Ευάγγελος Ορφανιδης
Πολύ συχνά ακούω στις παρέες, και ακόμη συχνότερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ανθρώπους να μιλούν λες και έχουν ολοκληρώσει ειδικότητα ψυχολογίας μέσα από δεκαπέντε βιντεάκια στο TikTok.
«Είναι νάρκισσος». «Μου έκανε gaslighting».
«Έχω OCD». «Είναι διπολικός». «Με έκανε trigger». «Έπαθα κρίση πανικού».
«Είναι νάρκισσος». «Μου έκανε gaslighting».
«Έχω OCD». «Είναι διπολικός». «Με έκανε trigger». «Έπαθα κρίση πανικού».
Ας ξεκαθαρίσουμε, λοιπόν, μερικά πράγματα…
Δεν είναι κάθε άνθρωπος που μας πλήγωσε νάρκισσος. Μερικοί άνθρωποι φέρονται απλώς εγωιστικά, ανώριμα ή και μαλακισμένα. Δεν είναι κάθε διαφωνία gaslighting. Δύο άνθρωποι μπορεί να θυμούνται, να ερμηνεύουν ή να βιώνουν διαφορετικά το ίδιο γεγονός. Gaslighting είναι η συστηματική προσπάθεια να σε κάνει κάποιος να αμφισβητήσεις την αντίληψη και την πραγματικότητά σου.
Δεν είναι κάθε ανάγκη για τάξη OCD. Το «θέλω τα ποτήρια στη σειρά» δεν ισοδυναμεί με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.
Δεν είναι κάθε αλλαγή διάθεσης διπολική διαταραχή. Μερικές φορές είμαστε χαρούμενοι το πρωί, έξαλλοι το απόγευμα και κάποιοι αλλοι όχι εγώ, πεινάνε συνέχεια επειδή… είμαστε άνθρωποι.
Δεν είναι κάθε στενοχώρια κατάθλιψη. Η κατάθλιψη δεν είναι απλώς μια κακή ημέρα ούτε εξαφανίζεται επειδή «βγήκες λίγο έξω».
Δεν είναι κάθε έντονο άγχος κρίση πανικού. Η κρίση πανικού είναι συγκεκριμένο, αιφνίδιο και έντονο επεισόδιο με σωματικά και ψυχικά συμπτώματα.
Δεν είναι κάθε δυσάρεστο συναίσθημα trigger. Κάποτε κάτι απλώς μας ενοχλεί, μας θυμώνει ή μας φέρνει αντιμέτωπους με κάτι που δεν θέλουμε να ακούσουμε.
Δεν είναι κάθε δύσκολη σχέση trauma bond. Μερικές σχέσεις είναι απλώς κακές, ασύμβατες ή έχουν παραταθεί περισσότερο απ’ όσο έπρεπε.
Δεν είναι κάθε αφηρημάδα ADHD. Η κούραση, το άγχος, η έλλειψη ύπνου και το κινητό που μας διακόπτει κάθε δεκαπέντε δευτερόλεπτα επηρεάζουν επίσης τη συγκέντρωση.
Δεν είναι κάθε ψέμα «παθολογικό». Μερικές φορές ο άλλος είπε ψέματα επειδή φοβήθηκε, ντράπηκε ή ήθελε να αποφύγει τις συνέπειες.
Δεν είναι κάθε άνθρωπος που απομακρύνεται «αποφευκτικός τύπος δεσμού». Μπορεί απλώς να μη θέλει τη συγκεκριμένη σχέση.
Δεν είναι κάθε όριο υγιές. Το «δεν δέχομαι να μου μιλάς προσβλητικά» είναι όριο. Το «αν διαφωνήσεις μαζί μου, θα σε διαγράψω από τη ζωή μου» μπορεί να είναι έλεγχος μεταμφιεσμένος σε αυτοφροντίδα.
Δεν είναι κάθε πρώην «τοξικός». Μερικές φορές δύο άνθρωποι έβγαλαν ο ένας από τον άλλον τον χειρότερό τους εαυτό.
Η ψυχολογική ορολογία μας βοηθά να καταλαβαίνουμε την εμπειρία μας. Όταν όμως χρησιμοποιείται πρόχειρα, δεν φωτίζει την πραγματικότητα..την ισοπεδώνει. Οι διαγνώσεις δεν είναι βρισιές, οι θεραπευτικοί όροι δεν είναι όπλα και ένα podcast δεν αντικαθιστά την κλινική αξιολόγηση. Κάποτε ο άλλος δεν είναι νάρκισσος, χειριστικός, διπολικός και συναισθηματικά μη διαθέσιμος. Κάποτε είναι απλώς μαλάκας…Και κάποτε ,ας μην το αποκλείσουμε εντελώς, μπορεί να είμαστε εμείς.
Υ.Γ. Δεν είναι κάθε υπερφαγία «συναισθηματική υπερφαγία». Κάποτε το σουβλάκι ήταν απλώς εξαιρετικό και πήραμε δεύτερο, οκ ίσως και τρίτο.
Πιες μια κόλα να κατέβει και μην ψάχνεις μοτίβο προσκόλλησης .
Ευάγγελος Ορφανιδης κλινικός ψυχολόγος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου