Όχι δεν είναι κωλόπαιδα.
Είναι παιδιά που κάποτε κάποιος τα κράτησε στην αγκαλιά του, παιδιά που ζωγράφιζαν ήλιους, σπιτάκια και ονειρεύονταν να γίνουν ποδοσφαιριστές, δάσκαλοι, γιατροί ή αστροναύτες και που, κάπου στην πορεία, έμαθαν ότι είναι πιο εύκολο να τραβήξεις την προσοχή όταν καταστρέφεις κάτι παρά όταν δημιουργείς κάτι.
Έχουμε φτιάξει μια κοινωνία όπου η προσοχή δίνεται απλόχερα στην πρόκληση και με το σταγονόμετρο στη σύνδεση. Ένα παιδί μπορεί να περάσει ολόκληρη μέρα χωρίς κανείς να το ακούσει πραγματικά, αλλά αρκούν πέντε λεπτά παραβατικότητας για να γυρίσουν όλα τα βλέμματα πάνω του.
Η εφηβεία δεν είναι μόνο αυτό που λέμε η ηλικία των ορμονών, είναι η ηλικία της ταυτότητας, η περίοδος όπου ο άνθρωπος προσπαθεί να απαντήσει στα ερωτήματα «ποιος είμαι, πού ανήκω, έχω αξία για κάποιον;». Και όταν η οικογένεια, το σχολείο και η κοινότητα δεν δώσουν απάντηση, θα την δώσει η παρέα, ακόμη κι αν η παρέα οδηγεί στον γκρεμό.
Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να ανήκει. Όταν δεν ανήκει κάπου υγιώς, θα ανήκει κάπου παθολογικά. Όταν δεν τον δει η οικογένεια, θα τον δει η συμμορία. Όταν δεν τον ακούσει ο πατέρας του, θα τον ακούσει ο δρόμος. Όταν δεν αποκτήσει αξία μέσα από τη δημιουργία, θα προσπαθήσει να την αποκτήσει μέσα από την πρόκληση.
Και μετά απορούμε γιατί αυξάνονται οι εξαρτήσεις, η βία και η παραβατικότητα, λες και όλα αυτά εμφανίζονται από το πουθενά και δεν είναι συμπτώματα μιας κοινωνίας που παράγει ολοένα και περισσότερη μοναξιά. Τα παιδιά δεν μεγαλώνουν μόνο με φαγητό, στέγη και Wi-Fi. Μεγαλώνουν με σύνδεση, παρουσία, όρια και ευθύνη.
Κι εδώ βρίσκεται το μεγάλο χαστούκι..μιλάμε ασταμάτητα για δικαιώματα και όλο και λιγότερο για υποχρεώσεις, έχουμε μπερδέψει την αγάπη με την ανοχή και την ελευθερία με την απουσία ορίων. Το πιο σπαρακτικό όμως δεν είναι το σύνθημα πάνω στον τοίχο. Είναι η άμυνα που κρύβεται πίσω από αυτό. Είναι εκείνο το «δεν με νοιάζει», το οποίο σχεδόν πάντα σημαίνει το ακριβώς αντίθετο. Γιατί όταν καθίσεις δίπλα σε αυτά τα παιδιά αρκετή ώρα, συχνά ανακαλύπτεις παιδιά που πονάνε, που φοβούνται, που νιώθουν αόρατα και που έμαθαν να προσποιούνται τους σκληρούς επειδή κάποτε πίστεψαν ότι η ευαλωτότητα είναι επικίνδυνη.
Και τότε καταλαβαίνεις ότι το πιο θλιβερό γκράφιτι δεν είναι αυτό που γράφτηκε στον τοίχο και θα σβήσει με λίγο ασβέστη. Είναι εκείνο που χαράχτηκε σιωπηλά μέσα στην ψυχή ενός παιδιού όταν κατέληξε στο εξής συμπέρασμα..«Αν δεν μπορώ να με αγαπήσουν, τουλάχιστον ας με προσέξουν.» Και αυτό δεν είναι αποτυχία ενός παιδιού. Είναι αποτυχία όλων μας.
Η κοινωνία μας έχει καταφέρει το ακατόρθωτο. Να κάνει την προσοχή πιο προσβάσιμη από την αγάπη.
Ευάγγελος Ορφανιδης κλινικός ψυχολόγος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου