Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026

Ο δάσκαλος που υποσχέθηκε τη θάλασσα

Έφη Θάνου από katiousa


Ο θάνατος της εκπαιδευτικού Σοφίας Χρηστίδου στη Θεσσαλονίκη δεν θα μπορούσε να είναι σε καμία περίπτωση ένα μεμονωμένο γεγονός. Είναι όμως το αποτέλεσμα ενός συστήματος που καταρρέει εδώ και χρόνια γύρω μας. Και όμως, σχεδόν αμέσως όλοι έσπευσαν να βγάλουν το πόρισμα. Φταίνε τα παιδιά – πετάξτε τα στην πυρά. Φταίνε οι γονείς – είναι αδιάφοροι. Φταίνε οι εκπαιδευτικοί – δεν μπορούν να επιβληθούν. Φταίει πάντα κάποιος και κάπως έτσι τα κουκιά δεν βγαίνουν ποτέ.

Με όλα όσα συμβαίνουν στη χώρα, έχω την αίσθηση ότι ελάχιστοι μπαίνουν πια πραγματικά στη διαδικασία να σκεφτούν βαθύτερα. Ζούμε σχεδόν δεκαεπτά χρόνια οικονομικής κρίσης, κοινωνικής διάρρηξης και διαρκούς αποεπένδυσης. Παιδιά της καραντίνας που μεγάλωσαν πίσω από οθόνες. Παιδιά που συχνά τα υποτιμάμε, τα στοχοποιούμε, τα ωθούμε στη βία και τα πετάμε στο περιθώριο, χαρακτηρίζοντάς τα εύκολα παραβατικά και άχρηστα. Την ίδια στιγμή έχουμε ένα ολόκληρο εκπαιδευτικό σύστημα κουρασμένο και απαρχαιωμένο που νοσεί και δεν δίνει ούτε κίνητρα ούτε ουσιαστική στήριξη σε κανένα.

Γονείς εξουθενωμένους, εργαζόμενους σε δύο και τρεις δουλειές, να λείπουν ώρες από το σπίτι και πολλές φορές να μην γνωρίζουν τι πραγματικά συμβαίνει μέσα σε αυτό. Και όλα αυτά χωρίς κανένα ουσιαστικό κοινωνικό δίχτυ προστασίας και ασφάλειας. Το κράτος πρόνοιας θα μπορούσε να πεις κανείς ότι μοιάζει περισσότερο με ιδέα παρά με πραγματικότητα.

Εγχειρίδιο γονεϊκότητας δεν υπάρχει αλλά ούτε και συστηματική, ολόπλευρη στήριξη της οικογένειας από τη στιγμή που γεννιέται ένα παιδί. Όπως δεν υπάρχει και ουσιαστική δωρεάν ψυχοκοινωνική υποστήριξη για τα παιδιά. Ακόμη κι όταν ένα παιδί χρήζει ψυχολογικής υποστήριξης, η πρόσβαση -παρότι διατείνεται ως δωρεάν παροχή- καταλήγει να είναι οικονομικά δυσβάσταχτη. Ο γονέας πρέπει πρώτα να επισκεφθεί ψυχίατρο ώστε να λάβει παραπεμπτικό και να ξεκινήσει το παιδί τις συνεδρίες. Έπειτα ο ασφαλισμένος πληρώνει το ιδιωτικό κέντρο που θα επιλέξει και λαμβάνει απόδειξη παροχής υπηρεσιών ώστε στη συνέχεια να υποβάλει τα δικαιολογητικά στον ΕΟΠΥΥ για να αποζημιωθεί. Σαν να θεωρείται αυτονόητο ότι δεν υπάρχουν ανασφάλιστοι γονείς που εργάζονται αλλά και ότι κάθε οικογένεια μπορεί να καταβάλει αυτά τα ποσά εκ των προτέρων.

Μέσα σε όλο αυτό το καθόλου θολό τοπίο, βρίσκονται και οι εκπαιδευτικοί, «όρθιοι και μόνοι μες στη φοβερή ερημία του πλήθους». Μ’ ένα υπουργείο πίσω τους να ζητά συνεχώς ύλη, αποτελέσματα, πειθαρχία και καταστολή. Χωρίς ουσιαστική στήριξη. Χωρίς εποπτεία. Χωρίς δομές προστασίας. Μ’ ένα ρυθμό που οδηγεί σταδιακά στην επαγγελματική και ψυχική εξουθένωση.

Είμαι βαθιά πεπεισμένη ότι η εν λόγω καθηγήτρια όπως και τόσες άλλες ήταν ένα ακόμη θύμα αυτής της αλυσίδας που έχει στον πυρήνα της το φόβο, την απαξίωση και το κέρδος. Γι’ αυτό και όλοι σπεύδουμε να κουνήσουμε το δάχτυλο σε κάποιον άλλον. Γιατί είναι πιο εύκολο από το να κοιτάξουμε τη συνολική ευθύνη που βαραίνει πρωτίστως όλες διαχρονικά τις κυβερνήσεις αλλά και τις πολιτικές απαξίωσης της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης. Μιας ευθύνης που πάντα θα μας βαραίνει όλους και θα την κουβαλάμε στις πλάτες μας: γονείς, εκπαιδευτικούς, κοινωνία, το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα.

Αν θέλουμε πραγματικά να ξαναβρούμε το δέντρο και να μη χαθούμε μέσα στο δάσος, οφείλουμε να διεκδικήσουμε κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: ολόπλευρη στήριξη των εκπαιδευτικών και πραγματικά δωρεάν ψυχοκοινωνική υποστήριξη για γονείς και παιδιά, με έμφαση στην πρόληψη, στη συνεχή παρακολούθηση και στο απαραίτητο follow-up ώστε να υπάρχει συνέχεια και ουσιαστικό αποτέλεσμα καθώς και ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς σε κάθε σχολείο καθημερινά και όχι αποσπασματικά σε τρία και πέντε σχολεία λες και είμαστε εξωτερικοί συνεργάτες μιας ΜΚΟ που λειτουργούμε πυροσβεστικά.

Δεν χρειάζεται να ψάχνουμε μονίμως για αποδιοπομπαίους τράγους. Το μόνο που χρειάζεται είναι έστω για λίγο σε πείσμα της πλήρους υποβάθμισης του σημερινού σχολείου αλλά και σε πείσμα των σκοτεινών εποχών που διανύουμε να γίνουμε για λίγο εκείνος ο δάσκαλος που υποσχέθηκε τη θάλασσα… Και ίσως τότε ν’ αρχίσουν να βρίσκουν ξανά νόημα τα λόγια του Αλέξανδρου Δελμούζου από το «Κρυφό Σχολειό»: «Ομαδική όμως ζωή και εργασία δε θα πει ισοπέδωση. Ο καθένας να δίνει για το σκοπό και το ομαδικό έργο ό,τι μπορεί σύμφωνα με την κλίση του, μα να το δίνει όσο γίνεται πιο τέλεια, ανάλογα πάντα με τις δυνάμεις του. Έτσι αναπτύσσει τη δική του ατομικότητα, μα μέσα σε μία κοινότητα στην, ευεργετική επίδραση της κοινοτικής ζωής και εργασίας. Όχι λοιπόν ισοπέδωση, παρά ποικιλία από ατομικότητες, από δυνάμεις όλες όμως συντονισμένες σε σύνολο αρμονικό… Αν η εξωσχολική ζωή έχει όρια στην ατομική ελευθερία, το ίδιο και η σχολική. Μόνο που τα όρια εδώ θα τα βάζει το συνειδητό αντίκρισμα ενός σκοπού. Για να πετύχουμε πρέπει από την παιδική και την ανθρώπινη γενικά ζωή να πάρουμε ό,τι αξίζει…

Η ατομική ελευθερία θα βρει τα όριά της στην ομαδική ζωή.




Η Σφήκα: Επιλογές




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου