Η είδηση από το λιμάνι της Ανδρου, στις 17 Απρίλη, δεν ήταν απλώς άλλο ένα «ατυχές περιστατικό». Ηταν μια ακόμα ψηφίδα σε ένα σκοτεινό μωσαϊκό που απλώνεται σε όλη τη χώρα. Αναφέρομαι στους εργάτες που τραυματίζονται, σακατεύονται ή χάνουν τη ζωή τους «την ώρα του καθήκοντος». Ο 32χρονος ναυτεργάτης που τραυματίστηκε σοβαρά στο πλοίο «CHAMPION JET», δεν πρέπει να καταχωρηθεί ως αριθμός, αλλά ως πρόσωπο, ως οικογένεια, μια ζωή δηλαδή, που άλλαξε σε μια στιγμή.
Η επερχόμενη Εργατική Πρωτομαγιά μάς προτρέπει να δούμε την πραγματικότητα, χωρίς τα φίλτρα των αποστειρωμένων στατιστικών, αλλά μέσα από τα γεγονότα δίπλα μας. Εκεί όπου τα εργατικά ατυχήματα δεν βαφτίζονται «ατομική ευθύνη» ή «κακιά στιγμή», αλλά αποτυπώνονται ως αυτό που πραγματικά είναι, ως αποτέλεσμα μιας πολιτικής που βάζει το κέρδος πάνω από τη ζωή.
Να υπογραμμίσουμε πως οι θάνατοι από εργατικά «ατυχήματα» αποτελούν μόνο την «κορυφή του παγόβουνου». Και αυτό γιατί οι θάνατοι από επαγγελματικές νόσους υπολογίζεται ότι είναι 5 έως 7 φορές περισσότεροι, παρόλο που δεν καταχωρούνται ως τέτοιοι. Ακόμα περισσότερα είναι τα περιστατικά πρόσκαιρης ή μόνιμης αναπηρίας.
Σύμφωνα με τη Eurostat, στη χώρα μας καταγράφεται μόλις το 30% - 40% των εργατικών «ατυχημάτων».
Η επερχόμενη Εργατική Πρωτομαγιά μάς προτρέπει να δούμε την πραγματικότητα, χωρίς τα φίλτρα των αποστειρωμένων στατιστικών, αλλά μέσα από τα γεγονότα δίπλα μας. Εκεί όπου τα εργατικά ατυχήματα δεν βαφτίζονται «ατομική ευθύνη» ή «κακιά στιγμή», αλλά αποτυπώνονται ως αυτό που πραγματικά είναι, ως αποτέλεσμα μιας πολιτικής που βάζει το κέρδος πάνω από τη ζωή.
Να υπογραμμίσουμε πως οι θάνατοι από εργατικά «ατυχήματα» αποτελούν μόνο την «κορυφή του παγόβουνου». Και αυτό γιατί οι θάνατοι από επαγγελματικές νόσους υπολογίζεται ότι είναι 5 έως 7 φορές περισσότεροι, παρόλο που δεν καταχωρούνται ως τέτοιοι. Ακόμα περισσότερα είναι τα περιστατικά πρόσκαιρης ή μόνιμης αναπηρίας.
Σύμφωνα με τη Eurostat, στη χώρα μας καταγράφεται μόλις το 30% - 40% των εργατικών «ατυχημάτων».
Ενας χρόνος γεμάτος αίμα
Το 2025 καταγράφηκε ως μια από τις πιο «μαύρες» χρονιές των τελευταίων ετών. Δεκάδες εργάτες έχασαν τη ζωή τους σε χώρους δουλειάς, από οικοδομές και εργοτάξια μέχρι λιμάνια, εργοστάσια και αποθήκες. Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί. Κάθε τρεις εργάσιμες μέρες, ένας εργάτης δεν επιστρέφει σπίτι του. Αν κάποιος προσπαθήσει να δει πίσω από τα νούμερα, θα διαπιστώσει το εξής κοινό μοτίβο:
- Ελλιπή μέτρα ασφάλειας.
- Εντατικοποίηση της εργασίας.
- Ελλείψεις προσωπικού.
- Πίεση για «να βγει η δουλειά» με κάθε κόστος.
Σε εργοτάξια μεγάλων έργων, σε αποθήκες logistics, σε δήμους, σε εργολαβίες καθαριότητας, επαναλαμβάνεται η ίδια εικόνα. Εργαζόμενοι χωρίς επαρκή μέσα προστασίας, χωρίς εκπαίδευση, χωρίς καν τα στοιχειώδη.
Και το 2026 όμως συνεχίζει στον ίδιο δρόμο. Αντί να υπάρξει ανακοπή αυτής της πορείας, συνεχίζει στο ίδιο - αν όχι χειρότερο - μονοπάτι.
- Εργάτες σε οικοδομές πέφτουν από ύψος.
- Εργαζόμενοι σε βιομηχανίες τραυματίζονται από μηχανήματα χωρίς προστατευτικά.
- Ναυτεργάτες εκτίθενται σε ακραίες συνθήκες, όπως στο πρόσφατο περιστατικό στην Ανδρο, όπου θυελλώδεις άνεμοι και ανεπαρκείς λιμενικές υποδομές δημιούργησαν ένα εκρηκτικό μείγμα.
Θάλασσα και οικοδομές, χώροι κινδύνου!
Το περιστατικό με τον 32χρονο ναύτη φέρνει στο προσκήνιο μια ιδιαίτερη κατηγορία εργαζομένων, τους ναυτεργάτες. Σύμφωνα με τις καταγγελίες των σωματείων που δημοσιεύονται στον «Ριζοσπάστη», τα προβλήματα είναι γνωστά εδώ και χρόνια:
- Λιμάνια χωρίς επαρκείς υποδομές.
- Δρομολόγια που εκτελούνται ακόμα και με 8-9 μποφόρ.
- Νομοθεσία που μεταθέτει την ευθύνη στον πλοίαρχο, αφήνοντας ουσιαστικά ανεξέλεγκτες τις εταιρείες.
Το αποτέλεσμα είναι μια καθημερινότητα γεμάτη κινδύνους. Ο κάβος που έσπασε στην Ανδρο δεν ήταν ένα ακόμη «ατύχημα», αλλά η φυσική κατάληξη μιας κατάστασης, όπου η ασφάλεια υποτάσσεται στο κέρδος.
Οπως ακριβώς και σε έναν ακόμη κλάδο που «πρωταγωνιστεί» στα εργατικά «ατυχήματα», στην οικοδομή. Εκεί συναντάμε την πιο ζοφερή εικόνα:
- Συχνές πτώσεις από σκαλωσιές, χωρίς προστατευτικά.
- Εργασία χωρίς κράνη και ζώνες ασφαλείας.
- Ανασφάλιστη εργασία.
- Υπερωρίες χωρίς όρια.
Δήμοι, εργολαβίες και «αόρατοι» εργαζόμενοι
Για το 2025 και τους πρώτους μήνες του 2026, διαμορφώθηκε μια πραγματικότητα με ...αιματηρά χαρακτηριστικά. Μόνο μέσα στο 2025, καταγράφηκαν τουλάχιστον 15 νεκροί εργαζόμενοι σε δήμους και συναφείς υπηρεσίες, ενώ οι τραυματισμοί ξεπέρασαν τους 80, πολλοί εκ των οποίων ήταν πολύ σοβαροί.
Το 2026 ξεκίνησε με την ίδια «φόρα», ήδη από το πρώτο τρίμηνο, όπου καταγράφηκαν τουλάχιστον 4 θάνατοι και πάνω από 20 τραυματισμοί σε υπηρεσίες καθαριότητας και τεχνικών έργων.
Η εικόνα που διαμορφώνεται για τους εργαζόμενους στους δήμους και στις εργολαβίες, δεν είναι απλώς προβληματική, είναι επικίνδυνη: Παλιός και επικίνδυνος εξοπλισμός, ελλείψεις προσωπικού, συμβάσεις ορισμένου χρόνου που δημιουργούν φόβο και σιωπή.
Δεκάδες εργαζόμενοι τραυματίζονται αποκομίζοντας απορρίμματα ή βρίσκονται κάτω από οχήματα ή μηχανήματα. Οι καταγραφές υπάρχουν, αλλά σπάνια φτάνουν στην πρώτη γραμμή της δημοσιότητας.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι πάνω από το 40% των εργατικών ατυχημάτων στους δήμους αφορά την καθαριότητα. Και σε πολλά από αυτά κοινός παρονομαστής είναι ο εξοπλισμός. Απορριμματοφόρα δηλαδή παλιάς τεχνολογίας, χωρίς σύγχρονα συστήματα ασφαλείας, συχνά με πρόχειρες επισκευές.
Στον τομέα του πρασίνου και των τεχνικών υπηρεσιών, η εικόνα δεν είναι καλύτερη. Οι καταγραφές του «902.gr» επισημαίνουν ότι σε αυτούς τους τομείς τα ατυχήματα είναι λιγότερο «ορατά», αλλά συχνά πιο βαριά. Το 2025 σημειώθηκαν τουλάχιστον 6 θάνατοι σε τεχνικές υπηρεσίες δήμων, ενώ δεκάδες ήταν οι σοβαροί τραυματισμοί.
Κοινό στοιχείο όλων όσοι εργάζονται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, είναι ο φόβος, που συνήθως μεταφράζεται σε σιωπή. Οι περισσότεροι δεν καταγγέλλουν καν τα περιστατικά.
Η υγεία και η ασφάλεια δεν είναι «ατομική ευθύνη»
Πίσω από κάθε εργατικό «ατύχημα» υπάρχει κάτι που δεν περιλαμβάνεται σε καμία στατιστική, ο ανθρώπινος πόνος. Οι ανθρώπινες ιστορίες όμως είναι που δίνουν πραγματικό νόημα στους αριθμούς. Συχνά, μετά από ένα εργατικό «ατύχημα» επαναλαμβάνεται η ίδια φράση: «Δεν τηρήθηκαν τα μέτρα ασφαλείας». Αλλά ποιος είναι υπεύθυνος για αυτό;
Τα στοιχεία δείχνουν ότι δεν πρόκειται για «ατομικές παραλείψεις». Τα περιστατικά είναι επαναλαμβανόμενα και προβλέψιμα. Και ίσως αυτό είναι το πιο ανησυχητικό, το ότι δεν πρόκειται για «ατυχήματα». Πρόκειται για μια κανονικότητα που έχει γίνει σιωπηλά αποδεκτή.
Πρόκειται για ένα σύστημα όπου:
- Οι έλεγχοι είναι ελλιπέστατοι.
- Οι εργοδότες πιέζουν για παραγωγικότητα.
- Οι εργαζόμενοι φοβούνται να μιλήσουν.
- Η ευθύνη δεν είναι μεμονωμένη. Είναι πολιτική.
Τα μεροκάματα του τρόμου
Σε λίγες μέρες η Εργατική Πρωτομαγιά - που δεν είναι απλώς μια επέτειος - μας υπενθυμίζει ότι τα δικαιώματα που θεωρούνται σήμερα δεδομένα, κατακτήθηκαν με αγώνες και με αίμα. Σήμερα, ωστόσο, το αίμα αυτό συνεχίζει να χύνεται. Ισως πιο «σιωπηλά», σίγουρα άδικα, πάντως μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και εξίσου επώδυνα.
Οι καταγραφές του «Ριζοσπάστη» και του «902.gr» λειτουργούν ως ένα είδος άτυπου μνημείου. Είναι μια διαρκής υπενθύμιση ότι πίσω από την «ανάπτυξή» τους υπάρχουν τα θύματα που πληρώνουν το τίμημα. Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξουν κι άλλα εργατικά ατυχήματα. Με τα σημερινά δεδομένα, αυτό θεωρείται σχεδόν βέβαιο. Το ερώτημα είναι αν αυτή η πραγματικότητα θα γίνει αποδεκτή ως «κανονικότητα» ή αν θα υπάρξει μαζική και οργανωμένη αντίδραση.
Κάθε εργατικό ατύχημα είναι ένας άνθρωπος με όνομα και οικογένεια, όχι ένας αριθμός, είναι μια ιστορία που δεν πρέπει να ξεχαστεί. Ο 32χρονος ναύτης, οι οικοδόμοι, οι εργαζόμενοι στους δήμους, όλοι όσοι μπαίνουν καθημερινά στις ματωμένες λίστες, δεν είναι αριθμοί. Είναι ο λόγος που το μήνυμα της Πρωτομαγιάς παραμένει επίκαιρο. Γιατί όσο η εργασία κοστίζει ζωές, η μνήμη γίνεται ευθύνη. Και η ευθύνη, διεκδίκηση.
Της Σεμίνας ΔΙΓΕΝΗ
Πηγή: rizospastis
Η Σφήκα: Επιλογές
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου