκη. Και δεν είναι τόσο οι γραφικοί φασίστες, με τις καλοσιδερωμένες στολές, όσο οι χιλιάδες Ιάπωνες επισκέπτες που περιμένουν επί ώρες κάτω από τον καυτό ήλιο και την τρομακτική υγρασία για να τιμήσουν ορισμένους από τους πιο αιμοσταγείς εγκληματίες πολέμου της ανθρώπινης ιστορίας.

«Είστε από την Ελλάδα;» μου είπε με ενθουσιασμό ο «αξιωματικός» της Βέρμαχτ και έσπευσε να μου εκφράσει τον θαυμασμό του για τον ελληνικό πολιτισμό. «Από την Ελλάδα;» ρώτησε χαμογελώντας και ένας άλλος κύριος. Αυτός ήταν ντυμένος με πολιτικά και η ευγένεια στο πρόσωπό του τον έκανε να δείχνει ελαφρώς παράτερος σε αυτήν την Ντίσνεϊλαντ του εθνικισμού. Ο ίδιος, όμως, έσπευσε να διαλύσει αμέσως την εικόνα που είχα σχηματίσει. «Εγώ ήρθα να τιμήσω τον παππού μου», είπε σε σπαστά αγγλικά. «Ηταν καμικάζι. Σκότωνε Αμερικάνους».

Περπατώντας λίγα μέτρα μακρύτερα, προς το στρατιωτικό μουσείο που βρίσκεται δίπλα στον ναό, κατάλαβα γιατί είχε έρθει εδώ. Στην πύλη του μουσείου έστεκε περήφανο το άγαλμα ενός πιλότου και πίσω από μια τεράστια τζαμαρία ξεπρόβαλλε ένα από τα μαχητικά αεροσκάφη της ιαπωνικής πολεμικής αεροπορίας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Αν έχεις το θάρρος να περάσεις την πόρτα του μουσείου μαθαίνεις ότι οι «δυστυχείς» Ιάπωνες αναγκάστηκαν να εισέλθουν στον πόλεμο λόγω των συνεχών πιέσεων που δέχονταν από τους συμμάχους αλλά και της «προκλητικής» στάσης των Κινέζων στα εδάφη που τελούσαν υπό την ιαπωνική κατοχή.

Για να αντιληφθεί κανείς τον παραλογισμό όσων συμβαίνουν κάθε 15 Αυγούστου στον ναό του Γιασουκούνι, αρκεί να φανταστεί ένα μνημείο στο κέντρο του Βερολίνου, όπου Γερμανοί ναζί, ντυμένοι σαν αξιωματικοί των SS, αλλά και βουλευτές της Μέρκελ θα κυμάτιζαν τη σβάστικα, τιμώντας ανθρώπους όπως ο Χίτλερ, ο Γκέμπελς ή ο Αϊχμαν.

Φυσικά, ο φασιστικός θίασος του Γιασουκούνι αποτελεί μια παραφωνία στο εσωτερικό της ιαπωνικής κοινωνίας. Πολλές φορές ομάδες αντιφασιστών έρχονται για να διαλύσουν τη σύναξη των εθνικιστών και συγκρούονται με την αστυνομία που προσπαθεί να σταθεί ανάμεσά τους. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι σχεδόν το 70% των πολιτών ζητά να μην αλλάξει το περίφημο άρθρο 9 του Συντάγματος, που απαγορεύει την ανασύσταση των ενόπλων δυνάμεων οι οποίες είναι συνυφασμένες με τον ιαπωνικό ιμπεριαλισμό.

Οσο όμως η ιαπωνική κοινωνία καταδικάζει την επιστροφή του μιλιταρισμού τόσο αυτός επιστρέφει μέσα από θεσμικά παραθυράκια που ανοίγουν τα μέλη του LDP – του κόμματος που κυβερνά σχεδόν αδιάλειπτα τη χώρα από το 1955. Παρά τις συνταγματικές απαγορεύσεις η Ιαπωνία είναι σήμερα ένας από τους μεγαλύτερους αγοραστές όπλων παγκοσμίως. Ο πολεμικός προϋπολογισμός της αυξανόταν σταθερά επί μία δεκαετία ώστε να φτάσει στα 50 δισεκατομμύρια δολάρια – ποσό εξωφρενικό για μια χώρα που θεωρητικά δεν διαθέτει στρατό ή, τουλάχιστον, δεν μπορεί να τον χρησιμοποιήσει σε επιθετικές επιχειρήσεις.

O πρωθυπουργός Σίνζο Αμπε πασχίζει εδώ και χρόνια να καταργήσει το άρθρο 9 και ίσως να βρισκόταν πολύ πιο κοντά στον στόχο του αν ο κορονοϊός δεν είχε «προσβάλει» ανεπανόρθωτα τη δημοτικότητά του και τα σχέδιά του για πρόωρή προσφυγή στις κάλπες. Το όνειρο, λοιπόν, για την επιστροφή μιας Ιαπωνίας που θα προβάλλει όχι μόνο την οικονομική αλλά και τη στρατιωτική ισχύ της, δεν προωθείται τελικά από τους γραφικούς ένστολους εθνικιστές στο Γιασουκούνι, αλλά από τα μαύρα κοστούμια του κυβερνώντος κόμματος.

Φεύγοντας από το μαυσωλείο της φρίκης αναρωτιόμουν πόσες από τις εικόνες που είδα ίσως να μην υπήρχαν εάν οι ΗΠΑ είχαν διαχειριστεί διαφορετικά την κατοχή της χώρας πριν από 75 χρόνια. Εάν ο στρατηγός ΜακΑρθουρ δεν είχε απελευθερώσει τους μεγαλύτερους εγκληματίες πολέμου, οι οποίοι ανακατέλαβαν την εξουσία μετά τον πόλεμο. Εάν οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ δεν είχαν ξαναστήσει στα πόδια της τη Γιακούζα, την οποία χρησιμοποίησαν σαν τάγμα εφόδου απέναντι στα συνδικάτα και στα κόμματα της Αριστεράς. Εάν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν είχε «δημιουργήσει» το LDP για να εξυπηρετεί τα συμφέροντά του στην ανατολική Ασία.

Ιστορίες υπερβολικά γνώριμες για τη μεταπολεμική Ελλάδα, που απαιτούν αρκετά άρθρα και ίσως ένα μεγάλο ντοκιμαντέρ για να τις διηγηθείς.

Πηγή: efsyn.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 21 Αυγούστου 2020

Να πάμε στη Χάγη. Και αν «χάσουμε»;

Άρης Χατζηστεφάνου


Εδώ και δεκαετίες, γενιές πολιτικών και δημοσιογράφων εκπαιδεύουν την ελληνική κοινή γνώμη σε μια παραδοχή την οποία κάθε πολίτης οφείλει να επαναλαμβάνει σαν ευαγγέλιο.

«Η Ελλάδα έχει δίκιο σε όλα τα επιχειρήματά της απέναντι στην Τουρκία και -με εξαίρεση ορισμένες τυπικές μικροδιαφορές σχετικά με την υφαλοκρηπίδα- θα θριαμβεύσει όταν προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης».

Η παραδοχή αυτή βέβαια γεννά δύο ερωτήματα: Πρώτον, γιατί δεν προσφεύγει; Δεύτερον, τι ακριβώς θα συμβεί στο πολιτικό και μιντιακό κατεστημένο της χώρας αν προσφύγει και δεν δικαιωθεί σε όλα τα αιτήματά της;

Η απάντηση και στα δύο ερωτήματα ίσως να βρίσκεται σε σειρά αποφάσεων του Διεθνούς Δικαστηρίου το οποίο, όπως θα δούμε, δικαίωσε αρκετές χώρες που παρουσίασαν παρόμοια επιχειρήματα με αυτά της Τουρκίας. Ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ήταν η αντιπαράθεση της Νικαράγουας με την Κολομβία, η οποία έφθασε ενώπιον του δικαστηρίου στα πρώτα χρόνια της νέας χιλιετίας και διευθετήθηκε το 2012. Η Κολομβία διέθετε επτά νησιά σε μεγάλη απόσταση από τις ακτές της, τα οποία γειτνίαζαν με τη Νικαράγουα. Τα νησιά αυτά είχαν ακτές μήκους 65 χιλιομέτρων ενώ οι ακτές της Νικαράγουας εκτείνονταν σε μήκος τουλάχιστον 500 χιλιομέτρων (κάτι που θυμίζει τη σχέση των ελληνικών νησιών με τις τουρκικές ακτές).

Το δικαστήριο αφού αναγνώρισε ότι η Κολομβία ασκεί κυριαρχία στα νησιά, γεγονός που τους πρόσφερε το δικαίωμα χωρικών υδάτων, κλήθηκε να καθορίσει και τις θαλάσσιες ζώνες μεταξύ των δύο χωρών. Η Κολομβία (όπως κάνει και η Ελλάδα έναντι της Τουρκίας) ζητούσε να ακολουθηθεί η αρχή της μέσης γραμμής, η οποία θα χώριζε τις διαμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές στη μέση. Η Μπογκοτά δηλαδή ζητούσε να οριστούν ως βάσεις για τον καθορισμό της μέσης γραμμής οι ακτές των νησιών της που βρίσκονταν κοντά στη Νικαράγουα.

Οι βουλές του Δικαστηρίου όμως ήταν διαφορετικές, καθώς ακολουθήθηκε μια διαδικασία τριών σταδίων, η οποία κυριαρχεί πλέον στην επίλυση σχετικών διαφορών. Στο πρώτο στάδιο καθορίζεται μια πρωταρχική γραμμή, η οποία στηρίζεται στη μέση γραμμή. Στο δεύτερο στάδιο όμως η γραμμή αυτή μετατοπίζεται, καθώς λαμβάνονται υπόψη ειδικές περιστάσεις που επικρατούν μεταξύ των δύο χωρών. Και στο τρίτο στάδιο, το δικαστήριο λαμβάνει την τελική απόφαση φροντίζοντας να μην δημιουργείται άνισο αποτέλεσμα για κάποια από τις δύο χώρες.

Για να το πούμε πιο απλά, κάθε μετακίνηση που συντελείται στο δεύτερο στάδιο θα ήταν πιο κοντά στα αιτήματα της Τουρκίας και θα απομακρυνόταν από τις ελληνικές θέσεις – κάτι που σχεδόν το σύνολο των διεθνολόγων θεωρεί λογικό και αναμενόμενο, αλλά ελάχιστοι Έλληνες πολιτικοί έχουν το θάρρος να το εξηγήσουν στους ψηφοφόρους τους.

Τελικά το Δικαστήριο «δικαίωσε» σε μεγαλύτερο βαθμό τη Νικαράγουα, αφού ναι μεν αναγνώρισε χωρικά ύδατα στα νησιά της Κολομβίας, αλλά τους στέρησε την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ. Το αποτέλεσμα ήταν ότι τα νησιά της Κολομβίας «περικυκλώθηκαν» από την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ της Νικαράγουας. Στη δική μας περίπτωση, αρκετοί Τούρκοι αλλά και Έλληνες διπλωμάτες αποκαλούν αυτό το αποτέλεσμα το «φαινόμενο των δαχτύλων», καθώς η τουρκική υφαλοκρηπίδα θα μπαίνει, σαν τα δάχτυλα ενός χεριού, ανάμεσα στα ελληνικά νησιά.

Θα πρέπει εδώ να συγκρατήσουμε και μια ακόμη λεπτομέρεια της απόφασης Νικαράγουα vs Κολομβία, η οποία δίνει απάντηση σε αρκετά εθνικιστικά επιχειρήματα: Η Κολομβία, όπως και η Τουρκία, δεν έχει υπογράψει τη Διεθνή Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Παρ' όλ' αυτά το Δικαστήριο έκρινε ότι έχει δικαιοδοσία να αναλάβει την υπόθεση εφαρμόζοντας εθιμικό δίκαιο. Το επιχείρημα λοιπόν ότι η Ελλάδα θέλει πάντα να προσφύγει στη Χάγη, αλλά δεν μπορεί γιατί η Τουρκία δεν έχει αναγνωρίσει τη σύμβαση… μπάζει επικίνδυνα.

Προφανώς η περίπτωση Νικαράγουα vs Κολομβία, αποτελεί μία μόνο από τις δεκάδες υποθέσεις που κατέληξαν σε κάποιου είδους διεθνή διαιτησία και κάθε φορά προκύπτουν διαφορετικά αποτελέσματα ανάλογα με τη μορφολογία των χωρών ή τις πολιτικές ισορροπίες μεταξύ τους. Αρκετοί στην Αθήνα, παραδείγματος χάριν, προτιμούν να θυμούνται την αντιπαράθεση Γαλλίας–Καναδά, που έκλεισε προς όφελος της Γαλλίας αφού αναγνωρίστηκαν θαλάσσιες και υποθαλάσσιες ζώνες σε δυο νησιά της (Σαιν Πιέρ και Μικελόν) τα οποία βρίσκονται περίπου 2.200 ναυτικά μίλια από τις ακτές της και πολύ κοντά στις ακτές του Καναδά (βέβαια η απόφαση ακυρώθηκε στην πράξη αφού ο Καναδάς επέκτεινε την ΑΟΖ του και περικύκλωσε τη γαλλική ΑΟΖ).

Η Περίπτωση της Νικαράγουας–Κολομβίας, όμως, όχι απλώς θυμίζει υπερβολικά την περίπτωση Ελλάδας–Τουρκίας, αλλά φαίνεται ότι ακολουθεί τη συντριπτική πλειονότητα των σχετικών αποφάσεων: Οι χώρες με μεγάλες ηπειρωτικές ακτές, όπως η Τουρκία, συνήθως βγαίνουν «κερδισμένες» όταν έχουν κοντά στις ακτές τους νησιά μιας άλλης χώρας, που θέλει να τα χρησιμοποιήσει σαν σημεία βάσης για τον υπολογισμό των θαλασσίων ζωνών. Τα βρετανικά νησιά της Μάγχης, παραδείγματος χάριν, που βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από τις γαλλικές ακτές, έλαβαν ελάχιστη επήρεια, γεγονός που προστάτευσε την υφαλοκρηπίδα της Γαλλίας. Αντίστοιχα η Μάλτα «έχασε» σχεδόν 4.000 χιλιόμετρα από την υφαλοκρηπίδα που διεκδικούσε απέναντι στη Λιβύη.

Σημαίνουν μήπως όλα αυτά ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε την πίστη μας στο διεθνές δίκαιο και να αναζητήσουμε άλλου είδους λύσεις; Δυστυχώς η άποψη αυτή φαίνεται να κερδίζει έδαφος τα τελευταία χρόνια μεταξύ εθνικιστικών κύκλων στην Αθήνα, ενώ προωθείται υπογείως στην κοινή γνώμη από τα μέσα ενημέρωσης. Αίφνης, επικίνδυνες συμμαχίες με καθεστώτα όπως η χούντα της Αιγύπτου ή η ακροδεξιά μιλιταριστική κυβέρνηση του Ισραήλ, παρουσιάζονται σαν υποκατάστατα στις αρχές του διεθνούς δικαίου. Οι σύμμαχοί μας, φαίνεται να είναι το συμπέρασμα ορισμένων, θα μας προστατεύσουν είτε έχουμε δίκιο είτε άδικο.

Αν δούμε όμως τις ελληνοτουρκικές σχέσεις σε βάθος χρόνου, θα δούμε ότι σε πάρα πολλά θέματα (και κυρίως στο κυπριακό) η πίστη στο διεθνές δίκαιο έφερνε πάντα σημαντικότερα αποτελέσματα, ενώ οι λυκοσυμμαχίες προκαλούσαν ένταση, αστάθεια και τελικά οδηγούσαν πάντοτε σε γιγάντωση των πολεμικών εξοπλισμών σε βάρος της εθνικής οικονομίας. Άλλωστε, εγκαταλείποντας τις Αρχές του διεθνούς δικαίου, θα βρεθούμε πιθανότατα αντιμέτωποι με τις πλέον μαξιμαλιστικές διεκδικήσεις της Τουρκίας που λένε, π.χ., ότι τα ελληνικά νησιά δεν έχουν καθόλου υφαλοκρηπίδα και η μέση γραμμή θα πρέπει να οριστεί με βάση τις ηπειρωτικές ακτές των δύο χωρών.

Πώς να εξηγήσεις όμως σε μια κοινή γνώμη που «τρέφεται» εδώ και δεκαετίες με τις πιο εθνικιστικές θέσεις των μέσων ενημέρωσης, των εθνικιστών πολιτικών και των εμπόρων όπλων ότι η διεθνής διαιτησία συνεπάγεται και υποχωρήσεις;

Οι έμποροι όπλων και οι εθνικιστές πολιτικοί έχουν πολλούς λόγους να αποφεύγουν όργανα όπως το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Οι υπόλοιποι θα πρέπει απλώς να ενημερώσουμε και να ενημερωθούμε για το τι δικαιούμαστε και τι όχι στο Αιγαίο.

Πηγή: sputniknews.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 15 Αυγούστου 2020

Ελλάς - Γαλλία - Επικυριαρχία

Άρης Χατζηστεφάνου


Ένα κλασικό μοτίβο κάνει την εμφάνισή του στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης κάθε φορά που η Γαλλία, για δικούς της λόγους, φαίνεται να στηρίζει ορισμένες από τις ελληνικές θέσεις.

Όλοι θυμούνται αίφνης το αεροσκάφος που έφερε τον Καραμανλή από το Παρίσι μετά τη δικτατορία, τον στρατηγό Ντε Γκολ που αποχώρησε από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ όπως έκανε και η Ελλάδα μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, αλλά και τις στενές σχέσεις του Ανδρέα Παπανδρέου με τον Φρανσουά Μιτεράν. Η «συμμαχία» με τη Γαλλία παρουσιάζεται σαν μια αδιασάλευτη σταθερά της εξωτερικής μας πολιτικής και το Παρίσι σαν από μηχανής θεός, που θα συντρέξει τη χώρα μας στις δύσκολες στιγμές.

Πολλοί λιγότεροι είναι αυτοί που θυμούνται ότι η σύμπραξη των δυο χωρών είναι συχνά συμπτωματική και πως η Γαλλία θυμάται την Ελλάδα όποτε την συμφέρει και πάντα με το αζημίωτο – το οποίο συνήθως μεταφράζεται στην αγορά φρεγατών και άλλων προϊόντων της γαλλικής πολεμικής βιομηχανίας.

Με την έναρξη όμως της αντιπαράθεσης στη Λιβύη και τη μετέπειτα όξυνση των ελληνοτουρκικών αντιθέσεων, το σύνθημα «Ελλάς-Γαλλία-Συμμαχία» επιστρέφει δυναμικά στους τίτλους των ελληνικών εφημερίδων. Η πρόσφατη μάλιστα αποστολή γαλλικών ναυτικών δυνάμεων στην ανατολική Μεσόγειο αντιμετωπίστηκε από την Ελλάδα περίπου σαν την... έλευση του ιππικού στα παλιά γουέστερν.

Πόσο γνήσιος και κοινά επωφελής είναι όμως ο νέος «έρωτας» του Παρισιού με την Αθήνα και κυρίως τι κινδύνους μπορεί να εγκυμονεί για την ασφάλεια της Ελλάδας;

Θα πρέπει να είναι κανείς αφελής για να πιστεύει ότι ο Μακρόν αποφάσισε να κινητοποιήσει τη γαλλική πολεμική και διπλωματική μηχανή για να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της Ελλάδας στο όνομα μιας παλιάς «φιλίας» και των κοινών ευρωπαϊκών αξιών. Η στάση του καθορίζεται προφανώς από την αντιπαράθεσή του με τον Ερντογάν για τις σφαίρες επιρροής και τα ενεργειακά αποθέματα της Βόρειας Αφρικής, τις οποίες και οι δυο χώρες αντιμετωπίζουν ούτε λίγο ούτε πολύ σαν δική τους αποικία.

Παλιοί και νέοι αποικιοκράτες


Παρά το γεγονός ότι και οι δυο χώρες τσακώνονται σε ξένο αχυρώνα, η Γαλλία διατηρεί, θεωρητικά τουλάχιστον, το στρατηγικό πλεονέκτημα λόγω των παλαιών δεσμών της με τα κράτη της Αφρικής. Οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις διατηρούν στρατιωτικές βάσεις στο Τζιμπουτί, στην Ακτή Ελεφαντοστού, την Γκαμπόν και τη Σενεγάλη και πραγματοποιούν στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Μάλι, τη Μαυριτανία, τον Νίγηρα, την Μπουρκίνα Φάσο και το Τσαντ. Παράλληλα, η Γαλλία ασκεί σημαντική επιρροή στις κυβερνήσεις της Τυνησίας και της Αλγερίας. Όπως εξηγούσε παλαιότερα το γερμανικό περιοδικό Spiegel, «από το 1960, όταν το Παρίσι εγκατέλειψε τις αποικίες του, ο γαλλικός στρατός έχει επέμβει 39 φορές σε χώρες της περιοχής». Σε πολλές περιπτώσεις μάλιστα, με χαρακτηριστικά παραδείγματα το Μάλι και τον Νίγηρα, οι παρεμβάσεις συνδέονταν άμεσα με πλούσια κοιτάσματα ουρανίου, ενώ στη Λιβύη το ενδιαφέρον περιστρέφεται γύρω από τα κοιτάσματα πετρελαίου της Σύρτης, όπου δραστηριοποιείται η γαλλική εταιρεία TOTAL.

Η επιρροή της Γαλλίας στην Αφρική μειωνόταν δραστικά τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς νέοι παίκτες -όπως η Κίνα και η Ινδία- κυριαρχούσαν στο εμπόριο και τα μεγάλα κατασκευαστικά έργα, ενώ οι ΗΠΑ αύξαναν την στρατιωτική τους παρουσία μέσω της Διοίκησης Αφρικής (AFRICOM) του Πενταγώνου. Καθώς όμως ο Πρόεδρος Τραμπ αποφάσισε να απαγκιστρώσει ορισμένες από τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή, για να τις μεταφέρει στο μέτωπο της Ανατολικής Ασίας, το Παρίσι αισθάνθηκε ότι μπορεί να επιστρέψει δυναμικά. Το ίδιο όμως σκέφθηκε και η Τουρκία του Ερντογάν.

Η γαλλική επιθετικότητα, βέβαια, είχε κλιμακωθεί επικίνδυνα ήδη από την εισβολή στη Λιβύη, όταν η Γαλλία άρχισε να εξοπλίζει ομάδες ισλαμιστών εξτρεμιστών, οι οποίες άρχισαν να δρουν ανεξέλεγκτα σε αρκετές γειτονικές χώρες.

Το Παρίσι, λοιπόν, αντίθετα από την εικόνα που θέλει να προβάλλει στο εξωτερικό, δεν αποτελεί παράγοντα σταθερότητας, αλλά φέρει βαρύτατη ευθύνη για την αποσταθεροποίηση αρκετών καθεστώτων στη βόρεια Αφρική και τη ευρύτερη Μέση Ανατολή. Η δε αντιπαράθεσή του με την Άγκυρα είναι μια από εκείνες τις ιστορίες όπου δεν υπάρχουν καλοί και κακοί, παρά μόνο αντικρουόμενα οικονομικά συμφέροντα τα οποία συνθλίβουν ολόκληρες χώρες και λαούς στο πέρασμά τους. Ο Ερντογάν, παραδείγματος χάριν, ενώ έχει δίκιο να κατηγορεί τη Γαλλία για νέα «αποικιοκρατία», στην πραγματικότητα δεν έχει κανένα δικαίωμα να ομιλεί, αφού εφαρμόζει την ίδια επιθετική πολιτική. Αντίστοιχα, ο Μακρόν μπορεί κάλλιστα να ισχυρίζεται ότι η Τουρκία εξοπλίζει ομάδες ισλαμιστών στη Λιβύη, αλλά ο λόγος του είναι υποκριτικός δεδομένου ότι η Γαλλία πρωτοστάτησε σε αυτή τη διαδικασία.

Θα μπορούσε βέβαια κάποιος να υποστηρίξει ότι ακόμη και έτσι η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να συμμαχήσει με τη Γαλλία, γνωρίζοντας ότι ακόμη και αν δεν βρίσκεται στην πλευρά της ηθικής και του διεθνούς δικαίου, τουλάχιστον θα στέκεται στην πλευρά των ισχυρών και θα απολαμβάνει τη στήριξη ολόκληρης της Ευρώπης. Δυστυχώς, όμως, τα πράγματα είναι και σε αυτή την περίπτωση αρκετά πιο σύνθετα.

Σε αυτή την αντιπαράθεση, η Γαλλία όχι μόνο δεν εκπροσωπεί την Ευρώπη, αλλά συχνά βρίσκεται σε ανοιχτή σύγκρουση με άλλες ισχυρές χώρες της Ένωσης. Για την ακρίβεια, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας έντονης αντιπαράθεσης, η οποία απειλεί τη συνοχή όχι μόνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και του ΝΑΤΟ. Με τη στάση της έχει συγκρουστεί πολλές φορές διπλωματικά με την Ιταλία (οι πετρελαϊκές εταιρίες της οποίας έχουν διαφορετικά συμφέροντα στη Λιβύη), ενώ δεν κατάφερε να κερδίσει ποτέ την πραγματική στήριξη του Βερολίνου. Η παλαιότερη δήλωση του Μακρόν ότι το ΝΑΤΟ είναι «εγκεφαλικά νεκρό» εξέφραζε αυτήν ακριβώς την αδυναμία του Παρισιού να επιβάλλει τις απόψεις του σε ευρωπαϊκές χώρες.

Οι ψευδαισθήσεις λοιπόν της Αθήνας ότι ξαφνικά απέκτησε έναν αληθινό και ειλικρινή σύμμαχο στην αντιπαράθεσή της με την Άγκυρα, φαίνεται να αγνοούν τις πραγματικές ισορροπίες στην περιοχή. Η Αθήνα, όπως και το Κάιρο, κινδυνεύουν να γίνουν «εργαλεία» της Γαλλίας στην αντιπαράθεσή της με την Τουρκία για τον ενεργειακό έλεγχο περιοχών της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής. Καθώς ο Μακρόν δεν δίστασε να υποδαυλίσει ακόμη και το σενάριο ένοπλης σύγκρουσης Αιγυπτιακών και Τουρκικών δυνάμεων στη Λιβύη, εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς ότι είναι πιθανότερο να λειτουργήσει σαν εμπρηστής παρά σαν πυροσβέστης στην ελληνοτουρκική αντιπαράθεση.

Το ερώτημα όμως είναι τι συμφέρον έχει η Ελλάδα να μετατραπεί σε έναν ακόμη λεγεωνάριο στον ψυχρό πόλεμο της Γαλλίας με την Τουρκία για την Αφρική.

Πηγή: sputniknews.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 12 Αυγούστου 2020

Συμφωνία Ελλάδας - Αιγύπτου: Πανωλεθρίαμβος

Άρης Χατζηστεφάνου


Καθώς κυβέρνηση και αντιπολίτευση συγκρούονται για τον αν η μερική συμφωνία για την ΑΟΖ με την Αίγυπτο αποτελεί ημι-θρίαμβο ή ημι-πανωλεθρία (στο πρότυπο του ποτηριού που μπορεί να είναι μισογεμάτο ή μισοάδειο) φαίνεται ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει πολλά να μας διδάξει.

Έχει πολλά να μας διδάξει για τον τρόπο άσκησης εξωτερικής πολιτικής, για τον επικίνδυνο χειρισμό του θέματος από τα ΜΜΕ, αλλά και για τον διαρκή κίνδυνο εθνικιστικών ξεσπασμάτων και στις δυο πλευρές του Αιγαίου.

Αν και τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν έχουμε στα χέρια μας το κείμενο της συμφωνίας (γιατί άραγε;) φαίνεται ότι ο καθορισμός της ΑΟΖ ήταν προϊόν μιας δύσκολης διαπραγμάτευσης, η οποία ικανοποίησε περισσότερο τα αιτήματα της Αιγύπτου και λιγότερο της Ελλάδας.

Καταρχήν, η συμφωνία οριοθετεί ζώνες μεταξύ 26ου και 28ου μεσημβρινού, αφήνοντας εκτός τις θαλάσσιες περιοχές ανατολικά της Ρόδου έως και το Καστελλόριζο, κάτι που μέχρι πρότινος θεωρούνταν απαράδεκτο από την Αθήνα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι υπάρχουν βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, το κόμμα των οποίων πανηγυρίζει σήμερα για τη συμφωνία, που δήλωναν το 2015 ότι η αποδοχή από την Ελλάδα «μερικής οριοθέτησης μέχρι και την Κρήτη που θα άφηνε εκτός της υπόλοιπη περιοχή ως το τριεθνές… θα ήταν λανθασμένη. Θα δημιουργούσε την εύλογη εντύπωση ότι η Ελλάδα έχει παραιτηθεί των δικαιωμάτων της στην υπόλοιπη περιοχή».

Επίσης, η Ελλάδα διεκδικούσε μεγαλύτερα ποσοστά επήρειας για νησιά (όπως η Κάσος, η Κάρπαθος, και τμήμα της Ρόδου) και πλήρη επήρεια για την Κρήτη – κάτι που δεν επιτεύχθηκε, σύμφωνα τουλάχιστον με τους χάρτες που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα.

Τελικά, η συμφωνία με την Αίγυπτο φαίνεται ότι δεν χώρισε την μεταξύ μας ΑΟΖ με βάση την αρχή της μέσης γραμμής αλλά έδωσε το 55% στην Αίγυπτο.

Τι άλλαξε λοιπόν και η «λανθασμένες» κινήσεις του 2015 μετατράπηκε σε εθνικό «θρίαμβο» το 2020; Η απάντηση της κυβέρνησης, η οποία δεν στερείται βάσης, είναι ότι μεσολάβησε το μνημόνιο συνεργασίας Λιβύης-Τουρκίας, το οποίο η Αθήνα έπρεπε να ανατρέψει ακόμη και με σημαντικότατες υποχωρήσεις απέναντι στην Αίγυπτο. Αυτό όμως δεν συνιστά «θρίαμβο», όπως υποστηρίζουν τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ, αλλά συνθηκολόγηση.

Αξίζει να θυμηθούμε ότι μόλις πριν από μερικές ημέρες τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης άφηναν να εννοηθεί (εάν δεν το δήλωναν και ευθαρσώς) ότι η Ελλάδα έχει ήδη ΑΟΖ την οποία παραβιάζουν οι Τούρκοι και πως -σε κάθε περίπτωση- αν προσφεύγαμε σε διεθνές δικαστήριο θα κατατροπώναμε την Άγκυρα σε όλα τα μέτωπα. Αντίθετα, η συμφωνία με την Αίγυπτο έρχεται να μας θυμίσει ότι οι Aποκλειστικές Oικονομικές Zώνες καθορίζονται με διακρατικές συμφωνίες και δεν ανήκουν δικαιωματικά σε κάποιο κράτος, όπως μπορεί να συμβαίνει με τα χωρικά ύδατα – όπου και εκεί, βέβαια, το δίκαιο της θάλασσας και οι αποφάσεις της Χάγης αναγνωρίζουν σειρά εξαιρέσεων.

Αν δούμε όμως τις εξελίξεις υπό αυτό το πρίσμα προκύπτει ένα άλλο μεγάλο ερώτημα: Εάν τόσο καιρό καταδικάζαμε (δικαίως) την τουρκο-λιβυκή προσπάθεια οριοθέτησης της ΑΟΖ γιατί αγνοούσε προκλητικά τις θέσεις της Ελλάδας και της Αιγύπτου πως πιστεύουμε ότι μπορούμε να επιβάλλουμε τις δικές μας θέσεις (δεν εξετάζουμε εδώ αν είναι σωστές η όχι) τη στιγμή που η Τουρκία και η Λιβύη τις απορρίπτουν εκ προοιμίου; Η απάντηση που συνήθως ακούμε ότι «ο Ερντογάν είναι δικτάτορας» και συνεπώς δεν συνδιαλεγόμαστε μαζί του είναι όχι μόνο απλουστευτικά επικίνδυνη αλλά και παράλογη – δεδομένου ότι συνδιαλεγόμαστε με τον Σίσι της Αιγύπτου, ο οποίος είναι επισήμως δικτάτορας. Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας σαν την Ελλάδα δεν μπορεί να μετατραπεί σε καλλιστεία δικτατορικών και φιλοφασιστικών καθεστώτων (είτε πρόκειται για την Τουρκία, την Αίγυπτο η το Ισραήλ) αλλά πρέπει να εδράζεται σε πιστή εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και (αυτού που τελευταία ξεχνάμε να αναφέρουμε) στις αρχές καλής γειτονίας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Τουρκία παίζει παραδοσιακά έναν επιθετικό ρόλο, όχι μόνο απέναντι στην Ελλάδα αλλά και σε αρκετούς ακόμη γείτονές της. Η Ελλάδα όμως αντί να απαντά αποκλειστικά με τους όρους του διεθνούς δικαίου προτιμά να γεμίζει τις τηλεοπτικές οθόνες με εθνικιστές δημοσιολόγους, που ονειρεύονται την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης και την επιστροφή στη γραμμή Εσκί Σεχίρ-Αφιόν Καραχισάρ. Αντί να εξηγεί στους πολίτες τους πραγματικούς όρους του παιχνιδιού, τους «παραμυθιάζει» με την ιδέα ότι είμαστε αλάνθαστοι και διαρκώς αδικημένοι του πλανήτη. Μια κυβέρνηση όμως που μιλά με λεονταρισμούς στο εσωτερικό και υπαναχωρεί (καλώς ή κακώς) στο εξωτερικό, απλώς εκτρέφει εθνικιστικούς άνεμους τους οποίους θα βρει σύντομα μπροστά της.

Η συμφωνία με την Αίγυπτο θα έπρεπε αν μη τι άλλο να μας δείξει ότι οι διαφορές λύνονται με επαφές και εκατέρωθεν υποχωρήσεις. Αντίθετα, καθώς περνά μέσα από τον παραμορφωτικό φακό των ΜΜΕ και των κυβερνητικών ανακοινώσεων, κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα κάλεσμα στα όπλα.

Αρκετοί φιλοκυβερνητικοί αναλυτές περιφέρονται τις τελευταίες ώρες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποστηρίζοντας ότι ο μόνος τρόπος να μετρήσουμε τη νίκη μας είναι να παρατηρήσουμε την οργή που προκαλούμε στους αντιπάλους μας. Όσοι χαίρονται όμως γιατί η Τουρκία ζητά τώρα τη ματαίωση των διερευνητικών επαφών ανάμεσα σε Αθήνα και Άγκυρα, απλώς δεν έχουν καταλάβει ότι βρισκόμαστε στην αρχή και όχι στο τέλος μιας δύσκολης αντιπαράθεσης. Μια αντιπαράθεση η οποία αν δεν λυθεί με τη συνεννόηση των εμπλεκομένων, θα «λυθεί» από ξένες πρεσβείες και πετρελαϊκές εταιρείες.

Πηγή: sputniknews.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 10 Αυγούστου 2020

Κρέμες για τον ρατσισμό των άλλων

Άρης Χατζηστεφάνου


Δεκάδες άρθρα γράφτηκαν τις τελευταίες εβδομάδες για την απόφαση εταιρειών καλλυντικών να μετονομάσουν κρέμες λεύκανσης της επιδερμίδας προκειμένου να απαλείψουν ρατσιστικές αναφορές που περιείχαν σχετικά με την «ανωτερότητα» του λευκού δέρματος. Τι γίνεται όμως με αυτούς που θέλουν ακόμη να μαυρίσουν;

Σε μια επαρχιακή πόλη των ΗΠΑ, κοντά στα σύνορα με το Μεξικό, υπήρχε για χρόνια μια τεράστια αφίσα που διαφήμιζε ένα κέντρο σολάριουμ. Στο επάνω μέρος υπήρχε η φωτογραφία μιας ξανθιάς, ηλιοκαμένης, ευειδούς νεανίδος και στη βάση το εξής κείμενο: «Το μαύρισμά μας σάς κάνει τόσο σκουρόχρωμη που θα σας σταματήσει η αστυνομία στα σύνορα».

Παρά την κακογουστιά που τη χαρακτήριζε, η αφίσα θα μπορούσε να εμπνεύσει στρατιές κοινωνιολόγων για να αναλύσουν δύο αντικρουόμενες αλλά παράλληλες τάσεις που παρατηρούνται τις τελευταίες δεκαετίες σχετικά με την προσπάθεια τεχνητού ελέγχου του χρώματος του ανθρώπινου δέρματος: Σε χώρες του Τρίτου Κόσμου (ουσιαστικά στις περιοχές που υπήρξαν θύματα της ευρωπαϊκής αποικιοκρατίας) εκατομμύρια άνθρωποι δαπανούν δισεκατομμύρια δολάρια σε κρέμες που απαλύνουν τα σκούρα χαρακτηριστικά τους. Αντίθετα, στις περισσότερες κοινωνίες της Δύσης το τεχνητό ή το φυσικό μαύρισμα παραμένει στη μόδα (και συντηρεί μια εξίσου μεγάλη αγορά καλλυντικών) ακόμη και αν έχουν υποχωρήσει οι ακρότητες που για δεκαετίες παρήγαγαν «πορτοκαλί ανθρώπους» αλλά και χιλιάδες καρκινοπαθείς.

Η πρώτη τάση ήρθε και πάλι στην επικαιρότητα καθώς μεγάλες εταιρείες καλλυντικών όπως η L’Oreal, η Proctor & Gamble και η Johnson and Johnson αναγκάστηκαν να μετονομάσουν τα προϊόντα λεύκανσης της επιδερμίδας, που απηχούσαν ρατσιστικές αντιλήψεις σχετικά με την υποτιθέμενη «ανωτερότητα» της λευκής φυλής.

Φράσεις όπως «λευκό και καθαρό» ή «ανοιχτόχρωμο και όμορφο», που χρησιμοποιούνταν σε διαφημιστικές εκστρατείες καλλυντικών, αφαιρέθηκαν σε διάστημα λίγων ημερών ύστερα από την κριτική που δέχτηκε η παγκόσμια βιομηχανία καλλυντικών από το κίνημα Black Lives Matter. Είναι προφανές ότι οι κινήσεις των εταιρειών, όπως άλλωστε και τα καλλυντικά τους, απλώς καλύπτουν επιφανειακά ένα βαθύτερο πρόβλημα, το οποίο σχετίζεται με τις πληγές που άφησε πίσω της η αποικιοκρατία.

Σε χώρες όπως η Ινδία η προτίμηση στο πιο λευκό δέρμα προϋπήρχε της βρετανικής αυτοκρατορίας, ακόμη και από τα χρόνια της επιρροής των Περσών. Αντίστοιχα στις Φιλιππίνες αλλά και σε χώρες της Λατινικής Αμερικής η λευκότητα του δέρματος λειτουργούσε σαν τις κάστες αφού καθόριζε την απόσταση κάθε πολίτη από την ελίτ των Ισπανών εποίκων (ανάλογα με το αν ήταν παιδί γηγενών ή αποτέλεσμα πρόσμιξης με τους κατακτητές).

Παραδόξως μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1920, η προτίμηση στο λευκό δέρμα επικρατούσε και στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, για λόγους όμως που δεν σχετίζονται με τη φυλή και το έθνος αλλά πρωτίστως με τις κοινωνικές τάξεις. Το λευκό δέρμα αποτελούσε την καλύτερη απόδειξη ότι δεν ήσουν αναγκασμένος να εργάζεσαι στα χωράφια.

Πληροφορίες για προϊόντα λεύκανσης της επιδερμίδας καταγράφονται ακόμη και στην αρχαία Ελλάδα και την αρχαία Ρώμη ενώ από τα χρόνια της βασίλισσας Ελισάβετ Α' της Αγγλίας αρχίζουν να αποτελούν εκ των ων ουκ άνευ εργαλείο της αριστοκρατίας.

Από τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα όμως, καθώς οι αγρότες μετακινούνται προς τα αστικά κέντρα και γίνονται εργάτες και υπάλληλοι σε ανήλιαγα εργοστάσια και γραφεία, η τάση αντιστρέφεται. Το ηλιοκαμένο δέρμα αποτελεί πλέον απόδειξη ευμάρειας καθώς συνδέεται με τον άπλετο χρόνο για διακοπές που διαθέτουν μόνο τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Τη νέα τάση θα λανσάρει στον κόσμο της μόδας η Κοκό Σανέλ το 1923 (κατεβαίνοντας, ελαφρώς «καλοψημένη», από το γιοτ ενός φίλου της στις Κάνες) και θα αναλάβουν να τη διαδώσουν περιοδικά όπως το Vogue και το Harper’s Bazaar που γεμίζουν με άρθρα και διαφημίσεις για προϊόντα μαυρίσματος.

Με την έναρξη του φαινομένου του μαζικού τουρισμού, μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, το μαύρισμα περνά στα μεσαία και αργότερα και στα κατώτερα στρώματα, αναγκάζοντας τους πραγματικούς αστούς να αναζητούν νέους τρόπους για να διαφοροποιηθούν από την… πλέμπα. Οπως εξηγούσε στον Guardian η Ρουθ Χόλιντεϊ, καθηγήτρια σπουδών φύλου και πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, «(με το μαύρισμα) τα μεσαία στρώματα αντιγράφουν τα ανώτερα ενώ την ίδια στιγμή τα κατώτερα θέλουν να μοιάσουν με τα μεσαία, τα οποία εν τέλει καθορίζουν και τις πολιτισμικές τάσεις κάθε κοινωνίας». Χρησιμοποιώντας τις θεωρίες του κοινωνιολόγου Πιερ Μπουρντιέ για το «πολιτισμικό κεφάλαιο», η Ρουθ Χόλιντεϊ φτάνει να εξηγεί πως τα ανώτερα στρώματα έχουν πλέον ανάγκη από διαφορετικές αποχρώσεις μαυρίσματος, που θα αποδεικνύουν ότι δεν προέρχονται από ένα φτηνό σολάριουμ και κρέμες self tanning.

Η αφίσα, λοιπόν, στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού φαίνεται ότι αποτελεί το κομβικό σημείο όπου συναντιούνται οι τεκτονικές πλάκες του αποικιακού ρατσισμού με τις τάσεις της μόδας που προκαλεί η πάλη των τάξεων στην αναπτυγμένη Δύση. Ο πολιτισμός μας παράγει ανθρώπους που θέλουν να «ασπρίσουν» για να αποβάλουν τα αισθήματα κατωτερότητας που τους επέβαλαν οι κατακτητές τους και άλλους που θέλουν να «μαυρίσουν» για να αποδείξουν τη θέση τους στην ταξική ιεραρχία.

Πηγή: efsyn.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 7 Αυγούστου 2020

Η Χιροσίμα και το Ναγκασάκι ήταν… περίπατος

Άρης Χατζηστεφάνου


Από το πρωινό της 6ης Αυγούστου του 1945, όταν οι ΗΠΑ πραγματοποιήσαν ένα από τα ειδεχθέστερα εγκλήματα πολέμου στην ανθρώπινη ιστορία, με τον πυρηνικό βομβαρδισμό της Χιροσίμας, μια λέξη εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε κάθε άρθρο που σχετίζεται με τα πυρηνικά όπλα: Η λέξη unthinkable (αδιανόητο).

Για δεκαετίες ο πυρηνικός πόλεμος ήταν, ή τουλάχιστον έπρεπε να θεωρείται, αδιανόητος. Στον αγγλοσαξωνικό Τύπο, μάλιστα, η χρήση της λέξης είναι πλέον τόσο διαδεδομένη και τυποποιημένη, ώστε συχνά οι συντάκτες δεν μπαίνουν καν στον κόπο να εξηγήσουν σε τι αναφέρονται (όπως όταν χρησιμοποιούμε τις φράσεις «επάρατη νόσος» ή «η μάχη των αιωνίων», και ξέρουμε πως όλοι μας καταλαβαίνουν).

Κι όμως, 75 χρόνια μετά την πρώτη χρήση πυρηνικών όπλων σε άμαχο πληθυσμό, το ενδεχόμενο μιας πολεμικής αναμέτρησης με πυρηνικά όπλα είναι ίσως πιο πιθανό από ποτέ. Αυτό δείχνει άλλωστε και το λεγόμενο Doomsday Clock, το εικονικό ρολόι που χρησιμοποιούν οι επιστήμονες για να εξηγούν πόσο πιθανό είναι το ενδεχόμενο πυρηνικού ολέθρου. Για το 2020 οι δείκτες του ρολογιού δείχνουν ότι απέχουμε μόλις 100 δευτερόλεπτα από τις δώδεκα τα μεσάνυχτα, δηλαδή από τον ολοκληρωτικό αφανισμό του πλανήτη. Ποτέ άλλοτε στην ιστορία οι δείκτες δεν έχουν φτάσει σε αυτό το σημείο.

Στην πραγματικότητα βέβαια το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικών όπλων δεν έφυγε ποτέ από το προσκήνιο καθώς σε κάθε μεγάλη σύγκρουση οι ΗΠΑ επανέφεραν στο τραπέζι το… «αδιανόητο». Ο στρατηγός Μακάρθουρ, φέρεται να ζητούσε διακαώς τον πυρηνικό βομβαρδισμό της Κορέας ενώ παρόμοια σενάρια προωθήθηκαν από θερμόαιμους πολιτικούς και στρατηγούς στην κρίση των Πυραύλων στην Κούβα αλλά ακόμη και στον πόλεμο του Βιετνάμ. Για δεκαετίες ο βασικός παράγοντας που απέτρεψε τη χρήση πυρηνικών όπλων από τις ΗΠΑ δεν ήταν ούτε η ηθική του πολέμου ούτε η κοινή λογική, παρά μόνο το πυρηνικό οπλοστάσιο της Σοβιετικής Ένωσης, το οποίο λειτουργούσε σαν ανάχωμα στην αμερικανική επιθετικότητα.

Από το 1989 όμως μέχρι σήμερα η λεγόμενη ισορροπία του τρόμου ανατράπηκε και ένα νέο παράδοξο άρχισε να στοιχειώνει την ανθρωπότητα: Οι πυρηνικές κεφαλές σταματήσαν να είναι μεγαλύτερες από αυτές που χρησιμοποιήθηκαν στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι και άρχισαν να γίνονται… μικρότερες. Για να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτό, με όρους πυρηνικής στρατηγικής, πρέπει να εξετάσουμε δυο εξελίξεις που σημειώνονται παράλληλα τα τελευταία χρόνια.

  • Η πρώτη είναι ότι οι ΗΠΑ άρχισαν να δίνουν όλο και συχνότερα το πράσινο φως σε μικρές και πολιτικά ασταθείς χώρες να εισέλθουν στο κλαμπ των πυρηνικών δυνάμεων. Ο πυρηνικός εξοπλισμός του Πακιστάν αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό και τρομακτικό παράδειγμα. Πολύ πιο πρόσφατα όμως έγιναν γνωστά και σενάρια απόκτησης πυρηνικών όπλων από τη Σαουδική Αραβία. Αν προσθέσει κανείς σε αυτό το σκηνικό και το (επισήμως ανύπαρκτο αλλά πρακτικά ισχυρότατο) πυρηνικό οπλοστάσιο του Ισραήλ, συνειδητοποιεί ότι τρία καθεστώτα που εδράζονται σε γεωπολιτικά ασταθείς περιοχές και τα οποία δεν έχουν διστάσει να αιματοκυλίσουν γείτονές τους, με διαφορετικούς κάθε φορά τρόπους, θα μπορούσαν αρκετά εύκολα να πατήσουν το κουμπί του πυρηνικού πολέμου. Ενώ λοιπόν το μέγεθος των πυρηνικών κεφαλών που διαθέτουν αυτές οι χώρες είναι αισθητά μικρότερο, η πιθανότητα να τα χρησιμοποιήσουν σε τοπικές διενέξεις είναι υπερβολικά μεγαλύτερη.
  • Η δεύτερη και σχετικά πιο πρόσφατη εξέλιξη αφορά την ισχύ των όπλων των μεγάλων πυρηνικών δυνάμεων. Η τελευταία έκθεση πυρηνικής στρατηγικής (Nuclear Posture Review) που δημοσίευσαν οι ΗΠΑ προβλέπει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων «χαμηλής απόδοσης» τα οποία θεωρητικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πολεμικές επιχειρήσεις χωρίς να οδηγήσουν σε ολοκληρωτικό πυρηνικό πόλεμο. Το νέο στρατηγικό δόγμα, μάλιστα, προβλέπει ότι τα συγκεκριμένα όπλα θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς την προηγούμενη έγκριση του προέδρου των ΗΠΑ αλλά με απόφαση ακόμη και ενός διοικητή κάποιας αμερικανικής στρατιωτικής βάσης. Ο τελευταίος, αν αισθανθεί ότι απειλείται κατά τη διάρκεια μιας επίθεσης με συμβατικά όπλα ή εάν πιστεύει ότι υπάρχει κίνδυνος να περάσουν τα πυρηνικά όπλα που διαθέτει σε εχθρικά χέρια, έχει το δικαίωμα να τα χρησιμοποιήσει χωρίς καμία περαιτέρω εξουσιοδότηση.

Αν και στα χρόνια του Ντόναλντ Τραμπ το να μην λαμβάνει ο πρόεδρος την απόφαση χρήσης πυρηνικών όπλων φαντάζει συνετό και φρόνιμο, στην πραγματικότητα ο νέος σχεδιασμός ακυρώνει μια σειρά από μηχανισμούς ελέγχου που εξασφάλιζαν ότι η εντολή πυρηνικής επίθεσης «φιλτράρονταν» από αρκετούς αξιωματούχους του Πενταγώνου και του Λευκού Οίκου, πριν μεταδοθεί σε ένα πυρηνικό υποβρύχιο ή κάποιο βομβαρδιστικό. Στην πραγματικότητα, η κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα ο πλανήτης δεν θυμίζει τόσο τις επιθέσεις στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι αλλά την ταινία «SOS Πεντάγωνο καλεί Μόσχα» του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, όπου ένας παρανοϊκός διοικητής μιας αμερικανικής βάσης οδηγεί την ανθρωπότητα στον πυρηνικό αφανισμό.

Προφανώς, οι ΗΠΑ δεν είναι μόνες τους σε αυτή την κούρσα του παραλογισμού. Ακολουθώντας το παράδειγμα της υπερδύναμης, οι περισσότερες πυρηνικές δυνάμεις αναμένεται να ανανεώσουν αργά η γρήγορα το οπλοστάσιό τους με κεφαλές «χαμηλής απόδοσης» οι οποίες θα θεωρείται όλο και πιο «φυσιολογικό» να χρησιμοποιηθούν σε μια στρατιωτική σύγκρουση περιορισμένης γεωγραφικής έκτασης.

Επτάμιση δεκαετίες μετά το απόλυτο πυρηνικό έγκλημα, η ανθρωπότητα όχι μόνο δεν δείχνει να διδάχθηκε κάτι αλλά κατάφερε να δημιουργήσει συνθήκες μεγαλύτερης αστάθειας από αυτές που επικρατούσαν τις τελευταίες ημέρες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η τελευταία σκηνή από την ταινία του Κιούμπρικ, με έναν Αμερικανό στρατηγό που πετάει πάνω σε μια πυρηνική βόμβα φορώντας ένα καπέλο καουμπόι, θυμίζει διαφημιστικό μιας ταινίας ΠΡΟΣΕΧΩΣ.

Πηγή: sputniknews.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 1 Αυγούστου 2020

Θα αυτοκτονήσει ο βασιλιάς δολάριο;

Άρης Χατζηστεφάνου


Εδώ και πολλά χρόνια οικονομολόγοι και αναλυτές προέβλεπαν ότι καθώς η αμερικανική οικονομία χάνει την πρωτοκαθεδρία της σε διεθνές επίπεδο, το δολάριο θα πάψει να αποτελεί το λεγόμενο «παγκόσμιο νόμισμα» και η αμερικανική κεντρική τράπεζα δεν θα είναι σε θέση να λειτουργεί σαν «παγκόσμιος τραπεζίτης».

Για λόγους που θα δούμε στη συνέχεια, οι σχετικές αναλύσεις έπεφταν διαρκώς στο κενό και ο «βασιλιάς δολάριο» μειδιούσε με νόημα σε όσους τολμούσαν να αμφισβητήσουν την παντοκρατορία του.

Όταν όμως το αμερικανικό περιοδικό «Foreign Affairs» (για ορισμένους, η «βίβλος» της αμερικανικής διπλωματίας) προέβλεψε πριν από μερικές ημέρες ότι η Ουάσινγκτον ίσως αποφασίσει να εγκαταλείψει οικειοθελώς τον ρόλο του παγκόσμιου τραπεζίτη του πλανήτη, τα πράγματα έδειξαν να σοβαρεύουν. Οι συντάκτες του κειμένου, Σάιμον Τίλφορντ και Χανς Κουντνάνι, υποστηρίζουν ότι από τη στιγμή που η Κίνα καταλαμβάνει την πρώτη θέση ως ισχυρότερη οικονομία, η κυριαρχία του δολαρίου προκαλεί τρομακτικές στρεβλώσεις και ανισότητες στο εσωτερικό των ΗΠΑ, οι οποίες απειλούν τη σταθερότητα της χώρας.

Συγκεκριμένα, καθώς οι ΗΠΑ λειτουργούν σαν ασφαλές «λιμάνι» για κεφάλαια που εισρέουν από το εξωτερικό, ενισχύεται δυσανάλογα ο τραπεζικός τομέας ο οποίος αρχίζει να επιβάλλει την οικονομική πολιτική της χώρας. Στην πλευρά των χαμένων βρίσκεται ο βιομηχανικός τομέας και οι εργάτες που απασχολούνται σε αυτόν. «Καθώς η ζήτηση για το δολάριο αυξάνει την αξία του», διαβάζουμε στο Foreign Affairs, «τα αμερικανικά προϊόντα γίνονται πιο ακριβά στο εξωτερικό με αποτέλεσμα να μειώνεται η ζήτηση και έτσι να περιορίζονται τα έσοδα και οι θέσεις εργασίας στον παραγωγικό τομέα». Όπως εύστοχα παρατηρούσαν οι δύο αναλυτές, ίσως δεν είναι τυχαίο ότι στις Πολιτείες που πλήττονται περισσότερο από αυτή την κατάσταση ο Ντόναλντ Τραμπ συγκέντρωσε τα υψηλότερα εκλογικά ποσοστά του - μια σαφής απόδειξη της κρίσης και του πολιτικού εκφυλισμού που την ακολουθεί.

Μια παλιά ιστορία με άλλα λόγια…


Μέχρι σήμερα η συζήτηση για το «τέλος του δολαρίου» ως παγκόσμιου νομίσματος ακολουθούσε ένα σταθερό μονοπάτι σκέψης: Οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον η ισχυρότερη οικονομία στον κόσμο, συνεπώς το νόμισμά της δεν μπορεί να αποτελεί τη βάση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Παρόλα αυτά, τα οφέλη που αποκομίζει η Ουάσινγκτον παίζοντας τον ρόλο του παγκόσμιου τραπεζίτη είναι τόσο μεγάλα, ώστε είναι αποφασισμένη να τον επιβάλλει στις υπόλοιπες χώρες ακόμη και αν χρειαστεί να καταφύγει στην ισχύ των όπλων.

Είναι γεγονός ότι αν χάσουν τη «μηχανή που τυπώνει χρήμα», οι ΗΠΑ θα βρεθούν αυτομάτως αντιμέτωπες με το δυσθεώρητο εξωτερικό χρέος τους, ενώ δεν θα μπορούν να χρηματοδοτούν και τους πολεμικούς τους εξοπλισμούς, μέσω των οποίων διατηρούν την κυριαρχία τους σε όλο τον κόσμο. Το γεγονός ότι όσοι τόλμησαν να αμφισβητήσουν την κυριαρχία του δολαρίου (άνθρωποι όπως ο Σαντάμ Χουσεΐν και ο Μουαμάρ Καντάφι) το πλήρωσαν κυριολεκτικά με τη ζωή τους και τις ζωές εκατομμυρίων συμπολιτών τους, φαινόταν να επιβεβαιώνει αυτό το σενάριο.

Αντίθετα, το «Foreign Affairs» έρχεται τώρα να υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να αποκηρύξουν από μόνες τους τον ρόλο του παγκόσμιου κεντρικού τραπεζίτη, ακόμη και αν οι υπόλοιπες χώρες του κόσμου τις παρακαλούν να παραμείνουν σε αυτή τη θέση. Προφανώς η άποψη αυτή είναι τρομακτικά μειοψηφική στους διαδρόμους εξουσίας της Ουάσινγκτον και στα γραφεία της Wall Street. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε, ότι πολλές φορές διεθνείς οργανισμοί και έγκυρα think tank παρουσιάζουν αναλύσεις και στρατηγικές οι οποίες, αν και είναι απόλυτα ορθές, δεν εφαρμόζονται ποτέ στην πράξη. Πριν από μερικά χρόνια, παραδείγματός χάριν, αναλυτές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου υποστήριζαν ότι ο νεοφιλελευθερισμός είναι κλινικά νεκρός, καθώς προκαλεί προβλήματα όχι μόνο στους πληθυσμούς στους οποίους επιβάλλεται, αλλά και στις παραγωγικές δυνάμεις τις οποίες υποτίθεται ότι ενίσχυε. Παρόλα αυτά, οι κυβερνήσεις συνέχισαν να τον επιβάλλουν με ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα παρά τα εμφανή, καταστροφικά αποτελέσματα που επέφερε.

Η άποψη όμως ότι η μοναδική υπερδύναμη θα θελήσει από μόνη της να τερματίσει την κυριαρχία του δολαρίου έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: Έχει επαναληφθεί στο παρελθόν όταν στη θέση των ΗΠΑ βρισκόταν η Μεγάλη Βρετανία. Μέχρι την περίοδο του μεσοπολέμου, η βρετανική στερλίνα έπαιζε τον ρόλο του δολαρίου στο διεθνές εμπόριο. Καθώς όμως η βιομηχανική παραγωγή του Ηνωμένου Βασιλείου άρχισε να μειώνεται, βρέθηκε στη θέση που κινδυνεύει να βρεθεί σήμερα η Ουάσινγκτον: οι εξαγωγές του γίνονταν ακριβότερες προκαλώντας σημαντικά προβλήματα στο εσωτερικό της οικονομίας. Τελικά, η στερλίνα «παραιτήθηκε» από τη θέση του παγκόσμιου τραπεζίτη στις αρχές της δεκαετίας του '30.

Θεωρητικά βέβαια οι συνθήκες ήταν διαφορετικές, καθώς το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα στηριζόταν τότε στον λεγόμενο «κανόνα χρυσού», σύμφωνα με τον οποίο η αξία κάθε νομίσματος καθοριζόταν από τα αποθέματα χρυσού που διατηρούσε η χώρα. Σήμερα θα λέγαμε (ελαφρώς απλουστευτικά) ότι το παγκόσμιο νόμισμα καθορίζεται από την οικονομική ισχύ της εκάστοτε ισχυρότερης οικονομίας.

Στην πραγματικότητα όμως η ουσία παραμένει η ίδια: όπως η Βρετανία έπαψε να έχει επαρκή αποθέματα χρυσού για να λειτουργεί σαν κεντρικός τραπεζίτης, έτσι και οι ΗΠΑ έχασαν την πρωτοκαθεδρία στην παγκόσμια οικονομική κατάταξη, που τους επέτρεπε να επιβάλλουν το δολάριο σαν μέσο διεθνών συναλλαγών.

Η ανάλυση του «Foreign Affairs», αν και παρουσιάζει εντελώς διαφορετικό σκεπτικό, έρχεται να προστεθεί στη μακρά λίστα όσων πιστεύουν ότι η απόλυτη κυριαρχία του δολαρίου φτάνει στο τέλος της. Για άλλη μια φορά όμως όσοι σπεύσουν να προβλέψουν το πότε ακριβώς θα συμβεί αυτό, πιθανότατα θα απογοητευτούν.

Πηγή: sputniknews.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 25 Ιουλίου 2020

Αιγαίο και νησιά Σπράτλι: Ομοιότητες μιας διεκδίκησης υφαλοκρηπίδας πολλά χιλιόμετρα μακριά

Άρης Χατζηστεφάνου


Καθώς ο ελληνικός και ο τουρκικός στόλος άρχισαν να δοκιμάζουν ο ένας τις αντιδράσεις του άλλου στο Αιγαίο, μια αντιπαράθεση με τρομακτικές ομοιότητες κλιμακωνόταν σε απόσταση 9.500 χιλιομέτρων, στη νότια κινεζική θάλασσα.

Μια αντιπαράθεση από την οποία η Ελλάδα μπορεί να αντλήσει πολύτιμα συμπεράσματα, αν όχι για το πώς να αναπτύσσει τις ναυτικές τις δυνάμεις, τουλάχιστον για το ποιοι πρέπει και δεν πρέπει να είναι οι σύμμαχοί της.

Εδώ και δεκαετίες, τουλάχιστον έξι χώρες (Κίνα, Ταϊβάν, Βιετνάμ, Φιλιππίνες, Μαλαισία και Μπρουνέι) διεκδικούν απόλυτη κυριαρχία (ή κυριαρχικά δικαιώματα) σε όλα ή μερικά από τα νησιά και τις νησίδες Σπράτλι. Πρόκειται για ένα σύμπλεγμα βραχονησίδων και μικροσκοπικών νησιών που θεωρητικά δεν θα τα γνώριζε κανείς εάν δεν είχαν την «ατυχία» να βρίσκονται πάνω σε ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά περάσματα του πλανήτη και κοντά σε κοιτάσματα πετρελαίου.

Όπως εύκολα καταλαβαίνει κανείς, αν οι ελληνοτουρκικές διαφορές φαντάζουν σύνθετες στα μάτια ενός μη ειδικού, οι ταυτόχρονες διεκδικήσεις έξι χωρών για τα Σπράτλι θα μπορούσαν να οδηγήσουν και τους μεγαλύτερους διεθνολόγους στα όρια της σχιζοφρένειας. Αρκεί να σκεφτεί κανείς τι συμβαίνει κάθε φορά που ένα ωκεανογραφικό σκάφος ή ακόμη και η βάρκα ενός ψαρά διασχίζουν μια περιοχή όπου κάθε χώρα έχει διαφορετικές διεκδικήσεις χωρικών υδάτων, υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Πίσω όμως από τον νομικό κυκεώνα κρύβεται μια πολύ απλή γεωπολιτική πραγματικότητα: Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν και υποδαυλίζουν τις διεκδικήσεις όλων των άλλων χωρών, στην προσπάθειά τους να απομονώσουν την Κίνα. Η αντιπαράθεση λοιπόν έχει φτάσει να μετατρέψει τους μικρούς παίκτες σε πιόνια που κινούνται στη μεγάλη σκακιέρα της Ουάσινγκτον και του Πεκίνου. Οι ΗΠΑ μάλιστα έφτασαν να ισχυρίζονται ότι η διένεξη στην περιοχή των Σπράτλι αφορά άμεσα την εθνική τους ασφάλεια (!) και γι' αυτό στέλνουν διαρκώς σκάφη του πολεμικού ναυτικού σε διαμφισβητούμενες περιοχές προκαλώντας ανοιχτά την Κίνα να αντιδράσει.

Για να καταλάβει βέβαια κανείς τις πραγματικές ισορροπίες, πρέπει να θυμάται ότι το Πεντάγωνο έχει τοποθετήσει περίπου 400 στρατιωτικές βάσεις (δηλαδή σχεδόν τη μισή στρατιωτική δύναμη που σταθμεύει εκτός της Αμερικανικής επικράτειας) περιμετρικά της Κίνας. Παράλληλα, πραγματοποιεί συνεχώς ναυτικές και αεροπορικές ασκήσεις με χώρες της ευρύτερης περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Ιαπωνίας και της Αυστραλίας, στις οποίες προσομοιώνει ναυτικό αποκλεισμό ή ακόμη και ολομέτωπη επίθεση εναντίον της Κίνας. Μεταξύ άλλων, δοκιμάζει τη δυνατότητα να αποκλείσει ολόκληρες ναυτικές ζώνες που θα στερούσαν από την Κίνα το 80% του πετρελαίου που εισάγει από τη Μέση Ανατολή και το μεγαλύτερο μέρος του εξαγωγικού της εμπορίου.

Αν προσθέσει κανείς σε αυτή την εξίσωση και το γεγονός ότι οι ΗΠΑ επικαλούνται διαρκώς το διεθνές δίκαιο στην αντιπαράθεσή τους με την Κίνα, ενώ οι ίδιες δεν έχουν υπογράψει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, μπορεί ίσως να διακρίνει τις πρώτες ομοιότητες ανάμεσα στα Σπράτλι και την κατάσταση που δημιουργείται στο Αιγαίο. Τηρουμένων των αναλογιών (και τοποθετώντας μια σειρά από αστερίσκους) θα μπορούσαμε να δούμε ότι οι ΗΠΑ συμπεριφέρονται στην Κίνα όπως η Τουρκία απέναντι στην Ελλάδα: τηρούν μια επιθετική στάση ενώ επικαλούνται αποσπασματικά διεθνείς συνθήκες τις οποίες στην πραγματικότητα δεν αναγνωρίζουν.

Η Κίνα από την πλευρά της (όπως ίσως και η Ελλάδα) πιστεύει ότι έχει το απόλυτο δίκαιο με το μέρος της, ακόμη και όταν κινείται ή αναγκάζεται να κινηθεί σε γκρίζες ζώνες του διεθνούς δικαίου.

Το γεγονός, παραδείγματος χάριν, ότι το Πεκίνο κατασκευάζει στην περιοχή τεχνητά νησιά προκειμένου να διεκδικήσει κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιώματα ΑΟΖ, προκαλεί εύλογα ερωτήματα για το πώς αντιλαμβάνεται κάθε χώρα το διεθνές δίκαιο. Αντίστοιχα στην περίπτωση της Ελλάδας, πολλά θα μπορούσαν να ειπωθούν για πρακτικές όπως η αναντιστοιχία εναέριου χώρου και χωρικών υδάτων, η αναφορά σε ΑΟΖ που δεν έχουν οριοθετηθεί κ.ο.κ.

Στην περίπτωση της Κίνας όμως υπήρξε και ένα άλλο πρόβλημα που θα μπορούσε να λειτουργήσει διδακτικά για την Ελλάδα. Το 2016 το Πεκίνο υπέστη μεγάλη διπλωματική ήττα όταν το διεθνές δικαστήριο της Χάγης, ύστερα από προσφυγή των Φιλιππίνων, έκρινε ότι οι περισσότερες από τις διεκδικήσεις του στην περιοχή των Σπράτλι δεν έχουν νομική βάση σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Ως εκ τούτου, η Κίνα δεν μπορεί να διεκδικεί ΑΟΖ 200 ναυτικών μιλίων ή υφαλοκρηπίδα.

Η συγκεκριμένη απόφαση έχει χαρακτηριστεί σαν μια από τις πιο «πολιτικοποιημένες» αποφάσεις στην ιστορία του δικαστηρίου και όπως εξηγούσε ο διάσημος δημοσιογράφος και ντοκιμαντερίστας, Τζον Πίλγκερ, «τα ίχνη της έφταναν στο γραφείο της Αμερικανίδας, τότε υπουργού Εξωτερικών, Χίλαρι Κλίντον». Ουσιαστικά, η Ουάσινγκτον χρησιμοποίησε τις Φιλιππίνες σαν μεσάζοντα για να προσφύγει στο διεθνές δικαστήριο. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι τη νομική επιχειρηματολογία προετοίμασε το αμερικανικό δικηγορικό γραφείο Foley Hoag, το οποίο διατηρούσε ιδιαίτερα στενές σχέσεις με τον Μπαράκ Ομπάμα - είχαν χρηματοδοτήσει την προεκλογική του εκστρατεία και ανταμείφθηκαν βλέποντας αρκετά στελέχη τους να καταλαμβάνουν κρατικά πόστα.

Οι βεβαιότητες λοιπόν της Κίνας, οι οποίες στηρίζονταν στην ιστορία της και το εθιμικό δίκαιο, τινάχτηκαν στον αέρα ύστερα από μια συντονισμένη παρέμβαση των ΗΠΑ, οι οποίες χρησιμοποίησαν ένα όπλο το οποίο ποτέ δεν αναγνώρισαν και ποτέ δεν σεβάστηκαν – το διεθνές δίκαιο. Μόλις πριν από μια εβδομάδα ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο, χρησιμοποίησε αυτή την απόφαση για να αμφισβητήσει επισήμως όλα τα δικαιώματα της Κίνας και να στείλει στην περιοχή το αντιτορπιλικό USS Ralph Johnson, το οποίο εισήλθε στη ζώνη 12 μιλίων των Σπράτλι.

Η Κίνα λοιπόν (όπως και η Ελλάδα) θα είχε περισσότερα να κερδίσει εάν ερχόταν σε συνεννόηση με τους γείτονές της ακυρώνοντας έτσι τη δυνατότητα των ΗΠΑ (και της αμερικανικής βιομηχανίας ενέργειας και οπλικών συστημάτων) να παρεμβαίνουν σε μια περιοχή που βρίσκεται αρκετές χιλιάδες ναυτικά μίλια από τα δικά της παράλια.

Πηγή: sputniknews.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 22 Ιουλίου 2020

Η Wall Street κάνει πάρτι επάνω στα θύματα του κορονοϊού

Άρης Χατζηστεφάνου


Τρεις διαφορετικοί δείκτες κινούνται τις τελευταίες εβδομάδες με την ίδια πορεία… προς τον ουρανό. Οι δυο πρώτοι αφορούν τα κρούσματα (77.300 τις τελευταίες 24 ώρες) και τους νεκρούς (συνολικά 3,5 εκατομμύρια) από τον κορονοϊό στις ΗΠΑ. Ο τρίτος δείχνει το άθροισμα των κερδών των αμερικανικών χρηματιστηρίων.

Ο Dow Jones ενισχύθηκε με χίλιες μονάδες ενώ ο S&P 500 κινείται πλέον σε ανώτερα επίπεδα από την αντίστοιχη περίοδο της περασμένης χρονιάς.

Το φαινόμενο ίσως να μην φαντάζει παράδοξο σε όσους έχουν καταλάβει ότι οι χρηματιστηριακοί δείκτες των ΗΠΑ κινούνται συνήθως προς αντίθετη κατεύθυνση με τα επίπεδα διαβίωσης (ή επιβίωσης) των Αμερικανών πολιτών. Πολύ δυσκολότερο είναι όμως να εξηγηθεί το γεγονός ότι τα χρηματιστήρια κάνουν πάρτι, ενώ όλες οι ενδείξεις δείχνουν πως η αμερικανική οικονομία οδηγείται στα τάρταρα. Οι περισσότεροι οικονομολόγοι προβλέπουν ύφεση που θα ξεπεράσει τα επίπεδα της δεκαετίας του '30 και εκτίναξη της ανεργίας σε πρωτοφανή επίπεδα. Ο οικονομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Κέβιν Χάσετ, προέβλεψε προ ημερών ότι η βιομηχανική παραγωγή των ΗΠΑ θα μειωθεί από 20% έως 30% στο δεύτερο τέταρτο της χρονιάς, δηλαδή ποσοστά πτώσης που συναντώνται μόνο ύστερα από παγκόσμιους πολέμους. Μόνο την τελευταία εβδομάδα 1,3 εκατομμύριο Αμερικανοί πολίτες κατέθεσαν για πρώτη φορά τα χαρτιά τους για το επίδομα ανεργίας – πρόκειται δηλαδή για την 17η εβδομάδα στη σειρά που οι νέοι άνεργοι ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο.

Γιατί η οικονομία βυθίζεται και το χρηματιστήριο ανεβαίνει;


Το φαινομενικά παράδοξο, να βυθίζεται η πραγματική οικονομία ενώ εκτοξεύονται στα ύψη τα κέρδη του χρηματοπιστωτικού τομέα, εξηγείται πολύ εύκολα αν παρατηρήσει κανείς τους τρόπους με τους οποίους ο πρόεδρος Τραμπ μετέτρεψε την πανδημία σε έναν μηχανισμό μεταφοράς πλούτου από τα φτωχότερα προς τα πλουσιότερα τμήματα της αμερικανικής κοινωνίας.

Από τα μέσα Μαρτίου οι Αμερικανοί δισεκατομμυριούχοι είδαν τις περιουσίες τους να αυξάνονται κατά 600 δισεκατομμύρια δολάρια τα οποία ουσιαστικά προέρχονταν από τους εργαζόμενους, τους φορολογούμενους και τα δημόσια ταμεία. Η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ έχει προσφέρει μέχρι σήμερα περισσότερα από πέντε τρισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία στην πλειονότητά τους δεν κατευθύνονται στην πραγματική οικονομία ή τις ανάγκες του συστήματος υγείας, που βρίσκεται στα όρια της ολοκληρωτικής κατάρρευσης, αλλά απευθείας στις τσέπες μετόχων και επενδυτών.

Η σχετική τάση βέβαια δεν αφορά μόνο τις ΗΠΑ. Στις αρχές της εβδομάδας η ελβετική τράπεζα UBS υπολόγισε ότι επτά στους 10 δισεκατομμυριούχους του πλανήτη είδαν τα επενδυτικά τους χαρτοφυλάκια να πηγαίνουν καλύτερα ή τουλάχιστον στο ίδιο επίπεδο με τις προβλέψεις που είχαν κάνει πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας.

Έχει πραγματικά ενδιαφέρον (ειδικά για την Ελλάδα) να παρακολουθήσει κάποιος τους μηχανισμούς με τους οποίους οι ισχυρότερες οικονομίες της Δύσης χρησιμοποιούν τον κορονοϊό σαν πρόσχημα για να παρακάμψουν τους παραδοσιακούς μηχανισμούς ελέγχου των επιχειρήσεων και να στείλουν δισεκατομμύρια ευρώ σε επιλεγμένους επιχειρηματίες.

Στη μεγάλη Βρετανία, παραδείγματος χάριν, έρχονται καθημερινά στην επιφάνεια πληροφορίες απευθείας αναθέσεις δημοσίων έργων σε επιχειρήσεις που πρόσκεινται στην κυβέρνηση χωρίς κανέναν απολύτως έλεγχο. Εταιρίες τις οποίες κανένας δεν είχε ακούσει στο παρελθόν λαμβάνουν πακέτα δεκάδων εκατομμυρίων στερλινών, άλλοτε για να συνδράμουν στην επικοινωνιακή πολιτική της κυβέρνησης και άλλοτε για να προσφέρουν ιατρικά προϊόντα και υπηρεσίες αγνώστου ποιότητας (οποιαδήποτε ομοιότητα με τη χώρα μας μάλλον θα είναι συμπτωματική).

Και αυτή είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Στις ΗΠΑ οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες, που έλαβαν την μερίδα του λέοντος των άμεσων κρατικών επιδοτήσεων, προχωρούν τώρα σε δεκάδες χιλιάδες απολύσεις επιβεβαιώνοντας ότι τα χρήματα δεν χρησιμοποιήθηκαν για την διάσωση των εργαζομένων, αλλά των μετόχων. Ακόμη όμως και φαινομενικά άσχετες κυβερνητικές κινήσεις, όπως λόγου χάρη η απόφαση του Τραμπ να ξανανοίξει τα σχολεία, λαμβάνονται με αποκλειστικά οικονομικά κριτήρια. Ο Αμερικανός πρόεδρος γνωρίζει πολύ καλά ότι οι επιχειρήσεις απαιτούν την άμεση επιστροφή των υπαλλήλων τους και αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί εάν πρέπει να φροντίζουν τα παιδιά τους που μένουν κλεισμένα στο σπίτι. Για να αντιμετωπίσει, λοιπόν, το πρόβλημα κήρυξε πόλεμο στους επιστήμονες που προειδοποιούν ότι οι μαθητές και οι καθηγητές θα βρεθούν σε άμεσο κίνδυνο και απείλησε να διακόψει την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση όσων δημοσίων σχολείων δεν ανοίξουν άμεσα τι πόρτες τους.

Οι ΗΠΑ, σαν πειραματικό εργαστήριο όλων αυτών των επιλογών που βάζουν τα κέρδη των επιχειρήσεων πάνω από τη δημόσια υγεία, θα έπρεπε να αποτελέσει ένα παράδειγμα προς αποφυγή για την Ελλάδα. Η μέχρι στιγμής εμπειρία όμως δείχνει ότι τους επόμενους μήνες θα την έχουμε σαν πρότυπο.

Πηγή: sputniknews.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »

Κυριακή 19 Ιουλίου 2020

Oι ελίτ, οι ραντιέρηδες και ο σοσιαλισμός

Άρης Χατζηστεφάνου


Καθώς το ελεύθερο κάμπινγκ μπαίνει στο στόχαστρο δημάρχων και αστυνομίας σε όλη την Ελλάδα (με ελάχιστες λαμπρές εξαιρέσεις, όπως η Τήλος), εμείς θυμόμαστε τους κοινωνικούς και ταξικούς συμβολισμούς που κουβαλά από την εποχή της Βικτοριανής Αγγλίας μέχρι τις μέρες μας.


«Θέλω να κάνω μπάντζι τζάμπινγκ, Μήτσο μου».

«Γιατί δεν κάνεις τζάμπα κάμπινγκ, Ελενίτσα;»

Δέκα μικροί Μήτσοι


Αν και η χρήση αντίσκηνων χάνεται στα βάθη των αιώνων, ανάμεσα σε ιστορίες στρατιωτών, κυνηγών και χρυσοθήρων, το ελεύθερο κάμπινγκ αναψυχής φαίνεται να ξεκινά στα χρόνια της Βικτοριανής Αγγλίας. Ως «πατέρας» του εμφανίζεται ο Βρετανός ράφτης Τόμας Χίραμ Χόλντινγκ, ο οποίος μάλιστα το 1897 κατασκεύασε και την πρώτη πτυσσόμενη σκηνή, την οποία μπορούσε να κουβαλήσει με το ποδήλατό του. Σύντομα δεκάδες σκηνές άρχισαν να στήνονται στις όχθες του Τάμεση όπου οι Λονδρέζοι πραγματοποιούσαν σύντομες εξορμήσεις.

Σε αντίθεση πάντως με τους σημερινούς κάμπερ, οι οποίοι είναι συχνά νέοι και με χαμηλό εισόδημα, οι πρώτοι οπαδοί του ελεύθερου κάμπινγκ είχαν να σπαταλήσουν χρήμα και χρόνο. Άλλωστε και μόνο το γεγονός ότι μπορούσαν να πάνε διακοπές (προνόμιο που κέρδισαν τα μεσαία στρώματα μόνο μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο) τους τοποθετούσε σε διαφορετική κατηγορία.

Στις ΗΠΑ, αρκετοί πρόεδροι, στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα, έκλειναν σημαντικές συμφωνίες κατά τη διάρκεια εξορμήσεων ελεύθερου κάμπινγκ με πολιτικούς και βιομηχάνους. Ο Θίοντορ (Τέντι) Ρούσβελτ συνδύαζε μάλιστα το κάμπινγκ με το κυνήγι αρκούδας - γεγονός που εξηγεί γιατί τα λούτρινα αρκουδάκια στην Αμερική ονομάστηκαν Teddy Bears. Για τους ενοίκους του Λευκού Οίκου το ελεύθερο κάμπινγκ αποτελούσε ένα επικοινωνιακό τέχνασμα με το οποίο παρουσιάζονταν να δαμάζουν τα στοιχεία της φύσης (κάτι σαν τις εικόνες του «γυμνόστηθου Πούτιν» που ψαρεύει στα ποτάμια) αλλά και να επιστρέφουν σε έναν φυσικό τρόπο ζωής μακριά από τις πολύβουες μεγαλουπόλεις.

Ο πρόεδρος Ουόρεν Χάρντινγκ, παραδείγματος χάριν, προωθούσε φανατικά αυτή την εικόνα ακόμη και όταν προσκαλούσε για ελεύθερο κάμπινγκ βιομηχάνους όπως ο Χένρι Φορντ και ο Χάρβεϊ Φάιρστοουν, οι οποίοι μόνο για την αγάπη τους για το περιβάλλον δεν έμειναν στην ιστορία. Το ελεύθερο κάμπινγκ της εποχής, βέβαια, παρέπεμπε περισσότερο σε αυτό που σήμερα αποκαλούμε glamping (glamorous camping), καθώς οι εύποροι λάτρεις της φύσης κουβαλούσαν μαζί τους από πολυτελή στρώματα και σκηνές μέχρι και μερικούς σεφ και υπηρέτες. Για την ιστορία, ως πρώτος glamper θεωρείται από ορισμένους ο βασιλιάς Ιάκωβος Ε' της Σκοτίας, ο οποίος πήγαινε για «ελεύθερο κάμπινγκ» με τη μητέρα του κουβαλώντας και ένα μικρό τμήμα από το παλάτι του.

Ακόμη και υπό αυτές τις συνθήκες βέβαια, το ελεύθερο κάμπινγκ άρχισε να αποκαλύπτει ορισμένα από τα κακώς κείμενα των κοινωνιών που άφηναν πίσω τους οι κάμπερ. Το γεγονός, παραδείγματος χάριν, ότι οι άντρες έπρεπε να ασχολούνται με το πλύσιμο των πιάτων και «δουλειές του σπιτιού» έφερνε στο προσκήνιο τις καθημερινές εργασίες της γυναίκας, που συνήθως περνούσαν απαρατήρητες. Όπως εξηγούσε η καθηγήτρια Ιστορίας Φίμπι Κροπ, «αυτή η αναγνώριση δημιουργούσε το ερώτημα ποιος πραγματικά παράγει τις ανέσεις του σύγχρονου πολιτισμού» όταν απουσιάζει η υποτιθέμενη «παραγωγική εργασία».

Έκτοτε, και καθώς το ελεύθερο κάμπινγκ έφευγε από τις ελίτ και περνούσε στα μεσαία στρώματα, αρκετοί ερευνητές αντιμετώπισαν τη συγκεκριμένη μορφή διακοπών σαν έναν μικρόκοσμο που τους επέτρεπε να κατανοήσουν αλλά και να εξηγήσουν σύνθετες έννοιες σχετικά με την εργασία, τις κοινωνικές τάξεις, τον ρόλο των φύλων κ.ά.

Στο βιβλίο του «Γιατί όχι Σοσιαλισμός;» (εκδόσεις Εκκρεμές), ο Καναδός μαρξιστής φιλόσοφος Τζέραλντ-Αλαν Κόεν χρησιμοποιούσε το κάμπινγκ για να εξηγήσει ότι οι άνθρωποι θα προτιμούσαν μια σοσιαλιστική κοινωνία χωρίς ιδιωτική περιουσία και ιεραρχικές σχέσεις, εάν τους είχε δοθεί η ευκαιρία να βιώσουν τα προτερήματά της. Ο Κόεν εξηγούσε με παραδείγματα πόσο παράλογο θα ήταν να συμπεριφέρεται κανείς σε ένα (ελεύθερο) κάμπινγκ με όρους οικονομίας της αγοράς και ακολουθώντας φιλελεύθερες ιδέες για τις κοινωνικές σχέσεις των ανθρώπων. Φανταστείτε λέει ότι η Σίλβια επιστρέφει στο κάμπινγκ ύστερα από έναν μακρύ περίπατο και ανακοινώνει ότι βρήκε μια μεγάλη μηλιά από την οποία θα μπορούσαν να φτιάξουν μαρμελάδα ή κομπόστα.

Σαν αντάλλαγμα, όμως, για την ανακάλυψή της απαιτεί να της παραχωρήσουν περισσότερο χώρο στη σκηνή, να μειώσουν τη συμμετοχή της στα καθημερινά καθήκοντα και να αυξήσουν τη μερίδα της στο πρωινό. Αντίστοιχα η Λέσλι, η οποία ανακάλυψε μια καρυδιά, ζητά από τους φίλους της στο κάμπινγκ να την πληρώνουν γιατί είναι η μόνη που ξέρει πώς να σπάει τα καρύδια. Όσο για τον Μόργκαν, απαιτεί να του φέρνουν καλύτερο φαγητό γιατί στον χώρο που κάθονται, πριν από τριάντα χρόνια, έστηνε τη σκηνή του ο πατέρας του.

Ο προσεκτικός αναγνώστης θα εντοπίσει στο κείμενο του Κόεν αρκετές από τις συνήθειες που θεωρούνται «φυσιολογικές» σε ένα καπιταλιστικό σύστημα παραγωγής (ιδιωτική περιουσία, δικαιώματα ευρεσιτεχνίας, ραντιέρηδες που αποσπούν πρόσοδο χωρίς να συμμετέχουν στην παραγωγική διαδικασία), αλλά θα ήταν εξοργιστικές στο πλαίσιο του ελεύθερου κάμπινγκ.

Είναι φυσικά προφανές ότι ο Καναδός φιλόσοφος (που παρεμπιπτόντως δήλωνε ότι απεχθάνεται το κάμπινγκ) δεν είχε έρθει στην Ελλάδα για να γνωρίσει αυτούς που κρατάνε για «καβάτζα» τις θέσεις της σκηνής τους στην παραλία του Ρούκουνα στην Ανάφη και δεν έμαθε ποτέ ότι κάποιος θα επιχειρούσε να νοικιάσει μια σκιερή θέση της Γαύδου στο Airbnb. Αυτά όμως είναι προβλήματα που θα παταχθούν αυτομάτως σε μια σοσιαλιστική κοινωνία.

Πηγή: efsyn.gr



Άρης Χατζηστεφάνου: Σχετικά με τον Συντάκτη




Διαβάστε Περισσότερα »