Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά ημερομηνία για το ερώτημα Μπέρτολτ Μπρεχτ. Ταξινόμηση κατά συνάφεια Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων ταξινομημένων κατά ημερομηνία για το ερώτημα Μπέρτολτ Μπρεχτ. Ταξινόμηση κατά συνάφεια Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 14 Αυγούστου 2026

Τρία ποιήματα του Μπέρτολντ Μπρεχτ: 70 χρόνια από το θανατό του

Μπέρτολτ Μπρεχτ


ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ ΜΕΝΕΙ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΟΤΑΝ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΠΑΛΗ

Εκείνος που μένει στο σπίτι όταν αρχίζει η πάλη

Και αφήνει άλλους να αγωνίζονται για τη δική του υπόθεση

Αυτός πρέπει να προσέχει:διότι

Όποιος δεν μοιράστηκε την πάλη

Θα μοιραστεί την ήττα.

Ούτε καν την πάλη αποφεύγει

Όποιος θέλει να αποφύγει την πάλη: διότι

Παλεύει για την υπόθεση του εχθρού

Εκείνος που δεν πάλεψε για τη δική του υπόθεση



ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥΣ

Όταν αυτοί που αγωνίζονται ενάντια στο Άδικο

Δείχνουν τα πληγωμένα τους πρόσωπα

Είναι η ανυπομονησία εκείνων που ήταν ασφαλείς

Μεγάλη.

Γιατί παραπονιέστε, ρωτάνε

Παλέψατε το Άδικο! Τώρα

Αυτό σας νίκησε: σωπάστε λοιπόν!

Όποιος αγωνίζεται, λένε, πρέπει να ξέρει να χάνει

Όποιος ψάχνει τον καυγά, μπαίνει σε κίνδυνο

Όποιος συμπεριφέρεται βίαια

Δεν μπορεί να κατηγορεί τη βία.

Αχ, φίλοι, που είστε ασφαλείς

Γιατί τόσο εχθρικοί; Εμείς είμαστε

Οι εχθροί σας, που είμαστε οι εχθροί του Άδικου;

Αν οι αγωνιστές ενάντια στο Άδικο νικηθούν

Το Άδικο πράγματι δεν έχει δίκαιο!!

Οι ήττες μας δεν αποδεικνύουν

Τίποτα παραπάνω από το ότι

Είμαστε λίγοι

Αυτοί που παλεύουν ενάντια στο Κακό

Και από τους θεατές περιμένουμε

Τουλάχιστον να ντρέπονται.



ΥΜΝΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΧΤΙΚΗΣ


Το Άδικο βαδίζει σήμερα με σταθερό βήμα.

Οι καταπιεστές προετοιμάζουν τα επόμενα δέκα χιλιάδες χρόνια.

Η βία διαβεβαιώνει: έτσι όπως είναι η κατάσταση, έτσι θα μείνει.

Καμία φωνή δεν ακούγεται, πέρα από τη φωνή του εξουσιαστή.

Και στις αγορές φωνάζει η εκμετάλλευση: τώρα μόλις αρχίζω.

Αλλά πολλοί από τους καταπιεζόμενους λένε τώρα:

Αυτό που εμείς θέλουμε δεν θα γίνει ποτέ.

Εσύ που ακόμα ζεις, μην πεις: ποτέ!

Το σίγουρο δεν είναι σίγουρο.

Έτσι όπως είναι η κατάσταση δεν θα μείνει.

Αν μιλήσουν οι εξουσιαστές.

Θα μιλήσουν οι εξουσιαζόμενοι.

Ποιος τολμά να πει: ποτέ;

Από ποιον εξαρτάται αν η καταπίεση μένει; Από εμάς.

Από ποιον εξαρτάται αν θα τσακιστεί; Επίσης από εμάς.

Εκείνος που έπεσε, στέκεται πάλι όρθιος.

Εκείνος που έχασε, παλεύει!

Εκείνος που συνειδητοποίησε τη θέση του, πώς τον κρατάς τώρα;

Επειδή οι σημερινοί νικημένοι είναι οι αυριανοί νικητές

Και από το πότε θα γίνει; Σήμερα κιόλας!

Πηγή: e-prologos.gr



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 25 Ιουλίου 2026

3 Ιστορίες του κ. Κόινερ που αξίζει να διαβάσετε…

Μπέρτολτ Μπρεχτ



Φιλοπατρία, το μίσος για τις πατρίδες

Ο κύριος Κ. δεν είχε ανάγκη να ζει σε μια συγκεκριμένη χώρα. «Μπορώ να πεινάσω οπουδήποτε» έλεγε. Μια μέρα όμως, πέρασε από μια πόλη κατακτημένη από τον εχθρό του τόπου όπου ζούσε. Εκεί, τον σταμάτησε ένας αξιωματικός του εχθρού και τον ανάγκασε να κατέβει από το πεζοδρόμιο. Ο κύριος Κ. κατέβηκε, και τότε συνειδητοποίησε πως είχε οργιστεί με τον άνθρωπο εκείνο, και μάλιστα όχι μόνο με τον άνθρωπο, αλλά κυρίως με τη χώρα του ανθρώπου, τόσο πολύ, που ευχήθηκε την εξαφάνισή της από προσώπου γης. «Μα πώς έγινα διαμιάς εθνικιστής;» αναρωτήθηκε ο κύριος Κ. «Φταίει ο εθνικιστής που βρέθηκε μπροστά μου. Να γιατί πρέπει να εκλείψει η ανοησία: γιατί κάνει ανόητο όποιον βρεθεί μπροστά της».

Το ερώτημα αν υπάρχει Θεός

Ρώτησε κάποιον τον κύριο Κ. αν υπάρχει Θεός, και ο κύριος Κ. είπε: «Σου συνιστώ να αναλογιστείς αν η απάντηση στο ερώτημα αυτό θα σε κάνει να αλλάξεις συμπεριφορά. Αν δεν πρόκειται ν’ αλλάξεις, τότε το ερώτημα δεν έχει νόημα. Αν πάλι πρόκειται ν’ αλλάξεις, τότε μόνο σε ένα μπορώ να σου φανώ χρήσιμος: να σου πω ότι έχεις ήδη αποφασίσει πως χρειάζεσαι ένα Θεό».

Το αγαπημένο ζώο του κ. Κ.

“Όταν ρώτησαν τον κ. Κ. ποιο ζώο εχτιμάει περισσότερο, εκείνος είπε τον ελέφαντα και αιτιολόγησε την προτίμησή του έτσι:

Ο Ελέφαντας ενώνει την πονηριά με τη δύναμη.
Ετούτη δεν είναι η κουτοπονηριά που σου φτάνει για να ξεφύγεις από κάποιον που σε καταδιώκει ή για να εξασφαλίσεις το φαγητό σου περνώντας απαρατήρητος, μα είναι η πονηριά που επιστρατεύει η δύναμη για ένα μεγάλο εγχείρημα. Απ΄όπου κι αν διαβεί τούτο το ζώο αφήνει πλατιά τ΄αχνάρια του. Κι είναι καλόκαρδο, σηκώνει χωρατά. Είναι καλός φίλος όπως είναι και καλός εχθρός. Είναι βαρύ και θεόρατο κι όμως τρέχει πολύ γρήγορα. Με την προβοσκίδα του μπορεί και τροφοδοτεί ένα τεράστιο κορμί με τις πιο μικρές τροφές ακόμα και με καρύδια. Κουνάει τ΄αυτιά του: ακούει μονάχα ότι τον συμφέρει. Φτάνει σε βαθιά γεράματα. Του αρέσει η παρέα κι όχι μονάχα με ελέφαντες. Παντού τον αγαπάνε μα και τον φοβούνται. Ένα κάποιο κωμικό στοιχείο του δίνει τη δυνατότητα ακόμη και να τον σέβονται. Το πετσί του είναι σκληρό, σπάει μαχαίρια, μα η ψυχή του ευαίσθητη. Μπορεί και θλίβεται. Μπορεί και θυμώνει. Του αρέσει να χορεύει. Πεθαίνει στην καρδιά της ζούγκλας. Αγαπάει τα παιδιά καθώς κι αλλα μικρά ζώα. Είναι γκρίζος και τραβάει την προσοχή μόνο με τον όγκο του. Δεν τρώγεται. Είναι δουλευταράς. Του αρέσει να πίνει και νάρχεται στο κέφι. Κάνει κάτι και για την τέχνη: προσφέρει το ελεφαντόδοντο” 



Μπέρτολτ Μπρεχτ, Ιστορίες του κυρίου Κόινερ


Πηγή: itravelpoetry.



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 27 Μαΐου 2026

Τα παιδιά μας ζητούν βοήθεια ... και βρίσκουν τη σιωπή

Γιάννης - Μάριος ΡΟΚΑΣ


Η πρόσφατη τραγωδία στην Ηλιούπολη, με δύο 17χρονες μαθήτριες να πέφτουν στο κενό, συγκλόνισε ολόκληρη την κοινωνία. Δεν είναι όμως ένα μεμονωμένο περιστατικό. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η αυτοκτονία αποτελεί παγκοσμίως τη 2η αιτία θανάτου στα κορίτσια και την 4η στα αγόρια ηλικίας 15-19 ετών. Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, η χώρα μας έρχεται αντιμέτωπη με επαναλαμβανόμενες ειδήσεις αυτοκαταστροφής εφήβων και νέων ανθρώπων. Κάθε φορά αναζητούμε ένα σημείωμα, μια διάγνωση, μια οικογενειακή δυσκολία, ένα περιστατικό εκφοβισμού. Ομως αν σταματήσουμε μόνο εκεί, κινδυνεύουμε να χάσουμε τη μεγαλύτερη εικόνα - ή και να τη συγκαλύψουμε.

Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ έγραψε κάποτε:

Δε θα λένε: Τον καιρό που το παιδί πετούσε βότσαλα πλατιά στου ποταμού το ρέμα.

Θα λένε: Τον καιρό που ετοιμάζονταν οι μεγάλοι πόλεμοι.

Μα δε θα λένε: Ητανε σκοτεινοί καιροί.

Θα λένε: Γιατί σωπαίναν οι ποιητές τους;

Δεν είναι ατομική υπόθεση

Η εφηβική αυτοκτονικότητα δεν μπορεί να ερμηνευτεί μόνο ως ατομικό ή οικογενειακό πρόβλημα. Οι ψυχικές δυσκολίες των παιδιών αναπτύσσονται πάντα μέσα σε ένα κοινωνικό πλαίσιο. Και σήμερα πολλοί έφηβοι μεγαλώνουν μέσα σε μια πραγματικότητα γεμάτη ανασφάλεια, πίεση, μοναξιά και αβεβαιότητα για το μέλλον. Η εφηβεία από μόνη της είναι μια περίοδος ευαλωτότητας με μεγάλες αλλαγές. Οταν όμως συνδυαστεί με χρόνια κοινωνική πίεση, οικονομική εξάντληση των γονέων, σχολικό άγχος, κοινωνική απομόνωση και μια καθημερινότητα συνεχούς σύγκρισης μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, τότε δημιουργείται ένα εκρηκτικό ψυχολογικό φορτίο.

Τα παιδιά συνηθίζουν από νωρίς στην ιδέα ότι ο κόσμος είναι μια ζούγκλα όπου το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό και ότι η φαντασία ή η ευαισθησία τους δεν έχουν καμία αξία. Βλέπουν τους καθηγητές τους να απαξιώνονται, να τρέχουν εξαντλημένοι σε δύο και τρία σχολεία, και καταλαβαίνουν πως αυτό είναι και το δικό τους μέλλον: Να δουλεύουν αύριο για ψίχουλα, χωρίς δικαίωμα στο όνειρο, ειδικά αν κατάγονται από μια φτωχή οικογένεια. Γύρω τους αντικρίζουν την υποκρισία του εύκολου χρήματος, την προκλητική ατιμωρησία των μεγάλων εγκλημάτων, σοκαριστικές σκηνές από βομβαρδισμούς συμμαθητών τους, την καθημερινή οικονομική βία στα σπίτια τους, ακόμα και την κατασταλτική βία από το κράτος όταν πάνε να αντιδράσουν. Τι κουράγιο να βρουν για να ονειρευτούν έναν καλύτερο κόσμο, όταν όλα γύρω τους τους μαθαίνουν απλώς να σκύβουν το κεφάλι;

Ενα σύστημα που δεν φτάνει

Τα τελευταία επιστημονικά δεδομένα για την Ψυχική Υγεία στην Ελλάδα σκιαγραφούν μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα. Καταγράφουν ότι η χώρα μας εμφανίζει σοβαρές αδυναμίες στην πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση και την υποστήριξη παιδιών και οικογενειών. Κατατασσόμαστε χαμηλά σε κρίσιμους δείκτες: Ενσωμάτωση υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα, προγράμματα πρόληψης, συλλογή δεδομένων, συντονισμός υπηρεσιών. Υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις στις δημόσιες παιδοψυχιατρικές υπηρεσίες, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και στις νησιωτικές περιοχές. Οι δομές είναι λίγες, υποστελεχωμένες και συχνά με τεράστιες λίστες αναμονής. Οι περισσότερες υπηρεσίες συγκεντρώνονται στην Αττική, ενώ πολλές οικογένειες σε άλλες περιοχές της χώρας δυσκολεύονται ακόμη και να βρουν παιδοψυχίατρο ή ψυχολόγο στο δημόσιο σύστημα.

Σύμφωνα με τις τελευταίες επιδημιολογικές μελέτες, στη χώρα μας υπάρχουν κατά μέσο όρο 20 παιδοψυχίατροι ανά 100.000 παιδιά και εφήβους και μάλιστα η πλειοψηφία εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα, ενώ το 75% είναι συγκεντρωμένο στην Αττική και την Κεντρική Μακεδονία! Οι ελλείψεις σε δημόσιες δομές οδηγούν σε πολύμηνες αναμονές για ραντεβού, γεγονός που αναγκάζει πολλούς να στρέφονται στον ιδιωτικό τομέα. Η ανεπάρκεια του δημόσιου συστήματος οδηγεί σε αυξημένες ιδιωτικές πληρωμές (out-of-pocket payments), ενώ οι αποζημιώσεις από τον ΕΟΠΥΥ καθυστερούν μέχρι και μήνες για να εγκριθούν και συχνά δεν καλύπτουν το πλήρες κόστος των θεραπειών.

Με απλά λόγια: Πολλά παιδιά φτάνουν να ζητήσουν βοήθεια πολύ αργά ή και ποτέ, και πολλές οικογένειες μένουν μόνες τους μέχρι η κατάσταση να γίνει κρίσιμη.

Ερωτήσεις που περιμένουν απάντηση

Ως ειδικοί Ψυχικής Υγείας που παλεύουμε καθημερινά με την αυτοκτονικότητα των μικρών μας ασθενών, όταν κοιτάμε όλες αυτές τις διαφημίσεις και τις φιέστες που στήνονται καθημερινά για να μας πείσουν ότι μία ιστοσελίδα ή μια τηλεφωνική γραμμή ή έστω ένα πρόγραμμα τύπου ΕΣΠΑ με ημερομηνία λήξης είναι η απάντηση σε τόσο πολύπλοκα προβλήματα, αναρωτιόμαστε:

Πώς μιλάει η κυβέρνηση για «στήριξη των εφήβων», όταν σε πολλά σχολεία δεν υπάρχει ούτε μόνιμος ψυχολόγος ούτε κοινωνικός λειτουργός; Κι όταν υπάρχει, πώς μπορεί ένας άνθρωπος να στηρίξει ουσιαστικά παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικούς καλύπτοντας ταυτόχρονα τέσσερα ή πέντε διαφορετικά σχολεία;

Πώς μιλάμε για πρόληψη αυτοκτονιών, όταν η Ψυχική Υγεία παραμένει αποκομμένη από την Πρωτοβάθμια Φροντίδα και ένα παιδί μπορεί να χρειάζεται βοήθεια αλλά αναγκάζεται να περιμένει μήνες πριν καταφέρει να δει ειδικό;

Πώς περιμένουμε να εντοπιστεί έγκαιρα ένας έφηβος που βυθίζεται στην κατάθλιψη, όταν οι δημόσιες παιδοψυχιατρικές δομές έχουν μήνες αναμονής και ολόκληρες περιοχές της χώρας δεν διαθέτουν ούτε μία ολοκληρωμένη υπηρεσία για παιδιά και εφήβους;

Πώς ζητάμε από τους γονείς να «προσέξουν τα σημάδια», όταν εργάζονται εξαντλητικά ωράρια, παλεύοντας καθημερινά με οικονομική πίεση, ανασφάλεια και ψυχική κόπωση χωρίς καμία ουσιαστική κρατική υποστήριξη;

Πώς περιμένουμε από το σχολείο να λειτουργεί ως χώρος ασφάλειας και ελπίδας, όταν ολοένα και περισσότερο μετατρέπεται σε έναν μηχανισμό διαρκούς αξιολόγησης, πίεσης και εξεταστικού άγχους;

Πώς ζητάμε από τους εκπαιδευτικούς να στηρίξουν ψυχικά τους μαθητές τους, όταν οι ίδιοι εργάζονται εξαντλημένοι, διασκορπισμένοι σε πολλά σχολεία, χωρίς επαρκή εκπαίδευση σε θέματα Ψυχικής Υγείας και χωρίς υποστηρικτικές δομές δίπλα τους;

Πώς γίνεται να σοκαριζόμαστε κάθε φορά από μια εφηβική αυτοκτονία, αλλά να θεωρούμε φυσιολογικό ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει σοβαρές ελλείψεις σε προγράμματα πρόληψης, υπηρεσίες πρόληψης της Ψυχικής Υγείας και συστηματική παρακολούθηση των αναγκών των παιδιών;

Και τελικά, πόσα ακόμη παιδιά πρέπει να φτάσουν σε σημείο απόγνωσης για να αντιμετωπίσουμε την παιδική και εφηβική Ψυχική Υγεία όχι ως μια «ατομική υπόθεση», αλλά ως επείγουσα κοινωνική και πολιτική προτεραιότητα;

«Πόσες και πόσες ιστορίες. Πόσες και πόσες απορίες;» που λέει και ο ποιητής.

Τι χρειαζόμαστε πραγματικά

Η συζήτηση δεν μπορεί να εξαντλείται σε γενικές διαπιστώσεις περί «ψυχολογικών προβλημάτων των νέων». Χρειαζόμαστε σοβαρή, σταθερή κρατική χρηματοδότηση στην παιδική και εφηβική Ψυχική Υγεία: Περισσότερες δημόσιες δομές επαρκώς στελεχωμένες, μόνιμους σχολικούς ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, υπηρεσίες άμεσης παρέμβασης, ουσιαστική υποστήριξη γονέων (και όχι απλά μία τηλεφωνική γραμμή), προγράμματα πρόληψης στο σχολείο, ουσιαστική αποφόρτιση της εξεταστικής πίεσης και καλύτερη εκπαίδευση εκπαιδευτικών και παιδιάτρων στην αναγνώριση ψυχικών δυσκολιών.

Και το βασικότερο είναι να πάψει να αντιμετωπίζεται η Ψυχική Υγεία και γενικότερα η Υγεία ως εμπόρευμα, που από τη μία να λογαριάζεται ως κόστος που πρέπει να «συμμαζευτεί» για να φτιάχνονται πλεονάσματα ώστε να χρηματοδοτούνται οι επιχειρήσεις και οι πόλεμοί τους, και από την άλλη ως πεδίο κερδοφορίας.

Καμία ελπίδα να μην πεθάνει

Κανένα παιδί δεν θα έπρεπε να αισθάνεται ότι δεν υπάρχει χώρος γι' αυτό μέσα στον κόσμο. Καμία οικογένεια δεν θα έπρεπε να μένει μόνη της όταν το παιδί της καταρρέει ψυχικά. Η προστασία της Ψυχικής Υγείας των εφήβων δεν είναι ατομική ευθύνη μόνο των γονέων ή των σχολείων.

Γιατί κάθε παιδί που χάνεται δεν είναι μια τραγωδία που απλώς συνέβη - είναι ο καθρέφτης μιας σάπιας εκμεταλλευτικής κοινωνίας. Και πρέπει να κάνουμε τα πάντα μία τέτοια κοινωνία να γίνει παρελθόν.

Βιβλιογραφία:

1) Kotsis K. et al. (2025) The state of mental health in Greece: An international comparative analysis using data from the Global Mental Health Countdown 2030. Int J Soc Psychiatry doi: 10.1177/00207640241303029.

2) Marchionatti LE et al. (2024) The mental health care system for children and adolescents in Greece: a review and structure assessment. Front. Health Serv. 4:1470053. doi: 10.3389/frhs.2024.1470053

3) WHO (2025) Suicide worldwide in 2021: global health estimates ISBN: 978-92-4-011006-9



Πηγή: rizospastis



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 8 Απριλίου 2026

Μη χαίρεστε που σκοτώσατε το κτήνος....(Αποφθέγματα)

Κόσμος


Μη χαίρεστε που σκοτώσατε το κτήνος. H σκύλα που το γέννησε ζει και είναι πάλι σε οργασμό.
Μπέρτολτ Μπρεχτ

Σήμερα μόνο οι ηλίθιοι κάνουν δικτατορίες με τανκς, από τη στιγμή που υπάρχει η τηλεόραση.
Ουμπέρτο Έκο

Όταν ο λαός φοβάται την κυβέρνηση, υπάρχει τυραννία. Όταν η κυβέρνηση φοβάται τον λαό, υπάρχει ελευθερία.
Τόμας Τζέφερσον

Ο θάνατος ενός ανθρώπου είναι τραγωδία. Η εξόντωση εκατομμυρίων είναι στατιστική.
Kurt Tucholsky

Θέλει, λέει, να ‘ναι λεύτερος. Σκοτώστε τον!
Νίκος Καζαντζάκης

Ο φασισμός αρχίζει με τη σκέψη ότι όλοι οι άλλοι είναι ανόητοι.
Πωλ Βαλερύ

Ο φασισμός δεν ορίζεται από τον αριθμό των θυμάτων, αλλά από τον τρόπο που τα σκοτώνει.
Ζαν-Πωλ Σαρτρ

Η τυραννία ενός ηγεμόνα σε μια ολιγαρχία δεν είναι τόσο επικίνδυνη για το κοινό καλό όσο η απάθεια των πολιτών σε μια δημοκρατία.
Μοντεσκιέ

Η τέλεια δικτατορία θα έχει την εμφάνιση της δημοκρατίας. Μια φυλακή χωρίς τοίχους στην οποία οι κρατούμενοι δεν θα ονειρεύονται να δραπετεύσουν. Ένα σύστημα δουλείας όπου χάρη στην κατανάλωση και την ψυχαγωγία, οι δούλοι θα αγαπήσουν τη δουλεία τους.
Άλντους Χάξλεϋ

Αυτό που οι φασίστες μισούν πάνω απ’ όλα, είναι η ευφυΐα.
Miguel de Unamuno

Μην ξεχνάτε ότι όλα όσα έκανε ο Χίτλερ στη Γερμανία ήταν σύμφωνα με τον νόμο…
Μάρτιν Λούθερ Κινγκ

Ο φασισμός θεραπεύεται διαβάζοντας και ο ρατσισμός θεραπεύεται ταξιδεύοντας.
Miguel de Unamuno

Σε όλη την Ιστορία υπήρξαν κατά καιρούς τύραννοι και δολοφόνοι που για λίγο έμοιαζαν ανίκητοι, αλλά στο τέλος πάντα έπεφταν. Πάντα.
Μαχάτμα Γκάντι




Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026

Μπέρτολτ Μπρεχτ: ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ (απόσπασμα)

Μπέρτολτ Μπρεχτ


Δεν είμαι άδικος, μα ούτε και τολμηρός.
Και να που, σήμερα, μου δείξανε τον κόσμο τους.
Μόνο το ματωμένο δάχτυλό τους είδα μπρος.
Και είπα ευθύς: «Μ’ αρέσει ο νόμος τους».
 
Τον κόσμο αντίκρισα μέσ’ απ’ τα ρόπαλά τους.
Στάθηκα κι είδα, ολημερίς, με προσοχή.
Είδα χασάπηδες που ήταν ξεφτέρια στη δουλειά τους.
Και σαν με ρώτησαν «Σε διασκεδάζει;», είπα: «Πολύ!»
 
Κι από την ώρα εκείνη, λέω «Ναι» σε όλα.
Κάλλιο δειλός, παρά νεκρός να μείνω.
Για να μη με τυλίξουνε σε καμιά κόλλα,
ό,τι κανένας δεν εγκρίνει, το εγκρίνω. 
.............................................................. 
Φονιάδες είδα, κι είδα πλήθος θύματα.
Μου λείπει θάρρος, μα όχι και συμπόνια.
Και φώναξα, βλέποντας τόσα μνήματα:
«Καλά τους κάνουν — για του έθνους την ομόνοια!» 

Να φτάνουν είδα δολοφόνων στρατιές
κι ήθελα να φωνάξω: «Σταματήστε!»
Μα ξέροντας πως κρυφοκοίταζε ο χαφιές,
μ’ άκουσα να φωνάζω: «Ζήτω! Προχωρήστε!» 

Δε μου αρέσει η φτήνια κι η κακομοιριά.
Γι’ αυτό κι έχει στερέψει η έμπνευσή μου.
Αλλά στου βρώμικού σας κόσμου τη βρωμιά
ταιριάζει, βέβαια —το ξέρω— κι η έγκρισή μου. 


μτφρ. Μάριος Πλωρίτης
(1919-2006)





Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026

ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ Για τον όρο «μετανάστες»

Μπέρτολτ Μπρεχτ


Λαθεμένο μού φαινόταν πάντα τ' όνομα που μας δίναν:
«Μετανάστες».
Θα πει, κείνοι που αφήσαν την πατρίδα τους. 
Εμείς, ωστόσο,
δε φύγαμε γιατί το θέλαμε,
λεύτερα να διαλέξουμε μιαν άλλη γη. 
Ούτε και σε μιαν άλλη χώρα μπήκαμε
να μείνουμε για πάντα εκεί, αν γινόταν.
Εμείς φύγαμε στα κρυφά. 
Μας κυνηγήσαν, μας προγράψανε.
Κι η χώρα που μας δέχτηκε, σπίτι δε θα 'ναι, μα εξορία.
Έτσι, απομένουμε δω πέρα, ασύχαστοι, όσο μπορούμε πιο κοντά
στα σύνορα,
προσμένοντας του γυρισμού τη μέρα, καραδοκώντας το παραμικρό
σημάδι αλλαγής στην άλλην όχθη, πνίγοντας μ' ερωτήσεις
κάθε νεοφερμένο, χωρίς τίποτα να ξεχνάμε, τίποτα
ν' απαρνιόμαστε,
χωρίς να συχωράμε τίποτ' απ' όσα έγιναν, τίποτα δε συχωράμε.
Α, δε μας ξεγελάει τούτη η τριγύρω σιωπή! 
Ακούμε ίσαμ' εδώ
τα ουρλιαχτά που αντιλαλούν απ' τα στρατόπεδά τους. 
Εμείς οι ίδιοι
μοιάζουμε των εγκλημάτων τους απόηχος, που κατάφερε
τα σύνορα να δρασκελίσει. 
Ο καθένας μας,
περπατώντας μες στο πλήθος με παπούτσια ξεσκισμένα,
μαρτυράει την ντροπή που τη χώρα μας μολεύει.
Όμως κανένας μας
δε θα μείνει εδώ. 
Η τελευταία λέξη
δεν ειπώθηκε ακόμα.

Μπ. Μπρεχτ, Ποιήματα,
μτφρ. Μάριος Πλωρίτης, Θεμέλιο





Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026

Μπέρτολτ Μπρεχτ – “Ερωτήσεις ενός εργάτη που διαβάζει”

Μπέρτολντ Μπρεχτ


Ποιος έχτισε τη Θήβα την εφτάπυλη;

Στα βιβλία δε βρίσκεις παρά των βασιλιάδων τα ονόματα.

Oι βασιλιάδες κουβαλήσαν τ’ αγκωνάρια;

Kαι τη χιλιοκαταστρεμμένη Bαβυλώνα,

ποιος την ξανάχτισε τόσες φορές; Σε τι χαμόσπιτα

της Λίμας της χρυσόλαμπρης ζούσαν οι οικοδόμοι;

Tη νύχτα που το Σινικό Tείχος αποτελειώσαν,

πού πήγανε οι χτίστες; H μεγάλη Pώμη

είναι γεμάτη αψίδες θριάμβου. Ποιος τις έστησε; Πάνω σε ποιούς

θριαμβεύσανε οι Kαίσαρες; Tο Bυζάντιο το χιλιοτραγουδισμένο

μόνο παλάτια είχε για τους κατοίκους του;

Aκόμα και στη μυθική Aτλαντίδα,

τη νύχτα που τη ρούφηξε η θάλασσα,

τ’ αφεντικά βουλιάζοντας, μ’ ουρλιαχτά τους σκλάβους τους καλούσαν.

O νεαρός Aλέξανδρος υπόταξε τις Iνδίες.

Mοναχός του;

O Kαίσαρας νίκησε τους Γαλάτες.

Δεν είχε ούτ’ ένα μάγειρα μαζί του;

O Φίλιππος της Iσπανίας έκλαψε όταν η Aρμάδα του

βυθίστηκε. Δεν έκλαψε, τάχα, άλλος κανένας;

O Mέγας Φρειδερίκος κέρδισε τον Eφτάχρονο τον Πόλεμο.

Ποιος άλλος τόνε κέρδισε;

Kάθε σελίδα και μια νίκη.

Ποιος μαγείρεψε τα νικητήρια συμπόσια;

Κάθε δέκα χρόνια κι ένας μεγάλος άντρας.

Ποιος πλήρωσε τα έξοδα;

Πόσες και πόσες ιστορίες.

Πόσες και πόσες απορίες.



Απόδοση ποιήματος Μάριος Πλωρίτης στο Bertold Brecht, Ποιήματα εκδ. Κοραντζή




Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 27 Δεκεμβρίου 2025

Μάρλεν Ντίτριχ: «Ο φασισμός δεν γεννιέται σε γραφεία. Γεννιέται στη σιωπή»


Υπάρχουν καλλιτέχνες που γίνονται μύθοι από τις ταινίες τους. Κι ελάχιστοι που γίνονται μύθοι από τη ζωή τους. Η Μάρλεν Ντίτριχ κατάφερε και τα δύο. Υπήρξαν σταρ πιο διάσημες απ' αυτήν. Καλλιτέχνες πιο παραγωγικοί, πιο υπάκουοι, πιο «βολικοί» για τη βιομηχανία. Αλλά υπήρξε μόνο μία, που κοίταξε τον 20ό αιώνα κατάματα, τον προκάλεσε, αναμετρήθηκε μαζί του και τελικά νίκησε. Οχι με όπλα, όχι με πολιτικά αξιώματα, αλλά με την αλύγιστη αξιοπρέπειά της. Γοητευτική, αινιγματική, επαναστατική, ποτέ «υπάκουη», ποτέ «καθώς πρέπει», υπήρξε μια προσωπικότητα που δεν χώραγε πουθενά, γι' αυτό και άφησε παντού το αποτύπωμά της. Πριν ακόμη γίνει σύμβολο του κινηματογράφου, υπήρξε σύμβολο ελευθερίας, πριν ακόμη λατρέψει ο κόσμος τις ερμηνείες και τη φωνή της, εκείνη είχε ήδη επιλέξει να μιλάει, όταν οι άλλοι σιωπούσαν. Η Ντίτριχ δεν ήταν μόνο το εμβληματικό πρόσωπο του «Γαλάζιου Αγγέλου». Ηταν (και παραμένει) η γυναίκα που έδειξε ότι η τέχνη μπορεί να γίνει πράξη αντίστασης. Οτι είναι στο χέρι του καλλιτέχνη να μη μετατραπεί σε διακοσμητικό στοιχείο κάποιου καθεστώτος. Κι ότι ακόμη κι ένα τραγούδι, αν ειπωθεί την κατάλληλη στιγμή, μπορεί να είναι πιο δυνατό από τη βία του φασισμού. Και σε μια εποχή όπου ο φασισμός υψωνόταν σαν σκοτεινό τείχος πάνω από την Ευρώπη, μια Γερμανίδα καλλιτέχνις κάνει το αδιανόητο: Αρνείται να υποταχθεί. Ακόμη περισσότερο: Τον πολεμάει.

Η έφηβη που αρνήθηκε να «ταιριάξει»

Η Μάρλεν, που γεννήθηκε 27 Δεκέμβρη του 1901 στο Βερολίνο, από πολύ νεαρή ηλικία αρνείται τους ρόλους που η κοινωνία θέλει να της επιβάλει. Ενα από τα άγνωστα περιστατικά της νιότης της είναι ότι πριν στραφεί στην υποκριτική, ήθελε να γίνει βιολίστρια, με πάθος τέτοιο, που στις εξαντλητικές πρόβες τραυμάτισε μόνιμα τον καρπό της. Το γεγονός αυτό τη «διασώζει» από μια ζωή που θα την καταπίεζε και ταυτόχρονα της ανοίγει τον δρόμο για την τέχνη που την έκανε αθάνατη. Γρήγορα, όμως, ανακαλύπτει ότι και ο κόσμος του θεάματος έχει τους ίδιους ασφυκτικούς κανόνες. Αποφασίζει ότι δεν θα ανεχτεί καμία μορφή περιορισμού, ούτε στη σκηνή ούτε στη ζωή. Είναι από τις πρώτες που φωτογραφίζεται να φιλάει γυναίκα, χωρίς να ...απολογείται μετά, αλλά και από τις ελάχιστες γυναίκες του μεσοπολεμικού Βερολίνου που κυκλοφορεί δημόσια με ανδρικό κοστούμι, παπιγιόν και μπαστούνι. Και όταν την κατηγορούν ότι «προσβάλλει τη θηλυκότητα», εκείνη απαντάει με τη φράση: «Θα φορέσω ό,τι θέλω. Δεν έχετε κανένα δικαίωμα πάνω στο σώμα μου». Το 1920. Στη Γερμανία. Την ώρα που οι γυναίκες δεν είχαν καν την ελευθερία να τελειώσουν το σχολείο.

Ο εκβιασμός του Γκέμπελς και η απάντηση που άκουσε όλη η Ευρώπη

Η φήμη έρχεται εκκωφαντικά με τον «Γαλάζιο Αγγελο» το 1930. Η εικόνα της Λόλα-Λόλα, το τσιγάρο, το βλέμμα, η φωνή της κάνουν τον κόσμο να παραμιλά. Ανοίγει ο δρόμος στο Χόλιγουντ. Εκείνη όμως δεν ξεγελιέται στιγμή από τη λάμψη. Οταν το 1933 οι Ναζί αναλαμβάνουν την εξουσία, γνωρίζοντας την επιρροή της, της προτείνουν πρωτοφανή καλλιτεχνικά προνόμια, πλούτη, ασφάλεια, δόξα. Ο Γκέμπελς τής ζητάει να επιστρέψει στη Γερμανία και να γίνει «η ωραία βιτρίνα του νέου Ράιχ». Επιδιώκουν να την πείσουν να γίνει το σύμβολο της ναζιστικής αισθητικής. Η απάντησή της περνάει στην ιστορία: «Αν γυρίσω, θα είναι μόνο για να σας πολεμήσω». Ο Γκέμπελς εξαγριώνεται. Στα αρχεία της Γκεστάπο, η Ντίτριχ καταγράφεται ως «κόκκινη προδότρια», «φίλη μαρξιστών», «εκφυλισμένη διεθνίστρια». (Μερικές φορές τελικά, δεν χρειάζεται να δηλώσεις κομμουνιστής, αρκεί να σε θεωρούν τέτοιο οι φασίστες). Τότε ήταν που ζητάει και παίρνει την αμερικανική υπηκοότητα και δρα ουσιαστικά σαν πολιτική πρόσφυγας, πριν ακόμη καταλάβει ο υπόλοιπος κόσμος την πραγματική έκταση του κινδύνου. Ετσι η Ντίτριχ βρίσκεται μέσα σε έναν κύκλο εξόριστων Ευρωπαίων, που διώχθηκαν για τις ιδέες τους όπως ο Μπέρτολτ Μπρεχτ, ο Τόμας Μαν, ο Μπίλι Γουάιλντερ και βέβαια η προοδευτική ελίτ των μεταναστών του Βερολίνου. Τον Μπρεχτ τον θαύμαζε βαθιά. Ελεγε πως «γράφει όπως οι άνθρωποι που αξίζουν το μέλλον». Οταν εκείνος διώκεται ως κομμουνιστής, η Ντίτριχ στέκεται ανοιχτά στο πλευρό του. Το FBI την παρακολουθεί στενά. Εκείνη γελάει με αυτό και δηλώνει: «Το ήξερα πως όταν κυνηγούν ιδέες, αργά ή γρήγορα θα κυνηγήσουν και ανθρώπους».

«Δεν θα προδώσω κανέναν για τη δική μου ασφάλεια»

Ελάχιστοι γνωρίζουν πόσο ενεργή υπήρξε η Ντίτριχ στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Για τους περισσότερους καλλιτέχνες του '40, «συμμετοχή στον πόλεμο» σήμαινε μια περιφρουρημένη συναυλία, σε ασφαλές μέρος. Για την Ντίτριχ σήμαινε άλλου τύπου θάρρος. Εκείνη πηγαίνει κατευθείαν στην πρώτη γραμμή. Τα αρχεία του αμερικανικού στρατού περιγράφουν στιγμές που μοιάζουν βγαλμένες από μυθιστόρημα:Η Ντίτριχ αναλαμβάνει περιοδεία στα στρατόπεδα της Βόρειας Αφρικής. Περπατάει για ώρες στην άμμο, ταξιδεύει με στρατιωτικά κομβόι σε κατεστραμμένα τοπία, για να φτάσει σε μονάδες που δεν είχε επισκεφθεί κανένας άλλος καλλιτέχνης. Τραγουδάει σε αυτοσχέδιες σκηνές, με φως από φακούς, πάνω σε φορτηγά, και μοιράζει νερό, τσιγάρα και κουβέρτες σε στρατιώτες. Ενας στρατιώτης γράφει αργότερα: «Η φωνή της μας έκανε να θυμηθούμε σε τι κόσμο θέλουμε να επιστρέψουμε» κι ένας άλλος: «Οταν άκουσα τη φωνή της, πίστεψα ότι μπορώ να ζήσω άλλη μια μέρα».
Στην Ιταλία, κοντά στη γραμμή του μετώπου, ζητάει να συναντήσει αντιφασίστες αντάρτες. Φέρεται να είπε στους κομμουνιστές παρτιζάνους, όταν τους είδε: «Μη σταματήσετε. Πολεμήστε ώσπου να μη μείνει τίποτα από αυτούς».
Οταν οι Σύμμαχοι μπαίνουν στο Παρίσι το 1944, η Ντίτριχ είναι εκεί, όχι ως σταρ, αλλά ως βοηθός ομάδων ανεφοδιασμού. Βοηθάει στα μαγειρεία, καθαρίζει στα νοσοκομεία εκστρατείας, κουβαλάει προμήθειες. Οταν τη ρωτούν γιατί κάνει «δουλειές υπηρεσίας», εκείνη απαντάει: «Είναι η πρώτη φορά, που υπηρετώ τη σωστή πλευρά της πατρίδας μου». Οι γαλλικές κομμουνιστικές ταξιαρχίες την καλούν να τραγουδήσει σε μυστική βάση. Πάει χωρίς δεύτερη κουβέντα, χωρίς φανφάρες, χωρίς δημοσιότητα. Δηλώνει μόνο: «Αυτοί που πολεμούν την τυραννία με γυμνά χέρια, αξίζουν κάθε φωνή που μπορώ να δώσω».

Μετά τον πόλεμο, μπαίνει στο στόχαστρο του Μακαρθισμού


Η αντιστασιακή στάση της δεν έχει ξεχαστεί. Στην Αμερική της αντικομμουνιστικής φρίκης, η Ντίτριχ στέκεται δίπλα σε διωκόμενους καλλιτέχνες, φιλοξενεί ανθρώπους που επρόκειτο να συλληφθούν και βεβαίως αρνείται να κατονομάσει «ύποπτους». Της προτείνουν να καταθέσει. Απαντά: «Δεν θα προδώσω κανέναν για τη δική μου ασφάλεια. Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα σε εμένα και τους φασίστες». Με αυτή τη στάση, ουσιαστικά αυτοτοποθετείται στο διεθνές προοδευτικό, και συχνά κομμουνιστικό στρατόπεδο, χωρίς ποτέ να το διαφημίσει.

Η γυναίκα που δεν άντεχε την υποκρισία

Πέρα από την αντιστασιακή δράση, η Ντίτριχ ήταν μια απόλυτα αντισυμβατική, ανυπάκουη, ανεξάρτητη προσωπικότητα. Ιδού μερικά από τα λιγότερο γνωστά περιστατικά της ζωής της:Είχε πάντα μαζί της ένα μικρό μαχαίρι. Οχι για αυτοάμυνα, αλλά «για να κόβω δεσμά που δεν χρειάζομαι», όπως έλεγε αστειευόμενη, αλλά εννοώντας κάθε λέξη,
Αρνήθηκε επίμονα να χειρουργήσει το πρόσωπό της. Την πίεζαν επί δεκαετίες να κάνει «διορθώσεις». Η απάντησή της ήταν: «Οι ρυτίδες είναι το ημερολόγιο όσων έζησα. Δεν σβήνω τίποτα».
Επέμενε να πληρώνει πάντα η ίδια τους λογαριασμούς της. Ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία, στηνόταν στην ουρά σε ταχυδρομείο του Παρισιού, για να πληρώσει λογαριασμό ηλεκτρικού. Οταν κάποιος τη ρώτησε, γιατί δεν αφήνει κάποιον να το κάνει για εκείνη, απάντησε: «Δεν θέλω να με εξυπηρετούν. Δεν θέλω υπηρέτες. Θέλω να είμαι ελεύθερη».

«Η Μάρλεν ανήκει στο κοινό, η Μαρία σε κανέναν»

Πολλοί σταρ του Χόλιγουντ έζησαν παράλληλες ζωές, η Ντίτριχ όμως αρνείται να τις κρύψει. Διατηρεί ανοιχτές σχέσεις, έχει δεσμούς με άνδρες και γυναίκες, και δεν απολογείται ποτέ για τίποτα. Μια δημοσιογράφος τη ρωτάει κάποτε: «Μα, τι είδους γυναίκα είστε;». Κι εκείνη απαντά: «Η δική μου». Μετά τον πόλεμο και μέχρι το τέλος της ζωής της, η Ντίτριχ καταλήγει να ζει σχεδόν ερημίτισσα, σε ένα μικρό διαμέρισμα στο Μανχάταν. Δεν αφήνει κανέναν να τη δει γερασμένη. Ελεγε πως «η Μάρλεν ανήκει στο κοινό, αλλά η Μαρία (το αληθινό της όνομα) δεν ανήκει σε κανέναν». Η Ντίτριχ όμως δεν ήταν μόνο σύμβολο στη σκηνή. Ηταν σύμβολο στην καθημερινότητα:Είναι άγνωστο στο ευρύ κοινό ότι κάθε πρωί τηλεφωνούσε σε παλιούς συναδέλφους, φίλους και συνεργάτες, που είχαν ανάγκη και τους βοηθούσε.
Η μυστική της γενναιοδωρία αποκαλύφθηκε μόνο μετά θάνατον, όταν δεκάδες άνθρωποι ομολόγησαν ότι η Ντίτριχ τούς πλήρωνε ενοίκια, λογαριασμούς, φάρμακα, έστελνε τρόφιμα σε άστεγους και χρήματα σε αρρώστους, χωρίς ποτέ να πει το όνομά της.

Μια ζωή ενάντια σε κάθε τυραννία

Η Μάρλεν Ντίτριχ πεθαίνει το 1992 στο Παρίσι. Υπήρξε μια γυναίκα που έζησε όπως πίστευε και πολέμησε ό,τι θεωρούσε σκοτάδι. Οι ατάκες της παραμένουν μνημειώδεις, όχι μόνο επειδή ήταν αιχμηρές, αλλά επειδή ήταν αληθινές:

- «Ελευθερία σημαίνει να λες όχι όταν όλοι περιμένουν να πεις ναι».

- «Δεν με νοιάζει τι νομίζουν για μένα. Με νοιάζει τι μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι μεταξύ τους».

- «Η αγάπη δεν υπακούει. Αυτό είναι το μόνο καλό της».

- «Ο φασισμός δεν γεννιέται σε γραφεία. Γεννιέται στη σιωπή»

Και ίσως η πιο συγκλονιστική, από τις τελευταίες δημόσιες δηλώσεις της: «Αν ένα τραγούδι μου γκρέμισε έστω μια στιγμή από τον φόβο ενός στρατιώτη, τότε όλη η ζωή μου άξιζε».

Σύμβολο που δεν γερνά

Η Μάρλεν Ντίτριχ έζησε σε εποχές που ενώ ζητούσαν από τις γυναίκες υποταγή, εκείνη απάντησε με ανυπακοή. Σε εποχές που ζητούσαν ουδετερότητα, εκείνη πήρε θέση. Εζησε σε εποχές που ζητούσαν σιωπή, κι εκείνη τραγούδησε. Κι έτσι, περισσότερο από ηθοποιός, περισσότερο από τραγουδίστρια, η Ντίτριχ έγινε αυτό που λίγοι άνθρωποι γίνονται: Ενα σύμβολο της αξιοπρέπειας! Μια υπενθύμιση ότι το θάρρος είναι αρετή της συνείδησης. Μια ζωή ολόκληρη σ' ένα πείσμα, να μη ζήσει κανείς για λογαριασμό της.

Τι απέδειξε η Μάρλεν Ντίτριχ;

- Απέδειξε ότι η ομορφιά χωρίς συνείδηση είναι διακόσμηση.

- Οτι τον φασισμό μπορείς να τον παλέψεις και με μία φωνή.

- Οτι οι καλλιτέχνες έχουν θέση στον αγώνα.

- Οτι η ελευθερία δεν χαρίζεται, κατακτιέται.

Και τελικά απέδειξε κάτι ακόμη πιο σπάνιο:

- Οτι το θάρρος μπορεί να γίνει πιο διάσημο κι από την ίδια τη φήμη.

Η Μάρλεν Ντίτριχ δεν ήταν απλώς μια σταρ. Ηταν μια μαχητική διεθνίστρια, που δεν χώρεσε σε σύνορα. Μια γυναίκα που έδειξε ακόμα πως η τέχνη μπορεί - και οφείλει - να γίνει φως και αντίσταση στο σκοτάδι του φασισμού.

ΥΓ.
Δεν υπήρξε φορά που επισκέφτηκα το Βερολίνο και να μην πήγα στο Deutsche Kinemathek - Museum of Film and Television στην Potsdamer Platz, για να δω τις εξαιρετικές εκθέσεις με το αρχειακό υλικό για εκείνη και τα προσωπικά της αντικείμενα, καθώς και τη «Marlene Dietrich Platz» με το άγαλμά της στην ίδια περιοχή. Η πόλη της δεν σταματά χρόνια τώρα να τιμά την κληρονομιά της, ως εμβληματικής μορφής του γερμανικού κινηματογράφου. Αν βρεθείτε εκεί, μην τα χάσετε.



Πηγή: rizospastis



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2025

Μπέρτολτ Μπρεχτ: «Ο πόλεμός τους σκοτώνει ό,τι άφησε όρθιο η ειρήνη τους…»

Μπέρτολτ Μπρεχτ



Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:
Πόλεμος και Ειρήνη
Είναι δυο πράγματα ολότελα διαφορετικά.
Όμως η ειρήνη τους κι ο πόλεμός τους
Μοιάζουν όπως ο άνεμος κι η θύελλα.

Ο πόλεμος γεννιέται απ’ την ειρήνη τους
καθώς ο γιος από τη μάνα.
Έχει τα δικά της
απαίσια χαρακτηριστικά.

Ο πόλεμός τους σκοτώνει
ό,τι άφησε όρθιο
η ειρήνη τους.

Όταν αυτοί που είναι ψηλά
μιλάνε για ειρήνη
ο απλός λαός ξέρει
πως έρχεται ο πόλεμος.

Όταν αυτοί που είναι ψηλά καταριούνται τον πόλεμο
οι διαταγές για επιστράτευση έχουν υπογραφεί

Στον τοίχο, με κιμωλία γραμμένο:
“Θέλουνε πόλεμο”.
Αυτός που το ́χε γράψει
έπεσε κιόλας.

Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:
Να ο δρόμος για τη δόξα.
Αυτοί που είναι χαμηλά λένε:
Να ο δρόμος για το μνήμα.

Ο πόλεμος που έρχεται
δεν είναι ο πρώτος. Πριν απ’ αυτόν
γίνανε κι άλλοι πόλεμοι.
Όταν τελείωσε ο τελευταίος,
υπήρχαν νικητές και νικημένοι.
Στους νικημένους, ο φτωχός λαός
πέθαινε από την πείνα. Στους νικητές
ο φτωχός λαός πέθαινε το ίδιο.

Σαν έρθει η ώρα της πορείας, πολλοί δεν ξέρουν
πως επικεφαλής βαδίζει ο εχθρός τους.
Η φωνή που διαταγές τους δίνει
είναι του εχθρού τους η φωνή.
Κι εκείνος που για τον εχθρό μιλάει
είναι ο ίδιος τους ο εχθρός.

Νύχτα.
Τ’ αντρόγυνα
ξαπλώνουν στο κρεβάτι τους.
Οι νέες γυναίκες
θα γεννήσουν ορφανά.

Στρατηγέ, το τανκ σου είναι δυνατό μηχάνημα.
Θερίζει δάση ολόκληρα, κι εκατοντάδες άνδρες αφανίζει.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Χρειάζεται οδηγό.

Στρατηγέ, το βομβαρδιστικό σου είναι πολυδύναμο.
Πετάει πιο γρήγορα απ’ τον άνεμο, κι απ’ τον ελέφαντα σηκώνει
βάρος πιο πολύ.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Χρειάζεται πιλότο.

Στρατηγέ, ο άνθρωπος είναι χρήσιμος πολύ.
Ξέρει να πετάει, ξέρει και να σκοτώνει.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Ξέρει να σκέφτεται.

Γερμανικό Εγχειρίδιο Πολέμου – Απόσπασμα
«Μπέρτολτ Μπρεχτ – Ποιήματα» σε μετάφραση Μάριου Πλωρίτη
(εκδόσεις Θεμέλιο, 2000)
Πηγή:



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 24 Νοεμβρίου 2025

Αυτοί που μας κλέψαν το βιβλίο...



Συνάντησα τυχαία τις προάλλες μια φίλη απ' ΄το παλιό μου σχολείο. Μου έλεγε ότι ήθελε να χαρίσει κάποια βιβλία στο Νοσοκομείο του Πύργου για να τα διαβάζουν οι ασθενείς και οι συνοδοί τους και πως είχε μπλέξει με τη γραφειοκρατία. Πάνω στην κουβέντα τη ρώτησα τι απέγινε η σχολική βιβλιοθήκη και μου απάντησε ότι εκείνες τις μέρες πήγε ένα φορτηγάκι και φόρτωσε όλα τα βιβλία. Αν τα πήγαν για ανακύκλωση, στη χωματερή ή σε κάποιον άλλο χώρο δεν το ξέρω .
 
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. 
Το 2000 με κονδύλια από την ΕΕ ιδρύθηκαν γύρω στις 750 βιβλιοθήκες που περιλάμβαναν και πολυμέσα, τηλεόραση, προβολέα κλπ . Μολονότι προβλεπόταν από το πρόγραμμα και ειδικευμένο προσωπικό βιβλιοθηκονόμων, δεν προσελήφθησαν ποτέ. Τις λειτουργούσαν αποσπασμένοι συνάδελφοι. 

Στο δικό μου σχολείο τα 2-3 πρώτα χρόνια όλα ήταν άψογα. Κάναμε συχνά μάθημα εκεί, προβάλλοντας ταινίες και ντοκιμαντέρ και οργανώνοντας θεματικές εκθέσεις για όλα τα μαθήματα . Είχαμε φέρει από τα σπίτια μας σκάκι, επιτραπέζια κλπ για να απασχολούνται τα παιδιά στα κενά τους. Ακόμα και αδιαφοροι μαθητές ξεφύλλιζαν και δανειζόντουσαν βιβλία. Έκλεισε όταν έγιναν κάποιες ζημιές από εξωσχολικούς σε μια κατάληψη που δεν επιδιορθώθηκαν ποτέ. 

Την ιδια τύχη όμως είχαν σύντομα και οι υπόλοιπες, γιατί το Υπουργειο Παιδείας έστειλε τους αποσπασμένους καθηγητές στις θέσεις τους για να μην προσλάβει καινούριους . Σύμφωνα με εξονυχιστική έρευνα του Γ. Δαρδανού των εκδόσεων Gutenberg, δημοσιευμένη στο περιοδικό Ανάγνωστης, δόθηκαν τότε 70 εκατ. ευρώ εκ των οποίων διατέθηκαν περίπου τα 10. 
Πού πήγαν τα υπόλοιπα 60; 
Κανείς δεν το έψαξε, κανείς δε λογοδότησε.
 
Αφήνουμε τα παιδιά χωρίς πνευματικά ερεθίσματα, να χαζεύουν με τις ώρες στο τικ τοκ και να εκτονώνονται στη βία. Στην καλύτερη περίπτωση ασφυκτιούν από το βάρος των υποχρεώσεων, τρέχουν να προλάβουν και το κυριότερο δεν αγαπούν το σχολείο που το βλέπουν σαν αγγαρεία και απαξιώνουν τη γνώση σαν μορφωτικό αγαθό.
 
Τα προβλήματα επομένως της εκπαίδευσης δεν είναι μια «άρρωστη» γυναίκα και ο 6χρονος επίδοξος «βιαστής» της. Αυτή είναι η παγίδα που μας στήνουν οι Ευαγγελάτοι για να μην ασχοληθούμε με την ουσία. Με τα σχολεία που ερημώνουν ή κλείνουν στην επαρχία με τους σοβάδες που πέφτουν, με τις ελλείψεις διδακτικού προσωπικού, με τις συμμορίες που παραμονεύουν με τους εμπόρους ναρκωτικών που τριγυρνάνε ανενοχλητοι.
 
Καμαρώνουν λοιπόν οι αρμόδιοι για έργα βιτρίνας, όπως οι διαδραστικοί πίνακες και δεν μας λένε ότι δεν υπάρχει ηλεκτρολογική πρόβλεψη και τις περισσότερες φορες πέφτει το Ιντερνετ. Ετσι πολύ εύκολα -«Αυτοί που μας κλέψαν το βιβλίο από το χέρι, μας κατηγορούν ότι μείναμε αδιάβαστοι".(Η φράση ανήκει στον Μπέρτολτ Μπρεχτ)
 
Χρύσα Κακατσάκη, εκπαιδευτικός

ΥΓ: Μαθαίνω πως η Ζαχαράκη εξήγγειλε ντουλαπάκια για τα τα παιδιά του Δημοτικού για να αφήνουν τα βιβλία τους και τις τσάντες τους και να μην να μην κουράζονται να τα κουβαλούν σπίτι. Δηλαδή να κοπεί κάθε επαφή ακόμα και αυτή της αφής . Αυτή είναι η πρώτη προετεραιότητα του Υπουργείου μαζί με το κέντημα; Η δαπάνη κι αυτή από την ΕΕ θα ανάλθει γύρω στα 8.5 εκ. 
Πάλι γερή μάσα προβλέπεται. 
Λάουρα Κοβέσι μήπως πρέπει να το παρακολουθήσεις το θέμα;

Χρύσα Κακατσάκη


Πηγή:facebook



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 13 Ιουνίου 2025

«Ο πόλεμος τους σκοτώνει ό,τι άφησε όρθιο η ειρήνη τους…» Μπέρτολτ Μπρεχτ.

Μπέρτολτ Μπρεχτ


Αντιπολεμικό ποίημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ.

Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:
Πόλεμος και Ειρήνη
Είναι δυο πράγματα ολότελα διαφορετικά.
Όμως η ειρήνη τους κι ο πόλεμός τους
Μοιάζουν όπως ο άνεμος κι η θύελλα.

Ο πόλεμος γεννιέται απ’ την ειρήνη τους
καθώς ο γιος από τη μάνα.
Έχει τα δικά της
απαίσια χαρακτηριστικά.

Ο πόλεμός τους σκοτώνει
ό,τι άφησε όρθιο
η ειρήνη τους.

Όταν αυτοί που είναι ψηλά
μιλάνε για ειρήνη
ο απλός λαός ξέρει
πως έρχεται ο πόλεμος.

Όταν αυτοί που είναι ψηλά καταριούνται τον πόλεμο
οι διαταγές για επιστράτευση έχουν υπογραφεί

Στον τοίχο, με κιμωλία γραμμένο:
“Θέλουνε πόλεμο”.
Αυτός που το ́χε γράψει
έπεσε κιόλας.

Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:
Να ο δρόμος για τη δόξα.
Αυτοί που είναι χαμηλά λένε:
Να ο δρόμος για το μνήμα.

Ο πόλεμος που έρχεται
δεν είναι ο πρώτος. Πριν απ’ αυτόν
γίνανε κι άλλοι πόλεμοι.

Όταν τελείωσε ο τελευταίος,
υπήρχαν νικητές και νικημένοι.
Στους νικημένους, ο φτωχός λαός
πέθαινε από την πείνα. Στους νικητές
ο φτωχός λαός πέθαινε το ίδιο.

Σαν έρθει η ώρα της πορείας, πολλοί δεν ξέρουν
πως επικεφαλής βαδίζει ο εχθρός τους.
Η φωνή που διαταγές τους δίνει
είναι του εχθρού τους η φωνή.
Κι εκείνος που για τον εχθρό μιλάει
είναι ο ίδιος τους ο εχθρός.

Νύχτα.
Τ’ αντρόγυνα
ξαπλώνουν στο κρεβάτι τους.
Οι νέες γυναίκες
θα γεννήσουν ορφανά.

Στρατηγέ, το τανκ σου είναι δυνατό μηχάνημα.
Θερίζει δάση ολόκληρα, κι εκατοντάδες άνδρες αφανίζει.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Χρειάζεται οδηγό.

Στρατηγέ, το βομβαρδιστικό σου είναι πολυδύναμο.
Πετάει πιο γρήγορα απ’ τον άνεμο, κι απ’ τον ελέφαντα σηκώνει
βάρος πιο πολύ.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Χρειάζεται πιλότο.

Στρατηγέ, ο άνθρωπος είναι χρήσιμος πολύ.
Ξέρει να πετάει, ξέρει και να σκοτώνει.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Ξέρει να σκέφτεται.

Γερμανικό Εγχειρίδιο Πολέμου – Απόσπασμα
«Μπέρτολτ Μπρεχτ – Ποιήματα» σε μετάφραση Μάριου Πλωρίτη
(εκδόσεις Θεμέλιο, 2000) 




Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Τρίτη 25 Φεβρουαρίου 2025

«Ξέσπασε ειρήνη!» Με αφορμή μια παράσταση

Κόσμος

«Ξέσπασε ειρήνη!». Αυτά λέει αμήχανη και απογοητευμένη η «Μάνα Κουράγιο» στο γνωστό έργο του Μπέρτολτ Μπρεχτ, που παίζεται την περίοδο αυτή στο Εθνικό Θέατρο, όταν μαθαίνει τα νέα για την προσωρινή ειρηνική ανάπαυλα, πριν προλάβει να πουλήσει το εμπόρευμα που έχει αγοράσει ως γυρολόγος - εμπόρισσα του πολέμου.

«Ξέσπασε ειρήνη», φωνάζουν τις μέρες αυτές και μια σειρά Ευρωατλαντικοί «γυρολόγοι» και καπιταλιστικά κράτη, που όπως η «Μάνα Κουράγιο» βλέπουν τις ιμπεριαλιστικές «διευθετήσεις» μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας στην Ουκρανία να τους «ρίχνουν» στο φαγοπότι. Τέτοια είναι η «ειρήνη» τους... Αυτή η «ειρήνη (που) υπάρχει και μέσα στον πόλεμο», όπως λέει κάποιος άλλος ήρωας, δείχνοντας ότι στη μεγάλη εικόνα, οι «ειρηνικές ανάπαυλες» είναι μέρος του πολέμου και κανένα «σινικό τείχος» δεν χωρίζει τα δύο, τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο από την «ειρήνη» των ιμπεριαλιστών με το πιστόλι στον κρόταφο των λαών.

«Ξέσπασε ειρήνη» φωνάζουν και οι λαοί, βλέποντας τις μέρες αυτές το αποκρουστικό θέαμα της ιμπεριαλιστικής ειρήνης που έρχεται να «γκρεμίσει» ό,τι άφησε όρθιο ο πόλεμός τους:
  • Βλέποντας τους εχθρούς ΗΠΑ - Ρωσία να συνεννοούνται για να επαναχαράξουν τα σύνορα, να μοιράσουν τη «λεία» του ορυκτού πλούτου και των σφαιρών επιρροής, των δρόμων Ενέργειας και εμπορίου, της «ανοικοδόμησης» των ερειπίων που άφησε ο πόλεμός τους, ο οποίος έγινε για τους ίδιους λόγους. Βάζοντας ταυτόχρονα τα θεμέλια μιας νέας κλιμάκωσης!
  • Βλέποντας τους «συμμάχους» ΗΠΑ - ΕΕ, που στέκονται στην ίδια «σωστή πλευρά της Ιστορίας», της... «δημοκρατίας, της ελευθερίας και του διεθνούς δικαίου», να πετροβολιούνται και να αλληλοκατηγορούνται για «φασισμό» και «ανελευθερία», πάνω από το «ψητό», αλλά και τον «λογαριασμό» ενός ακόμα πολέμου.
  • Βλέποντας πως, αφού τους εξανάγκασαν σε νέες θυσίες για τον πόλεμο, τώρα τους καλούν να ματώσουν ξανά για να εξοπλιστούν «αυτοτελώς» οι «δικοί τους» καπιταλιστές, γιατί αλλιώς «πάνε χαμένοι» στα επόμενα επεισόδια των ιμπεριαλιστικών πολέμων και ανταγωνισμών.
  • Βλέποντας για τους σκοπούς αυτούς τον μεγάλο και ασίγαστο πόλεμο - τον ταξικό πόλεμο απέναντι στην εργατική τάξη σε όλες τις χώρες - να οξύνεται ολοένα και περισσότερο, με απολύσεις, ένταση της εκμετάλλευσης, περικοπές, για να γεμίσουν τα «πολεμικά ταμεία» της ΕΕ, των καπιταλιστών και του κράτους τους.
  • Βλέποντας τις «διευθετήσεις» των ιμπεριαλιστών να στρώνουν το έδαφος για τον επόμενο γύρο των ανταγωνισμών: «Ακριβοδίκαια ντιλ» για τη μοιρασιά της λείας που αφήνουν «πεινασμένους» και «παραπονούμενους». «Εγγυήσεις ασφαλείας» που φέρνουν «πρόσωπο με πρόσωπο» και με το «δάχτυλο στη σκανδάλη» στρατούς που έως χτες πολεμούσαν «από μακριά και διά αντιπροσώπων». «Συμφωνίες κυρίων» - «χαρτιά» χωρίς αξία, με όρους και «αστερίσκους» που δίνουν ήδη τα προσχήματα για τις επόμενες συγκρούσεις. Νέες «λυκοφιλίες» που μπαίνουν «σφήνα» σε παλιές... Μαχαίρια που «μπαίνουν στα θηκάρια» στη μια «γειτονιά», για «να βγουν τα όπλα» στην άλλη. Μια «ωραία ατμόσφαιρα», δηλαδή, με την πάλη για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα, ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα, να δίνει τον τόνο, όπως η μουσική στο σαλούν την ώρα που πέφτει το ξύλο...

Πάνω σε ένα τέτοιο έδαφος,
όπως και στη «Μάνα Κουράγιο», η σύγκρουση όχι μόνο δεν τελειώνει, αλλά ο πόλεμος δεν θα αργήσει ξανά να κλιμακωθεί, διαλύοντας τις προσωρινές «λυκοφιλίες» και τον εφησυχασμό, τις αυταπάτες και τις προσαρμογές στην ιμπεριαλιστική «ειρήνη» που κάνουν τώρα σύμμαχοι και εχθροί.

Οπως και η «Μάνα Κουράγιο», όσοι ελπίζουν πως μπορούν να σωθούν και να σώσουν τα παιδιά τους με κάποιο «μεγάλο συμβιβασμό», κάνοντας τους «μουγκούς» ή τους «γενναίους» του βασιλιά, αλλάζοντας τακτικά στρατόπεδα, συνδέοντας τις τύχες τους με τις τύχες των «από πάνω» και την πορεία του πολέμου, θα γευτούν μόνο πίκρες. Γιατί η μόνη σωστή πλευρά τις Ιστορίας για τους λαούς είναι αυτή της ασίγαστης πάλης απέναντι στους καπιταλιστές, «δικούς τους» και «ξένους». Για να ξεριζωθεί το καπιταλιστικό σύστημα που ζει και αναπνέει από τους πολέμους, την εκμετάλλευση, τον ξεριζωμό. Αυτό το «έργο» είναι σήμερα πιο επίκαιρο από ποτέ. Και θα το ανεβάσει ξανά ο λαός, ως πρωταγωνιστής.

Τ. Γαλ.

Πηγή: rizospastis



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2025

Μήνυμα του Μπρεχτ προς τη νεολαία…

Μπέρτολτ Μπρεχτ 


Εσείς οι νέοι άνθρωποι των εποχών πού έρχονται
Και της καινούργιας χαραυγής πάνω στις πολιτείες
Που δε χτίστηκαν ακόμα,
Και σεις που δε γεννηθήκατε,
Ακούστε τώρα τη φωνή τη δική μου,
Που πέθανα όχι δοξασμένα, αλλά,
Σαν τον αγρότη πού δεν όργωσε το χωράφι του
Και τον χτίστη πού ξετσίπωτα το έβαλε στα πόδια
Σαν είδε την τρύπια στέγη,
Έτσι κ’ εγώ,
Δε βάδισα με την εποχή μου, ξόδεψα τις μέρες μου,
Και τώρα πρέπει να σας παρακαλέσω
Να πείτε εσείς αυτά πού δεν ειπώθηκαν,
Να κάνετε αυτά πού δεν έγιναν, και μένα
Γρήγορα να με ξεχάσετε, σας παρακαλώ,
Για να μην παρασύρει και σας
Το δικό μου κακό παράδειγμα.
Αχ, γιατί κάθισα στων στείρων το τραπέζι
Τρώγοντας το φαΐ πού αυτοί δεν ετοίμασαν;
Αχ, γιατί ξόδεψα τα καλύτερα μου λόγια
Στη δική τους άσκοπη κουβέντα.
Έξω όμως διάβαιναν οι αδίδακτοι
Διψασμένοι για να μάθουν.
Αχ, γιατί,
Τα τραγούδια μου δεν υψώθηκαν στα μέρη εκείνα
Που θρέφουν τις πολιτείες,
Εκεί που ναυπηγούνται τα καράβια;
Γιατί δεν υψώθηκαν σαν τον καπνό που αφήνουν
πίσω τους στον ορίζοντα οι γρήγορες ατμομηχανές;
Γιατί ο δικός μου λόγος
Είναι στάχτη και μεθυσμένου παραλήρημα στο στόμα
Εκείνων πού είναι χρήσιμοι και δημιουργικοί.
Ούτε μια λέξη
Δεν ξέρω να πω σε σας, γενιές των εποχών πού έρχονται,
Μήτε μια υπόδειξη δε θα μπορούσα να σας κάνω
Με δάχτυλο τρεμάμενο,
Γιατί πώς το δρόμο να δείξει;
Αυτός πού δεν τον διάβηκε!
Γι αυτό σε μένα που τη ζωή μου
Έτσι σπατάλησα άλλο δε μένει
Παρά να σας ζητήσω
Να μη δώσετε προσοχή σε λέξεις
Πού βγαίνουν από το δικό μας
Σάπιο στόμα,
Ούτε και συμβουλή καμιά να μη δεχτείτε
Απ’ αυτούς πού στάθηκαν τόσο ανίκανοι,
Αλλά μόνοι σας ν’ αποφασίσετε
Ποιο το καλό για σας και τι σάς βοηθάει
Τον τόπο να χτίσετε πού εμείς αφήσαμε
Να ρημάξει σαν την πανούκλα,
Και για να κάνετε τις πολιτείες
Επιτέλους Κατοικήσιμες




Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 30 Δεκεμβρίου 2024

Πέντε χρόνια χωρίς τον Θάνο Μικρούτσικο



Πέντε χρόνια συμπληρώνονται, το Σάββατο, από τον χαμό του Θάνου Μικρούτσικου. Ομως, όλα είναι εδώ. Αλλωστε, όπως έχει ειπωθεί, για τον Θάνο Μικρούτσικο θα μιλάμε πάντα σε χρόνο ενεστώτα...

Το έργο του συνεχίζει να πορεύεται στον χρόνο, η μουσική του «τον όγκο των ετών» να σκίζει και να περνά στην αιωνιότητα, εμπνέοντας όλους εμάς και τις μελλοντικές γενιές. Τα τραγούδια του συνεχίζουν να εμπνέουν, να εμψυχώνουν και να μας συντροφεύουν «συνομιλώντας» κάθε φορά με την εποχή, δίνοντας τις δικές τους απαντήσεις στις νέες προκλήσεις.

Το έργο του, στα κοντά πενήντα χρόνια δημιουργίας του, αποτελεί το δικό μας «αγκωνάρι», τις «βασικές διαστάσεις» στη δική μας ζωή... Συνέθεσε όπερες, συμφωνική μουσική, μουσική δωματίου, μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο, πειραματική μουσική. Μέσα από τα τραγούδια του κατάφερε και έβαλε στο στόμα των ανθρώπων λόγια μεγάλων ποιητών και στιχουργών. Ναζίμ Χικμέτ, Γιάννης Ρίτσος, Βλαδίμηρος Μαγιακόφσκι, Μάνος Ελευθερίου, Μπέρτολτ Μπρεχτ, Αλκης Αλκαίος, Μανόλης Αναγνωστάκης, Φώντας Λάδης, Νίκος Καββαδίας, Μιχάλης Γκανάς, Κώστας Τριπολίτης, Γιώργος Κακουλίδης, Χριστόφορος Λιοντάκης, Οδυσσέας Ιωάννου, Λίνα Νικολακοπούλου είναι μερικοί μόνο από τους ποιητές και στιχουργούς που μελοποίησε στην 50χρονη, σχεδόν, διαδρομή του.

Αγαπούσε πολύ τη ζωή. Ωραίο για τον ίδιο ήταν καθετί που υπερνικά τις δυσκολίες. Αυτό ήταν και το μήνυμα που στέλνουν τα τραγούδια του, η στάση ζωής του... «Nα ονειρευτούμε μια άλλη κοινωνία, στην οποία ο άνθρωπος θα αυτοπραγματωθεί. Και για να γίνει αυτό θα πρέπει να "χορέψουμε πάνω στο φτερό του καρχαρία". Nα ξεπεράσουμε τις καταγεγραμμένες μας δυνατότητες, να ξεπεράσουμε τα όριά μας. Με άλλα λόγια, να κατακτήσουμε το Αδύνατο».

Μια αναδρομή

Με τα λόγια του Θάνου*

Ξεκίνησα να κάνω μουσική πριν πάω στο Δημοτικό Σχολείο. Σιγά - σιγά, μέρα με τη μέρα, μήνα με τον μήνα, χρόνο με τον χρόνο, η μουσική έγινε η βασική διάσταση στη ζωή μου. Στην αρχή εγκαταστάθηκε εντός μου η κλασική μουσική, ο Μπαχ, ο Μπετόβεν, ο Μότσαρτ. Παίζοντάς τους στο πιάνο 10-12 χρονών, ταξίδευα στους δρόμους της πόλης μου, στην Πάτρα, στις στοές της, στα νεοκλασικά κτίριά της, αλλά έφευγα και πέραν αυτής. Σε πόλεις και εποχές παλιές που δεν ήξερα. Αυτοσχεδίαζα στο πιάνο με τις ώρες.

Λίγο πιο μετά, εκεί στο '60. Νέες αγάπες: Μάνος Χατζιδάκις, Μίκης Θεοδωράκης, το τραγούδι δηλαδή. Δεύτερο αγκωνάρι εντός μου. Χρωστάω και σε αυτούς ταξίδια, αλλά και πόνους αφόρητους. Ο αυστηρός δάσκαλος του Ωδείου εξασκείτο με τον χάρακα στα δάχτυλά μου, με δύναμη, για να πάψω να τους παίζω στο πιάνο. Δεν σταμάτησα να τους παίζω. Αλλαξα δάσκαλο.

Τέλος, στο Πανεπιστήμιο ανακάλυψα νέους μουσικούς κόσμους. Τη μεταπολεμική avant garde μουσική, την πρωτοπορία της δεκαετίας του '60. Νέοι ήχοι, νέες θεωρίες, έγιναν καθημερινότητά μου. Καινούρια ταξίδια, νέα όνειρα, άγνωστοι τόποι.

Από την αρχή, όμως, που συνέβαιναν όλα αυτά, μπήκε στη ζωή μου και η ποίηση. Ηθικός αυτουργός ο πατέρας μου, που κρατώντας με στην αγκαλιά του, από τα 5 μου χρόνια, μου διάβαζε ποιήματα σχεδόν κάθε βράδυ. Από τότε θυμάμαι απ' έξω ολόκληρο τον Καρυωτάκη. Αλλά και Καβάφη και Ρίτσο και όλους σχεδόν τους ελάσσονες ποιητές, που δεν είναι όσο ελάσσονες τους είπαν.

Η ποίηση έγινε η δεύτερη διάσταση στην καθημερινότητά μου. Κάποιες φορές - θυμάμαι - έπιανα τον εαυτό μου να μιλάει με στίχους. Αλλά μην σας παρασύρω σε κάποια εξιδανίκευση του εαυτού μου. Φυσιολογικό παιδί ήμουνα. Με τα παιχνίδια μου μικρός, με τον αθλητισμό και τους έρωτές μου έφηβος, με τις διαδηλώσεις στις τελευταίες τάξεις του Γυμνασίου και στο Πανεπιστήμιο. Διάβαζα με πάθος Ιστορία και συναντήθηκα εγκαίρως με τη διαχρονική και οριστική αγάπη μου, τον Κάρολο Μαρξ.

***

Είχα αρχίσει να γράφω μουσική από το 1965 και σιγά - σιγά τα τραγούδια, αλλά και τα πρώτα σχεδιάσματα έργων άρχισαν από τότε να πληθαίνουν. Η μελοποίηση της ποίησης από τότε ήταν μονόδρομος για μένα. Αλλά ταυτοχρόνως βασανιστικές ερωτήσεις δεν έβρισκαν τις απαντήσεις τους. Ανατρέχοντας στα ημερολόγια, που κρατούσα από εκείνη την εποχή, διαβάζω και θυμάμαι ότι ένας εφιάλτης με κυνηγούσε καθημερινά. Ως γνήσιο τέκνο της πρωτοπορίας έπρεπε ο ήχος μου να είναι νέος, να μην θυμίζει τίποτα από το παρελθόν, συνεπώς δύσκολη, αν όχι αδύνατη η επικοινωνία με τον κόσμο. Σαν παιδί της αριστεράς ήθελα την επικοινωνία με τον κόσμο. Πώς θα μπορούσαν να συνδυαστούν αυτά τα δύο;

Και ακριβώς τότε μπαίνει στη ζωή μου ο Γιάννης Ρίτσος. Είχα αρχίσει να δουλεύω πάνω σε ποιήματά του, κυρίως, με τον τρόπο της Νέας μουσικής. Αρχισα να τον επισκέπτομαι σπίτι του, όταν είχε επιστρέψει από την τελευταία του εξορία. Του έδειχνα τις παρτιτούρες μου, του εξηγούσα τον τρόπο γραφής και αυτός αισθανόμουνα ότι πολύ το ευχαριστιόταν, γιατί αν και θεωρούσε πολύ σημαντική τη δουλειά του Μίκη πάνω στα ποιήματά του, σας διαβεβαιώνω ότι ήθελε κατά βάθος και μία άλλη αντιμετώπιση της πολυδιάστατης ποίησής του. Θυμάμαι ένα απόγευμα ότι μου είχε δείξει με θαυμασμό μία μεγάλη σελίδα μουσικής που του είχε στείλει ο Γιάννης Χρήστου, σχεδίασμα σ' ένα ποίημά του. Ο Γ. Χρήστου είναι μακράν ο μεγαλύτερος συνθέτης της Σύγχρονης Ελληνικής Μουσικής, που «έφυγε» δυστυχώς πρόωρα, στα 44 χρόνια του.

Οι συναντήσεις μας πύκνωναν, έγιναν σχεδόν καθημερινές. Και οι συμβουλές του αμέτρητες στον νέο συνθέτη:

«Γράφε για ό,τι σε καίει. Σε καίει ο έρωτας; Γράφε. Η μοναξιά σου; Γράφε. Ο αγώνας ενάντια στη βία του φασισμού; Γράφε. Αλλά, ΠΡΟΣΕΧΕ. Το θέμα δεν ορίζει την αξία του έργου. Αυτό που έχει σημασία είναι το αδιάσπαστο περιεχομένου και φόρμας. Γιατί κάθε νέο περιεχόμενο απαιτεί μια νέα φόρμα, γιατί η φόρμα είναι κοινωνική εμπειρία αποκρυσταλλωμένη. Θα σέβεσαι το παρελθόν, θα το περιέχεις, θα το αφομοιώνεις, αλλά ΔΕΝ ΘΑ ΤΟ ΜΙΜΗΘΕΙΣ».

Οι συμβουλές του να μην ψάχνω για το φαίνεσθαι, αλλά για το είναι, με οδήγησαν στις κατοπινές μελοποιήσεις, να προσπαθώ να ανακαλύψω τις κρυμμένες πλευρές που κάθε μεγάλο ποίημα διαθέτει...

*Αποσπάσματα από την ομιλία του Θάνου Μικρούτσικου, το 2018, στην εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου - CD «Καντάτα για τη Μακρόνησο» - «Σπουδή σε ποιήματα του Βλαδίμηρου Μαγιακόβσκη», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή». Στην έκδοση περιλαμβάνεται νέα, αναθεωρημένη ηχογράφηση στα δύο έργα που μελοποίησε ο Θάνος Μικρούτσικος το 1976 - «Σπουδή σε ποιήματα του Βλαδίμηρου Μαγιακόβσκη», σε ποιητική απόδοση Γιάννη Ρίτσου, και «Καντάτα για τη Μακρόνησο» σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου - και είναι αφιερωμένη στα 100 χρόνια ηρωικής ζωής και δράσης του ΚΚΕ.
Πηγή: rizospastis



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Σάββατο 21 Δεκεμβρίου 2024

«Και να τι θέλω τώρα να σας πω»

Ελλάδα


Μεγάλη συναυλία προς τιμήν του Θάνου Μικρούτσικου διοργανώνει η ΚΕ του ΚΚΕ μαζί με την οικογένεια του συνθέτη, στις 2 Φλεβάρη

Με αφορμή τη συμπλήρωση 5 χρόνων από τον χαμό του Θάνου Μικρούτσικου, η ΚΕ του ΚΚΕ μαζί με την οικογένειά του διοργανώνουν μεγάλη συναυλία προς τιμήν του μεγάλου μας συνθέτη, με τίτλο «Και να τι θέλω τώρα να σας πω».

Η συναυλία θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 2 Φλεβάρη, στις 7.30 μ.μ., στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας.

Θα μιλήσει ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας.

Τραγουδούν (αλφαβητικά): Ρίτα Αντωνοπούλου, Χρήστος Θηβαίος, Κώστας Θωμαΐδης, Γιάννης Κότσιρας, Γιώργος Μεράντζας, Νατάσσα Μποφίλιου, Μαρία Παπαγεωργίου, Μίλτος Πασχαλίδης.

Η καλλιτεχνική επιμέλεια είναι του Θύμιου Παπαδόπουλου.
***

Σε λίγες μέρες συμπληρώνονται 5 χρόνια χωρίς τον Θάνο Μικρούτσικο. Η απουσία του βαριά. Ομως τα τραγούδια του μένουν εδώ και συνεχίζουν να εμπνέουν, να εμψυχώνουν, να μας συντροφεύουν... Με τα τραγούδια του και μέσα από τα τραγούδια του έμαθε σε όλους εμάς να κρατάμε «ανοιχτό το παράθυρο στο όνειρο, όσο κι αν απέξω υπάρχει σκοτάδι. Γιατί αγωνιζόμενοι μέχρι τέλους θα καταφέρουμε να φτιάξουμε μια κοινωνία ικανή να μας οδηγήσει στην αυτοπραγμάτωση του ανθρώπου...».

Στη μουσική του πορεία, ο Θάνος Μικρούτσικος ασχολήθηκε με όλα σχεδόν τα είδη της μουσικής. Δεν εφησύχαζε ποτέ. Γνώριζε πολύ καλά ότι το μεγάλο ταλέντο είναι συνδυασμός πολλών ικανοτήτων, προϊόν σκληρής εργασίας και μελέτης. Είναι σαφής: «Το καλύτερο ταλέντο του κόσμου να έχεις, και είναι αποδεδειγμένο ιστορικά, χωρίς γνώσεις κάποια στιγμή δεν δίνει έργο».

Στην περίπτωση, λοιπόν, του Θάνου Μικρούτσικου έχουμε την ιδανική περίπτωση: Το μεγάλο ταλέντο να πατά πάνω στη γνώση και με αυτόν τον τρόπο να εκφράζει αριστουργηματικά τον εαυτό του και την εποχή του. Είναι η διαλεκτική σχέση έμπνευσης - σκέψης, καρδιάς και μυαλού, που διαπερνά τη δημιουργία του. Μουσική βαθιά κοινωνική, βαθιά ανθρώπινη, απέριττη, δίδαγμα ευθύνης του καλλιτέχνη μπροστά στην εποχή του και μπροστά στον κόσμο.

Εχει γράψει όπερες, συμφωνική μουσική, μουσική δωματίου, μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο, πειραματική μουσική. Μέσα από τα τραγούδια του κατάφερε και έβαλε στο στόμα των ανθρώπων λόγια μεγάλων ποιητών και στιχουργών. Τεράστια ήταν και η παρουσία του στη δισκογραφία. Εδωσε εκατοντάδες συναυλίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και συμμετείχε - ή έργα του παίχτηκαν - σε πολλά διεθνή φεστιβάλ μουσικής. Εργα του έχουν παρουσιαστεί από πολλές μεγάλες ορχήστρες και ορχήστρες μουσικής δωματίου, και τα έχουν διευθύνει σπουδαίοι μαέστροι. Συνεργάστηκε με πολλούς Ελληνες και ξένους σκηνοθέτες, γράφοντας μουσική για δεκάδες θεατρικά έργα που έχουν παρουσιαστεί σε ολόκληρο τον κόσμο. Συνεργάστηκε ακόμα με όλους σχεδόν τους σημαντικούς Ελληνες ερμηνευτές και μουσικούς καθώς και με πολλούς διεθνείς καλλιτέχνες.

Βασικό θέμα που απασχολούσε τον Θάνο Μικρούτσικο, από την αρχή κιόλας της συνθετικής του διαδρομής, ήταν η μελοποίηση της ποίησης. Τον ενδιέφερε πώς θα κατάφερνε να δώσει νέο ήχο και ταυτόχρονα να μπορεί να υπάρχει επικοινωνία με το κοινό, τον αποδέκτη δηλαδή του έργου. «Πολιτικά Τραγούδια», «Καντάτα για τη Μακρόνησο», «Σπουδή σε ποιήματα του Βλαδίμηρου Μαγιακόβσκη», «Τροπάρια για φονιάδες», «Τα τραγούδια της λευτεριάς», «O Σταυρός του Νότου», «Εμπάργκο», «Ο γέρος της Αλεξάνδρειας», «Η αγάπη είναι ζάλη», «Ολα από χέρι καμένα», «Γραμμές των οριζόντων», «Στου αιώνα την παράγκα», «Ποίηση με μουσική», «Θάλασσα στη σκάλα», «Ο Αμλετ της Σελήνης», «Ο Σχοινοβάτης» και πολλοί ακόμα είναι δίσκοι που περιλαμβάνουν κομμάτια μελοποιημένης ποίησης.

Τραγούδησε τους ποιητές μας και μαζί του μάθαμε και εμείς να τους τραγουδάμε. Ναζίμ Χικμέτ, Γιάννης Ρίτσος, Βλαδίμηρος Μαγιακόφσκι, Μάνος Ελευθερίου, Μπέρτολτ Μπρεχτ, Αλκης Αλκαίος, Μανόλης Αναγνωστάκης, Φώντας Λάδης, Νίκος Καββαδίας, Μιχάλης Γκανάς, Κώστας Τριπολίτης, Γιώργος Κακουλίδης, Χριστόφορος Λιοντάκης, Οδυσσέας Ιωάννου, Λίνα Νικολακοπούλου είναι μερικοί μόνο από τους ποιητές και στιχουργούς που μελοποίησε στην 50χρονη, σχεδόν, διαδρομή του.

Ο Θάνος Μικρούτσικος μέχρι τέλους παρέμεινε γενναίος, μαχητής, δημιουργικός, κάνοντας πράξη τον στίχο του ποιητή... «Το ζήτημα δεν είναι να είσαι αιχμάλωτος. Το να μην παραδίνεσαι, αυτό είναι...».

Προσκλήσεις διατίθενται από τις Οργανώσεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ στην Αττική.




Πηγή: rizospastis




Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 16 Δεκεμβρίου 2024

ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ (απόσπασμα) Μπέρτολτ Μπρεχτ

Μπέρτολτ Μπρεχτ


Δεν είμαι άδικος, μα ούτε και τολμηρός.
Και να που, σήμερα, μου δείξανε τον κόσμο τους.
Μόνο το ματωμένο δάχτυλό τους είδα μπρος.
Και είπα ευθύς: «Μ’ αρέσει ο νόμος τους».

Τον κόσμο αντίκρισα μέσ’ απ’ τα ρόπαλά τους.
Στάθηκα κι είδα, ολημερίς, με προσοχή.
Είδα χασάπηδες που ήταν ξεφτέρια στη δουλειά τους.
Και σαν με ρώτησαν «Σε διασκεδάζει;», είπα: «Πολύ!»

Κι από την ώρα εκείνη, λέω «Ναι» σε όλα.
Κάλλιο δειλός, παρά νεκρός να μείνω.
Για να μη με τυλίξουνε σε καμιά κόλλα,
ό,τι κανένας δεν εγκρίνει, το εγκρίνω.

..............................................................

Φονιάδες είδα, κι είδα πλήθος θύματα.
Μου λείπει θάρρος, μα όχι και συμπόνια.
Και φώναξα, βλέποντας τόσα μνήματα:
«Καλά τους κάνουν — για του έθνους την ομόνοια!»

Να φτάνουν είδα δολοφόνων στρατιές
κι ήθελα να φωνάξω: «Σταματήστε!»
Μα ξέροντας πως κρυφοκοίταζε ο χαφιές,
μ’ άκουσα να φωνάζω: «Ζήτω! Προχωρήστε!»

Δε μου αρέσει η φτήνια κι η κακομοιριά.
Γι’ αυτό κι έχει στερέψει η έμπνευσή μου.
Αλλά στου βρώμικού σας κόσμου τη βρωμιά
ταιριάζει, βέβαια —το ξέρω— κι η έγκρισή μου.

μτφρ. Μάριος Πλωρίτης
(1919-2006)




Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου 2024

Μήνυμα του Μπρεχτ προς τη νεολαία…

Μπέρτολτ Μπρεχτ


Εσείς οι νέοι άνθρωποι των εποχών που έρχονται

Και της καινούργιας χαραυγής πάνω στις πολιτείες

Που δε χτίστηκαν ακόμα, και σεις

Που δε γεννηθήκατε, ακούστε τώρα

Τη φωνή τη δική μου, που πέθανα

Όχι δοξασμένα.

Αλλά

Σαν τον αγρότη που δεν όργωσε το χωράφι του

Και τον χτίστη που ξετσίπωτα το ‘βαλε στα πόδια

Σαν είδε την τρύπια στέγη,

Έτσι κ’ εγώ,

Δε βάδισα με την εποχή μου, ξόδεψα τις μέρες μου,

Και τώρα πρέπει να σας παρακαλέσω

Να πείτε εσείς αυτά που δεν ειπώθηκαν,

Να κάνετε αυτά που δεν έγιναν, και μένα

Γρήγορα να με ξεχάσετε, σας παρακαλώ,

Για να μην παρασύρει και σας

Το δικό μου κακό παράδειγμα.

Αχ, γιατί κάθισα στων στείρων το τραπέζι

Τρώγοντας το φαΐ

Που αυτοί δεν ετοίμασαν;

Αχ, γιατί ξόδεψα τα καλύτερά μου λόγια

Στη δική τους

Άσκοπη κουβέντα. Έξω όμως

Διάβαιναν οι αδίδαχτοι

Διψασμένοι να μάθουν.

Αχ, γιατί

Τα τραγούδια μου δεν υψώνονται στα μέρη εκείνα

Που θρέφουν τις πολιτείες, εκεί

Που ναυπηγούνται τα καράβια;

Γιατί δεν υψώνονται

Απ’ τις γρήγορες ατμομηχανές

Σαν τον καπνό

Που αφήνουν πίσω τους στον ορίζοντα;

Γιατί ο δικός μου λόγος

Είναι στάχτη και μεθυσμένου παραλήρημα στο στόμα

Εκείνων που είναι χρήσιμοι και δημιουργικοί.

Ούτε μια λέξη

Δεν ξέρω να πω σε σας, γενιές των εποχών που έρχονται,

Μήτε μια υπόδειξη δε θα μπορούσα να σας κάνω

Με δάχτυλο τρεμάμενο,

Γιατί πώς το δρόμο να δείξει

Αυτός που δεν τον διάβηκε!

Γι’ αυτό σε μένα που τη ζωή μου

Έτσι σπατάλησα άλλο δε μένει

Παρά να σας ζητήσω

Να μη δώσετε προσοχή σε λέξεις

Που βγαίνουν από το δικό μας

Σάπιο στόμα, μήτε και συμβουλή

Καμιά να μη δεχτείτε

Απ’ αυτούς που στάθηκαν τόσο ανίκανοι,

Αλλά μόνοι σας ν’ αποφασίσετε

Ποιο το καλό για σας και τι σας βοηθάει

Τον τόπο να χτίσετε που εμείς αφήσαμε

Να ρημάξει σαν την πανούκλα,

Και για να κάνετε τις πολιτείεςΚατοικήσιμες.



Πηγή: openbook



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Παρασκευή 16 Αυγούστου 2024

Μ. Μπρεχτ: “Η Αγία Ιωάννα των Σφαγείων”

Μπέρτολτ Μπρεχτ


Κοιτάζω αυτό το σύστημα, και επιφανειακά μου φαίνεται γνώριμο, αλλά όχι και ο μηχανισμός του! Υπάρχουν αυτοί οι λίγοι επάνω και οι πολλοί άλλοι κάτω, και οι επάνω φωνάζουν στους κάτω: ελάτε επάνω για να είμαστε όλοι επάνω, αλλά όταν κοιτάξεις προσεκτικά βλέπεις κάτι κρυμμένο ανάμεσα σε αυτούς επάνω και στους άλλους κάτω.
Κάτι που μοιάζει με δρόμο, αλλά δεν είναι δρόμος.
Είναι μια σανίδα. Τώρα φαίνεται ολοκάθαρα.
Είναι η σανίδα μιας τραμπάλας. Ολο αυτό το σύστημα είναι μια κούνια με δύο άκρες που εξαρτώνται
η μία από την άλλη. Και αυτοί επάνω κάθονται επάνω, επειδή οι άλλοι κάθονται κάτω και μόνο όσο θα κάθονται οι άλλοι κάτω.

Οι επάνω δεν θα κάθονταν πια επάνω, αν οι κάτω άφηναν τη θέση τους κι ανέβαιναν. Επομένως, αυτοί επάνω θέλουν, να κάθονται οι άλλοι κάτω αιωνίως και να μην ανεβούν ποτέ επάνω.
Και οι κάτω πρέπει να είναι κατά πολύ περισσότεροι από τους επάνω
για να μην αλλάξει θέση η τραμπάλα. Ετσι είναι οι τραμπάλες.

(…)

Τους κάτω όμως τους κρατάνε κάτω για να μείνουν επάνω οι επάνω.
Η ποταπότητα αυτών επάνω δεν έχει μέτρο.
Ακόμα κι αν βελτιώνονταν, σε τίποτα δεν θα ωφελούσε, γιατί είναι άψογο το σύστημα που έχουν κατασκευάσει: Εκμετάλλευση και αταξία: κτηνώδες και συνεπώς ακατανόητο.

(…)

Και αν σας πει κάποιος ότι μπορείτε να ανυψωθείτε πνευματικά, μένοντας κολλημένοι στο βούρκο, πιάστε τον κι αυτόν και σπάστε του το κεφάλι στο λιθόστρωτο. Μόνο η βία ωφελεί όπου εξουσιάζει η βία, μόνο οι άνθρωποι ωφελούν όπου υπάρχουν άνθρωποι

Μ. Μπρεχτ: “Η Αγία Ιωάννα των Σφαγείων”
_____________




Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 27 Ιουνίου 2024

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ «Αν δεν καταφέρουμε το αδύνατο, δεν έχουμε ελπίδα»

Ελλάδα


«Λες, πολύν καιρό ήλπιζες,

δεν μπορείς άλλο πια να ελπίσεις.

Ηλπιζες τι;

Πώς ο αγώνας θα ν' εύκολος;

Δεν είν' έτσι.

Η θέση μας είναι χειρότερη απ' όσο νόμιζες.

Είναι τέτοια που αν δεν καταφέρουμε το αδύνατο,

δεν έχουμε ελπίδα.

Αν δεν κάνουμε αυτό που κανείς δεν μπορεί να μας ζητήσει

θα χαθούμε».


Με το ποίημα «Λες» του Μπέρτολτ Μπρεχτ τιμάει την Παγκόσμια Μέρα Κατά των Ναρκωτικών (26 Ιούνη) το Σωματείο Εργαζομένων στα Κέντρα Πρόληψης που και φέτος «μας βρίσκει να δίνουμε τη μάχη μας ως άνθρωποι, επαγγελματίες, επιστήμονες μαζί με χιλιάδες άλλους/ες που περνούν τις δικές τους αγωνίες για την ύπαρξή τους και τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Αγωνιούμε καθώς χρειάζεται να μιλήσουμε και για εκείνους που δεν έχουν φωνή και αυτό δεν είναι ευχάριστη αποστολή. Κανείς και καμία δεν θα έπρεπε να χρειάζεται μεσολαβητές και συνηγόρους στην υπόθεση αυτή. Κι όμως, η καθημερινή οπισθοχώρηση στο πεδίο των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, η αποστέρηση κοινωνικών διεξόδων, η φτωχοποίηση και αποψίλωση των υπηρεσιών, η απαξίωση των δημόσιων δομών κοινωνικής πολιτικής μας φέρνει στο σημείο να διατρανώσουμε: "Ως εδώ! Φτάνει!"».

Το Σωματείο υπενθυμίζει την τεράστια διαδρομή των Κέντρων εδώ και 25 χρόνια, που «μεθοδικά, με επιστημονικά τεκμηριωμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα, με συνέπεια και διαρκή παρουσία, το έργο μας αναγνωρίζεται από εθνικούς και υπερεθνικούς οργανισμούς», παρά τα τεράστια εμπόδια, όπως ωμές παρεμβάσεις στο επιστημονικό τους έργο, εργασιακή ανασφάλεια, μικροπολιτικά παιχνίδια στις πλάτες δομών και εργαζομένων.

Το έργο τους πολυδιάστατο, στην πρόληψη των εξαρτήσεων, στον τομέα της ψυχοκοινωνικής υγείας, με ρίζες μέσα στις τοπικές κοινότητες, στην εκπαιδευτική κοινότητα.

«Τα Κέντρα Πρόληψης είναι πόρτες ανοιχτές, αυτό το αναγνωρίζουν οι χιλιάδες λήπτες των υπηρεσιών μας, είναι χώροι όπου μπορούν οι πολίτες να ακουμπήσουν τις ανησυχίες τους, να λάβουν υποστήριξη με επαγγελματισμό, συνέπεια, ενδιαφέρον, χωρίς αναμονή. Το αποδεικνύουν τα μηνύματα υποστήριξης που φτάνουν κατά εκατοντάδες πανελλαδικά από σωματεία, επιστημονικούς φορείς, πολίτες, εκπαιδευτικούς, γονείς, ΜΜΕ και πολιτικά πρόσωπα ανεξαρτήτου χρώματος, στο άκουσμα πως το μέλλον μας είναι αβέβαιο.

Φέτος, φέρουμε ακόμα ένα δυσανάλογο βάρος στις πλάτες μας. Τα Κέντρα Πρόληψης σβήνονται από τον χάρτη. Με μια κίνηση. Για πάντα. Σχέδια γράφονται και σβήνονται ερήμην μας, παρελκυστικές κινήσεις και... realpolitik κραυγάζουν ότι δεν χωράμε στο νέο δυστοπικό τοπίο που σχεδιάζουν. "Είμαστε λάθος μες στο κεφάλαιο του λάθους λήμματος".
Η εποχή των τεράτων προστάζει φιέστες και παράτες, ο καθένας να βρει τον δρόμο του μονάχος, αρκεί να μην μας ενοχλεί.

Δεν θα τους κάνουμε τη χάρη», διαμηνύουν. 


Πηγή: rizospastis



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »

Πέμπτη 9 Μαΐου 2024

Σε σκοτεινούς καιρούς, του Μπέρτολτ Μπρεχτ

Μπέρτολτ Μπρεχτ


Σε σκοτεινούς καιρούς
[In finsteren Zeiten]

Δε θα λένε: Τον καιρό που η βελανιδιά τα κλαδιά της ανεμοσάλευε.
Θα λένε: Τον καιρό που ο μπογιατζής τσάκιζε τους εργάτες.

Δε θα λένε: Τον καιρό που το παιδί πετούσε βότσαλα πλατιά στου ποταμού το ρέμα.
Θα λένε: τον καιρό που ετοιμάζονταν οι μεγάλοι πόλεμοι.

Δε θα λένε: Τον καιρό που μπήκε στην κάμαρα η γυναίκα.
Θα λένε: Τον καιρό που οι μεγάλες δυνάμεις συμμαχούσαν
ενάντια στους εργάτες.

Μα δε θα λένε: Ήτανε σκοτεινοί καιροί
Θα λένε: Γιατί σωπαίναν οι ποιητές τους;

(1937)


Πηγή: 3pointmagazine.gr



Η Σφήκα: Επιλογές




Διαβάστε Περισσότερα »