Θυμάμαι τον τρόπο που ήταν εκεί. Θυμάμαι ότι δεν ρωτούσε πολλά. Δεν ανέλυε. Δεν έδινε συμβουλές με bullets. Καθόταν. Και αυτή η σιωπή της δεν ήταν αδιαφορία.. ήταν χώρος. Αυτό που έκανε η γιαγιά μου,χωρίς να το ξέρει, ήταν κάτι που το έμαθα εγώ σε μια δεκαετία σπουδών στην ψυχολογία...κρατούσε ρυθμό. Όταν ήσουν ταραγμένος, δεν προσπαθούσε να σε ηρεμήσει.Ηρεμούσε εκείνη. Και το νευρικό σου σύστημα, σιγά σιγά, συγχρονιζόταν. Σήμερα το λέμε συν-ρύθμιση. Τότε λεγόταν απλώς.. «έλα κάτσε δίπλα μου». Θυμάμαι πως όταν πονούσα, δεν μου έλεγε «μην κλαις». Μου έλεγε.. «Κλάψε… να φύγει». Και αυτό είναι κάτι που ξεχνάμε μεγαλώνοντας...ότι ο πόνος δεν θέλει λύση πάντα. Θέλει άδεια. Θέλει χώρο. Η γιαγιά δεν φοβόταν τα συναισθήματα. Δεν τα έβλεπε σαν πρόβλημα προς επίλυση. Τα έβλεπε σαν καιρό..«Θα περάσει. Αλλά τώρα βρέχει». Στην ψυχοθεραπεία, πολλοί άνθρωποι κουβαλούν ένα εσωτερικό κενό που δεν ξέρουν να το ονομάσουν. Δεν είναι τραύμα με την κλασική έννοια. Είναι η απουσία αυτής της φιγούρας που άντεχε...τη σιωπή, το κλάμα,τη σύγχυση, το «δεν ξέρω τι έχω».
Κάπου στην πορεία, όμως, μάθαμε κάτι άλλο. Μάθαμε ότι αν πονάς, έχεις πρόβλημα. Και αν έχεις πρόβλημα, χρειάζεσαι λύση. Και αν δεν τη βρίσκεις γρήγορα, κάτι δεν κάνεις σωστά. Μάθαμε να λέμε... «Έχω άγχος...τι να κάνω;» «Έχω θυμό...πώς να φύγει;» «Έχω θλίψη...πόσο θα κρατήσει;»
Και κάπως έτσι, αντί να μείνουμε με το συναίσθημα, προσπαθούμε να το διορθώσουμε. Εδώ γίνεται το λάθος.
Γιατί το νευρικό σύστημα δεν λειτουργεί με οδηγίες. Δεν ακούει τα γ@@@@@@ «σκέψου θετικά». Δεν ηρεμεί με το «μην το μεγαλοποιείς». Δεν αποφορτίζεται επειδή βρήκες την σωστή απάντηση. Λειτουργεί με ασφάλεια. Και ασφάλεια δεν είναι η λύση. Είναι η παρουσία πριν από τη λύση. Οι άνθρωποι σήμερα δεν απορρυθμίζονται επειδή έχουν πολλά προβλήματα. Απορρυθμίζονται γιατί είναι μόνοι μέσα σε αυτά. Γι’ αυτό και όταν κάποιος σου λέει..
«Δεν θέλω συμβουλή. Θέλω απλώς να με ακούσεις» το λέει με απόγνωση, όχι με γκρίνια. Η λογική του «πες μου τι έχεις να σου πω τι να κάνεις» δουλεύει για μηχανές. Όχι για ανθρώπους με ιστορία, σώμα και μνήμη. Στη θεραπεία και στις σχέσεις η λύση έρχεται αφού το σύστημα νιώσει ασφαλές. Όχι πριν. Ποτέ πριν. Αλλιώς, η λύση ακούγεται σαν επίθεση.Σαν... «Μη νιώθεις έτσι». Σαν..«Κάνε το αλλιώς». Και τότε ο άλλος δεν ηρεμεί. Σφίγγεται. Γιατί αυτό που ζητά δεν είναι οδηγία.
Είναι κάποιος να του πει, χωρίς λόγια..«Σε αντέχω όπως είσαι τώρα». Αυτό ήξερε η γιαγιά. Και αυτό ξεχάσαμε. Και ίσως, αν κάτι χρειάζεται να μάθουμε ξανά, δεν είναι να λύνουμε πιο γρήγορα τα προβλήματα, αλλά να μένουμε λίγο περισσότερο με τον άνθρωπο πριν προσπαθήσουμε να τον φτιάξουμε. Να καθίσουμε λιγο μέσα στο σκοτάδι...κατι έχει να μας δώσει κι αυτό.
Ευάγγελος Ορφανίδης κλινικός ψυχολόγος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου